AI transcript
0:00:09 are turning back to religion. There is something going on. This is about the most important thing
0:00:14 that anyone could ever find out about their life and God has made us for a purpose and the purpose
0:00:19 flows from that meaning. I kind of reject that because this is a perfect example of a solution
0:00:23 being provided without explaining exactly why it provides a solution and that’s what people are
0:00:28 doing in religious traditions. I hard disagree. For me finding meaning and purpose is like a very
0:00:32 practical thing. And that’s what I want to talk about today. We are joined by an atheist, Christian
0:00:38 and spiritual thinker to find an answer to the purpose crisis millions are facing today. One of
0:00:42 the reasons that I’m a Christian is because it’s the best explanation for the way things are. But if
0:00:47 Christianity were true we would not expect the kind of suffering that is present in the world. So I’m
0:00:53 very curious what if I died from cancer at one years old? So someone violated God’s commands and that had
0:00:57 an impact on the world. So children get cancer because a few million years ago someone ate a fruit.
0:01:02 If you want religion to provide existential comfort for people who are suffering you have to do more in
0:01:07 the face of children dying of cancer than some reference to mythical human beings. But if your
0:01:12 worldview does not have a way of making sense or moral intuitions about suffering it’s not an adequate
0:01:18 worldview. What I would say that science and spirituality can really add is it’s effective in terms of reducing
0:01:23 suicidality, improving resilience, giving them a reason to wake up in the morning and we’ll get into that.
0:01:27 And Alex, if someone’s listening now and they feel lost in their life, is there any advice that you
0:01:31 could give them? So as an atheist I’m offering a psychological explanation. So I would recommend
0:01:37 that they… You’re spot on Alex. So the first thing to understand is it is an internal feeling. We found in
0:01:41 our study that if you… your sense of purpose increases by 68%.
0:01:49 Just give me 30 seconds of your time. Two things I wanted to say. The first thing is a huge thank you
0:01:53 for listening and tuning into the show week after week. It means the world to all of us and this
0:01:57 really is a dream that we absolutely never had and couldn’t have imagined getting to this place.
0:02:01 But secondly, it’s a dream where we feel like we’re only just getting started.
0:02:07 And if you enjoy what we do here, please join the 24% of people that listen to this podcast regularly
0:02:12 and follow us on this app. Here’s a promise I’m going to make to you. I’m going to do everything
0:02:17 in my power to make this show as good as I can now and into the future. We’re going to deliver the
0:02:21 guests that you want me to speak to and we’re going to continue to keep doing all of the things you love
0:02:23 about this show. Thank you.
0:02:35 Oleg. Greg. Alex. The reason I wanted to speak to all three of you today is to discuss meaning and
0:02:40 purpose. And there’s some stats that I wanted to share that kind of frame the discussion. Three
0:02:46 in five young Americans believe that their life lacks purpose. Nine in 10 young people in the UK
0:02:51 believe that their life is lacking purpose. And when I look across other stats as it relates to
0:02:59 things like mental health, 59% of Brits said they lived a meaningful life compared to just 25%
0:03:05 who said they did not. In an October 21 survey, 34% of men in the UK said life had no meaning compared
0:03:11 to 18% of women. And 50% of the same group who said that their lives lack purpose and meaning
0:03:17 said that their poor mental health was linked to not knowing what to do with their life. And to give
0:03:21 some further stats, which I found really interesting around the rise of religiosity in the
0:03:29 UK, a belief in God amongst 18 to 24 year olds has risen from 18% in 2021 to 37% in 2025, according to
0:03:37 YouGov. And in the UK, monthly church attendance has risen from 4% up to 15% in 2025. There is
0:03:42 something going on. And that’s what I want to talk about today. But before we do that, I’d love to
0:03:47 understand the perspective that all of you bring to this conversation. So if I start with yourself,
0:03:51 Alok? You know, it’s interesting. You mentioned a lot about mental health. I’m a psychiatrist.
0:03:56 So for me, finding meaning and purpose is like a very practical thing. So literally a patient will
0:04:03 come into my office, they’ll say, I have no reason to live. There’s nothing worth it in life. I am
0:04:10 suicidal. I want to kill myself. So I have a job as a clinician to like fix that problem in a very like
0:04:17 practical way. So I’ve got, you know, a couple of weeks, hopefully 15, 20 weeks to teach them how to
0:04:23 find purpose. And so usually the way that I approach that is there’s a lot of sort of evidence-based
0:04:29 scientific approaches to finding purpose. I think those tend to work really well. But I’m sure as my
0:04:35 philosopher colleagues will point out and tear me apart, you know, science has a lot of shortcomings.
0:04:40 And so then what I tend to find works incredibly well is adding a certain degree of spiritual practice to
0:04:48 that. And usually when we put those two things together, things work. And the real proof point
0:04:52 for me was when I started streaming, 10,000 people reached out to me in one month asking, hey, like,
0:04:57 do you have room in your private practice? And so I started to think about, okay, if this is a
0:05:02 methodology, then can it be taught? So I started this coaching program. And what we found in our
0:05:09 pilot study of 1,453 people is that if you stick with the program for about 20 weeks, your sense of
0:05:15 purpose increases by 68%. I’d love to hear from my colleagues, but I think, you know, if someone asks
0:05:21 me, what is the meaning of life? I don’t know. But if someone says, I have no meaning, can you help me
0:05:27 with that? The answer is absolutely yes. And I want to attempt to just define two terms that you said
0:05:31 that one is purpose. And it doesn’t have to be a perfect definition, but roughly what you mean by
0:05:35 that. And then you said you introduced spiritual practice. What did you mean by that? So what I think
0:05:42 about is purpose is using something called factor analysis. So if you ask someone, do you have direction
0:05:48 in life? Do you have purpose in life? Is there meaning in life? All three of those things cluster
0:05:54 together to some thing. Even being in control correlates with that. So if you were in control of
0:05:59 your life, your sense of purpose will increase. So there are a lot of these like words that we use,
0:06:07 but all of these words tie back to some internal sense of what is happening in your life. So that’s how I
0:06:14 would describe purpose. In terms of spiritual practices, what my experience is, is that if you
0:06:20 look at human beings who say they have purpose and human beings who don’t have purpose, their lived
0:06:27 experiences in life are different. So when I work with survivors of trauma, they have certain
0:06:32 experiences. Like literally, we can scientifically sort of measure this. You have a particular experience
0:06:38 which destroys your sense of meaning in the world. I had a patient once who was attacked in a bathroom
0:06:44 for about five minutes. And in five minutes, this person had a sense of what they were doing in life,
0:06:50 was dating, was doing well in college, had loving parents. And in five minutes, their compass for
0:06:56 navigating the world was shattered. So if we sort of think about experience can lead to a loss of
0:07:03 purpose, experience can also lead to a gain in purpose. Now, the spiritual tradition that I come
0:07:12 from is all about particular practices that evoke certain subjective experiences. And as people have
0:07:18 those experiences, their sense of purpose increases. And this is where I think there’s a major shortcoming
0:07:27 learning of science. So science can tell you what you should do, but it doesn’t create experiences in and of itself, right?
0:07:32 So we can scientifically understand that the highest risk factor for pornography addiction is having no meaning
0:07:38 in life. But even if we know that, that doesn’t help us, like, fix the problem. And there’s always a question of how.
0:07:43 Like, so we can discover something with science, but then there’s a question of how do we actually, like, move from point A to point B?
0:07:46 And that’s where I find spiritual practice is incredibly helpful.
0:07:49 Would you classify yourself as religious?
0:07:52 Yes, I think so.
0:07:53 Greg?
0:07:53 Yeah.
0:08:02 What is the perspective you bring to this conversation? And what’s the lived experience, the academia that lends itself to that perspective?
0:08:09 Yeah, there’s a whole bunch of that fitting in. And I relate to a lot what you’re saying, Alok, about people’s challenges.
0:08:19 Now, what’s interesting to me about this whole discussion, since I’m a Christian, and I understand the world from a theistic perspective, because I think it’s the best explanation for the way things are.
0:08:24 Just to give a definition to that, theistic, what does that mean?
0:08:25 A personal God.
0:08:26 A God.
0:08:36 There is a personal God who is involved with the world. He made the world and he still maintains activity, as opposed to deistic, which just wound up the clock and let it go.
0:08:45 So, my view is God is still involved. In fact, so involved that he actually came to earth in the person of Jesus of Nazareth to create a rescue plan.
0:08:59 Now, what’s interesting to me about this broader question, we can get into more details too, is that it’s not – if there is a God who made the world for a purpose with meaning, people can participate in that meaning and purpose even if they don’t know God.
0:09:07 They’re not – they won’t be experiencing what they were made for, which is to be in friendship with him, with the plan that he’s made for their flourishing.
0:09:13 But they still can flourish in some measure insofar as they touch on these objective features.
0:09:29 But insofar as we are able, even without belief in God, to kind of get in that groove of the things that God made us for, the purposes that he intends, in light of being made like him in some way in his image, there’s going to be a measure of satisfaction.
0:09:36 But what they’ll be missing is the ultimate, and that is that friendship with God and being restored in that.
0:09:36 Alex.
0:09:37 Yes, sir.
0:09:45 Same question for you about what you bring to this conversation in terms of your perspective, your experience, and maybe some of your sort of personal journey.
0:10:00 Well, for my own part, I was quite swept up in the New Atheism movement, which was a mid-2000s publishing phenomenon with the likes of the Dawkins and the Hitchens of the world, saying that religion is evil and terrible.
0:10:15 And I think promising an alternative, a kind of secular, humanist utopia, that if you’ll only throw off these oppressive religious systems, you will regain your spiritual autonomy and be able to assert yourself and the intrinsic meaning that you have within yourself.
0:10:18 People tried that, and it didn’t seem to work.
0:10:22 And I think that’s because the New Atheist movement was quite philosophically shallow.
0:10:30 It didn’t seriously engage with the existential component of religious belief and why it exists in the first place.
0:10:33 And I think that is why it exists.
0:10:37 I think humans are in a strange predicament due to the mystery of consciousness.
0:10:49 We find ourselves possibly uniquely amongst other animals in a position of being mortal, being physically embodied, being in a world, but also knowing those things.
0:10:51 It’s one thing to experience the world.
0:10:54 It’s one thing to be – it’s another thing to be aware that you’re experiencing it.
0:11:00 Josh Rasmussen once said, there’s a difference between noticing a tree and noticing that you’ve noticed a tree.
0:11:03 We have this sort of second-order abstraction that we can do.
0:11:09 So we know that death is coming, for example, and death makes a mockery of everything that we do.
0:11:16 It seems to just obliterate any sense of purpose or meaning because anything that we’re building will ultimately, as far as we’re concerned, be gone.
0:11:18 And that may well be unique to human beings.
0:11:35 And so I’m not the first to suggest that the principal motivating factor behind meaning-infused activities that humans do is an engagement in death denial or some kind of immortality project.
0:11:45 People literally, for fear of – as a result of the knowledge that this will all come to an end, engage in what we might call immortality projects.
0:11:51 They engage in things which will outlast themselves, which give them a sense of escaping this death.
0:11:56 The most obvious example is in religious traditions, which literally promise immortality for your own soul.
0:12:03 But if you look just practically at where people subjectively report finding meaning, they find it in their children.
0:12:08 They might find it in their job, but they’re unlikely to find it in their job if they’re doing something they don’t really care about.
0:12:09 They’ll find it in their job.
0:12:18 Maybe they’re like a barrister and they find a lot of meaning in bringing justice into the world because they’re participating in a system which they believe will outlast them and is bigger than them.
0:12:27 So when people talk about meaning, we talk about transcendence, something being above and beyond their own sort of material situation.
0:12:32 And I think religion is the archetypal example of this.
0:12:34 And I think it’s why it evolves in the first place.
0:12:45 There is this idea that we are living in a meaning crisis that has cropped up maybe in the past hundred years or so or maybe in the last few hundred years or so as a response to the enlightenment and the decline of religion.
0:12:47 I think that’s far too easy.
0:12:48 I think that’s way too easy.
0:12:56 I think that if there is such thing as a meaning crisis, it is literally the human condition and the reason why these projects were invented in the first place.
0:13:07 I think literally speaking what people are doing in religious traditions is realizing the finitude of their existence and therefore trying to commune with something less finite.
0:13:07 Of course.
0:13:09 We have this hunger.
0:13:21 I have no reason to believe that any naturalistic explanation can explain the consciousness’s hunger for meaning and significance because that’s all propositional.
0:13:24 It’s not molecules in motion.
0:13:25 What’s naturalistic mean?
0:13:30 Naturalistic just means nature and that’s all there is basically.
0:13:35 So you have molecules in motion largely governed by natural law.
0:13:38 There is no outside transcendent anything.
0:13:40 There’s no immaterial anything.
0:13:47 Certainly not an immaterial God that has started the process and sustains the process and gives life meaning.
0:13:52 There either is meaning objectively or not.
0:13:52 Okay.
0:13:54 If not, then it’s up to us.
0:14:04 For example, a moment ago you said that if there is a creator God who brings us into existence, then you are designed and you are given purpose by God.
0:14:21 And I think we need to investigate this a bit further because, for example, a quite sort of boring and overdone debate at the moment is the extent to which we are engaged in the production of potentially artificially conscious agents with artificial intelligence technologies.
0:14:26 And there’s all this discussion about whether or not these things can be conscious, like, you know, whatever.
0:14:28 Let’s just suppose for a moment that they were.
0:14:34 Let’s suppose that I created an artificially intelligent machine and I gave it a purpose and that purpose was to produce paper clips.
0:14:43 And because of the development of artificial intelligence technology, it became conscious in a recognizable sense.
0:14:44 It had an interior sense of self.
0:14:48 It sort of had, say, feelings or emotions about the world.
0:14:53 But it is just an AI robot whose entire purpose in life is to make paper clips.
0:15:02 Now, I could say that because that AI was designed by a creator with a purpose that was explicitly given to it, that that life is meaningful.
0:15:11 But I think it would seem to most people that a life whose meaning consists in creating paper clips is not sufficient.
0:15:15 It’s not enough to address what people really want.
0:15:17 It’s not just some kind of purpose.
0:15:22 It’s not just even some kind of purpose which is given to you by an authoritative creative source.
0:15:24 It’s something which is further than that.
0:15:25 Yeah.
0:15:34 But if I can just relate this to the God question, the problem that arises is that you have to answer the question of why God infuses life with the meaning that he gives it.
0:15:42 It’s either something which he has sort of arbitrarily plucked up and chosen to create, in which case we have this problem of arbitrariness, or no.
0:15:50 Or, in fact, there is some reason why God had to give us a particular kind of meaning that’s endemic to the human condition, that he had no choice.
0:15:54 But for that meaning, that more important kind of meaning, to be given to human life.
0:15:54 Yeah.
0:16:00 But if he was beholden to that, if he had to give us a particular kind of meaning, it seems like there’s a standard of meaning which exists outside of God.
0:16:01 Right, right.
0:16:01 Outside of God.
0:16:11 So I’m not sure, in other words, the mechanism by which being created by someone who says this is your purpose would be fulfilling in the way that people want it to be.
0:16:23 The reason the paperclip illustration doesn’t match is because it seems to me that you’re subtly taking the thing that’s conscious that makes paperclips and comparing it to a human being.
0:16:31 And for human beings who seem to have a different purpose, I would argue, be consigned to make paperclips, well, that’s dehumanizing to them.
0:16:41 But if you have, just to follow your illustration, if you have a creator that makes something for a reason that the creator has in mind, then it’s fulfilling its purpose perfectly.
0:16:46 For a human being, that’s not going to be satisfying making paperclips.
0:16:50 And a lot of people who are making paperclips are not satisfied with it, okay?
0:16:54 I don’t think it’s arbitrary if God is making something for a purpose.
0:17:10 If God decides that he wants to make creatures to be in friendship with him because this reflects his loving character and that purpose is to be in friendship with him, I don’t see how that is somehow negligible or arbitrary at all.
0:17:19 I guess you could have said that God could have done otherwise, but his love and desire for communion is seeing to be an adequate explanation for that.
0:17:21 This is fascinating.
0:17:25 So my first question is, what’s the point of this conversation?
0:17:36 Yeah, so I think that the ultimate answer that we’re looking for is it appears that the numbers around purpose and meaning are fluctuating at this moment in time.
0:17:41 A lot of people are turning back to religion, as Alex says, we were just chatting about a second ago.
0:17:49 And I guess there’s two questions, which is one, understanding why that’s happening, why there’s this fluctuation, why we’re seeing a mental health crisis around purpose and meaning.
0:17:56 And the second is to try and figure out if there’s a truth one can arrive at, if there’s an objective truth that exists.
0:18:03 So for y’all, I’m curious, when y’all show up here, like what is the purpose for y’all showing up?
0:18:08 Literally trying to discover, like it’s the stated purpose, right?
0:18:12 It’s literally just artificially given purpose by being designed in a particular way.
0:18:18 We’re going to get together and we’re going to have a conversation and see if we can figure out this meaning stuff, right?
0:18:18 Awesome.
0:18:21 And by the way, like we’re not going to solve that problem.
0:18:26 I think it’s worth pointing out that like these conversations have to be exploratory and subjective.
0:18:36 If anybody thinks that the four of us sat at this table are going to solve the meaning crisis and give people a five-step guide finding meaning in their life and that will be the sort of case closed, then they’re delusional.
0:18:40 I don’t know if I agree that we can’t find an answer, but we’ll talk about it.
0:18:42 Well, this is what I wanted to speak to.
0:18:47 Obviously, we’re talking about this broader issue of meaning and purpose, all right?
0:18:52 And as I mentioned earlier, there either is an objective one or it’s only subjective, okay?
0:18:58 If it is an objective one, this is about the most important thing that anyone could ever find out about their life if they were created for a reason.
0:19:05 In my view, the reason I’m here is because I’m convinced that that’s the case and I’m willing to give reasons why, okay?
0:19:22 But I don’t think – I’m sympathetic to the concern that you can’t sit around a table and in two or three hours solve the problem for any individual because people going through the process of trying to figure these things out, it takes a long time as they put the pieces together.
0:19:30 But I think there’s a lot of people in the world that think how they have put it together and they’ve come to conclusions about ultimate meaning and purpose and they don’t come to my own conclusions.
0:19:31 But many have.
0:19:38 So what I would hate to do is leave people with the feeling like we can all search and the glory is in the search.
0:19:41 But if you think you found the answer, then you haven’t.
0:19:44 Of course, this to me is a nihilistic enterprise then.
0:19:46 I think it’s possible to come to conclusions.
0:19:54 I think so too to be clear but I think what I’m trying to say is this will be something that one will experience for themselves and will discover for themselves in their own life.
0:20:02 It’s not going to be something that – you know, there’s that old – was it Linshi, the sort of the Buddhist koan that says if you meet the Buddha, kill him.
0:20:13 The idea being that if you think that the kind of enlightenment which is necessary to spiritual fulfillment can be found through some kind of guru, you’re missing the mark.
0:20:15 It’s something that you need to do for yourself.
0:20:20 But isn’t that statement itself meant to be a truth about spirituality that you can actually count on?
0:20:21 Can I jump in?
0:20:23 I just want to make sure I understand y’all’s point.
0:20:27 So you’re saying that the search for purpose, first of all, is never going to go away.
0:20:30 Like it’s a human condition, right?
0:20:30 Yes.
0:20:34 Like so as humanity, humanity will never find its purpose.
0:20:35 I can tell you why if you like.
0:20:36 No, no.
0:20:37 I don’t even know why yet.
0:20:39 I think individuals can.
0:20:40 But humanity can’t.
0:20:40 Yeah, yeah, yeah.
0:20:42 I’m just making sure I understand, right?
0:20:47 So an individual can find their purpose, but as humanity, it’s never going to be solved.
0:20:55 And then you said something about purpose being tied to opposing to death in some way.
0:21:01 So transcending death that human beings basically look for purpose because death is inevitable.
0:21:04 And if we can find purpose, then we can give our life meaning.
0:21:09 But if death, if we die and I don’t leave something behind, can you talk a little bit about that?
0:21:26 This is essentially a version of Ernest Becker’s denial of death hypothesis, which famously suggests that the motivation for a great deal of human behavior is at least human behavior outside of immediate sensory concerns like eating and stuff like that.
0:21:33 Anything that humans engage in on a societal level, on an abstract level, is ultimately motivated by an apprehension of death.
0:21:37 I think that’s probably too simple, but it’s definitely a contributing factor.
0:21:40 I think that, for example, put it this way, right?
0:21:43 Here’s an example that comes from, I think his name’s Scheffler.
0:21:45 And he has this interesting thought experiment.
0:21:48 Suppose, I don’t know, maybe you’re engaged in writing a book.
0:21:54 Suppose you discovered, and this probably won’t be the case for you because you believe in an afterlife, but suppose that you’re an atheist for a moment.
0:22:01 Suppose it were the case that you discovered that after you die, a meteor is going to come and wipe out all life on Earth.
0:22:04 Everybody’s going to die almost instantly after you do, but you’ll be dead.
0:22:06 So you will live your entire life as it was anyway.
0:22:08 And suppose the rest of the world doesn’t even know this is going to happen.
0:22:10 But you’re told this is going to be the case.
0:22:13 Would that motivate you to write your book more or less?
0:22:16 Most people say that it would seem a bit pointless now.
0:22:19 What’s the point now in writing this book?
0:22:23 What’s the point in having children if they’re going to die 30 days after I’m gone?
0:22:25 What’s the point in doing any of these things?
0:22:26 What will they still do?
0:22:27 They’ll still do the sensory stuff.
0:22:27 They’ll still eat.
0:22:28 They’ll still have sex.
0:22:30 They’ll still sleep, this kind of stuff.
0:22:36 But the typically meaning-laden activities of life, they would certainly be demotivated to do.
0:22:46 And it’s an interesting thought experiment to give us some insight as to the fact that what maybe this means, that at least in part, the motivation for these actions in the first place is that they will extend beyond our death.
0:22:52 I agree with so much of what you’ll say, and I also, like, hard disagree with some of the fundamentals.
0:22:58 So let’s say you have this example of, like, I’m going to write a book, and then the world is going to end 30 days later.
0:22:59 Yes.
0:23:03 And so you say – because a lot of what you’re talking about is, like, what people say, right?
0:23:03 Yep.
0:23:11 So you’ll say, like, okay, so, like, people would say that this is a waste of time, and I’m not going to do it if the world ends in 30 days.
0:23:18 And you’re also saying people is an everlasting thing or struggling with purpose, right?
0:23:19 You’re saying both of these things.
0:23:20 So here’s my question to you.
0:23:23 If you tell someone, you know, you’re writing this book.
0:23:27 Let’s say you write it, and then you die because we’ll simplify the example.
0:23:29 And then 30 days later, the world ends.
0:23:35 Let’s take two people, one who says, I’m a write-it anyway, and one who says, there’s no point.
0:23:40 Which one of those two people do you think has a greater sense of purpose?
0:23:41 Probably the former.
0:23:42 Absolutely.
0:23:44 So this is the key thing.
0:23:51 Purpose is absolutely – because I love that you’re asking about mechanisms, and I think maybe that’s what I can provide.
0:23:53 I think that’s actually the answer, right?
0:23:59 So it’s not that people believe – and I think you’re right that the reason that this is a perennial problem
0:24:04 is because most people do not live a life where they understand how purpose works.
0:24:09 And what I think is really fascinating about sort of like this scientific clinical approach,
0:24:14 like if you ask me, can I help people find meaning and purpose?
0:24:15 I don’t know.
0:24:18 But if you ask me, can I help a person?
0:24:19 The answer is absolutely.
0:24:25 And we have like particular scientific things, and this is where it’s really counterintuitive.
0:24:30 So a big part of like finding purpose is doing particular things.
0:24:35 And if you do those things, the likelihood that you will increase your sense of purpose in life,
0:24:38 which is another thing that’s very counterintuitive to people, purpose is not binary.
0:24:40 It’s quantifiable.
0:24:41 It’s like a scale.
0:24:43 So if I were to ask the three of y’all, right?
0:24:46 Maybe let’s like let’s do this not thought experiment but this practical experiment.
0:24:49 Do you know your purpose in life?
0:24:52 Like how confident are you that you’re doing what you’re supposed to be doing in life?
0:24:57 How confident am I about the God part or that I’m doing the things that are appropriate?
0:25:01 How confident are you that you’re doing what God wants you to do?
0:25:05 Well, in that general sense, extremely confident or else I wouldn’t be doing it.
0:25:06 Perfect, right?
0:25:06 Yeah.
0:25:08 So, Stephen, what about you, bro?
0:25:10 About five out of ten.
0:25:11 I knew it.
0:25:12 Okay, right?
0:25:13 So, Alex?
0:25:16 I don’t want to be difficult, but I kind of reject the grammar of the question.
0:25:17 Awesome.
0:25:18 Reject away, bro.
0:25:21 I think it’s what a logician would call an exponable statement, something which needs
0:25:22 to be broken down.
0:25:24 You asked, do I know my own purpose?
0:25:27 That assumes that there is a purpose to know.
0:25:32 It’s a bit like the comparison I would give is if I asked you the question, the classic example
0:25:36 in logic is, is the king of France bold?
0:25:36 Yes or no?
0:25:39 I can rephrase my question if you have problems with my question.
0:25:46 So, do you have a lived experience of something called purpose?
0:25:50 Oh, well, look, I think purpose is having some kind of reason to act or be.
0:25:50 Yeah.
0:25:54 And I certainly subjectively am motivated to do things.
0:25:55 I think everybody is.
0:25:57 Otherwise, you literally wouldn’t be able to do anything.
0:26:02 But it’s a bit foggy to me what psychologically speaking, on a personal level, that fundamental
0:26:03 motivation actually is.
0:26:06 Wouldn’t purpose be more the goal rather than the reason to act?
0:26:09 What you’re trying to accomplish?
0:26:13 It’s a semantic thing, but that’s why it depends what you mean by the word purpose.
0:26:14 I’m with you.
0:26:14 I’m with you.
0:26:18 And I don’t know what I mean with the word purpose, which is part of this challenge.
0:26:21 But, okay, so, like, I’m just wondering.
0:26:24 So, like, when you – so, a lot of people are motivated to act.
0:26:26 Everyone is motivated to act every day, right?
0:26:26 I get out of bed.
0:26:28 I need to take a dump.
0:26:44 But my guess is that if we were to administer a scientifically validated instrument that measures your subjective sense of purpose, direction in life, that that would be north of five out of ten.
0:26:45 Okay.
0:26:49 Do you think that’s fair or is that something that you don’t –
0:26:50 Maybe, yeah.
0:26:50 I don’t know what –
0:26:56 So, like, do you – when you wake up, do you feel like you know what you want to do and what’s going on and you’re, like, doing good work?
0:26:58 Like, I’m asking about the subjective thing.
0:26:59 Not on a grand sense.
0:26:59 I’m quite agnostic.
0:27:01 I mean, I’m sort of –
0:27:01 I’m not talking about it.
0:27:01 Okay.
0:27:02 Maybe a grand sense.
0:27:04 I really don’t know what you mean.
0:27:05 Perfect.
0:27:05 Okay.
0:27:09 So, not on a grand sense but on some other sense.
0:27:09 Yes.
0:27:10 Okay.
0:27:10 Great.
0:27:17 So, I think that this is, like – this is – I think this is beautiful because I think what we have here is, like, not on a grand sense.
0:27:19 So, I think on a grand sense, you’re there.
0:27:19 Right.
0:27:20 Right?
0:27:23 But you’re absolutely motivated by particular things.
0:27:25 So, I think this is the first thing about purpose.
0:27:27 Can I – a clarification real quickly.
0:27:28 Yeah.
0:27:32 On a grand sense, yes, but there are distinctions that you were referring to a few moments ago.
0:27:34 So, there are a lot of things that are dissatisfying my life.
0:27:38 But in terms of being on the right course, that’s part of what life is.
0:27:42 Being on the right course, lots of crazy stuff that’s happening in between.
0:27:43 Cool.
0:27:52 So, like, the first thing that I’ve kind of noticed in my work is that I don’t know whether a grander purpose exists or not.
0:27:54 I think that’s a lovely discussion that I want to continue to have with you.
0:27:57 But I’m sort of – here’s where I’m sort of coming from in this discussion.
0:28:01 Stephen started this out with some really scary statistics that we’re seeing, right?
0:28:02 There’s a mental health crisis.
0:28:09 I think a lot of what we’re seeing is – while it may be perennial, I think it’s like seems more acute right now.
0:28:13 Maybe that’s because of the atheist materialism, whatever.
0:28:14 I’m not quite sure.
0:28:15 But this is a problem.
0:28:35 And I think a big part of what I’m going to try to contribute here today is my understanding of, like, how to do that.
0:28:39 That this is a quantifiable thing that we can sort of see at this table.
0:28:42 People are sort of, like, at different places.
0:28:49 And so the first thing that I kind of want to point out is I don’t know whether there’s purpose or not.
0:29:00 But as a human condition, there is something that each of us feel or experience that gives us an answer, right?
0:29:01 So you’re, like, at 10.
0:29:04 But what that means is that something is going on in your mind.
0:29:06 Something is going on in your heart.
0:29:10 Something is going on in your body where you wake up and you feel like you have purpose.
0:29:13 Stephen wakes up and he’s, like, at a 5 out of 10.
0:29:14 So he’s getting some signals in that area.
0:29:16 Some signals are not in that area.
0:29:18 You have some signals in that direction too.
0:29:20 You know why you’re showing up at this podcast.
0:29:22 You’ve got a book that you’re working on.
0:29:22 Awesome.
0:29:23 Can’t wait to read it.
0:29:27 But on a grander sense, you’re, like, I don’t know about this, like, objective stuff or whatever.
0:29:30 So this is sort of, like, this quantifiable thing.
0:29:30 And you?
0:29:33 I’m going to let you all guess.
0:29:36 Where would you put me out of 10?
0:29:37 I don’t like to psychologize people.
0:29:40 It’s okay if you don’t like to.
0:29:41 Will you?
0:29:42 I mean, I just met you.
0:29:43 I don’t know.
0:29:47 I have no idea what sense of meaning you have in your life.
0:29:49 Okay.
0:29:53 I mean, for me, I’m just motivated to try and find out.
0:29:55 So I think the audience can guess too.
0:29:56 Yeah.
0:29:57 I would say you’re pretty high.
0:29:58 That’s why you’re here.
0:30:00 That’s why you’re articulating your ideas.
0:30:03 Probably closer to 10 than 5.
0:30:04 Yeah.
0:30:04 Yeah.
0:30:04 Right?
0:30:09 So it’s like, it’s okay if you don’t want to do that because I’m guessing that there are
0:30:11 certain things in your intellect that tell you.
0:30:13 So do you have a subjective instinct?
0:30:15 No, I just don’t know you that well.
0:30:16 I mean, I don’t know.
0:30:17 Okay.
0:30:18 And also, it depends what you mean, right?
0:30:22 Because you’ll say that you have a, if you say that you’re a 10, like, you have this,
0:30:25 there’s this, you used the phrase earlier, sense, a sense of meaning in life.
0:30:30 And because you’re talking about this from an empirical standpoint of whether people report
0:30:35 having a sense of meaning, whereas I think that Greg is probably talking about, literally
0:30:39 speaking, whether there is actually, in fact, a real meaning, whether or not people sense
0:30:40 it or not.
0:30:43 You could say that you have a 10 out of 10 and Greg could say, well, that’s, it’s great
0:30:47 that you feel that way, but it’s misguided because the purpose that you have identified
0:30:49 in your life is the wrong one.
0:30:54 And so to me, the important question is not so much whether you subjectively report feeling
0:30:57 like you have purpose in life, but whether that purpose is grounded in something real and
0:30:58 true.
0:30:59 Yeah.
0:31:05 So I think that your answer right now is the reason why you think some of these questions
0:31:06 are unanswerable.
0:31:10 So I think if you adopt that frame, you’ll never know.
0:31:12 But I don’t think they’re unanswerable.
0:31:12 Okay.
0:31:13 Let me, let me just finish.
0:31:14 Okay.
0:31:21 So my first experience of this, right, is that first of all, there is a subjective barometer,
0:31:23 like how do we know whether we have purpose?
0:31:28 Maybe we listen to other people, but there is some sort of internal sense of this.
0:31:31 And this is where the science becomes really important because if you look at people who have
0:31:35 like a history of trauma or something, what you tend to find is that there are certain like
0:31:41 neurobiological things that can happen to you that will literally affect the parts of your
0:31:43 brain that are able to detect purpose.
0:31:46 So this is sort of like a subjective experience.
0:31:50 And I think the way that, and I love your emphasis on mechanism.
0:31:54 And I think this is what, in my opinion, science and spirituality can really add is they add the
0:31:55 how, right?
0:32:00 They add like, why is it that one person has purpose and another person doesn’t have purpose?
0:32:04 So first thing is that in my experience and the way that I operate, I’m not saying it’s
0:32:05 correct.
0:32:11 It’s just, it’s effective in terms of helping people move the needle on reducing suicide.
0:32:15 Improving resilience, giving them a reason to wake up in the morning.
0:32:16 Like it tends to work.
0:32:18 And it’s not just me.
0:32:22 It’s that there’s a bunch of, you know, methodologies that we have in psychotherapy and stuff like
0:32:24 that, that accomplish these kinds of things.
0:32:26 That there’s some internal sense of purpose.
0:32:32 Now, what I think surprises a lot of people is that there are two ways that you increase
0:32:33 that sense of purpose.
0:32:38 The first is a bucket of things that are kind of counterintuitive.
0:32:44 And this is where we also have to understand that purpose correlates with certain other things
0:32:44 in life.
0:32:51 So if I feel like I am in control of my life, then my sense of purpose will increase.
0:32:53 Those two things are correlated.
0:32:57 It’s not clear whether it’s one thing that manifests in two ways or it’s probably two
0:32:59 discrete things because there’s some subtlety there.
0:33:05 But just as a very simple example, if you take someone who feels out of control in life
0:33:09 and you help them get control of their life, and there’s a really great example of this,
0:33:12 which is something called passive challenges versus active challenges.
0:33:17 So there’s a fascinating research on anxiety that shows that if you’re someone in life whose
0:33:21 life is happening to you, like you wake up one day and then like your boss wants you to
0:33:25 come in for work and you have to pay rent at the end of the month and like you’re logging
0:33:31 onto Tinder and people aren’t responding to you, life is controlling the direction that
0:33:32 you move.
0:33:36 And people feel overwhelmed by this and they want freedom.
0:33:36 They want control.
0:33:40 What they end up doing is they wish that they didn’t have these things.
0:33:42 So they run away from these problems.
0:33:49 So passive challenges are challenges that life imposes upon you that you didn’t sign up for.
0:33:55 Then there’s something really fascinating, which is your sense of control in life does not correlate
0:33:57 just with the passive challenges.
0:34:02 It correlates with the ratio of passive challenges to active challenges.
0:34:06 Active challenges are things that you choose to do that are difficult.
0:34:08 So this is really fascinating.
0:34:13 But if you’re getting bodied by life in three different directions, the solution to that is
0:34:14 not run away from those problems.
0:34:19 It’s actually to wake up and start to push yourself in a particular direction.
0:34:21 I want to do this instead.
0:34:25 If you want to learn how to like read, you know, learn philosophy, you know, start studying
0:34:30 philosophical texts, you know, like as you start to take on more, which is very counterintuitive
0:34:33 because when most people feel overwhelmed, they don’t feel like they can do more.
0:34:37 The exact solution is to take on more active challenges.
0:34:40 Then you have some sense of control in life.
0:34:45 And once your ratio of active challenges to passive challenges is more evened out, this
0:34:46 does something really cool.
0:34:48 It gives you a sense that I’m no longer out of control.
0:34:53 Once you feel like you’re no longer out of control, this is the really cool thing.
0:34:59 Then your capacity to deal with the stuff that life throws at you actually improves.
0:35:05 So there’s this, this is just one example of like one scientific neurobiological principle
0:35:11 that has some psychology associated with where you can do particular things to give yourself
0:35:13 a sense of direction in life.
0:35:17 Now, some of the stuff around worship and spiritual practice, that can do it too.
0:35:24 But I think that usually what I tend to see is that, you know, if someone is lost in life,
0:35:27 you can sort of answer it by these big questions.
0:35:31 You can sort of think about this sort of transcendental purpose, which I’m happy to talk about.
0:35:34 But I think there’s a lot of like little stuff that you can do.
0:35:40 And as you implement these things, the sense of purpose in your life, your internal lived
0:35:43 experience of feeling out of control will change.
0:35:45 Let me offer a few thoughts if I could.
0:35:50 One, I want to speak to something that you’ve said, Alex, that I just want to offer a caution
0:35:51 about.
0:35:56 When we talk about motivation, the motivation for something, we sometimes confuse that with
0:35:57 justification.
0:36:01 So someone might say to me as an atheist, for example, well, you’re a Christian because
0:36:02 you were born in America.
0:36:06 If you were born in Saudi Arabia, you wouldn’t be a Christian.
0:36:06 You’d be a Muslim.
0:36:11 Of course, that’s irrelevant to the question of whether Islam or Christianity or some other
0:36:11 religion is true.
0:36:12 It doesn’t speak to that.
0:36:14 It speaks to psychology.
0:36:14 Okay.
0:36:19 And the fact is that if the atheist was born in Saudi Arabia, you wouldn’t be an atheist
0:36:20 either, likely.
0:36:25 The key question is what motivates people, for example, to think about purpose, death
0:36:26 maybe, a fear of death.
0:36:28 That might be a motivation.
0:36:32 The question is whether the place they land in answering the question has any objective
0:36:33 truth to it or not.
0:36:36 It could be that there is a God and that there is an afterlife.
0:36:40 And facing death does give comfort to that.
0:36:46 I should say, when facing death, you have comfort because there is a God and there’s something
0:36:46 that you’re going to.
0:36:48 It’s closer communion with him.
0:36:49 Okay.
0:36:53 Just because you’re motivated by death doesn’t mean that your belief about the afterlife
0:36:54 is somehow an error.
0:36:56 I just wanted to add something in here.
0:37:02 So I think part of the reason I’ve also convened you guys to have this conversation today is
0:37:09 because I’ve got several people in my life that are, I can literally lay out the personas,
0:37:14 but I’ve got one particular friend who’s 35, between 35 and 40 years old, living in Dubai,
0:37:17 living in a glass box, freelancer.
0:37:19 So he wakes up in the morning, his bed is there.
0:37:21 He then works there, then goes back to bed.
0:37:22 He’s single, no kids.
0:37:26 In his life at the moment, he said to me that he can’t get out of bed anymore.
0:37:27 He feels stuck.
0:37:32 And then about six months after, out of the blue, it turns out without telling any of us,
0:37:34 and we’re his best friends, he’s flown to America.
0:37:34 He’s been baptized.
0:37:35 He’s a Christian.
0:37:37 Suddenly his life has purpose and meaning again.
0:37:39 He’s a completely different person.
0:37:43 And this individual never, ever, he would be the last person that you’d think would be religious.
0:37:47 Got another friend, female, just over 30 years old, doesn’t have kids,
0:37:48 freelance, works at home.
0:37:51 When I asked her what her meaning and purpose in life,
0:37:55 she said to me she wants to get to having 200 plants, plants she can water.
0:37:56 She names all of them.
0:38:00 She then told me a week after she’s in therapy because she feels lost and stuck in life.
0:38:04 And so much of the central point why I’ve been motivated to have this conversation is
0:38:10 it appears to me, and I haven’t nailed this hypothesis yet, that freedom, independence,
0:38:17 be your own boss, the decline in people having children, the glamorization of, as you said at
0:38:22 the very beginning, like, you know, do it yourself, do it your way, is failing people in some way.
0:38:27 And then actually the push for independence was in some way some kind of light.
0:38:33 I actually also went through the same new atheist baptism that you went through.
0:38:34 And I read all those books at 18 years old.
0:38:37 And two years, I was debating dog walkers on the street about God.
0:38:39 I was such a staunch atheist.
0:38:44 But I now find myself in a position where I’m almost back to being curious again,
0:38:47 because it feels like independence wasn’t the answer.
0:38:49 So I just wanted to reframe.
0:38:49 You should be curious.
0:38:52 I think, yeah, I mean, I think people need to ask.
0:38:57 I think the purpose is intimately tied up with the idea of task to fulfill.
0:39:01 It’s why people tend to find meaning in projects which are not completed yet.
0:39:04 In fact, Pascal writes quite compellingly about this when he writes about boredom.
0:39:10 And he imagines a gambler, someone who enjoys gambling, and says,
0:39:12 well, why is this person gambling?
0:39:15 Because they’re doing this thing with the chance of winning some money.
0:39:17 OK, so why don’t you just give them the money?
0:39:22 Just take the gambler and give him all the money that he could possibly receive without playing the game.
0:39:27 And he won’t be very fulfilled, even though he’s getting ostensibly what he was trying to get.
0:39:30 No, no, that wouldn’t be fulfilling because he enjoys the gambling.
0:39:31 OK, says Pascal.
0:39:37 Then let him play the game, but make it such that he’ll never actually win the money.
0:39:39 But he gets to keep playing the game.
0:39:42 And he’s not going to be very fulfilled by that either.
0:39:43 That’s also going to be completely pointless.
0:39:50 And so Pascal noticed that what you kind of need to avoid boredom, and I suppose to imbue your life with purpose,
0:40:00 at least in this analogy, is some kind of task to fulfill that you haven’t fulfilled yet, that you don’t know if you’re going to fulfill,
0:40:05 that you believe will bring you fulfillment when you get it, but you haven’t got it yet.
0:40:09 That’s why I think religion does it really well, because it’s the definition of something which you don’t have now,
0:40:15 which you can strive for, which when you get, you believe will be fulfilling.
0:40:22 Yeah, so I love these examples because actually we know exactly what’s going on in that thought experiment, right?
0:40:30 So now there have been – there are so many advances in neuroscience that we understand why people gamble, right?
0:40:37 So we understand that giving someone money will satisfy a gambler in one of two cases.
0:40:37 And I’ve seen this.
0:40:39 I’ve worked with people who are professional poker players.
0:40:45 Some people – what we describe motivation is actually like a dozen different things going on in your brain.
0:40:51 So if you were a professional poker player in poker – and I’ve literally worked with professional poker players who had no meaning in life.
0:40:52 It’s so funny.
0:40:53 I’m thinking about a particular person.
0:40:57 And then, you know, achieved a certain financial goal, that’s why they play poker.
0:41:09 So if your motivation is that I’m playing poker because I have a skill that I’m using to get money, if that is your internal motivation, that is going to come from certain circuits in your brain.
0:41:11 It’s going to come from places like your frontal lobe.
0:41:18 Now, as Pascal pointed out, if you give the average person who gambles money, what are they going to do with it?
0:41:20 They’re going to gamble more, right?
0:41:27 So that means that their motivation is coming from something more closer to the nucleus accumbens, a random reinforcement schedule.
0:41:29 Maybe they’re trying to suppress amygdala emotions.
0:41:35 So we actually can like look at that example and we can understand why each of those things happens.
0:41:44 And then the most beautiful thing is that there is absolutely a scenario where someone can gamble and never win.
0:41:47 And they can absolutely have purpose.
0:41:54 So this is where – I know that sounds insane, but if you look at some of these things from the Zen tradition, right?
0:41:58 So these are practices that have no purpose, to act with no meaning whatsoever.
0:42:15 And the beautiful thing about that is as you explore that sort of angle and there’s sort of a neuroscience perspective to this as well, is that if you really think about it, you’re saying, okay, so people invest in this purpose or in this purpose-seeking thing like religion with the idea that I’ll find payoff at the end.
0:42:17 Is that what you were saying earlier?
0:42:18 I’m saying something a bit different.
0:42:26 What I was going to go on to say is to point out – and bear in mind, this comes from a part of Pascal’s Pensee, which is titled Man Without God.
0:42:28 You know, he goes on to discuss man with God.
0:42:35 But I look at the development of the human species and our particular proclivities.
0:42:37 Lewis makes this argument from desire that you mentioned.
0:42:39 Why do we have a desire for food?
0:42:42 Well, because there is actually food to have.
0:42:47 The evolutionary biologist says the reason that we develop hunger is because of those who didn’t died.
0:42:51 And if you don’t have some sense of hunger, you’re not going to seek out food and you will die.
0:42:56 And so it just so happens that those who develop this feeling of hunger will be more likely to survive.
0:42:58 And therefore, hunger is a part of our human condition.
0:43:01 Well, such is meaning.
0:43:06 If you have two isolated communities, one of whom says, I just don’t care.
0:43:07 Whatever, man.
0:43:08 No interest in having children.
0:43:13 No interest in building societies, legal systems, constitutions, whatever the case.
0:43:14 Moral systems.
0:43:14 None of them.
0:43:15 They just don’t care.
0:43:18 They’re not even going to have children.
0:43:19 That society will die out.
0:43:26 Another society, which just so happens to perhaps delusion, like in an exercise of delusion, just develop this inexplicable feeling.
0:43:34 And of course, this evolves over time and starts with essentially the kind of random mutation of ideas that works on the genetic level in evolution.
0:43:37 They call it memetics when it’s ideas rather than genes.
0:43:48 The society which just ends up developing this idea that actually, I can’t quite explain why, but I just have this drive towards building a society and engaging in legal justice and moral systems.
0:43:50 They’re just more likely to survive.
0:43:58 So we end up with this sense, this drive within us that we can’t explain and yet we have.
0:44:01 So imagine for the majority of our evolutionary history what it was like.
0:44:06 Every single day you woke up and you did not know if you were going to have a roof over your head.
0:44:07 You didn’t know if you were going to have food to eat.
0:44:09 You had to go out and you had to hunt it.
0:44:10 You had to go and find it.
0:44:12 Every single day, the game reset.
0:44:23 And so I would imagine that those lives were probably quite meaningful, at least in the sense that I don’t think there will have been many existential crises on a day-to-day because the purpose was quite clear.
0:44:29 And like Pascal’s Gambler, they had a task that they think will fulfill them when they get it and they don’t know whether it’s going to be fulfilled.
0:44:31 So what’s happened today?
0:44:35 Well, now we’ve been given the money without the game.
0:44:36 We’ve got houses.
0:44:37 We’ve got food.
0:44:42 We can go next door and get some water, get some food from all over the planet.
0:44:44 You know, like that’s it.
0:44:45 You’ve got the money without the game.
0:44:50 So what do people do in the modern situation when they find that their life is a bit meaningless?
0:44:53 They start intentionally doing things which are difficult.
0:44:55 They start doing ice baths.
0:44:56 They start exercising.
0:45:04 They start going into a room just to physically exert themselves in order to sort of build muscle and whatnot, like on purpose, for its own sake.
0:45:07 Because today we’ve got the money without the game.
0:45:11 So people are going out and seeking the game without the money.
0:45:12 They’re going and doing the ice baths in the gym.
0:45:14 But it’s a truly meaningful life.
0:45:19 It’s one in which you are playing the game in the service of getting the goal.
0:45:24 That is why I think that, you know, literally just seeking out those things.
0:45:26 I think that there’s a reason why they have a psychological impact.
0:45:32 It’s not as simple as just like, oh, well, if you go to the gym, you know, it releases endorphins and makes you feel good.
0:45:33 It’s like, let’s think a bit deeper than that.
0:45:34 What’s actually going on?
0:45:37 People are seeking out the game without the money.
0:45:43 Crucially, I’ve talked about this as a death-denying pursuit, right?
0:45:51 The idea that the things that you engage in here, at least in terms of grand projects like religion and society, are, even if just subconsciously, an exercise in the denial of death.
0:45:52 What would that mean?
0:46:07 It means that if you encounter other communities, if you encounter other traditions who just by their mere existence threatens the truth of your claims, those traditions subconsciously represent death.
0:46:08 They represent nihilism.
0:46:23 So what happens in a society that develops the kind of telecommunication technology whereby every single day you open your phone and you are addicted to a process of scrolling through every seven seconds a new person with new ideas, with different beliefs from all over the world?
0:46:28 Do you think that might have something to do with the meaning crisis that we find ourselves in?
0:46:33 We’re told that what’s happened is that people stopped believing in God and now they’re all depressed and upset and nihilistic.
0:46:34 That’s far too simple.
0:47:02 You don’t think it might have something to do with the fundamentally revolutionary change to our society that has been brought about specifically by telecommunication, by the ability to oftentimes unintentionally and non-consensually be confronted with traditions and people from halfway across the world that just remind you every single day, zing, zing, zing, every single day, that your truth is not the only truth.
0:47:12 That the transcendence that you’ve said that the transcendence that you’ve placed your trust in is completely subjective and personal and that someone over there believes something totally different and seems to be living just the same kind of happy life.
0:47:16 That, I think, is why people are struggling so much.
0:47:19 It’s not just because they’re atheists now.
0:47:20 I have a lot to say about this.
0:47:21 I’ll try to keep it compact.
0:47:26 By the way, just – we are aware of all kinds of different options for us spiritually.
0:47:27 Yes.
0:47:32 That doesn’t necessarily suggest that none of the options are actually accurate.
0:47:32 I agree.
0:47:33 Whether they are – okay.
0:47:34 I’m making a psychological case.
0:47:42 So there seems to be an implication there and this is what creates kind of the angst because all we have is our own personal subjective point of view.
0:47:44 I think that’s why people experience that.
0:47:50 Now, of course, as a matter of truth, you could say, for example, yourself, you could say, yes, I’m constantly confronted by different religious traditions.
0:47:52 But I believe that Christianity is true.
0:47:53 I think it has the best evidence and whatnot.
0:47:56 This is even true even in the scientific realm.
0:48:03 You have all kinds of different ideas but no one wants to say just because there are so many different ideas to explain things that nobody can be correct.
0:48:07 Which is why what I’m saying is insensitive to the truth or falsity of any of the traditions.
0:48:09 What I’m saying is –
0:48:09 Okay.
0:48:10 That’s good because I want to go to that next.
0:48:17 As an explanation as for the psychological phenomenon, the literal feeling that people have.
0:48:21 Because likewise, you would say that there is a meaning crisis maybe.
0:48:26 You would say that lots of – the statistics we just heard, you would say lots of people, you know, don’t feel meaning in their life.
0:48:28 And you’d want to offer an explanation for why that’s the case.
0:48:30 You think their lives are meaningful, right?
0:48:33 You think that all of those people who say my life has no meaning, they’re wrong.
0:48:35 Their lives actually do have meaning.
0:48:35 Is that what you think?
0:48:38 Well, this was the subject of response.
0:48:40 They feel like they don’t have meaning.
0:48:42 But they were made for a purpose.
0:48:47 If they’re not in touch with that meaning and purpose, then they’re going to feel bereft and adrift.
0:48:49 They believe there really is a purpose for their life.
0:48:51 But subjectively, they haven’t either found it or they don’t feel it.
0:49:00 What I’m doing is I’m offering a psychological explanation for why they don’t feel it, which is completely insensitive to whether or not there’s a truth of the matter.
0:49:04 I’m so glad you put it that way because this is exactly my point.
0:49:05 I don’t want anybody to miss it.
0:49:09 We’re really offering two different pictures of reality here, okay?
0:49:11 People have to ask themselves two questions, I think.
0:49:17 One is they reflect on their own personal awareness of the need for meaning and significance.
0:49:25 Does it seem to them that this is just a psychological thing that people can satisfy in all kinds of different ways depending on the individual?
0:49:34 Or does it seem to them I’m asking these questions because I suspect there is a truth about life that might be discovered, okay?
0:49:35 That’s the first question.
0:49:43 And I think most people’s awareness of this is that there’s something transcendent, something bigger than them, okay?
0:49:47 And any kind of naturalistic explanation is not going to ultimately satisfy that.
0:49:58 The other thing is, is there any reason to believe that there is a transcendent reality, that God exists, that souls exist, that there is an objective morality that guides our life.
0:50:04 And if we’re living virtuously, that’s going to be satisfying even if we don’t believe in God or not.
0:50:06 Those are the two things at stake here, you know?
0:50:13 And now this description, the story of reality I just described that I hold to, it seems to me completely coherent.
0:50:26 Maybe not true, but it certainly is coherent that if there is a God who made us for himself and places eternity in our hearts that we’re going to yearn for that and made the way for us to live and they’re going to find good ways to live as opposed to unsatisfying ways to live.
0:50:27 That makes sense.
0:50:37 It doesn’t make any sense to me at all to say that my molecules are moving in a certain way to create in my conscious mind what Darwinism cannot offer an explanation for.
0:50:38 It hasn’t.
0:50:43 That’s why Daniel Dennett said consciousness is an illusion, you know, because he couldn’t do anything with it.
0:50:52 Thomas Nagel wrote his book, Mind the Cosmos, you’re familiar with this, I’m sure, you know, why the neo-Darwinian materialistic view of the world is almost certainly false.
0:50:57 And he’s an atheist, for goodness sake, because he can’t explain consciousness, not in a Darwinian way.
0:51:13 So how is it that this mystery of consciousness, which contains propositional thoughts, ideas, and purposes, if consciousness can’t be explained in a Darwinian way, how can some characterization of molecules in motion accomplish that same end?
0:51:14 That’s my concern.
0:51:17 That’s why I’m not convinced at all about the naturalistic one.
0:51:19 And this one seems so much more plausible.
0:51:25 What you’re raising is the problem of consciousness, which is, I think, a new question, but an important one.
0:51:34 I wanted to point out earlier that when I gave an explanation as to why people feel a lack of meaning, and you said that has no bearing on truth, I think that’s –
0:51:35 You admitted that too at the end there.
0:51:37 I don’t admit it.
0:51:38 I assert it.
0:51:39 Of course that’s the case.
0:51:41 You affirmed you weren’t making the case.
0:51:54 In the same way that if somebody says that, like, if you’re a Christian and you say the reason everyone’s so depressed is because society has become atheistic, somebody could say, well, yeah, I mean, that might be the case, but that doesn’t mean atheism is false.
0:51:56 It might be that it is true and just depressing, right?
0:51:57 Of course.
0:51:59 Like, the question – if we’re discussing –
0:52:00 There are alternate explanations.
0:52:07 If you want to know why somebody feels a particular way psychologically, you can offer an explanation which has absolutely nothing to do with the truth or falsity of a worldview.
0:52:13 You can then separately discuss the truth or falsity of a worldview, which you’ve then gone on to do with specific reference to the problem of consciousness.
0:52:19 It thinks it has absolutely nothing or it can be experienced apart from the issue of worldview.
0:52:30 I’m saying that if you’re literally just trying – I mean, if the question I’m asked is why do people perceive a lack of meaning in their life, that’s just a question about their psychological constitution.
0:52:33 That’s just – that’s literally a question about why they feel a particular way.
0:52:44 So if a person was a total nihilist, didn’t believe in anything, was important, and then they were depressed and even suicidal, would you say there wasn’t a link between that worldview and their feelings?
0:52:45 Yes, there is.
0:52:49 But what I’m saying is that the link between that worldview and their feeling has nothing to do with the truth of the worldview.
0:52:50 You see what I’m saying?
0:52:52 It doesn’t – nihilism can be true.
0:52:53 Nihilism can be false.
0:52:53 Right.
0:52:56 Nihilism can be an unintelligible concept.
0:53:00 It can still be the case that that person’s conviction is making them depressed.
0:53:00 I agree.
0:53:05 In the same way that somebody could be a Christian and that makes them really happy, that doesn’t mean Christianity is true.
0:53:07 Someone can become a Christian and become really depressed.
0:53:09 That doesn’t mean that Christianity is false.
0:53:11 What I’m trying to point out, it is just trivially true.
0:53:16 So I still want to try to understand a little bit about what you’re saying.
0:53:16 Okay.
0:53:18 Because I don’t fully follow.
0:53:18 Fine.
0:53:25 And I think that the reason I’m – I feel way more confident in what you’re saying is because –
0:53:26 Christ is pulling at you.
0:53:27 A hundred percent.
0:53:27 Yeah.
0:53:31 So I think Christ – we both talk to Christ.
0:53:32 So like we’re good on that.
0:53:33 Like I know where he’s coming from.
0:53:36 So a couple of things that I’m –
0:53:37 I talk to Christ too, you know.
0:53:37 Awesome.
0:53:38 Does he talk back?
0:53:39 He does not fall back.
0:53:39 Yeah.
0:53:40 That’s tricky.
0:53:41 We can talk about how to get you there.
0:53:44 One person said just read the Gospels aloud.
0:53:46 So a couple of things –
0:53:47 I’ve done that a few times.
0:53:49 So a couple of things that I’m curious about.
0:53:49 Yes.
0:53:55 One is – so I’m noticing that you’re – I’m trying to understand where – so I love
0:53:59 the way you’re sallying forth to grapple with this problem of purpose.
0:54:04 You do a beautiful job of sort of talking about like, okay, what’s the truth?
0:54:08 And then there’s this psychological perspective.
0:54:11 And I want to just try to understand this.
0:54:16 So are you of the mind that from a psychological perspective you can wake up one day and feel
0:54:22 like you have purpose but that doesn’t necessarily talk about purpose transcendentally?
0:54:22 Capital P.
0:54:25 I’m saying that doesn’t talk about the truth of your belief.
0:54:26 Okay.
0:54:33 So for example, you could believe that your children are about to die and that suddenly
0:54:35 your life feels really meaningless and really purposeless.
0:54:37 It could be completely false.
0:54:38 You could have been like misled.
0:54:39 Someone could lie to you.
0:54:43 But like what I’m saying is the psychological explanation for why you feel a particular way
0:54:46 has nothing to do with the truth of the thing that you believe that’s making you
0:54:47 feel that way.
0:54:47 Gotcha.
0:54:48 Okay.
0:54:55 So what I’m curious about is when you are exploring purpose, are you exploring it from
0:54:58 are you trying to find the answer at the top?
0:54:59 Like what is the truth of purpose?
0:55:05 Or are you focused on the subjective experience of purpose?
0:55:07 Depends on the context.
0:55:12 If you’re asking, I mean, we were talking literally about a psychological explanation for why people
0:55:13 feel a particular way.
0:55:15 You know, is it due to a decline in religion, that kind of stuff.
0:55:16 In that case, it’s subjective.
0:55:17 It’s individuals.
0:55:17 Yeah.
0:55:18 Yeah.
0:55:23 So do you think that the top one can be answered?
0:55:26 The top one is in like their being?
0:55:28 Their being purpose, right?
0:55:30 So that’s not subjective at all.
0:55:32 So what does that mean, their being purpose?
0:55:37 Because for me, that looks like some kind of reason to act or to be that is not contingent
0:55:39 on some other fact.
0:55:42 Just to be clear, to make clear for the listener, I think you hear what I’m saying.
0:55:47 But like suppose you woke up and you were a Christian and that brought you meaning.
0:55:52 What I’m saying is that subjective sense of meaning that you get from Christianity has no bearing
0:55:54 on the truth or falsity of Christianity.
0:55:55 Gotcha.
0:55:55 Right?
0:55:56 Right.
0:56:01 So what I’m curious about is, so what I’m curious about is, in your opinion, and if you don’t have one, that’s totally fine.
0:56:09 You know, do you think that, so sure, there’s a subjective experience which doesn’t speak to truth, right?
0:56:11 It’s just a subjective experience.
0:56:15 Do you think that there is some way to grapple with that truth?
0:56:17 What, the truth of Christianity or something?
0:56:18 Absolutely.
0:56:20 The truth of purpose.
0:56:22 We’re shifting here, right?
0:56:22 Okay.
0:56:23 Because what I’m saying is…
0:56:24 Let me shift.
0:56:25 I want to do that.
0:56:26 So then I’m going to go back.
0:56:28 That’s why I, maybe I’m not understanding your question.
0:56:40 All I’m saying is that if you feel a subjective sense of purpose from Proposition P, like, the fact that you feel purpose from that does not have any bearing on the truth in P.
0:56:44 And then you just ask, but is there a way to discuss whether P is true?
0:56:45 Well, yeah.
0:56:50 Like, so if Proposition P is Christianity, then yeah, we can talk about the historical argument for the resurrection of Jesus or something.
0:56:50 Gotcha.
0:56:51 Gotcha.
0:56:56 I’m not trying to reach into some mystical capital P purpose realm.
0:56:57 Gotcha.
0:56:57 So, right.
0:56:59 So, and I think that’s so helpful.
0:57:00 Thank you so much.
0:57:01 Okay.
0:57:11 So, that’s really helpful for me because then you, I want to go back to something you said earlier about, you know, cell phones and we’re scrolling on cell phones and things like that.
0:57:13 And we have this, like, this worldview.
0:57:22 And then if we encounter a worldview that is different from ours, that could put us into some form of crisis or difficulty and we’re getting bombarded by all of these things.
0:57:29 And so, what that means is that the individual, when they wake up in the morning and they scroll through their phone, right?
0:57:32 We’re not talking about whether the Proposition P is true or not.
0:57:37 Their subjective experience is like I have no meaning and I have no purpose in life, right?
0:57:44 And so, you posited one mechanism, which I think is a completely valid mechanism, is a philosophical mechanism.
0:57:48 But we have a lot of neuroscience mechanisms that support what you’re saying.
0:58:03 So, and this is where I think that we kind of – I’m going to sort of restate that what my experience of this stuff has been because I’m not a philosopher is I don’t really know too well how to contend with whether Proposition P is true or not.
0:58:04 That’s why I was asking.
0:58:06 And it’s not that you weren’t being clear.
0:58:09 It’s that I’m just ignorant of how philosophy works.
0:58:13 And so, that’s why I was kind of asking like, you know, can you do that?
0:58:21 So, that’s where – also where like I’m kind of coming from is that we have this crisis that has high suicidality, high addiction rates.
0:58:27 People left the church in big ways and then we’re sort of left with like, okay, how do we navigate this?
0:58:37 And that’s where I think if we look at a lot of this, the influences on society, we see that there’s profound neurological influences.
0:58:50 And what I sort of found is when I was working especially with like patients with trauma, that there is a set of things that is happening in the world around them that induce certain changes to their – how they experience the world.
0:58:57 So, a really good example of this is if you want to find your purpose in life, you should reduce your level of alexithymia.
0:59:02 So, alexithymia is the inability to tell what you are emotionally feeling.
0:59:11 And if we look at the influence of things like cell phones, what they’re doing is they’re suppressing the parts of our brain that have – that experience negative emotions.
0:59:13 Sometimes they provoke negative emotions.
0:59:14 Sometimes they suppress negative emotions.
0:59:20 And so, if you start to be able to feel more, right?
0:59:27 So, this is literally shutting down the parts of our brain that give us an internal sense of what we feel.
0:59:38 And so, as you shut down your ability to detect what you are feeling on the inside, that correlates with your not having a detection of purpose on the inside.
0:59:42 So, I think that this is – you asked the question, why is this happening?
0:59:53 I think we’re disabling – and I was working with people with trauma and sort of figured out a sequence of things that is based on the literature that involves things like reducing your alexithymia.
0:59:56 Another big part is managing your ego.
1:00:04 So, I think this relationship with God thing is a really, really, really great example of like if you ask what is the mechanism of a relationship with God.
1:00:07 So, we as human beings tend to be like I’m here.
1:00:13 But then as you relate to other people around you, your sense of identity changes.
1:00:19 And when you relate to something that is transcendent – I know that that’s a scary word and I don’t know exactly what that word means.
1:00:28 But as you relate to something that is really big up here, that has noticeable effects on your default mode network, your sense of self.
1:00:38 And as your default mode network no longer becomes hyperactive, the more hyperactive your default mode network is, the more likely I think you are to be like nihilistic, to have a pessimistic worldview.
1:00:44 As we start to make those changes, then people start to feel a sense of purpose.
1:00:46 They start to feel a sense of connection.
1:00:58 And then the last kind of really interesting data which we can go into is psychedelics, which is really, really fascinating because this allows us to test subjective experience and the effect of subjective experience on a person.
1:00:59 Is this an opportunity?
1:01:00 Please.
1:01:14 I’m just concerned that you might have overstated something, maybe reflecting back something you thought I was saying and I was making the case about the genetic fallacy and just because a person has a motivation to believe something doesn’t necessarily mean that that thing is true or have a subjective experience.
1:01:16 I think it goes a little further than that though.
1:01:22 If you went to the doctor and you weren’t feeling well and the doctor gave you a pill and then you went home and you took the pill, then you felt better.
1:01:30 I think it would be appropriate for you to say, well, that pill, taking that pill, going to that doctor had something to do with my experience that I’m having right now.
1:01:30 Oh, yeah.
1:01:44 I think – this is why I think it might have unintentionally been an overstatement on your part because I think just like your friend, Stephen, who in Dubai all of a sudden became a Christian, everything changed, OK?
1:01:55 Well, I guess you could say the change of life isn’t maybe knock down, drag down proof that what he believes now is actually true, big P, big T.
1:01:57 That like Jesus rose from the dead.
1:01:58 But it seems to be – pardon me?
1:01:59 That like Jesus rose from the dead.
1:02:02 It’s got no bear on whether that’s true or not.
1:02:04 Well, I’m speaking of a different thing right now.
1:02:08 I’m thinking about the experience now with God that he’s having.
1:02:12 If he’s having this changed life, this is evidential.
1:02:20 This lends credibility to the belief system that he’s now adopted because it created this particular significant change in his life.
1:02:27 It may not be proof and that word is really an oozy-goosy word just how to pin down.
1:02:29 But nevertheless, it still seems to be evidential.
1:02:37 It speaks to the legitimacy and accuracy and truthfulness of the belief system that produced this changed life.
1:02:38 That’s what I’m saying.
1:02:42 It’s only evidence that belief in that thing makes someone feel more fulfilled.
1:02:44 That’s the only thing it’s evidence of.
1:02:44 OK.
1:02:45 So this is where we differ.
1:02:47 Just like –
1:02:48 I’m with him on this one.
1:02:48 OK.
1:02:56 Just because a certain – you’re saying just because they believe it, this makes them better.
1:02:58 It doesn’t mean that the belief is actually sound.
1:03:00 Greg, I’ve got a good way of coming at this then.
1:03:01 This is where we differ.
1:03:02 That’s right.
1:03:14 If I had five friends and they all picked five different religions and they all felt the same thing that my friend did in Dubai where they all felt better for it, is that evidential that all five religions are true?
1:03:17 Well, see, I don’t actually think it works that way.
1:03:20 You can speculate and say and offer that illustration.
1:03:22 But I don’t think it actually works that way.
1:03:29 I think that universally the experience of Christians is very, very quantifiable.
1:03:38 In terms of transformed lives, and this is one of the reasons that these transformed lives lend credibility to the belief system itself.
1:03:50 So in that scenario where one of my friends turns to Islam, one of my friends turns to Christianity, et cetera, et cetera, the only experience that’s evidential of truth is the Christians.
1:03:53 Well, I think you have to look at every individual thing, all right?
1:03:59 And here’s my suspicion, and I haven’t quantified this across the board, all right?
1:04:05 Different people have different experiences by engaging different religious belief traditions, whatever.
1:04:17 But insofar as anybody’s life is significantly altered by that thing, this to me is evidence that something is going on here than merely the belief.
1:04:28 If it’s just the belief, you’re back to Marx again and the opiate of the people, you know, that would be Carl, not Groucho, although it’s not clear that anybody knows who those two people are anymore.
1:04:38 It sounds as though, you know, if I lied to somebody on a cruel prank and I told them that – say they’re really struggling with money.
1:04:40 They’re really, really suffering for it.
1:04:46 And they feel – and they have these psychological effects of feeling that life is meaningless, they want to kill themselves, whatever it is, because they just cannot keep living.
1:04:55 And I tell them, good news, you’ve won the lottery, you’ve won a million pounds, and suddenly the weight is lifted, the joy is brought.
1:04:58 Of course, money isn’t sufficient for bringing about meaning in life, but this person is.
1:05:00 But I’ve lied to them.
1:05:12 Like the fact that they feel this immense sense of meaning from a belief that they’ve adopted bears absolutely no evidence on whether it’s true that they’ve won a million pounds.
1:05:18 I’m just saying that to divorce all results from belief systems is a mistake.
1:05:18 I don’t want to do that.
1:05:20 Because I think there can be a connection there.
1:05:30 Just because you can mislead somebody by telling them a lie and they can experience something emotionally doesn’t mean that the other person who is experiencing something transcendent in their emotions.
1:05:36 And by the way, for Christians, it’s not just a high because Christianity is not a continuous high.
1:05:49 Even people who are suffering terribly as Christians in persecution, read Fox’s Book of Martyrs, still have this strong sense of value, purpose, and security, even so.
1:05:52 I’m just saying there’s an evidential relationship between those.
1:05:57 It’s not enough to just simply dismiss it because you can tell a lie and someone could have the same kind of feeling.
1:06:04 I’m even happy to say that, like, I don’t know if this is true, but suppose it were just the case that only Christianity brought about this positive effect.
1:06:08 Suppose we just discovered that everybody who claimed to feel meaning, it just didn’t compare.
1:06:09 That’s not what I’m saying.
1:06:11 But suppose that were the case.
1:06:25 Even if there was something really special about Christianity that gave some evidential credence to something specific about Christianity that’s true about Christianity, that it particularly infuses life with meaning, I still think it just has nothing to do with the truth of Christianity as a worldview.
1:06:30 I mean, Christianity hinges on the historical fact of the resurrection of Jesus, right?
1:06:44 And so the best way of explaining this is to say that if your friend from Dubai starts going to church and they start feeling really like meaning, like start experiencing a lot of meaning in their life, that has absolutely no evidential bearing on whether Jesus rose from the dead.
1:06:55 And if Christianity as a proposition essentially is the resurrection of Jesus and this feeling that your friend had has no evidential bearing on the resurrection of Jesus, then the feeling that your friend had had no evidential bearing on Christianity.
1:07:00 Well, it turns out that Christianity has multiple factors of support and evidence.
1:07:10 Crucial, obviously, the crux, one might say, is the resurrection of Christ, death and resurrection because of the theological significance of that is in the whole system, all right?
1:07:12 But there are lots of other things, too, that I’m bearing.
1:07:19 And actually, I think there are people who have become Christians without having a robust understanding even of the resurrection or that.
1:07:31 So even though theologically that is the crux, I agree, it doesn’t mean that for subjectively every person who enters in a relationship with Christ has all of that in place immediately.
1:07:44 I’m really interested to understand, for my friend in Dubai, if he came to you and he was your friend in Dubai and he said, my life is lacking meaning, I can’t get out of bed anymore, what would you prescribe him?
1:07:48 What would you recommend, what would you suggest, as he’s your friend?
1:07:52 It’s hard to know without knowing that friend.
1:08:00 But if it seemed to me like going to church or reading the Gospels might provide that for him, then I’d probably recommend that he did that.
1:08:10 But I think that literally the subjective feeling of meaning is usually tied up in the identification of something that transcends your individual self.
1:08:19 And I think whatever is the most plausible course of action for that person to engage in something like that would be what I would recommend for them.
1:08:26 If they’re maybe that maybe they’re not particularly interested in religion, I’d recommend that they read some philosophy of mind and try to understand the nature of consciousness.
1:08:33 I might recommend, depending on who they are, that they take a psychedelic drug and try to experience something which cannot be put into words.
1:08:45 Because a lot of the time when you experience something like an ego death and you might realize that the individuated self is an illusion and that these cliches that keep cropping up when someone does psychedelics.
1:08:49 And I actually think that the problem of consciousness is absolutely crucial to this.
1:09:03 I mean, I think the most plausible account of consciousness implies that consciousness is something which is sort of received by the biological organism rather than produced by it.
1:09:06 Because I agree with you that you can’t just put a bunch of molecules together and get consciousness.
1:09:08 That doesn’t make any sense whatsoever.
1:09:18 But it’s interesting that some of our best scientific evidence is suggesting the fact not that the brain produces consciousness but that the brain inhibits and focuses and organizes consciousness.
1:09:19 It does not produce it.
1:09:20 Yeah.
1:09:22 So I love your answer.
1:09:25 So you were saying, you know, depending on the person, you can do different things.
1:09:26 You can read philosophy of mind.
1:09:27 I’d recommend them to do that, in other words.
1:09:28 Psychedelics.
1:09:29 Look at that, depending on who they are.
1:09:31 You know, read the gospels.
1:09:42 So I think what’s interesting is that when you, you know, when Stephen gives the concrete example of like if my friend comes to you who’s had this religious awakening or prior to religious awakening, what would you recommend to them?
1:09:50 And I think what’s really interesting is basically all of the answers that you said I think can map onto mechanism.
1:09:52 And I’d just love to talk about that for a second.
1:09:55 So the first thing is, you know, you asked me at the beginning, am I religious?
1:10:03 I think here’s my understanding of – and we were talking a little bit about, you know, people can have this subjective feeling of religion.
1:10:05 What is the relationship to that thing being true?
1:10:07 So here’s what I’ve sort of observed.
1:10:10 I don’t know if you all have ever been to like a really great cathedral.
1:10:11 Oh, yeah.
1:10:18 But like, you know, if you go to a great cathedral, you don’t have to be Christian to be awe-inspired by what you see.
1:10:19 Sure.
1:10:34 So when I look at the project of religion, which is a little bit different from spirituality, one of the things that I’ve observed is that religion is a series of structures to evoke a personal experience.
1:10:39 So the whole point of reading the Gospels is fingers crossed, and we’ll get to how to optimize that.
1:10:48 Fingers crossed if you read the Gospels enough or you go to church enough or you pray enough, if you keep on talking to Christ, one day he’ll start talking back.
1:10:53 But I think the really interesting thing is if you struggle with purpose, you can read the Gospels.
1:11:06 If you go into religion – and I think what’s changed now is that we have so much science to understand the mechanism through which religious practices evoke subjective experience.
1:11:17 So I can go to church until – for my whole life, but until I have that relationship with God, that is a subjective experience that is evoked by the sort of structure of the religious practice.
1:11:20 So that is absolutely one thing you can do.
1:11:31 I think the cool thing is that the problem with reading the Gospels, as I can clearly see that you’ve done, and, you know, I see the striving for religion in you.
1:11:33 Like you’re like you want to have that, right?
1:11:36 Like you want to know like what are these people actually kind of talking about?
1:11:45 I could be wrong there, but I see this beautiful striving that you’re like – you’re trying really hard to figure this stuff out, which is just awesome to see.
1:12:01 I think though that if we kind of look at it, and you mentioned kind of psychedelics as well, and I think psychedelics is really interesting because we know that – so if you take someone who has treatment refractory depression or someone who has PTSD and you give them a psychedelic, the psychedelic is not healing.
1:12:06 What is healing is specifically whether they have an ego death experience.
1:12:10 So if I see colors and things like that, that doesn’t solve things.
1:12:14 But the ego death experience is what correlates with clinical improvement.
1:12:22 So psychedelics are a good way to evoke a subjective experience, right?
1:12:24 So we know that there are a couple of pieces.
1:12:32 And when I worked with people – so one of the things that we know is that when you experience trauma, it shatters your meaning of life.
1:12:33 Yes.
1:12:41 And so working a lot with people with trauma – and this is something that I kind of laid out in terms of like making a guide about it.
1:12:47 But what I realized is that there’s a set of things that you can do relatively sequentially to get your meaning back.
1:12:57 And so I think the cool thing about like, you know, reading the gospels or psychedelics or things like that is those each have some fingers crossed change in you.
1:13:13 But the cool thing is like if you start with something called alexithymia, so as long as you are like using a bunch of substances, as long as you are not able to detect what is going on inside you, that is a fundamental prerequisite of the subjective experience of meaning.
1:13:18 The second step to that is to go through some stuff around ego.
1:13:27 So this is like the other like big thing that we try to focus on is like when your default mode network is hyperactive, this is the part of your brain that gives you a sense of who you are.
1:13:30 Hyperactive default mode networks lead to depression.
1:13:37 Hyperactive default mode networks also lead to some degree of like existential depression.
1:13:41 And this is where so many of my patients get tripped up when they start reading philosophy.
1:13:45 This isn’t against philosophy, but remember, this is happening in a subjective mind.
1:13:56 If you’re not careful, what we know is that philosophy can turn into intellectualizing, that there is a psychological defense where you start looking at theoretical stuff.
1:14:01 And it sort of shapes the way that your mind functions and it starts to become maladaptive.
1:14:03 What does that mean in simple terms?
1:14:10 So people, if you have a problem in life, you can think about it a lot.
1:14:11 You can read about it a lot.
1:14:19 There are a lot of people that I’ve worked with that just go on watching podcasts, like chain watching podcasts and reading books and things like that.
1:14:19 Right.
1:14:21 But their life never changes.
1:14:21 Yes.
1:14:33 So this is where – so there’s a certain amount of like, you know, learning how to ground yourself in your experience, which involves reducing alexithymia, which involves dissolving your ego.
1:14:38 And this is another really, really important thing that I think we find in people who have purpose.
1:14:53 Because if we go back to the earlier example of the person who 30 days after they die, the world ends, that person, if they decide to still write the book, I think that there is a certain egoless involved in that.
1:14:53 Right?
1:14:54 I’m doing it for the sake of the work.
1:14:56 It’s not for the benefit of humanity.
1:14:57 It’s not for some transcendent purpose.
1:14:59 It’s not for something that goes beyond my death.
1:15:01 Actually, it’s the opposite.
1:15:06 I am doing this thing here and now just for its own sake.
1:15:13 And so preparing for this podcast, I actually texted and called a couple of my former patients.
1:15:15 These are people that I haven’t seen in three to five years.
1:15:16 And I just asked them.
1:15:19 I was like, hey, bro, do you have purpose?
1:15:20 Tell me what it is.
1:15:25 And I was stunned by how their answers are not about what happens after they die.
1:15:29 They’re very like, I’m just here for the flow of it.
1:15:29 Right?
1:15:32 My purpose in life is to experience what life has to offer.
1:15:33 That’s it.
1:15:35 It’s not about something beyond you.
1:15:42 And I think this is where you’re spot on, Alex, that a lot of people deal with the fear
1:15:45 of death by wanting to live past it.
1:15:49 But that is actually, that’s the default mechanism that we use.
1:15:51 But that is actually ego driven, right?
1:15:54 I want to exist beyond when I die.
1:15:57 And so that gives people some sense of purpose.
1:16:08 But I think the deepest sense of purpose actually comes without that, comes from being able to make paper clips every day and being content with that exercise.
1:16:12 So you’re describing Sisyphus being happy is what you’re doing.
1:16:13 Yes.
1:16:14 So Sisyphus can be happy.
1:16:14 Yeah.
1:16:16 I mean, that, that, and that’s.
1:16:19 It explains Sisyphus for those that don’t know about the guy pushing the rock up the hill.
1:16:24 Camus, who is an existentialist, even though he doesn’t call himself an existentialist.
1:16:31 He founds this school known as absurdism, which is a word I used earlier too.
1:16:42 And he, he tries to describe the absurdist condition of one in which you have all of these desires about the world, but the world literally just can’t fulfill them.
1:16:43 You’re looking for meaning.
1:16:44 It’s not there.
1:16:48 It literally, your desire and the real world are in conflict.
1:16:51 And he calls this, the realization of this, absurdity.
1:17:03 And he writes this, this short treatise called the myth of Sisyphus, which is based on an actual ancient myth of Sisyphus, who is condemned by the gods as punishment to roll a boulder up a hill.
1:17:07 And when it gets to the top, it rolls back down again.
1:17:11 And he goes back down and he pushes the boulder up to the top of the hill.
1:17:13 And he does that over and over again for eternity.
1:17:18 The real torture of this is not so much the suffering of the pushing of the boulder.
1:17:18 There’s that.
1:17:21 But the suffering in the knowledge that it’s meaningless.
1:17:24 And that, that describes the absurdist condition.
1:17:35 And Albert Camus tries to respond to this by imagining Sisyphus being happy and essentially as an act of rebellion against this condition, just getting on with it anyway and being okay with it.
1:17:37 I’ve never been fulfilled by this.
1:17:42 I’ve, I’ve, I’ve sort of always thought that this may literally, and I understand that there are people who could do that.
1:17:43 There are people who could write the book.
1:17:50 And I, I thought of Sisyphus when you said the person who writes the book anyway, because it almost feels like an act of rebellion.
1:17:52 Because it’s not, you didn’t just say they still write the book.
1:17:54 You said they write the book anyway.
1:17:57 They do it despite, they do it almost in protest of this condition.
1:18:03 Some people can do that, but I think that, that, that is probably a sort of psychological cope.
1:18:05 No, no, it’s, it’s, it’s not, it’s not a cope.
1:18:06 It’s a mechanism.
1:18:08 Well, I’m saying I think it’s a cope.
1:18:12 I think that, I think that it’s, that it’s not grounded in, in anything rational.
1:18:15 I don’t know if it’s grounded in anything rational.
1:18:17 It’s absolutely grounded in something empirical.
1:18:18 Sure.
1:18:23 But like, again, you can empirically, like, explain exactly why somebody’s brain is doing what it’s doing.
1:18:29 But that doesn’t mean that, that there’s any rationality or truth in the thing that their brain believes.
1:18:30 Sure.
1:18:31 Right.
1:18:48 So, but I think this goes back to the issue of whether there’s capital P, but I think that you can, you can observe the world and you can make observations and you can, I don’t know what your relation to scientific observations and truth is, whether those things are connected or not.
1:18:56 But I think that we know actually there, there, there are multiple psychological mechanisms, some of which are copes and some of which are not copes.
1:19:01 I suppose I mean like a philosophical, I mean like it’s, it’s not, I think it’s untrue.
1:19:08 I think that the person who is content in such a condition is almost by definition delusory.
1:19:09 What does delusory mean?
1:19:12 Like under the influence of a delusion.
1:19:19 I think that it is not a happiness inducing condition to be Sisyphus rolling his boulder up the mountain.
1:19:19 Yeah.
1:19:22 So, so this is where I, I think the data is actually against that.
1:19:31 So, what the data shows is that it is your attitude towards the circumstances of your life that determines your happiness or your lack of happiness.
1:19:33 Well, someone can be in a happy delusion.
1:19:36 In fact, that’s why most people suffer from delusions because it makes them happy.
1:19:38 That’s not why most people suffer from delusions.
1:19:43 So, but do you, but you understand, you understand what I’m saying that like, like.
1:19:45 Yeah, I understand what you’re saying.
1:19:46 I just, I just think that it’s.
1:19:50 You can’t empirically show that something is not a delusion because it makes people happy.
1:19:51 Yeah.
1:19:59 So, so you can absolutely differentiate between a psychological cope and an attitude towards life that is not a cope.
1:20:02 And the reason you can differentiate that is because of what is underneath.
1:20:08 And people can be delusional, but they’re not necessarily delusional to make themselves happy.
1:20:10 In fact, quite the opposite.
1:20:16 So, we have diagnoses like schizophrenia of which one of them is having delusions.
1:20:25 And those delusions, generally speaking, the more schizophrenic and the stronger your delusions are, the more that inversely correlates with your happiness.
1:20:28 To be clear, I’m talking about like a philosophical delusion.
1:20:33 The question I want to get an answer to is this idea of the person who writes the book or pushes the boulder up the hill.
1:20:37 And can that person be, have a purposeful life?
1:20:37 Absolutely.
1:20:41 So, so this is where, this is what’s so confusing for people is that people think.
1:20:48 So, what Alex is saying, I think, is a really, really common representation of what people think about purpose.
1:20:51 My purpose is to make something that is greater than me.
1:20:55 My purpose is to have some meaning or impact in the world around me.
1:21:05 What we know is there’s a great example of this called self-determination theory, which is that if you ask people, if you look at people who have purpose, what you find is it’s not about anything transcendent.
1:21:07 Have purpose or have a sense of purpose?
1:21:08 Have a sense of purpose.
1:21:09 Okay?
1:21:10 We’re asking them subjectively.
1:21:10 Yeah.
1:21:11 Right?
1:21:13 So, if we’re like, you know, and that’s what I think.
1:21:19 And these people are less likely to be addicted to things, are more resilient, tend to be subjectively happier as well.
1:21:20 So, we’re talking about subjective, right?
1:21:23 What you find is that they have three things.
1:21:26 The first is that they have some degree of self-direction.
1:21:29 So, this is like, I choose to do something.
1:21:31 They’re not just taking it from life.
1:21:33 They are making choices.
1:21:37 And this is where people also get confused because they think, like, which choice is right?
1:21:39 That kind of thinking is actually irrelevant.
1:21:41 There isn’t a right choice or a wrong choice.
1:21:45 What correlates with your sense of direction is whether you make it or not.
1:21:48 So, you actually need to get away from the concept of right and wrong.
1:21:51 The second thing is that they need a stretching of their competence.
1:22:02 So, if you just take a bunch of people who are not being pushed and finding themselves grow, then their sense of direction or purpose will decrease.
1:22:05 And the third thing is a sense of relatedness.
1:22:13 So, there is something where I have to know who I am and have other people see that part of me.
1:22:29 And if you cultivate these three variables, then your purpose will empirically – and by empirical, what I mean is that we can measurably – we can literally measure people’s subjective experience in an objective way.
1:22:34 And so, like, these kinds of things, I think, can end up improving your purpose.
1:22:36 What are you measuring when you’re looking for –
1:22:39 Alex, I just would love to get your answer to this idea.
1:22:54 Can you – do you think the person who is pushing the boulder up the hill or is writing the book, even though the world’s about to end, can still genuinely live a subjectively – and by subjective, I mean in their opinion – purposeful life?
1:22:55 Yes.
1:22:56 Yeah, absolutely.
1:23:02 I think Sisyphus can be happy, but I think that’s not the attitude that I would have.
1:23:14 And I don’t, for myself, find it satisfying any analogy which is sufficiently similar to the Sisyphus condition that is – and the attempted solution is, well, just imagine Sisyphus happy.
1:23:17 That’s how he literally ends the myth of Sisyphus.
1:23:18 One must imagine Sisyphus happy.
1:23:21 And I can imagine him and say, you know, good for him.
1:23:27 Do you think you would be happier if you believed in Greg’s views of the world?
1:23:33 Almost certainly, but not because of Greg’s views, but because of the confidence and satisfaction that they bring.
1:23:41 I think I’d feel just as much meaning in my life if I was a convicted Muslim or were I a Jain or something like that.
1:23:43 I think I would find that fulfillment.
1:23:51 So the content of the theology has no bearing in your mind on the way a person experiences their life.
1:23:52 Of course it does.
1:23:53 Can you explain that specifically?
1:23:54 Content of the theology.
1:24:02 Well, the content – well, you talk about different religions and there’s – these different religions are – they cannot all be true as Alex has pointed out.
1:24:04 They have different content.
1:24:06 They say different things about human beings.
1:24:14 For example, the view that human beings are just an illusion.
1:24:16 The reality is illusion, maya, that kind of thing.
1:24:23 Well, that seems to me to convey a certain understanding to human beings about themselves and about the world.
1:24:30 If you have a view that human beings are significant individuals, this is going to convey a whole different experience that they have.
1:24:37 So in other words, the theology that they believe is true is going to affect their feelings and their experience.
1:24:44 This is what I was getting back at a little bit ago when I talked about the person whose life has been changed by becoming a Christian.
1:24:48 And these aren’t just what you explained to your friend.
1:24:50 These are not things that just happen here and there.
1:24:56 But there seems to be a very, very broad experience of this and a change that doesn’t depend on circumstances.
1:25:03 It’s because they adopt an understanding of the world that I think is an accurate understanding.
1:25:10 And this is why their emotions and their experience follows along because they’re choosing an accurate understanding of the world.
1:25:17 When you look at Jesus and the Gospels, I think it’s so interesting to me that people read the Gospels to be uplifted by the reading of it.
1:25:22 It seems that misses the point that Jesus is talking about the way the world is.
1:25:24 He’s teaching about the nature of reality.
1:25:26 He was a Torah-observant Jew.
1:25:27 He wasn’t a Hindu.
1:25:28 He wasn’t a Buddhist.
1:25:28 He was a Jew.
1:25:31 And he spoke in the context of that.
1:25:32 Okay.
1:25:43 So just to simply read the Gospels as if we’re going to read some nice things that people said to make me feel better is missing Jesus’ point when he’s trying to describe the nature of reality.
1:25:44 I don’t think that’s how the Gospels should be read.
1:25:45 But I do think –
1:25:45 One second.
1:25:47 I have a question for you on that.
1:25:48 It’s a personal question more than anything.
1:25:56 So I find myself in the same position as Alex where I think I’d be happier, all things considered, if I had an anchoring in a religion.
1:26:05 I think that’s like subjectively true that I’d be happier probably just because it would close a gap of some sort.
1:26:07 It would anchor me in some way.
1:26:08 Answer a question.
1:26:09 It would answer a question.
1:26:13 And then it would give me more of a structure to my decision-making.
1:26:14 Sure.
1:26:20 You know, it would mean that when I have moments of suffering, I’d have a solution to that moment of suffering.
1:26:29 So if my parents end up dying someday, which I’m sure they will, I will believe that they are still alive and they are somewhere and they’re fine, which will ease my suffering.
1:26:31 So I agree with Alex in that regard.
1:26:37 The problem I have is in order to adopt that view, I need some kind of – I need to believe it.
1:26:37 It’s true.
1:26:41 Like people aren’t very good at lying to themselves.
1:26:46 And also when you talk about my friend in Dubai has had this experience.
1:26:47 He now feels better.
1:26:55 He could have well felt better, I believe, if he had, you know, believed that Islam was true and become a Muslim.
1:27:00 So it’s the feeling itself people can get in a lot of ways.
1:27:04 I know people that actually would tell you that they feel better now that they’re out of the cult and they’re agnostic.
1:27:07 And the cult made them feel terrible.
1:27:08 Now they’re agnostic.
1:27:09 They feel better.
1:27:11 Does that mean agnosticism is truth?
1:27:15 So the presumption that you made is a presumption.
1:27:16 We have to keep that in mind.
1:27:31 I mean the people that I have talked to who were former Muslims and are now Christians, very devout Muslims, they did not have the experience of satisfaction, fullness and connection with God with – in Islam that they do in Christianity, OK?
1:27:33 So we want to be careful that we don’t just stipulate.
1:27:34 Yeah, there are people who do the opposite.
1:27:40 Yeah, there’s people that would have gone the other way and they’ll be in the comment section right now saying, well, I went from Christianity to Islam.
1:27:40 OK.
1:27:41 Well, sure.
1:27:44 I’m just telling you what I know of those people, OK?
1:27:49 And I think it’s a mistake to say, well, everybody has their own religion.
1:27:52 They have their own experience with their religion because I don’t think that’s the case.
1:27:55 I’m not saying there aren’t satisfied Muslims.
1:27:57 That’s not what I’m saying or Buddhists or Hindus or whatever.
1:28:04 But what I’m saying is the – there is an evidential element to the changed life, OK?
1:28:05 And it may not be decisive.
1:28:08 There may be other things that are involved, OK?
1:28:12 I do think that for many Christians – I think you’ve made this point in the past too.
1:28:14 It’s the experience with God that makes the difference.
1:28:26 But it’s not that the other evidences for the existence of God, maybe philosophical type of evidence, haven’t made a difference because I’ve talked to lots of people where they have made the difference, moving them in that direction.
1:28:29 The point there that it’s evidential, that’s a presumption.
1:28:42 What I mean by evidential is that there is information that can be brought to bear that seems to be evidence indicating that the belief system is true.
1:28:43 Is that a presumption?
1:28:46 I don’t know why you would call that a presumption.
1:28:54 Is that the evidence that – evidence that Christianity is true from the increased sense of purpose that people get from becoming a Christian?
1:28:57 I think that’s one of the evidence.
1:28:58 It’s a subjective evidence, yeah.
1:29:00 So it’s evidence of the truth of Christianity.
1:29:02 Well, I wouldn’t build the whole thing.
1:29:03 But it’s evidence.
1:29:07 It’s contributing evidence to the actual truth of Christianity as a worldview.
1:29:12 If the story of reality is simply that God made us to be with him,
1:29:20 and then we find the way that God intends for us to connect with him principally through forgiveness and be restored to our relationship with the Father,
1:29:25 and then that gives us, when we do that, a deep sense of satisfaction.
1:29:26 I do think that’s evidential.
1:29:31 You know, in Alex Field, he could explain that through neuroscience, right?
1:29:33 Serotonin, dopamine, endorphins.
1:29:33 Yeah.
1:29:35 So can I go back to something real quick?
1:29:35 Go ahead.
1:29:38 So, you know, I was thinking about the Sisyphus example.
1:29:38 Yes.
1:29:45 And I was just thinking to myself, you know, so many people go to the gym to do futile physical activity.
1:29:51 But not on its own for eternity with no sense in which it’s improving their life, right?
1:29:56 Imagine going to the gym, and not only is it not making you healthier, it’s actually just making you fatter.
1:30:01 And you have to do it forever, for the rest of eternity, for no reason, with no end.
1:30:05 And then somebody says, well, all you’ve got to do is imagine that person being happy.
1:30:15 Yeah, so that’s kind of interesting, because then that presumes that the attitude through which you approach the action is what determines it.
1:30:17 Determines what?
1:30:18 Determines whether you’re happy or not, right?
1:30:22 So every time you eat, you buy yourself a trip to the toilet.
1:30:24 This is something you can never escape.
1:30:25 Sure.
1:30:26 It is true for all time.
1:30:28 And yet, how do you feel about going to the toilet?
1:30:33 Maybe I’m misunderstanding what you’re getting at.
1:30:35 So I think it’s interesting, right?
1:30:39 Because the problem of Sisyphus is in the way that he views it.
1:30:43 And this is exactly why I think the paperclip example is, like, actually such a good one.
1:30:49 Because I think what we find when we look at some of these things like radical acceptance, dialectical behavioral therapy,
1:30:56 sort of the ways in which people become happy despite the fact that there are painful things in life,
1:30:58 it is an attitudinal shift.
1:30:58 Totally.
1:31:09 I think one of the reasons why it might seem like we keep talking across purposes is because I think you are offering an explanation for why people feel a particular way.
1:31:18 And I’m trying to see whether those feelings are, shall we say, philosophically validated, whether those feelings are sensitive to truth.
1:31:21 If the way you feel about the world is accurate.
1:31:26 So I can perfectly understand that it’s possible for Sisyphus to be happy.
1:31:38 What I’m saying is that I think that the philosophical underpinning that would be required for him to be content in that condition is unsatisfying, at least to me.
1:31:41 So what is a philosophical truth?
1:31:49 It doesn’t have to – I mean, maybe I shouldn’t say philosophical truth, but I mean to say – I mean to separate it from what you might describe as like a neurological truth,
1:31:56 which is to say it could be true that your brain believes this or believes that based on this or that condition.
1:31:57 I’m saying that totally.
1:32:00 But what I’m interested in is the thing that it believes.
1:32:01 Is it true or false?
1:32:07 It could be in the same way that believing in Christianity can make you happy.
1:32:08 It can make you sad.
1:32:09 And you can scan someone’s brain.
1:32:16 You can put them in an MRI scanner and scan their brain when they – at the moment they convert to Christianity and see that it starts going haywire.
1:32:19 But the MRI is not going to show any beliefs.
1:32:21 It shows neurological activity.
1:32:21 Exactly.
1:32:23 Beliefs aren’t in the brain.
1:32:24 Yeah, we’re going to get to that.
1:32:26 I kind of agree with that.
1:32:33 So, Alex, I think this is – I thank you so much for pointing out how we’re kind of talking across each other because I think this is the really weird thing.
1:32:39 And I’m going to say something and then as we talk about consciousness and what we just talked about, I’m going to torpedo it.
1:32:52 But I think what we sort of find is that from a practical sense – and this could be where like philosophy – I don’t know what the – how the word practical ties together with philosophy.
1:32:55 Because I tend to think of philosophy as sort of practical.
1:32:56 We can go into that in a second.
1:33:01 But I think from the perspective of finding purpose.
1:33:06 Now, I’m not talking about purpose as a capital P truth, right?
1:33:07 A capital T truth.
1:33:27 Finding purpose, what – it may not be philosophically satisfying to you but what we sort of know from empirical evidence of people who are purposeless and people who are purposeful is that the subjective feeling of purpose is – comes out of a number of different things.
1:33:33 Like I mentioned like kind of autonomy, being able to detect your emotions, also a sense of like narrative identity.
1:33:43 So having a purpose in life requires a you and one of the reasons that no one feels like they are going somewhere in life is because they don’t really have a clear sense of who they are.
1:33:57 And so I think that it’s a great kind of catch that we’re sort of talking across purposes because I don’t know – the thing that you find philosophically – not philosophically true, maybe neurologically true but isn’t philosophically true.
1:34:00 I don’t know how to approach that.
1:34:08 I mean I think I sort of do because if we talk about consciousness and subjective experience and how your friend was transformed – and by the way, he may not be transformed.
1:34:16 So speaking of coping, there’s a chance that when someone, you know, drastically joins a religion and like this is great, that is like the mother of all copes, right?
1:34:20 So sometimes they find – they adopt – it’s not identity formation.
1:34:26 It’s actually identification where like I’m going to join this team and now I’m on this team and now that I have this team, now I know who I am.
1:34:27 Now I have a purpose.
1:34:28 Like everything kind of gets laid out.
1:34:42 But oftentimes this is also why religion is not like 100 percent at giving people happiness and things like that because there is an internal subjective experience of a relationship with God or something like that, which I think we can segue to consciousness.
1:34:46 That’s ultimately what determines whether you feel really good about it.
1:35:02 And then the other really interesting thing is through some of those subjective experiences, I think we – the people who have these subjective experiences believe that it gives them access to truth with a higher T, like the Gnostics and folks like that.
1:35:09 I did something at 24 years old that has had a profound impact on my life.
1:35:13 I set myself the challenge of posting every single day on my social media channels.
1:35:15 And at the time I was doing it to grow my following.
1:35:20 But it had this profound impact on my life and two remarkable things happened when I did that.
1:35:28 I managed to learn faster because every single day I’m capturing what is happening to me and trying to distill it down into something that I can share with the world.
1:35:35 But more remarkably, it led me to building a following of many millions of people, and that’s the basis that I used to launch the Diary of a CEO.
1:35:38 And that’s why I want to tell you about our sponsor today, Adobe Express.
1:35:42 They are the platform that I use to make all the posts across my LinkedIn and across my Instagram.
1:35:45 It’s a couple of clicks, and you don’t need to be an expert.
1:35:49 And that is why I love using it, because I’m not an expert in graphic design.
1:35:54 It’s accessible to use for all of us, even if we don’t have the technical prowess to design great things.
1:35:58 So if you want to start compounding both your reach and your knowledge, like I did at 24 years old,
1:36:04 then head to adobe.ly slash Stephen and get started with Adobe Express.
1:36:07 That’s adobe.ly slash Stephen.
1:36:12 Let me just bring it back down to some of the popular questions we had from our audience.
1:36:19 One of the most popular questions we had is, do we each have a specific purpose, or is it self-chosen, Greg?
1:36:26 Well, my view, if God has made us for a reason and he wants us to be in relationship with us,
1:36:29 each individual person has different capabilities.
1:36:36 And fulfilling those capabilities that God has given him, general ones and specific ones,
1:36:42 like I have my own particular peculiar capabilities, doing that is going to make me satisfied.
1:36:44 So did God give me a purpose?
1:36:44 Yes.
1:36:46 And is it different from Alex’s purpose?
1:36:51 I would say in the kind of the minutiae, yes.
1:36:52 You’re a different individual than he is.
1:36:55 And can I ask you a question that then springs to mind?
1:36:57 Again, I’m very curious.
1:37:00 If Stephen Bartlett had gotten cancer at one years old and I died.
1:37:00 Oh, I see.
1:37:01 Yeah.
1:37:06 Well, then you wouldn’t be fulfilling the particulars that God had intended for you.
1:37:09 But that kind of thing happens because we live in a broken world.
1:37:11 It isn’t the perfect world.
1:37:16 It is not the good – it’s not the totally good world that God made.
1:37:18 Something happened that broke the world.
1:37:18 What happened?
1:37:19 Human rebellion.
1:37:20 Human rebellion.
1:37:22 At what point in history?
1:37:25 Well, early on with our first parents, okay?
1:37:26 So the first humans.
1:37:27 The first humans.
1:37:34 That’s why all humans since then have the same proclivity towards evil, which I think is pretty much quantifiable.
1:37:35 Does that include other species of human?
1:37:36 Homo neanderthals?
1:37:40 Well, I know that’s a question that a lot of people are discussing right now, okay?
1:37:42 And where exactly do you draw the line?
1:37:45 And I’m not – that is the area that I go deep in.
1:37:57 But I do think that there was an original progenitor to the human race as we understand it right now that has the image of God in man and violated God’s commands, rebelled against God.
1:38:00 And that had an impact on the world, okay?
1:38:00 And that is why –
1:38:02 And so therefore you’re going to have –
1:38:02 That is why children have cancer.
1:38:10 Some people aren’t going to be, you know, fulfilling all of their – the ultimate purposes that God has for them in this lifetime.
1:38:18 Just to be clear, children get cancer because, say, two million years ago roughly, the start of the human species –
1:38:20 I’m not going to set a date on it.
1:38:24 Somebody rebelled against God’s commands.
1:38:26 And that is the explanation for –
1:38:27 This is a fair question.
1:38:29 And, you know, some of these details I haven’t worked out.
1:38:32 What about earthquakes and tsunamis and all those kinds of things, okay?
1:38:37 Clearly there is an impact of human rebellion upon the earth, okay?
1:38:40 What the extent of that impact is, I’m not entirely sure.
1:38:49 But this is why I use the word broken because it’s a rather broad term rather than trying to identify every instance of things that seem anomalous to a good world.
1:38:52 Not the way it should be, so to speak, okay?
1:39:01 I think that’s an explanation for these things even though we can’t necessarily itemize each individual particular instance and how it falls short.
1:39:07 Alex, I want to put the same question to you, which is do you think that you were born with a purpose that was endowed for your life?
1:39:09 No, not in the literal sense.
1:39:16 I think that there are – that I was born with literal, like, proclivities built into my consciousness and my DNAs.
1:39:19 Almost want to do tendencies.
1:39:21 Yeah, tendency is a great word, yeah.
1:39:24 For example, my tendency to eat food.
1:39:26 I don’t think I learned that.
1:39:27 I think I was born with it.
1:39:35 But it’s – like, I would use the language of when you say – if you said, do you think that you were, you know, you were given hunger from birth?
1:39:38 I’d be like, no, in a poetic sense maybe.
1:39:42 But what I mean to say is I was born with this thing called hunger, which I didn’t learn, which was just a part of my makeup.
1:39:48 I think the same thing is true for many motivations of life, such as the sort of meaning that you might report feeling.
1:39:50 I think it’s there from childbirth.
1:39:51 Same question for you, Alec.
1:39:55 Do you think that we each have a specific purpose or is it self-chosen?
1:39:56 I think it’s both.
1:40:01 So I’m going to introduce two concepts that we haven’t talked about yet, dharma and karma.
1:40:07 And I think these are concepts that are sometimes hard to understand.
1:40:08 I’m going to do my best to kind of speed run them.
1:40:12 So dharma is the Sanskrit word that kind of gets translated as duty.
1:40:22 The way that I would describe dharma, the reason I think it’s so important is right now if we look at the world, people are like not having a good time.
1:40:29 And oftentimes what they do is they’re stuck between this choice of doing what they want and doing what they should.
1:40:33 So doing what they want is maybe dopaminergic, is maybe fun in some way.
1:40:36 Doing what they should is like painful in some way.
1:40:41 So for me, what I think dharma is – dharma is like sort of duty.
1:40:48 But I think the key thing that helps people once they find their dharma is it’s what allows you to choose the negative thing.
1:40:51 It’s what allows you to choose the hard thing.
1:40:57 So if someone points a gun at me and I look at that gun, that gun means pain, suffering, death.
1:41:02 You know, my life will end and then I will have nothing to leave behind me so my purpose will end.
1:41:06 So I try to move away from that thing.
1:41:13 But if someone points the gun at my child because I have this overwhelming sense of love and joy or whatever, I step into the path of that thing.
1:41:20 So I think once we understand what our duty is, that gives us a sense of tethering.
1:41:21 It gives us a sense of direction.
1:41:27 I think what confuses a lot of people is that they think duty is like some transcendental – it’s like a big thing.
1:41:29 Like duty with a capital D.
1:41:33 Like I was born on this earth to do these like particular big tasks.
1:41:35 Like I need to say cure cancer or something like that.
1:41:37 Oftentimes, dharma is really small.
1:41:38 So the way –
1:41:42 Duty is not transcendent and it’s not tied to some moral transcendent thing?
1:41:45 I think – I don’t know about moral.
1:41:47 So this is where I think like I –
1:41:47 You said should.
1:41:48 Yeah, sure.
1:41:50 So that’s usually a moral term, right?
1:41:52 In the West, right?
1:41:54 So I think there’s a whole different set of axioms.
1:42:00 I’m using dharma and that’s what – people will like put morality onto dharma where I don’t think that that’s actually fair.
1:42:07 So going back to I have a duty just to give another example and y’all can decide whether this is moral or not.
1:42:13 But when I’m sort of working in the emergency room and a patient walks in, I have a duty to that patient.
1:42:18 So a lot of people don’t understand about dharma is that it is very environmentally determined.
1:42:24 So your dharma will depend somewhat on the family that you have, the responsibilities that you have.
1:42:27 If you have children, you have a dharma to those people.
1:42:30 So I think that’s one part of what we would call purpose.
1:42:35 I think the other part of purpose and I think this gets really closer to the more Western conception is karma.
1:42:45 So going back to your question about if a child with cancer dies at the age of one, is their purpose fulfilled?
1:42:49 Arguably, yes, because that could have been their purpose in this life, right?
1:42:56 So their purpose could have been – so there’s a really interesting story about – many years ago, there was a – there were a group of angels.
1:43:01 I’m just going to use the Western terminology, devas, who disturbed Shiva in his meditation.
1:43:10 And so he cursed them and he said, I’m going to – the curse that you guys are going to do is y’all are going to be born on the earth for one lifetime of a human.
1:43:13 And then the devas were like, oh my god, like this is terrible.
1:43:20 Like we’re going to be cursed to be born on the earth and the earth is full of suffering and Sisyphus and there’s no meaning with a capital M.
1:43:25 So then they go to Shiva’s daughter and they ask her, hey, can you help us out?
1:43:27 Like can you please go talk to your dad?
1:43:30 Can you please get him to change his sentence?
1:43:32 And she says that Shiva is never going to change his sentence.
1:43:33 That’s impossible to do.
1:43:38 He’s also kind of this embodiment of karma and things like that but – so he says, but I can help y’all out.
1:43:49 What I can do is I’m going to be born with y’all and then there’s this other story in the Mahabharata where basically she has seven children and then she drowns them the day after they’re born.
1:43:53 And so she says the technical situation is you’re going to be born for one lifetime.
1:43:56 I can make a lifetime happen in a moment.
1:43:59 Now, I don’t know if that’s true.
1:44:00 I don’t know if that’s moral.
1:44:01 I don’t know if it’s mythology.
1:44:03 But a potential explanation for why children get cancer.
1:44:06 It’s a potential explanation for why children get cancer.
1:44:11 Now, I think the karma thing is when you said is your purpose in life predetermined.
1:44:24 So I think that you inherit a certain amount of circumstances and that part of your purpose will be in relation to the circumstances that you inherit.
1:44:29 But the other thing about karma, which I think a lot of people misunderstand, is they think that it means destiny.
1:44:34 I think all it means is Newton’s third law, which is every action has an equal and opposite reaction.
1:44:43 That while you may inherit a set of circumstances, the way that you act is sowing seeds for your future life.
1:44:49 So this is where, like, you know, I know I’m introducing a bunch of concepts and it’s interesting.
1:44:54 You know, we started a membership program here at Healthy Gamer.
1:45:03 And part of the reason we did that is because a lot of these concepts, if you turn them into, like, 50-minute YouTube videos, people just end up with more questions than answers.
1:45:08 So we go into a lot of depth and I think it requires some depth because I’m sure everybody who’s listening has a ton of questions.
1:45:20 But in order to succinctly answer your question, I would say that, yeah, you were born for, I don’t know about a specific reason, but there’s a set of different things which only you can do.
1:45:26 Like, you are a unique set of genetics, you are a unique set of experiences, you are a unique set of psychology.
1:45:33 And this process in psychiatry is something that we call meaning-making, helps a lot when people have trauma, right?
1:45:38 So to help someone understand why did this terrible thing happen to you.
1:45:42 And once you make meaning from it, that helps you adaptively.
1:45:46 But I think that it’s also not, like, predestined necessarily.
1:45:51 You can procrastinate on fulfilling your karmas and then they’ll just keep coming back.
1:45:53 So, Dr. K., I still have a question about this.
1:45:58 You talk about duty and I’d asked about morality there and you kind of begged off on that.
1:46:01 Well, not really, but then you used the word obligation in the emergency room.
1:46:11 And it sounds to me, when you talk about those things, you are actually invoking moral categories, things you ought to do, you have an obligation to do, you have a duty to do.
1:46:19 Maybe the right thing, you didn’t use this phrase, but it sounds like you’re saying this is the right thing to do, the virtuous thing to do, as opposed to the wrong thing to do.
1:46:25 So, how am I to understand those phrases if they are not really invoking genuine moral categories?
1:46:34 So, when you say moral categories, are you referring to a transcendental right and wrong?
1:46:39 I’m talking about ethical principles, ethical rights and wrong, if you want.
1:46:43 They are transcendent because they’re not simply in the molecules, as it were.
1:46:44 They’re above us, transcendent.
1:46:45 Okay, so I –
1:46:46 So, yes, in that sense.
1:46:47 Okay.
1:46:51 Yeah, and has – and there are consequences to our behaviors one way or another.
1:46:55 And the consequences, it’s not just, you know, utilitarian.
1:46:58 It’s not just, well, I – if I put toast in too long, it will burn the toast.
1:47:02 But you’re – you ought to do the things that you just described.
1:47:04 You ought to help that person.
1:47:11 I think it’s a fairly common-sensible word, a moral category, virtue, vice kind of thing.
1:47:15 I think whether it’s common-sensical depends on what’s common, right?
1:47:19 So, I think that this is where these concepts I don’t think are one-to-one.
1:47:28 So, I think doing your dharma is basically the way I would describe your dharma is when I throw a ball in the air, it comes down.
1:47:29 Okay.
1:47:29 Right?
1:47:36 So, dharma is kind of doing what is the second part of what you’ve kind of signed up for.
1:47:44 So, when you say you ought to help the person in the emergency room, all you mean is you’re not morally compelled to do that in terms of a virtue.
1:47:50 But there is a consequence for you to do that as opposed to doing the opposite.
1:47:54 Yes, and I think there is a layer of morality, but that is not within dharma.
1:48:01 So, for example, there are yamas and niyamas, which are things like truthfulness, ahimsa, which means nonviolence.
1:48:05 So, there’s a set of different things that we would, generally speaking, call morality.
1:48:08 And doing those things is usually in accordance with dharma.
1:48:16 But, you know, the Mahabharata is a great case of someone saying, I don’t want to kill my cousins and I don’t want to kill my teacher.
1:48:21 And Krishna saying, you absolutely should because it is in accordance with dharma.
1:48:27 So, I think dharma oftentimes gets like translated over to morality, but I think you lose something in translation.
1:48:32 Greg, can I ask you, do you think you can have a fulfilling life without having a transcendent purpose?
1:48:34 In some measure.
1:48:35 In some measure.
1:48:44 What I described earlier is if God made us for a purpose and made the world for human flourishing, and I think we get a basic description of that in the beginning of our story, for example.
1:48:58 Then people who don’t even believe in God or even about even anything religious at all, if they fall within the pattern of the things that God has created for flourishing, they’re going to flourish in some significant measure.
1:49:03 You mentioned a few moments ago about having children, and this is somewhat of a universal experience.
1:49:07 Now, you made a kind of a naturalistic characterization of why we feel that way.
1:49:12 My sense is that God made us for that purpose, be fruitful, multiply, subdue.
1:49:14 And subdue doesn’t mean rape the earth.
1:49:17 It means to work productively what God has given us to serve.
1:49:33 Now, somebody can get married and stay married and have children and fulfill that purpose there and be very satisfied in doing it as opposed to all kinds of other variations that it’s just going to mess up their life.
1:49:36 And they’re going to experience satisfaction and fulfillment in it.
1:49:44 But that’s because they’re, in a certain sense, they’re doing the things that God has made human beings to do so that they would flourish.
1:49:47 It’s just like you can think of it in very mechanistic terms.
1:49:54 You have a vehicle that’s meant to operate a certain way, and if you do the things properly for that vehicle, it’s going to run well and do.
1:50:03 So I can have a grand feeling of purpose if I do many of the things that are considered virtuous within Scripture without needing to believe.
1:50:06 Yeah, you could still be virtuous.
1:50:08 Certainly, you can do those things.
1:50:21 My argument, and this is what I was getting at a little earlier, Dr. K, is that if there is no God establishing a right and wrong, then there is no right and wrong because there is no law that we’re conforming ourselves to.
1:50:23 We’re just doing stuff, all right?
1:50:26 If you believe the sort of evolutionary perspective in this.
1:50:29 Taken as a whole, I don’t.
1:50:31 Not the way that Alex has taken.
1:50:34 It’s a grand explanation of pretty much everything.
1:50:35 It’s not an explanation of everything.
1:50:37 It’s an explanation of the variance of life on Earth.
1:50:40 Because evolution does – I was thinking about my dog.
1:50:40 I was thinking about Pablo.
1:50:42 And I was thinking, why does he have sex with other dogs?
1:50:45 Why does he protect his puppies?
1:50:45 Yeah.
1:50:52 Why does he do these things that – somewhat in Dr. K’s example there, he takes care of things.
1:50:53 He takes care of me.
1:50:58 When I’m not in the house, if someone comes in and my girlfriend’s there, he takes care of my girlfriend.
1:51:00 He barks only when she’s at home alone.
1:51:02 So he seems to be expressing some form of morality.
1:51:06 He seems to understand his own sort of idea of right and wrong.
1:51:07 But I –
1:51:10 Well, I wouldn’t characterize it that way.
1:51:12 As if he’s thinking, I ought to do this.
1:51:14 And if I don’t do that, then I’m doing something wrong.
1:51:21 I think animals have instincts that they’re imbued with that can be influenced by natural factors to some degree, I guess.
1:51:24 But they are made for purposes.
1:51:33 And this is the reason that many of the creatures act the way they do is because of these very sophisticated instincts that allow them to get along in life and do well.
1:51:34 And survive and reproduce.
1:51:38 But I don’t have any reason to think that they’re – yeah, survive and reproduce, of course.
1:51:42 But I don’t have any reason to think that they’re thinking I’m doing the moral thing.
1:51:49 And if they didn’t do the thing that we would be – it would be appropriate to accuse them of doing something immoral.
1:51:58 Has history almost shown that even in times where we look back and go that was not the moral thing, like Nazis in World War II.
1:51:59 Yeah.
1:52:03 They acted in a way that was – helped them survive in the context they were in.
1:52:08 So the Nazi that would go to the concentration camp and come home and be really nice to his family, he thought he was doing the right thing.
1:52:13 This is why – one of the reasons I think this is – the evolutionary explanation is inadequate.
1:52:22 Because it seems that there are lots of things that people do that seem to be good for them or for their tribe that characteristically we’ll look at and we’ll assess it.
1:52:27 And the assessment is that that is wrong, it’s evil, it’s wicked.
1:52:30 And I think that our assessments are reliable in that regard, OK?
1:52:35 That we have moral intuitions that allow us to see things that are real about that.
1:52:37 And these things are relatively universal.
1:52:39 I mean it doesn’t matter where you live or when you live.
1:52:42 People are asking the question about the problem of evil in the world, OK?
1:52:43 And I think it’s because –
1:52:51 But the definition of what evil was seems to change over time because me – I mean I wouldn’t be sat at this table many – a couple hundred years ago because I’m black.
1:52:55 And everybody at the time thought that that was the right thing.
1:52:57 They didn’t think that was an evil thing at the time.
1:52:59 Well, everybody at the time didn’t think that.
1:53:05 But there are going to be social mores and that are going to change over time and people do respond in different ways.
1:53:13 But just because you have variations in the way people believe about morality doesn’t mean that there isn’t a morality that’s a sound morality.
1:53:24 And Lewis is – C.S. Lewis has done a study of this, looked at the kinds of things that seem to transcend culture in terms of assessments, moral assessments that seem to be true about every culture.
1:53:35 A lot of times the differences are not differences in moral facts but they’re – like the morality has actually changed but a difference in perception, OK?
1:53:44 So what counts as heroism in some cases would not count as heroism in other cases even though heroism is considered a normal kind of thing.
1:53:57 I’ve been waiting for an opportunity to rewind to the fact that we just brushed over two of what I think are the best available, at least the first that came to mind, explanations as to why children get cancer.
1:54:09 And I just wondered as a question whether you consider – whether your explanation sounds to you as your explanation sounds to you, as I think both of them sound to me.
1:54:18 And I don’t know how they sound to you, and I don’t know how they sound to you, but the idea that the thing that we are most fundamentally confronted with, I think, on an existential level is suffering.
1:54:27 And there’s our own suffering and then there’s the suffering of others and the seemingly meaningless suffering of a child who’s undergoing cancer and does not survive it.
1:54:42 And I’m told that in the face of such existential tragedy, I turn to religion to give us a sort of sense of fulfillment and a sense of explanation.
1:54:53 But when asked about the mechanism of how, I’m told it’s because at some undisclosed number of years ago, somebody committed sin against God and that’s why your child has now died of cancer.
1:54:55 There are millions of people who listen to this show.
1:54:58 There will be people listening to this whose children have died of cancer.
1:55:01 I wonder if that brings them any kind of consolation.
1:55:06 Similarly, the idea that, you know, maybe it’s some disgruntled angels who didn’t want to come down to earth for too long.
1:55:09 And so if anything, you’re actually doing them a favor by killing them of cancer.
1:55:11 I don’t know if that’s bringing the kind of –
1:55:11 Well, I don’t know.
1:55:13 What’s your answer to that?
1:55:17 I don’t think I have one, but I don’t like people professing that they do have an answer.
1:55:24 But when it comes down to it, actually saying something which I think will provide the opposite effect, which – and I don’t mean this personally.
1:55:26 I mean, as a point of religious explanation.
1:55:27 I don’t know.
1:55:28 I’m just going to bring comfort to it.
1:55:30 Everyone’s going to get a chance to respond to this.
1:55:30 Sorry.
1:55:36 The idea that this even approximates an explanation as to why this happens.
1:55:51 I would ask you to consider what you find more likely if we assume that we are essentially existing here as accidental organisms just competing in a struggle for survival with no endowed meaning or supervision.
1:55:52 What might we expect to find?
1:55:58 And I would ask what you would expect to find if we were created with purpose by a loving God who wants us all to come into communion with him.
1:56:03 But for some reason thinks it’s necessary that we exist in this veil of tears in this material world first.
1:56:05 What would you expect to find?
1:56:08 I don’t think – and then look at what you do find.
1:56:10 Look at what you do find in the natural world.
1:56:18 Even if you just take into consideration non-human animal suffering, just an unfathomable amount of negative experience.
1:56:20 There’s seemingly no reason.
1:56:23 Not to mention the fact that children are getting cancer, as you say.
1:56:27 And as you’ve already alluded to, there are evils that humans commit like the Holocaust.
1:56:30 But there are evils which they don’t like earthquakes and tsunamis and the like.
1:56:35 Well, I don’t think we would expect to see any of this if we assume that hypothesis.
1:56:44 But if we assume that we are just accidentally existing organisms in a struggle for survival, not only do we explain this, but we also come to expect it.
1:56:45 So I think it provides a much better explanation.
1:56:49 That is not to say justification.
1:56:57 The idea – we were talking about evolution and you said that the problem that you have with the Darwinian worldview is that it seems to say that – it seems to favor survival of the fittest.
1:57:01 And yet there are things which evolution seems to point to that we would morally condemn.
1:57:06 Well, of course, because evolution by natural selection is an explanation for how things got the way they were.
1:57:08 It’s in no way a justification for behaviors.
1:57:10 It doesn’t even function that way.
1:57:20 No scientific theory of why things happen are any kind of justification, any more than Newton’s laws of gravity are a justification, a moral justification for the motion of the planets.
1:57:21 That’s – of course it’s not the case.
1:57:22 It’s just an explanation.
1:57:27 But I just really want to drive home this point that it has to do more.
1:57:43 If you want religious traditions to do what you claim that they do, which is provide existential comfort for people who are suffering, you have to do more in the face of children dying of cancer than some reference to mythical human beings who existed or in a way that is completely unintelligible.
1:57:45 There’s a lot there, okay?
1:57:52 I don’t expect this could be comfort to anybody to say who’s suffering from whatever to say that there was a fall, okay?
1:57:57 The fall is just the explanation for what went wrong and why there is wrong in the world.
1:58:01 Like I said earlier, it doesn’t matter where you live or when you live.
1:58:02 Everybody knows something’s wrong.
1:58:07 And the way they express that concern about something wrong is in moral terms.
1:58:09 The world is not the way it ought to be.
1:58:10 It should be different.
1:58:13 And then when you give examples of it, sometimes there’s natural evil.
1:58:18 But generally, it’s examples of moral evil, what we would call moral evil, okay?
1:58:21 Things that people shouldn’t do, okay?
1:58:23 That’s why I particularly avoided those.
1:58:25 No, right.
1:58:28 You didn’t include any examples.
1:58:43 But the implication is, and this is where Richard Dawkins’ famous statement that this is exactly the kind of world we’d expect if there was at the basis, no design, no justice, no evil, no good, nothing but blind, pitiless, and difference.
1:58:47 Well, I actually think this isn’t the world that we find, the one he just described.
1:58:49 Yes, it’s a world filled with suffering.
1:58:52 And there’s a way of explaining that, which you just did.
1:58:56 There’s also another way of explaining it that has a solution, okay?
1:58:58 What is that explanation?
1:59:02 Pardon me, that God is in the process of solving the problem of evil over time.
1:59:05 I mean the explanation for why the evil is there in the first place.
1:59:05 You said the fall.
1:59:07 I don’t mean to interrupt, but you said it.
1:59:09 You’ve referenced the fall twice now.
1:59:12 And the last time I tried this, it seemed like you sort of said that you don’t really know.
1:59:14 But if the fall is…
1:59:17 I wasn’t giving particular details about the ancestry of human evolution or anything like that.
1:59:19 What is the fall, historically?
1:59:20 What is the fall?
1:59:29 The fall is when our first parents, characteristically known as Adam and Eve in the story, the account of reality, rebelled against God.
1:59:33 And when they rebelled against God, they disobeyed him is what’s important.
1:59:35 He had given them a restriction.
1:59:36 They disobeyed that.
1:59:41 And when they disobeyed that, they broke their relationship with God through rebellion.
1:59:43 They broke their relationship with each other.
1:59:45 They broke their relationship with the environment.
1:59:48 All of that had these kind of cosmic effects.
1:59:50 There’s a solution though.
1:59:52 That’s just the first three chapters.
1:59:52 Do you know what the command was?
1:59:54 Let me just finish the thought.
1:59:54 Okay.
1:59:58 The principal issue is rebellion or disobedience.
1:59:59 Okay.
2:00:03 There are different ways it’s characterized, but that’s the point in my view, the disobedience.
2:00:04 Okay.
2:00:04 Of what though?
2:00:05 Pardon me?
2:00:06 Disobedience of what?
2:00:07 Like what was it that was disobeyed?
2:00:09 God told them not to do one thing.
2:00:10 What was the thing?
2:00:13 Don’t eat from the tree of the knowledge of good and evil and they disobeyed.
2:00:14 Disobeyed.
2:00:15 Do you interpret that literally?
2:00:15 Pardon me?
2:00:17 Like an actual tree and an actual fruit?
2:00:21 I do take that as a straightforward account, but that’s not the important part.
2:00:21 I don’t want to get caught up in it.
2:00:23 So children get cancer because somebody ate…
2:00:23 Pardon me?
2:00:26 So children get cancer because a few million years ago someone ate a fruit.
2:00:28 Let me just back up and give you the entire account.
2:00:29 Okay, please.
2:00:31 This would be, I think, more helpful.
2:00:33 I’m not trying to be difficult, by the way.
2:00:36 I just really, I don’t want to just brush over these points when we reference them.
2:00:38 I mean, people listening might be like, I’ve never heard of this fool.
2:00:39 I’ve never heard of Adam and Eve.
2:00:40 They’ll need to know what you’re talking about.
2:00:50 The point I’m making is that there was a disobedience by human beings that had an impact on their relationship with God, which they were created for, and had an impact on the rest of the world.
2:01:08 And since then, that problem of evil, broadly read, since then, the world’s been broken, and God has a plan for bringing that back together, not only for making the world whole again, but also for bringing human beings back in proper relationship with him when they’re in rebellion with him.
2:01:09 And this is where Jesus comes in.
2:01:17 Now, I’ve written a piece called The Story of Reality, a book that’s meant to characterize that in fairly clear terms, in more general terms.
2:01:22 It isn’t meant to answer all of these questions because some of them, frankly, are imponderables.
2:01:26 But the larger picture can be understood and is in the story.
2:01:31 It’s in the account of reality and the scriptures, the Hebrew scriptures and in the Christian scriptures.
2:01:32 They form a unit, okay?
2:01:35 And these are the things that Jesus spoke to.
2:01:40 And Jesus took these things seriously based on what he had to say about these particular things, okay?
2:01:47 So because we’re, broadly speaking now, because we live in a broken world, there is an answer that we have to that.
2:01:48 We have a possible answer.
2:01:55 You know, it was Bertrand Russell who famously said, how are you going to talk about God when you’re kneeling at the bed of a dying child?
2:01:57 Which I think is very emotionally compelling.
2:02:06 But I listened to philosopher William Lane Craig, who you also know, I think, who said, what is Bertrand Russell, the atheist, going to say when he’s kneeling at the bed of a dying child?
2:02:08 Tough luck?
2:02:08 Too bad?
2:02:09 That’s just the way it goes?
2:02:12 There is no answer that he has.
2:02:14 Dr. Kay, can you come in with your response as well?
2:02:14 Sure.
2:02:24 First of all, Alex, I want to thank you for bringing up and being a bit bulldog-ish.
2:02:25 I mean that in a good way.
2:02:26 You grabbed something.
2:02:27 You were like, this is not okay.
2:02:29 Well, we forget that people are listening to this.
2:02:30 Your children have died of cancer.
2:02:31 I totally get that.
2:02:32 I think we just need to keep it in mind, you know.
2:02:33 100%.
2:02:38 So I’m really glad you said that because I realized that I offered a terrible example.
2:02:45 And I say this as someone, I can remember the day I was a third-year medical student on my first pediatric rotation.
2:02:52 I was working in the ICU overnight and there was a nine-year-old child who had, I think, lymphoma.
2:02:59 And I watched and was with their parents as that child moved towards death.
2:03:08 I have worked in offices where people will come into my office and they’ll say, you know, they’ll ask me about karma.
2:03:12 And they’ll be like, I was nine years old when I was sexually assaulted.
2:03:17 Are you telling me that this is like part of purpose or whatever?
2:03:27 I also remember when I was in India, one of my best friends, the first time I went to India, I spent about seven years studying to become a monk.
2:03:34 I discovered a lot of really cool stuff like meditation, had some transcendental experiences, altered my worldview.
2:03:40 And one of my best friends who was also a very accomplished meditator, we kind of got to talking about religion.
2:03:44 And I was like, you know, what do you think about like Hinduism and some of these concepts?
2:03:51 And he said, I can’t accept any religion that says if you were raped, it’s your fault.
2:03:52 Yes.
2:03:54 So that stuck with me.
2:03:57 And so for a long time at the very beginning, Stephen asked me a question, am I Hindu?
2:03:58 I mean, am I religious?
2:04:00 And I guess I would say yes.
2:04:02 So that thought really stuck with me.
2:04:05 I think for a long time I was an atheist.
2:04:06 I think I’m still an atheist.
2:04:10 I think there are a couple of other things that are a little bit unusual.
2:04:15 So like people think – like in the West, we think that atheism, polytheism, and monotheism are contradictions.
2:04:19 We don’t really think that in Hinduism.
2:04:20 Like those things can coexist.
2:04:27 So – and what I’m really grateful for you for is because I think when – I’m so glad you said that.
2:04:36 Because I think when I offered the example that I offered, it’s so interesting because I was thinking about why I mentioned that we have a membership.
2:04:43 And the reason I mentioned it is because this is one of those things that I have lectured about for four to six hours.
2:04:50 And if you listen to that lecture, then you will understand the context that I’m coming from.
2:05:02 But without that context – and if you sort of assume – there are so many axioms about morality and deserving that that example without the appropriate context sounds awful.
2:05:04 It’s like your kid died at the age of one.
2:05:05 Oh, there’s some greater purpose.
2:05:06 You just don’t know what it is.
2:05:07 Fuck you, right?
2:05:10 That is not comforting at all.
2:05:11 So here’s where I am now.
2:05:16 I really think this is – I think karma is good in the sense that it helps people.
2:05:18 I also think it’s true.
2:05:20 But here’s kind of where I am now.
2:05:22 So that was sort of my journey.
2:05:23 I realized it was out of order.
2:05:25 Transcendental experience.
2:05:27 Karma seems awful.
2:05:29 There’s this concept of deserving.
2:05:41 Then many years later, through practice with people who have been sexually assaulted and watching children die in the pediatric ICU, grappling with these problems, not just like there are people out there.
2:05:44 It’s like you’re in the room with these people when their child is dying.
2:05:45 What do you say to them?
2:05:49 And even more so now as a psychiatrist with end-of-life care and things like that.
2:05:59 So I think the first thing to understand – the first question that I have for you is when I say the word karma, what does that mean to you?
2:06:00 I don’t know.
2:06:01 Okay.
2:06:03 I don’t know what you mean by that.
2:06:08 So I think the first thing to understand about karma is it’s just the principle of cause and effect.
2:06:08 Yeah.
2:06:12 So when a child dies of cancer, what would you say is the cause of their death?
2:06:19 Well, I don’t know about the science of cancer very much, but I would suppose it’s the cancer.
2:06:19 Perfect.
2:06:19 Right?
2:06:21 So that is in accordance with the law of karma.
2:06:23 Now, what is the reason they got cancer?
2:06:25 I don’t know.
2:06:25 Okay.
2:06:26 So there may be certain –
2:06:28 I mean, pick any reason you like.
2:06:32 There could be a genetic mutation, random chance, things like that.
2:06:37 So what I think that – all karma is is action and reaction.
2:06:37 That’s it.
2:06:46 So if you understand the doctrine of karma, what it helps you do is see the way that causes and effects link to each other.
2:06:53 It does not have anything to do with deserving more so than if I have a genetic mutation and I wind up with cancer.
2:06:56 That is an action that has an effect.
2:07:12 This is why I was reluctant to engage with moralities because I think there are certain assumptions that I think come from this kind of Abrahamic or Judeo-Christian worldview that get injected into these concepts like karma and dharma,
2:07:18 which is why I hate translating them because any time I translate something, it’s going to be filled in.
2:07:19 So you really have to understand karma.
2:07:32 But I would say all karma is devoid of – remove it, denude it of all morality, remove it of all deserve beyond simple Newtonian mechanics and that actions have consequences.
2:07:41 Now, the reason that this is helpful – okay, now I realize I’m making a functional claim here, not a claim about philosophical truth because I don’t know what else to call it.
2:07:45 I do think it’s philosophically true but that’s not what I’m talking about right here.
2:08:02 Is that when you’re sitting with a human being – because your primary concern is when a child with cancer dies or is dying, how do you deal – how do you – there are people who are suffering.
2:08:04 If we’re not careful, we’re going to hurt them, right?
2:08:06 That’s what you’re saying?
2:08:09 That’s one thing, one aspect of what I’m saying, yeah.
2:08:09 Right?
2:08:11 So I think what I sort of –
2:08:15 That there’s how it makes people feel but there’s also the literal explanation for why they suffer.
2:08:22 You know, it’s one thing to say that, you know, this religious narrative will bring you some comfort but it’s another thing as well.
2:08:24 I think that’s something you need to keep in mind.
2:08:25 But you’re saying more than that.
2:08:29 As a religious person, you’re not just saying that this narrative will bring you comfort.
2:08:30 You’re saying this is why it’s happening.
2:08:31 This is why your child has cancer.
2:08:36 So what I would say – so here’s my kind of response to that.
2:08:47 So the first is I think that when I sit with people who were sexually used at the age of nine, didn’t do anything to deserve it, you know, people will say like, oh, like you have to be careful what you wear and stuff like that.
2:08:51 I mean, you know, I have patients that were in onesies and overalls and all kinds of stuff.
2:08:52 At the age of nine?
2:08:53 Huh?
2:08:54 At the age of nine.
2:08:54 Yeah.
2:08:55 People will say all kinds of stuff.
2:09:01 So – and what I find with working with them – and there’s plenty of data to back this up.
2:09:10 Is that there’s a certain amount of meaning-making that is necessary to comfort those people, to heal from that thing.
2:09:20 And the meaning-making, if we’re talking about empirically, making meaning out of things that are bad is one of the ways that you alleviate suffering.
2:09:29 So one of the things that I find is helpful as an option for that meaning-making is understanding the doctrine of karma.
2:09:32 And when I share it with people, it doesn’t work for everybody.
2:09:36 So from a clinical standpoint, I’m not saying you should believe in the doctrine of karma.
2:09:40 I’m just – and I’m not saying you should believe in Christianity or anything like that.
2:09:45 The important thing is this is what the science shows is you should make a concerted effort to make meaning.
2:09:57 And because of my background, because of my expertise, helping people understand things from a karmic perspective, I would say is helpful about 80% to 90% of the time.
2:10:04 But there’s a very important caveat there from a data standpoint is that there is a huge selection bias to who comes into my office.
2:10:10 There’s a good chance that these people are already open to that concept and are interested in learning more.
2:10:15 So I make no claims about that concept being superior to anything else.
2:10:27 But I think what we know from psychiatry is that it’s not so clear which one is the best but that you just have some way of like making sense of what happens to you.
2:10:36 And that’s just one thing that I think is an option and I happen to believe in the principle of cause and effect which is all karma is.
2:10:38 There’s no morality tied to it.
2:10:41 It sounds like you’re saying that it’s just something that – it just happens.
2:10:42 What do you mean it just happens?
2:10:43 It just happens.
2:10:45 No, absolutely not.
2:10:47 I’m saying the exact opposite.
2:10:50 So it just happens does not imply a cause.
2:10:54 I mean it just happens as the result of some series of causes.
2:10:55 It’s like why do children get cancer?
2:10:58 It’s just the result of a series of causes.
2:10:58 Yes.
2:10:58 That’s it.
2:10:59 Yes.
2:11:00 There’s no redemption.
2:11:02 There’s no meaning.
2:11:03 There’s no intention.
2:11:04 It just happens.
2:11:07 And that’s fine because I believe that’s the case.
2:11:08 I think that’s true.
2:11:09 No, no.
2:11:23 I mean I think that we have overwhelming evidence, overwhelming, that if you have a BRCA negative mutation on both sides that you have a 98% to 99% chance of getting breast cancer.
2:11:31 That having this mutation here warrants a prophylactic double mastectomy which means removing both breasts before the cancer even shows up.
2:11:37 But I think the reason why – maybe I’m wrong about this but I think the reason you brought this up, Stephen, was not because you were interested.
2:11:41 When you said like – I don’t think you worded it like this but, you know, why does a child get cancer?
2:11:43 Why would young Stephen have gotten cancer?
2:11:44 I don’t think you mean in a scientific sense.
2:11:51 I don’t think you mean literally explain to me the process by which cancer develops in my brain and gives me leukemia.
2:11:55 I think you mean why does this happen if being supervised?
2:12:16 I mean you asked it to Greg in the context of religious supervision of the universe and I think the irony is that we’re in a context of a discussion where usually the boot is on the other foot and I’m sort of being told that as a non-religious person, as an atheist agnostic, I don’t have a satisfying explanation.
2:12:21 You know, what am I going to say at the footstool of somebody who’s dying of cancer?
2:12:26 But it sounds to me, at least today, like we don’t have a very plausible alternative in Christianity.
2:12:39 For example, I did have a few questions which maybe I’ll be permitted the time to ask and I don’t want to bang on about this but it’s important because this is – ultimately you’re here to represent your view and a worldview more broadly.
2:12:50 And this is to me the question, is the question of suffering and you’ve explained your views about the fool and I wanted to let you put them in full before I asked a few questions.
2:12:57 But the first question that jumps out at me is the question of pre-human suffering.
2:13:10 We’re not the first species to inhabit this planet and before we existed, billions of years – I don’t know if you believe that the earth is four and a half billion years old – but billions of years, hundreds of millions of years,
2:13:12 least of animal suffering.
2:13:13 Yeah.
2:13:14 Like – and that is experience.
2:13:31 They – like if – and you could say that it somehow is less like relevant or doesn’t matter as much but if you saw me right now step on a dog’s tail and watch it squeal, you’d tell me to stop because you know that absent just the effect that it has on our human situation, that’s bad for the dog.
2:13:34 That kind of stuff was going on for hundreds of million years before humans were around.
2:13:35 That means before the fool.
2:13:36 That’s true.
2:13:36 The second question.
2:13:37 The second question I have.
2:13:38 Let’s do one at a time.
2:13:41 Yeah, and I don’t entirely know how to answer that.
2:13:49 Part of the problem comes when you create a world in a certain way that has certain cause and effect kind of thing.
2:13:50 So pain is there for a reason.
2:13:54 Pain is there so that you can avoid something that’s harmful to the body.
2:13:58 When you start feeling pain, you withdraw from it, OK, in a very simplistic sense.
2:14:06 It also has a downside and the downside is that pain is painful and sometimes dying is very painful too.
2:14:08 So there’s a tradeoff there.
2:14:10 Now, I haven’t worked all those details out, OK?
2:14:17 But what I look at is a larger picture because I can’t refine all of those things from my own thinking.
2:14:23 The larger picture is we both – we all live in the same world that is filled with pain and suffering.
2:14:29 So then the question is who has the best explanation writ large about how that works?
2:14:38 No explanation or maybe some are going to go very granular and get the – here is why your baby is suffering in this moment for this thing.
2:14:40 We’re not going to be able to do that.
2:14:42 But we can understand why the world is broken.
2:14:49 Now, if you don’t hold that the world was made for something better, then the world we see right now is not broken.
2:14:50 It’s just the way it is.
2:14:55 There is no moral assessment whatsoever that we can make that would make any sense.
2:15:00 But we constantly make moral assessments, which is why you’re bringing this issue up about suffering.
2:15:03 I’ve been very careful to avoid moral language for precisely this reason.
2:15:10 Let me explain how – it seems to me that you are bringing – kind of smuggling in moral categories with the suffering issue.
2:15:21 Because if I said I don’t care about the suffering of millions of years of organisms that had experienced pain, that kind of cast me in a kind of a negative moral light.
2:15:22 You don’t have to say that.
2:15:28 It does seem to me that you’re smuggling in the notion that suffering is bad morally.
2:15:29 I know that people often do that.
2:15:35 I’m specifically avoiding that because I’ve had this conversation 100,000 times and that’s the accusation that gets brought up.
2:15:36 And some people do do that.
2:15:38 But I’m specifically – you can rewind the tape.
2:15:39 I make great pains.
2:15:41 I don’t say the problem of evil, for example.
2:15:42 I say the problem of suffering.
2:15:48 If you said that you didn’t care about suffering, I would say that you’re probably just being inconsistent with your Christian worldview, for example.
2:15:50 I wouldn’t say that you’re doing anything immoral in the context of this conversation.
2:15:51 So I’ll accept the qualification.
2:15:58 So what I’m saying is that if Christianity were true, we would not expect the kind of suffering that is present in the natural world.
2:16:04 I’m not saying that on my worldview that suffering is wrong and must be fixed and there’s some moral element.
2:16:05 I’m not saying that at all.
2:16:11 All I’m saying is that it is unexpected if Christianity were true that that suffering would be as it is.
2:16:13 In particular, the non-human animals.
2:16:14 No, I understand that.
2:16:14 Okay.
2:16:16 And the way I’m looking at it is –
2:16:18 Do you understand that I’m not smuggling in those moral –
2:16:19 Sorry.
2:16:21 Because you said that I’m smuggling in moral terminology.
2:16:21 No, okay.
2:16:21 I buy that.
2:16:22 It’s okay.
2:16:23 I understand your point.
2:16:24 Did you have a second question?
2:16:32 I did, which is that if the fool is the explanation for, shall we say, the moral evils that people commit, like the Holocaust,
2:16:39 the reason why people have a proclivity to commit the Holocaust, is because of the betrayal of God’s trust a few million years ago,
2:16:50 whenever it was you think it was, if Adam and Eve’s transgression is the explanation for why humans have a sinful nature and act upon sin,
2:16:55 then why did Eve act upon the sin before the fool had happened?
2:16:57 Eve must have had a proclivity to commit the Holocaust.
Cho tôi 30 giây thời gian của bạn. Có hai điều tôi muốn nói. Điều đầu tiên là một lời cảm ơn lớn vì đã lắng nghe và theo dõi chương trình hàng tuần. Điều đó có ý nghĩa với tất cả chúng tôi và thực sự đây là một giấc mơ mà chúng tôi chưa bao giờ nghĩ tới và không thể tưởng tượng sẽ đạt tới được vị trí này. Nhưng thứ hai, đây là một giấc mơ mà chúng tôi cảm thấy mình mới chỉ bắt đầu. Và nếu bạn thích những gì chúng tôi làm ở đây, xin hãy tham gia vào 24% những người nghe podcast này thường xuyên và theo dõi chúng tôi trên ứng dụng này. Đây là một lời hứa tôi muốn gửi tới bạn. Tôi sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để làm cho chương trình này tốt nhất có thể bây giờ và trong tương lai. Chúng tôi sẽ mời những khách mời mà bạn muốn tôi nói chuyện và chúng tôi sẽ tiếp tục làm tất cả những điều bạn yêu thích ở chương trình này. Xin cảm ơn.
Oleg. Greg. Alex. Lý do tôi muốn nói chuyện với cả ba anh hôm nay là để bàn về ý nghĩa và mục đích. Và có một vài số liệu tôi muốn chia sẻ để làm khung cho cuộc thảo luận. Ba trên năm người trẻ Mỹ tin rằng cuộc sống của họ thiếu mục đích. Chín trên mười người trẻ ở Anh tin rằng cuộc sống của họ thiếu mục đích. Và khi tôi nhìn sang các thống kê khác liên quan tới sức khỏe tâm thần, 59% người Anh nói họ sống một cuộc đời có ý nghĩa so với chỉ 25% nói rằng họ không có. Trong một cuộc khảo sát tháng 10/2021, 34% nam giới ở Anh nói cuộc sống không có ý nghĩa so với 18% phụ nữ. Và 50% trong cùng nhóm nói rằng cuộc sống họ thiếu mục đích và ý nghĩa cho biết sức khỏe tâm thần kém của họ liên quan tới việc không biết phải làm gì với cuộc đời mình. Và để đưa ra một vài số liệu thú vị khác quanh sự gia tăng tín ngưỡng ở Anh, niềm tin vào Chúa trong nhóm 18 đến 24 tuổi đã tăng từ 18% vào 2021 lên 37% vào 2025, theo YouGov. Ở Anh, tỉ lệ tham dự nhà thờ hàng tháng đã tăng từ 4% lên 15% vào năm 2025. Có điều gì đó đang xảy ra. Và đó là những gì tôi muốn nói hôm nay. Nhưng trước khi làm điều đó, tôi muốn hiểu quan điểm mà tất cả các bạn mang đến cuộc trò chuyện này. Vì vậy nếu tôi bắt đầu với bạn, Alok? Bạn biết đấy, thật thú vị. Bạn đề cập nhiều tới sức khỏe tâm thần. Tôi là bác sĩ tâm thần. Vì vậy đối với tôi, tìm ý nghĩa và mục đích là một việc rất thực tế. Thật sự là một bệnh nhân sẽ vào phòng khám của tôi, họ sẽ nói: tôi không có lý do để sống. Cuộc sống không có gì đáng giá. Tôi có ý định tự tử. Tôi muốn tự sát. Vậy nên công việc của tôi với tư cách là một nhà lâm sàng là phải sửa vấn đề đó một cách rất thực tế. Tôi có, bạn biết đấy, vài tuần, hy vọng là 15, 20 tuần để dạy họ cách tìm mục đích. Và thường cách tôi tiếp cận là có nhiều phương pháp có bằng chứng khoa học để tìm mục đích. Tôi nghĩ những phương pháp đó thường hiệu quả rất tốt. Nhưng tôi chắc như kiến trúc sư triết học của tôi sẽ chỉ ra và mổ xẻ tôi, bạn biết đấy, khoa học có nhiều hạn chế. Và điều tôi thường thấy cực kỳ hiệu quả là kết hợp một mức độ thực hành tâm linh vào đó. Và thường khi chúng tôi kết hợp hai thứ đó, mọi thứ hoạt động. Và bằng chứng thực sự đối với tôi là khi tôi bắt đầu phát trực tiếp, 10.000 người đã liên hệ với tôi trong một tháng hỏi, này, anh có còn chỗ trong phòng khám tư nhân không? Và tôi bắt đầu nghĩ, được rồi, nếu đây là một phương pháp luận, thì liệu nó có thể được dạy không? Vậy là tôi bắt đầu chương trình huấn luyện này. Và những gì chúng tôi tìm thấy trong nghiên cứu thử nghiệm với 1.453 người là nếu bạn kiên trì với chương trình khoảng 20 tuần, cảm giác có mục đích của bạn tăng 68%. Tôi muốn nghe ý kiến từ các đồng nghiệp, nhưng tôi nghĩ, bạn biết đấy, nếu ai đó hỏi tôi, ý nghĩa của cuộc sống là gì? Tôi không biết. Nhưng nếu ai đó nói, tôi không có ý nghĩa, anh có thể giúp tôi chứ? Câu trả lời chắc chắn là có. Và tôi muốn cố gắng chỉ định nghĩa hai thuật ngữ mà bạn đã nói — một là mục đích.
Và nó không cần phải là một định nghĩa hoàn hảo, nhưng đại khái là ý anh/chị muốn nói gì về điều đó. Rồi anh bảo anh đã giới thiệu thực hành tâm linh. Anh nói thế nghĩa là gì? Vậy điều tôi nghĩ về mục đích là dùng thứ gọi là phân tích nhân tố. Nếu bạn hỏi ai đó: họ có phương hướng trong cuộc sống không? Họ có mục đích sống không? Cuộc sống có ý nghĩa không? Cả ba điều đó thường tập hợp lại thành một thứ gì đó. Thậm chí cảm giác được kiểm soát cũng tương quan với điều đó. Vì vậy nếu bạn làm chủ được cuộc sống của mình, cảm giác mục đích của bạn sẽ tăng lên. Có rất nhiều từ ngữ chúng ta dùng, nhưng tất cả những từ ấy đều quay về một cảm giác nội tại về những gì đang xảy ra trong cuộc đời bạn. Đó là cách tôi mô tả mục đích.
Về các thực hành tâm linh, theo kinh nghiệm của tôi, nếu bạn nhìn vào những con người nói rằng họ có mục đích và những người không có mục đích, trải nghiệm sống của họ khác nhau. Khi tôi làm việc với những nạn nhân chấn thương, họ có những trải nghiệm nhất định. Thực sự, chúng ta có thể đo lường điều này theo khoa học. Bạn có một trải nghiệm cụ thể phá hủy cảm giác ý nghĩa trong thế giới. Tôi có một bệnh nhân từng bị tấn công trong nhà vệ sinh khoảng năm phút. Và chỉ trong năm phút, người ấy đã mất đi ý niệm về những gì họ đang làm trong đời — đang hẹn hò, học đại học tốt, có cha mẹ yêu thương. Và trong năm phút, la bàn để điều hướng thế giới của họ bị tan vỡ. Vậy nếu chúng ta nghĩ rằng trải nghiệm có thể dẫn đến mất mục đích, thì trải nghiệm cũng có thể dẫn đến có thêm mục đích. Truyền thống tâm linh mà tôi đến từ đó chú trọng vào những thực hành cụ thể gợi lên những trải nghiệm chủ quan nhất định. Và khi người ta có những trải nghiệm ấy, cảm giác mục đích của họ tăng lên. Và đây là chỗ tôi thấy một thiếu sót lớn của khoa học. Khoa học có thể cho bạn biết bạn nên làm gì, nhưng chính khoa học tự thân không tạo ra trải nghiệm, đúng không? Vì vậy chúng ta có thể hiểu bằng khoa học rằng yếu tố rủi ro cao nhất của nghiện phim khiêu dâm là không có ý nghĩa trong đời. Nhưng ngay cả khi biết điều đó, nó cũng không giúp chúng ta sửa vấn đề. Và luôn có câu hỏi về cách làm. Chúng ta có thể khám phá điều gì đó bằng khoa học, nhưng rồi câu hỏi là làm thế nào để thực sự chuyển từ điểm A đến điểm B? Và đó là nơi tôi thấy thực hành tâm linh vô cùng hữu ích.
Anh có xếp mình là người tôn giáo không?
Có, tôi nghĩ vậy.
Greg?
Vâng.
Góc nhìn anh mang đến cuộc trò chuyện này là gì? Và kinh nghiệm sống, học thuật nào bổ trợ cho góc nhìn đó?
Có rất nhiều thứ ăn khớp vào nhau. Và tôi đồng cảm nhiều với những gì anh nói, Alok, về những thách thức của con người. Điều thú vị với tôi về cuộc thảo luận rộng hơn này, vì tôi là người Công giáo và tôi hiểu thế giới từ một góc nhìn hữu thần, là vì tôi nghĩ đó là lời giải thích tốt nhất cho cách mọi việc vận hành. Để định nghĩa, “hữu thần” nghĩa là gì? Một Thiên Chúa cá nhân. Có một Thiên Chúa cá nhân can dự vào thế giới. Ngài đã tạo thế giới và Ngài vẫn tiếp tục hoạt động, không giống như theo thuyết Deism (duy thần) là vặn dây cót đồng hồ rồi để nó chạy. Theo quan điểm của tôi, Thiên Chúa vẫn can dự. Thậm chí can dự đến mức Ngài đã đến trần gian trong thân phận Giê-su Na-xa-rét để tạo ra một kế hoạch cứu chuộc.
Nói về câu hỏi rộng hơn này — chúng ta có thể đi vào chi tiết hơn nữa — điều thú vị với tôi là nếu có một Thiên Chúa đã tạo thế giới với mục đích và ý nghĩa, con người vẫn có thể tham gia vào ý nghĩa và mục đích đó ngay cả khi họ không biết Thiên Chúa. Họ sẽ không — họ sẽ không thực sự trải nghiệm điều họ được dựng nên để có, đó là được làm bạn với Ngài, với kế hoạch mà Ngài đã làm cho sự thịnh vượng của họ. Nhưng họ vẫn có thể phần nào thịnh vượng trong mức độ họ chạm tới những đặc điểm khách quan ấy. Và trong chừng mực chúng ta, ngay cả khi không tin Thiên Chúa, có thể rơi vào nhịp điệu những điều Thiên Chúa dựng chúng ta để làm, những mục đích Ngài mong muốn, xét theo việc chúng ta được dựng giống Ngài theo một cách nào đó, theo hình ảnh Ngài, thì sẽ có một mức độ hài lòng. Nhưng điều họ thiếu là điều tối hậu: tình bạn với Thiên Chúa và được phục hồi trong mối quan hệ ấy.
Alex.
Vâng, thưa anh.
Câu hỏi giống như vậy dành cho anh: anh mang đến cuộc trò chuyện này góc nhìn nào, kinh nghiệm gì, và có thể là chút hành trình cá nhân?
Vâng, riêng tôi đã từng bị cuốn vào phong trào Chủ nghĩa Vô thần Mới (New Atheism), một hiện tượng xuất bản giữa những năm 2000 với những nhân vật như Dawkins và Hitchens, nói rằng tôn giáo là ác tà và tồi tệ. Họ hứa hẹn một thứ thay thế, một dạng thiên đường thế tục nhân văn, rằng nếu bạn chỉ từ bỏ những hệ thống tôn giáo áp bức này, bạn sẽ lấy lại được quyền tự chủ tâm linh và có thể khẳng định bản thân cùng ý nghĩa vốn có trong bạn. Người ta đã thử điều đó, nhưng dường như không hiệu quả. Và tôi nghĩ đó vì phong trào Vô thần Mới khá hời hợt về mặt triết học. Nó không nghiêm túc đối diện với thành phần hiện sinh của niềm tin tôn giáo và lý do tại sao niềm tin ấy tồn tại ngay từ đầu. Và tôi nghĩ đó là lý do khiến niềm tin tôn giáo tồn tại.
Tôi nghĩ con người đang ở trong một tình thế kỳ lạ do bí ẩn của ý thức. Chúng ta có thể là loài duy nhất giữa các loài khác trong vị thế vừa hữu tử, vừa có thân xác, vừa sống trong thế giới, mà đồng thời còn biết những điều đó. Trải nghiệm thế giới là một chuyện; nhận thức rằng mình đang trải nghiệm nó lại là chuyện khác. Josh Rasmussen từng nói rằng có sự khác biệt giữa việc nhận thấy một cái cây và việc nhận thấy rằng bạn đã nhận thấy một cái cây. Chúng ta có khả năng trừu tượng bậc hai kiểu đó. Ví dụ, chúng ta biết cái chết sẽ đến, và cái chết làm trò cợt mọi thứ chúng ta làm. Nó dường như xóa sổ mọi cảm giác mục đích hay ý nghĩa vì bất cứ điều gì chúng ta xây dựng cuối cùng, theo nhận thức của chúng ta, rồi cũng biến mất.
Và điều đó rất có thể là độc đáo đối với con người.
Và vì vậy tôi không phải là người đầu tiên gợi ý rằng yếu tố thúc đẩy chính phía sau những hoạt động đầy ý nghĩa mà con người làm chính là tham gia vào việc chối bỏ cái chết hoặc một dạng nào đó của dự án bất tử.
Mọi người thật sự, vì sợ — do nhận thức rằng mọi thứ này rồi sẽ kết thúc, tham gia vào những gì ta có thể gọi là các dự án bất tử.
Họ tham gia vào những điều sẽ tồn tại lâu hơn chính họ, những điều khiến họ cảm thấy có thể thoát khỏi cái chết này.
Ví dụ rõ ràng nhất là trong các truyền thống tôn giáo, vốn thực sự hứa hẹn sự bất tử cho linh hồn của bạn.
Nhưng nếu bạn nhìn một cách thực tế nơi mà người ta báo cáo chủ quan là tìm thấy ý nghĩa, họ tìm thấy nó ở con cái của họ.
Họ có thể tìm thấy nó trong công việc, nhưng họ ít có khả năng tìm thấy nó trong công việc nếu họ đang làm một việc mà họ thực sự không quan tâm.
Họ sẽ tìm thấy nó trong công việc — có thể họ giống như một luật sư biện hộ và họ tìm thấy nhiều ý nghĩa trong việc đem lại công lý cho thế giới bởi vì họ đang tham gia vào một hệ thống mà họ tin rằng sẽ tồn tại lâu hơn họ và lớn hơn họ.
Vì vậy khi người ta nói về ý nghĩa, chúng ta nói về sự siêu việt, điều gì đó vượt lên trên và vượt ra ngoài hoàn cảnh vật chất của chính họ.
Và tôi nghĩ tôn giáo là ví dụ điển hình của điều này.
Và tôi nghĩ đó là lý do nó tiến hóa ngay từ ban đầu.
Có ý tưởng rằng chúng ta đang sống trong một cuộc khủng hoảng ý nghĩa xuất hiện có lẽ trong khoảng một trăm năm trở lại đây hoặc có lẽ trong vài trăm năm gần đây như một phản ứng đối với thời Khai sáng và sự suy giảm của tôn giáo.
Tôi nghĩ điều đó dễ dãi quá.
Tôi nghĩ điều đó dễ dàng quá.
Tôi nghĩ rằng nếu có cái gọi là một cuộc khủng hoảng ý nghĩa, thì nó chính là điều kiện con người và lý do tại sao những dự án này được phát minh ngay từ đầu.
Nói một cách thật lòng thì những gì người ta làm trong các truyền thống tôn giáo là nhận ra tính hữu hạn của sự tồn tại của họ và vì vậy cố gắng giao hòa với điều gì đó ít hữu hạn hơn.
Tất nhiên.
Chúng ta có một cơn đói này.
Tôi không có lý do tin rằng bất kỳ lời giải thích tự nhiên nào có thể giải thích được cơn đói về ý nghĩa và tầm quan trọng của ý thức vì đó hoàn toàn là những vấn đề thuộc về nội dung/phát biểu (propositional). Nó không phải là chuyển động của các phân tử.
Tự nhiên luận (naturalistic) nghĩa là gì?
Tự nhiên luận đơn giản chỉ có nghĩa là tự nhiên và về cơ bản chỉ có thế thôi.
Vì vậy bạn có các phân tử chuyển động mà phần lớn bị chi phối bởi các định luật tự nhiên.
Không có gì vượt lên ngoài, không có gì siêu việt bên ngoài.
Không có gì vô hình.
Chắc chắn không có một vị Thần vô hình đã khởi xướng quá trình này, duy trì quá trình này và ban ý nghĩa cho cuộc sống.
Hoặc là có ý nghĩa một cách khách quan hoặc không có.
Được.
Nếu không, thì phụ thuộc vào chúng ta.
Ví dụ, phút trước bạn đã nói rằng nếu có một Đấng Tạo Hóa mang chúng ta vào tồn tại, thì bạn được thiết kế và bạn được trao mục đích bởi Chúa.
Và tôi nghĩ chúng ta cần điều tra điều này hơn một chút bởi vì, ví dụ, một cuộc tranh luận hơi nhàm và đang bị lặp lại vào lúc này là mức độ mà chúng ta đang tham gia vào việc sản xuất những tác nhân có thể có ý thức một cách nhân tạo bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Và có tất cả thảo luận về việc liệu những thứ này có thể có ý thức hay không, kiểu như, bạn biết đấy, vân vân.
Giả sử trong một khoảnh khắc rằng chúng có.
Giả sử rằng tôi tạo ra một cỗ máy thông minh nhân tạo và tôi giao cho nó một mục đích và mục đích đó là sản xuất ghim giấy.
Và vì sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo, nó trở nên có ý thức theo một nghĩa có thể nhận ra.
Nó có một cảm giác nội tại về bản ngã.
Nó có, có thể nói, cảm xúc về thế giới.
Nhưng nó chỉ là một robot AI mà toàn bộ mục đích cuộc đời là làm ghim giấy.
Bây giờ, tôi có thể nói rằng vì AI ấy được thiết kế bởi một đấng sáng tạo với một mục đích được trao rõ ràng cho nó, thì cuộc sống đó có ý nghĩa.
Nhưng tôi nghĩ hầu hết mọi người sẽ thấy rằng một cuộc sống mà ý nghĩa của nó chỉ là tạo ra ghim giấy thì không thỏa đáng.
Nó không đủ để đáp ứng những gì con người thực sự muốn.
Nó không chỉ là một dạng mục đích.
Thậm chí không chỉ là một dạng mục đích được trao cho bạn bởi một nguồn sáng tạo có thẩm quyền.
Nó là điều hơn thế nữa.
Ừ.
Nhưng nếu tôi có thể liên hệ điều này với câu hỏi về Chúa, vấn đề nảy sinh là bạn phải trả lời câu hỏi tại sao Chúa truyền cho đời sống ý nghĩa mà Ngài ban.
Hoặc đó là điều Ngài tùy tiện lựa chọn để tạo ra, trong trường hợp đó chúng ta có vấn đề về tính tùy tiện, hoặc không.
Hoặc, thực tế, có lý do tại sao Chúa phải ban cho chúng ta một loại ý nghĩa cụ thể vốn thuộc về điều kiện con người, rằng Ngài không có lựa chọn.
Nhưng đối với loại ý nghĩa đó, loại ý nghĩa quan trọng hơn đó, để được ban cho đời người.
Ừ.
Nhưng nếu Ngài bị ràng buộc bởi điều đó, nếu Ngài phải ban cho chúng ta một loại ý nghĩa nhất định, có vẻ như tồn tại một tiêu chuẩn về ý nghĩa đứng bên ngoài Chúa.
Đúng, đúng.
Bên ngoài Chúa.
Vì vậy tôi không chắc, nói cách khác, cơ chế bởi việc bị tạo ra bởi một ai đó bảo rằng đây là mục đích của bạn sẽ thỏa mãn theo cách mà người ta mong muốn hay không.
Lý do hình ảnh ghim giấy không phù hợp là bởi vì theo tôi bạn đang tinh tế lấy cái đang có ý thức và làm ghim giấy rồi so sánh nó với một con người.
Và với con người, mà dường như có một mục đích khác, tôi sẽ cho rằng bị xếp vào làm ghim giấy thì đó là hành vi phi nhân hóa họ.
Nhưng nếu bạn có, theo ví dụ của bạn, một đấng sáng tạo tạo ra một thứ gì đó vì một lý do mà đấng sáng tạo đó nghĩ tới, thì thứ đó đang hoàn thành mục đích của nó một cách hoàn hảo.
Đối với một con người, làm ghim giấy sẽ không thỏa mãn.
Và nhiều người đang làm ghim giấy thì không hài lòng với việc đó, được chứ?
Tôi không nghĩ đó là tùy tiện nếu Chúa tạo nên một thứ vì một mục đích.
Nếu Thiên Chúa quyết định rằng Ngài muốn tạo ra các sinh vật để có tình bạn với Ngài vì điều đó phản ánh bản chất yêu thương của Ngài và mục đích đó là để có tình bạn với Ngài, tôi không thấy điều đó có thể bị coi là không đáng kể hay tùy tiện chút nào.
Tôi đoán bạn có thể nói rằng Thiên Chúa có thể đã hành động khác, nhưng tình yêu và khát vọng giao hòa của Ngài dường như là lời giải thích thỏa đáng cho điều đó.
Thật thú vị.
Vậy câu hỏi đầu tiên của tôi là, mục đích của cuộc trò chuyện này là gì?
Ừ, tôi nghĩ đáp án cuối cùng mà chúng ta đang tìm kiếm là có vẻ như các con số/xu hướng liên quan đến mục đích và ý nghĩa đang dao động vào thời điểm này.
Rất nhiều người đang quay lại với tôn giáo, như Alex nói, chúng tôi vừa mới trò chuyện về điều đó hồi nãy.
Và tôi đoán có hai câu hỏi, một là hiểu vì sao điều đó đang xảy ra, tại sao có sự dao động này, tại sao chúng ta thấy một cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần xoay quanh vấn đề mục đích và ý nghĩa.
Và thứ hai là cố gắng tìm xem có một chân lý nào mà người ta có thể đạt tới hay không, có một chân lý khách quan tồn tại hay không.
Vậy đối với các bạn, tôi tò mò, khi các bạn đến đây, mục đích của các bạn là gì?
Đúng nghĩa là cố gắng khám phá, như đó là mục đích được tuyên bố, đúng không?
Nó đúng nghĩa là một mục đích được ban cho một cách nhân tạo nhờ việc được thiết kế theo một cách nhất định.
Chúng ta sẽ tụ họp lại và sẽ có một cuộc trò chuyện xem liệu chúng ta có thể tìm ra những điều về ý nghĩa này không, đúng chứ?
Tuyệt vời.
À nhân tiện, chúng ta sẽ không giải quyết xong vấn đề đó.
Tôi nghĩ đáng để nói rằng những cuộc trò chuyện này phải mang tính khám phá và mang tính chủ quan.
Nếu ai đó nghĩ rằng bốn người chúng ta ngồi ở đây sẽ giải quyết được cuộc khủng hoảng ý nghĩa và đưa ra cho mọi người một hướng dẫn 5 bước để tìm ý nghĩa trong cuộc sống và thế là xong, thì họ ảo tưởng.
Tôi không biết liệu tôi có đồng ý rằng chúng ta không thể tìm ra câu trả lời, nhưng chúng ta sẽ nói về điều đó.
Đây chính là điều tôi muốn nói tới.
Rõ ràng chúng ta đang nói về vấn đề rộng hơn của ý nghĩa và mục đích, được chứ?
Và như tôi đã đề cập trước đó, hoặc là có một mục đích khách quan, hoặc chỉ có tính chủ quan thôi, được chứ?
Nếu là một mục đích khách quan, thì đây là điều quan trọng nhất mà bất cứ ai có thể tìm ra về cuộc đời họ nếu họ được tạo ra vì một lý do.
Theo quan điểm của tôi, lý do tôi ở đây là vì tôi bị thuyết phục rằng điều đó là đúng và tôi sẵn sàng đưa ra lý do tại sao, được chứ?
Nhưng tôi không nghĩ — tôi có cảm thông với mối bận tâm rằng bạn không thể ngồi quanh một bàn và trong hai hoặc ba tiếng giải quyết vấn đề cho bất cứ cá nhân nào bởi vì những người đang trải qua quá trình cố gắng tìm hiểu những điều này, họ mất rất nhiều thời gian khi họ ghép các mảnh lại với nhau.
Nhưng tôi nghĩ có rất nhiều người trên thế giới đã tự ghép nó lại và họ đã đi tới những kết luận về ý nghĩa và mục đích tối hậu và họ không đi tới cùng kết luận với tôi.
Nhưng nhiều người thì có.
Vậy điều tôi ghét để lại cho mọi người là cảm giác như chúng ta đều có thể tìm kiếm và vinh quang nằm trong việc tìm kiếm.
Nhưng nếu bạn nghĩ bạn đã tìm ra câu trả lời, thì bạn chưa.
Dĩ nhiên, điều đó với tôi là một lối suy nghĩ hư vô rồi.
Tôi nghĩ có thể đi tới các kết luận.
Tôi cũng nghĩ vậy để rõ ràng nhưng điều tôi cố nói là đây sẽ là thứ mà mỗi người sẽ tự mình trải nghiệm và tự mình khám phá trong đời mình.
Nó sẽ không phải là thứ mà — bạn biết đấy, có câu cũ — có phải là Linshi, cái kiểu koan Phật giáo bảo rằng nếu bạn gặp Phật thì hãy giết Ngài.
Ý tưởng là nếu bạn nghĩ rằng loại giác ngộ cần thiết cho sự viên mãn tâm linh có thể tìm thấy thông qua một dạng thầy tu hay guru nào đó, bạn đã sai lầm.
Đó là điều bạn cần tự làm cho chính mình.
Nhưng chẳng phải chính tuyên bố đó cũng được cho là một chân lý về tâm linh mà ta thực sự có thể tin cậy sao?
Tôi có thể chen vào không?
Tôi chỉ muốn chắc rằng tôi hiểu ý các bạn.
Vậy các bạn đang nói rằng việc tìm kiếm mục đích, trước hết, sẽ không bao giờ biến mất.
Nó là một điều kiện của con người, đúng không?
Đúng.
Như vậy nhân loại, nhân loại sẽ không bao giờ tìm thấy mục đích của nó.
Tôi có thể cho bạn biết vì sao nếu bạn muốn.
Không, không.
Tôi thậm chí còn chưa biết vì sao nữa.
Tôi nghĩ cá nhân có thể.
Nhưng nhân loại thì không.
Ừ, ừ, ừ.
Tôi chỉ muốn chắc rằng tôi hiểu, đúng không?
Một cá nhân có thể tìm thấy mục đích của họ, nhưng đối với nhân loại, điều đó sẽ không bao giờ được giải quyết.
Rồi bạn nói gì đó về mục đích gắn với việc chống lại cái chết theo một cách nào đó.
Vậy việc vượt qua cái chết, con người về cơ bản tìm kiếm mục đích vì cái chết là điều không thể tránh.
Và nếu chúng ta có thể tìm thấy mục đích, thì chúng ta có thể cho cuộc sống mình ý nghĩa.
Nhưng nếu chết, nếu ta chết và tôi không để lại gì, bạn có thể nói thêm về điều đó không?
Điều này về cơ bản là một phiên bản của giả thuyết phủ nhận cái chết của Ernest Becker, giả thuyết nổi tiếng cho rằng động lực cho phần lớn hành vi con người — ít nhất là hành vi con người vượt ngoài các mối quan tâm cảm giác tức thời như ăn uống và những thứ tương tự — bất kỳ thứ gì mà con người tham gia ở cấp độ xã hội, ở cấp độ trừu tượng, cuối cùng đều được thúc đẩy bởi sự lo sợ về cái chết.
Tôi nghĩ điều đó có lẽ quá đơn giản, nhưng chắc chắn là một yếu tố đóng góp.
Ví dụ, tôi sẽ nói thế này, được chứ?
Đây là một ví dụ đến từ, tôi nghĩ tên ông ấy là Scheffler.
Và ông ấy có một thí nghiệm tư duy thú vị.
Giả sử, tôi không biết, có thể bạn đang viết một cuốn sách.
Giả sử bạn phát hiện ra — và điều này có lẽ sẽ không đúng với bạn vì bạn tin vào một cuộc sống sau chết — nhưng giả sử bạn là một người vô thần trong chốc lát.
Giả sử trường hợp là bạn phát hiện ra rằng sau khi bạn chết, một thiên thạch sẽ tới và xóa sạch mọi sự sống trên Trái Đất.
Mọi người sẽ chết gần như ngay lập tức sau khi bạn chết, nhưng bạn sẽ chết.
Vì vậy bạn sẽ sống cả cuộc đời mình như vốn có.
Và giả sử phần còn lại của thế giới thậm chí không biết chuyện này sẽ xảy ra.
Nhưng bạn được nói rằng điều này sẽ là thực tế.
Điều đó có khiến bạn viết cuốn sách của mình nhiều hơn hay ít đi không?
Hầu hết mọi người nói rằng giờ có vẻ hơi vô nghĩa.
Viết cuốn sách này bây giờ để làm gì?
Có ích gì khi sinh con nếu chúng sẽ chết sau 30 ngày kể từ khi mình mất?
Có ích gì khi làm bất cứ điều gì trong số những thứ này?
Chúng vẫn sẽ làm những thứ liên quan đến cảm giác.
Chúng vẫn sẽ ăn.
Chúng vẫn sẽ quan hệ tình dục.
Chúng vẫn sẽ ngủ, những thứ kiểu đó.
Nhưng những hoạt động thường chứa đầy ý nghĩa của cuộc sống chắc chắn sẽ mất động lực để làm.
Và đó là một thí nghiệm tư duy thú vị để cho chúng ta cái nhìn rằng có lẽ điều này có nghĩa là, ít nhất phần nào, động lực cho những hành động này ngay từ đầu là vì chúng sẽ kéo dài vượt qua cái chết của chúng ta.
Tôi đồng ý với rất nhiều điều bạn nói, và tôi cũng, ý tôi là, hoàn toàn bất đồng với một số điều nền tảng.
Vậy giả sử bạn có ví dụ này, kiểu như, tôi sẽ viết một cuốn sách, và rồi thế giới sẽ kết thúc 30 ngày sau.
Ừ.
Và bạn nói — bởi vì nhiều điều bạn đang nói là, kiểu, những gì người ta nói, đúng không?
Ừ.
Vậy bạn sẽ nói, kiểu, được rồi, nhiều người sẽ nói rằng đây là lãng phí thời gian, và tôi sẽ không làm nếu thế giới kết thúc trong 30 ngày.
Và bạn cũng đang nói người ta là một thứ trường tồn hay đang đấu tranh tìm mục đích, đúng không?
Bạn đang nói cả hai điều đó.
Vậy câu hỏi của tôi dành cho bạn là.
Nếu bạn nói với ai đó, bạn biết đấy, bạn đang viết cuốn sách này.
Giả sử bạn viết xong, rồi bạn chết vì chúng ta giản lược ví dụ.
Rồi 30 ngày sau, thế giới kết thúc.
Hãy lấy hai người, một người nói, tôi vẫn sẽ viết, và một người nói, không có ý nghĩa gì.
Bạn nghĩ người nào trong hai người đó có cảm giác mục đích lớn hơn?
Có lẽ là người đầu tiên.
Chắc chắn.
Vậy đây là điều then chốt.
Mục đích hoàn toàn — bởi vì tôi thích bạn hỏi về cơ chế, và tôi nghĩ có lẽ đó là điều tôi có thể cung cấp.
Tôi nghĩ đó thực sự là câu trả lời, đúng không?
Vậy không phải mọi người tin — và tôi nghĩ bạn đúng rằng lý do đây là một vấn đề muôn thuở
là vì hầu hết mọi người không sống một cuộc đời mà họ hiểu mục đích hoạt động thế nào.
Và điều tôi thấy thực sự thú vị về cách tiếp cận khoa học, lâm sàng này,
nếu bạn hỏi tôi, tôi có thể giúp người ta tìm ý nghĩa và mục đích không?
Tôi không biết.
Nhưng nếu bạn hỏi tôi, tôi có thể giúp một người được không?
Câu trả lời chắc chắn là có.
Và chúng ta có những thứ khoa học cụ thể, và đây là phần rất trái với trực giác.
Vậy một phần lớn của việc tìm mục đích là làm những điều cụ thể.
Và nếu bạn làm những điều đó, khả năng bạn sẽ tăng cảm giác mục đích trong đời,
mà điều này là thứ khác khiến nhiều người thấy nghịch lý, mục đích không phải là nhị nguyên.
Nó có thể đo lường được.
Nó giống như một thang đo.
Vậy nếu tôi hỏi ba người các bạn, được chứ?
Có thể thôi, chúng ta làm thí nghiệm thực tế chứ không phải tư duy.
Các bạn có biết mục đích của mình trong đời không?
Bạn tự tin đến mức nào rằng bạn đang làm những gì mình nên làm trong đời?
Bạn tự tin đến mức nào về phần liên quan tới Chúa hay rằng mình đang làm những điều phù hợp?
Bạn tự tin đến mức nào rằng bạn đang làm những gì Chúa muốn bạn làm?
Ồ, theo nghĩa đó thì vô cùng tự tin, nếu không thì tôi đã không làm.
Hoàn hảo, đúng không?
Ừ.
Vậy, Stephen, còn bạn thì sao, anh bạn?
Khoảng năm trên mười.
Tôi biết mà.
Được rồi, đúng không?
Vậy, Alex?
Tôi không muốn gây khó dễ, nhưng tôi hơi phản đối cách diễn đạt của câu hỏi.
Tuyệt.
Phản đối đi nhé, anh bạn.
Tôi nghĩ đó là thứ một nhà logic sẽ gọi là một phát biểu cần phải phân tích, thứ cần
được bóc tách.
Bạn hỏi, tôi có biết mục đích của chính mình không?
Điều đó ngụ ý rằng có một mục đích để biết.
Nó hơi giống ví dụ so sánh tôi hay đưa ra: nếu tôi hỏi bạn câu hỏi, ví dụ cổ điển
trong logic là, vua của Pháp có hói không?
Có hay không?
Tôi có thể diễn đạt lại câu hỏi nếu bạn gặp vấn đề với câu hỏi của tôi.
Vậy, bạn có trải nghiệm sống của thứ gọi là mục đích không?
Ồ, nhìn này, tôi nghĩ mục đích là có một lý do nào đó để hành động hoặc tồn tại.
Và tôi chắc chắn về mặt chủ quan là mình có động lực làm việc.
Tôi nghĩ ai cũng có.
Nếu không thì bạn thật sự sẽ không thể làm gì cả.
Nhưng với tôi hơi mơ hồ về mặt tâm lý học, ở cấp độ cá nhân, động lực cơ bản đó thực sự là gì.
Chẳng phải mục đích sẽ là mục tiêu hơn là lý do để hành động sao?
Những gì bạn đang cố đạt được?
Đó là vấn đề ngôn ngữ, nhưng đó là lý do nó phụ thuộc bạn hiểu từ “mục đích” như thế nào.
Tôi đồng ý với bạn.
Tôi đồng ý với bạn.
Và tôi không biết tôi hiểu từ “mục đích” thế nào, đó là một phần của thách thức này.
Nhưng, được rồi, tôi chỉ tự hỏi.
Vậy, khi bạn — nhiều người có động lực để hành động.
Mọi người đều có động lực hành động mỗi ngày, đúng không?
Tôi ra khỏi giường.
Tôi phải đi đại tiện.
Nhưng tôi đoán nếu chúng ta cho bạn làm một công cụ được khoa học xác thực để đo cảm giác chủ quan về mục đích, định hướng trong đời của bạn, thì điều đó sẽ nằm trên 5/10.
Được rồi.
Bạn nghĩ điều đó công bằng hay bạn không —
Có thể, ừ.
Tôi không biết —
Vậy, khi bạn thức dậy, bạn có cảm thấy mình biết mình muốn làm gì và mọi thứ đang diễn ra và bạn đang làm công việc tốt không?
Tôi đang hỏi về thứ chủ quan.
Không ở mức vĩ mô.
Tôi khá trung lập.
Ý tôi là, tôi phần nào —
Tôi không nói về nó.
Được rồi.
Có lẽ là ở mức vĩ mô.
Tôi thực sự không biết bạn có ý gì.
Tuyệt.
Được rồi.
Vậy, không phải ở mức vĩ mô nhưng ở một mức khác.
Ừ.
Được.
Vậy, tôi nghĩ đây là, kiểu — tôi nghĩ điều này thật đẹp vì tôi nghĩ điều chúng ta có ở đây là, không ở mức vĩ mô.
Vậy tôi nghĩ ở mức vĩ mô, bạn ở đó.
Đúng.
Đúng chứ?
Nhưng bạn hoàn toàn bị thúc đẩy bởi những thứ cụ thể.
Vậy tôi nghĩ đó là điều đầu tiên về mục đích.
Tôi xin — làm rõ một chút được không.
Về một ý nghĩa lớn hơn thì có, nhưng có những khác biệt mà bạn vừa nhắc tới vài phút trước.
Vì vậy, có nhiều thứ khiến tôi không hài lòng với cuộc sống của mình.
Nhưng xét về việc đi đúng hướng, đó là một phần của cuộc sống.
Đi đúng hướng nhưng giữa chừng có nhiều thứ điên rồ xảy ra.
Tuyệt.
Vậy, điều đầu tiên tôi nhận thấy trong công việc của mình là tôi không biết liệu có một mục đích cao cả hơn hay không.
Tôi nghĩ đó là một cuộc thảo luận hay mà tôi muốn tiếp tục với bạn.
Nhưng tôi có thể nói — đây là nơi tôi xuất phát trong cuộc thảo luận này.
Stephen bắt đầu bằng một vài thống kê thực sự đáng sợ mà chúng ta đang thấy, đúng không?
Có một cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần.
Tôi nghĩ nhiều thứ chúng ta thấy — dù có thể là dai dẳng — nhưng dường như hiện nay nó cấp tính hơn.
Có thể là vì chủ nghĩa vật chất vô thần, hay gì đó.
Tôi không chắc lắm.
Nhưng đây là một vấn đề.
Và tôi nghĩ phần lớn điều tôi cố gắng đóng góp hôm nay là hiểu biết của tôi về cách làm điều đó.
Rằng đây là một thứ có thể định lượng được mà chúng ta phần nào thấy ở bàn này.
Mọi người ở những chỗ khác nhau.
Và điều đầu tiên tôi muốn chỉ ra là tôi không biết có mục đích hay không.
Nhưng như một điều kiện con người, có một thứ mà mỗi người chúng ta cảm nhận hoặc trải nghiệm, thứ đưa đến một câu trả lời, đúng không?
Vì vậy bạn như ở mức 10.
Nhưng điều đó có nghĩa là có điều gì đó đang xảy ra trong tâm trí bạn.
Có điều gì đó đang xảy ra trong trái tim bạn.
Có điều gì đó đang xảy ra trong cơ thể bạn khiến bạn thức dậy và cảm thấy mình có mục đích.
Stephen thức dậy và anh ấy như ở mức 5 trên 10.
Vậy nên anh ấy nhận được một số tín hiệu ở khu vực đó.
Một số tín hiệu thì không ở khu vực đó.
Bạn cũng có một vài tín hiệu theo hướng đó.
Bạn biết lý do vì sao mình xuất hiện ở podcast này.
Bạn đang có một cuốn sách đang làm.
Tuyệt vời.
Mong sớm được đọc nó.
Nhưng ở nghĩa lớn hơn, bạn kiểu như, tôi không biết về mấy thứ khách quan đó hay gì đó.
Vì vậy đây là một thứ có thể định lượng.
Còn bạn?
Tôi sẽ để mọi người đoán.
Bạn sẽ đặt tôi ở mức bao nhiêu trên 10?
Tôi không thích đánh giá tâm lý người khác.
Không sao nếu bạn không thích.
Bạn sẽ (đoán chứ)?
Ý tôi là, tôi mới gặp bạn.
Tôi không biết.
Tôi chẳng biết bạn có cảm giác ý nghĩa trong đời như thế nào.
Được rồi.
Còn đối với tôi thì tôi bị thúc đẩy để cố tìm hiểu.
Tôi nghĩ khán giả cũng có thể đoán.
Ừ.
Tôi sẽ nói bạn khá cao.
Đó là lý do bạn ở đây.
Đó là lý do bạn diễn đạt được ý tưởng của mình.
Có lẽ gần 10 hơn là 5.
Ừ.
Phải không?
Vậy nếu bạn không muốn làm điều đó thì cũng được vì tôi đoán là có một số thứ trong trí tuệ của bạn mách bảo bạn.
Vậy bạn có bản năng chủ quan không?
Không, tôi chỉ là không biết bạn rõ lắm.
Ý tôi là, tôi không rõ.
Được rồi.
Và cũng tùy bạn định nghĩa thế nào, đúng không?
Bởi vì bạn sẽ nói rằng bạn có — nếu bạn nói bạn 10, là bạn có cái này, bạn dùng cụm từ trước đây, cảm giác, một cảm giác ý nghĩa trong cuộc sống.
Và bởi vì bạn đang nói về điều này từ lập trường thực nghiệm, như những người báo cáo có cảm giác ý nghĩa, trong khi tôi nghĩ Greg có lẽ đang nói, theo nghĩa đen, liệu có thực sự tồn tại một ý nghĩa hay không, bất kể người ta có cảm nhận được nó hay không.
Bạn có thể nói rằng bạn 10/10 và Greg có thể nói, ừ, thật tuyệt khi bạn cảm thấy như vậy, nhưng điều đó là sai lầm bởi vì mục đích bạn xác định trong đời mình là mục đích sai.
Vì thế theo tôi, câu hỏi quan trọng không phải là bạn có báo cáo chủ quan rằng mình cảm thấy có mục đích trong đời hay không, mà là mục đích đó có được đặt trên nền tảng của điều gì đó thực sự và đúng hay không.
Ừ.
Vì vậy tôi nghĩ câu trả lời của bạn ngay bây giờ là lý do tại sao bạn nghĩ một số câu hỏi này không thể trả lời được.
Vì vậy tôi nghĩ nếu bạn nhận khung đó, bạn sẽ chẳng bao giờ biết.
Nhưng tôi không nghĩ chúng không thể trả lời được.
Được rồi.
Để tôi nói nốt.
Được rồi.
Kinh nghiệm đầu tiên của tôi về chuyện này, trước hết là có một cái thước đo chủ quan—làm sao ta biết mình có mục đích hay không?
Có thể ta nghe người khác, nhưng có một dạng cảm giác nội tại về điều này.
Và đây là lúc khoa học trở nên rất quan trọng vì nếu bạn nhìn vào những người có tiền sử chấn thương hay gì đó, bạn thường thấy có một số thứ về thần kinh-sinh học có thể xảy ra với bạn mà thực sự ảnh hưởng tới những phần của não bộ có khả năng nhận diện mục đích.
Vì vậy đây là một trải nghiệm chủ quan.
Và tôi thích cách bạn nhấn mạnh về cơ chế.
Và tôi nghĩ điều mà, theo ý kiến của tôi, khoa học và tâm linh thực sự có thể thêm vào là phần “làm thế nào”.
Chúng thêm vào câu trả lời: tại sao một người có mục đích còn người khác thì không có?
Vì vậy điều đầu tiên là theo kinh nghiệm và cách tôi vận hành, tôi không nói điều đó là đúng hoàn toàn.
Chỉ là nó hiệu quả trong việc giúp người ta dịch chuyển kim về phía giảm tự tử, cải thiện sự phục hồi, cho họ một lý do để thức dậy mỗi sáng.
Nó tỏ ra có hiệu quả.
Và không chỉ có tôi.
Có một loạt phương pháp trong liệu pháp tâm lý và những thứ tương tự giúp đạt được những điều này.
Rằng có một cảm giác nội tại về mục đích.
Bây giờ, điều khiến nhiều người ngạc nhiên là có hai cách để bạn tăng cảm giác mục đích đó.
Cách đầu tiên là một tập hợp những điều hơi phản trực giác.
Và đây cũng là lúc chúng ta phải hiểu rằng mục đích có tương quan với một số thứ khác trong cuộc sống.
Vì vậy nếu tôi cảm thấy mình kiểm soát được cuộc sống, thì cảm giác mục đích của tôi sẽ tăng lên.
Hai thứ đó có tương quan với nhau.
Chưa rõ liệu đó là một thứ biểu hiện theo hai cách hay có lẽ là hai thứ riêng biệt vì có một vài điểm tinh tế ở đó.
Nhưng để lấy một ví dụ rất đơn giản, nếu bạn gặp ai đó cảm thấy mất kiểm soát trong đời và bạn giúp họ lấy lại quyền kiểm soát cuộc sống, có một ví dụ rất hay về điều này, đó là cái gọi là thách thức thụ động so với thách thức chủ động.
Có một nghiên cứu hấp dẫn về lo âu cho thấy rằng nếu bạn là người mà cuộc sống “xảy ra với bạn”, tức là bạn thức dậy một ngày rồi sếp muốn bạn đến làm, bạn phải đóng tiền thuê nhà vào cuối tháng, bạn vào Tinder mà người ta không trả lời, thì cuộc sống đang kiểm soát hướng đi của bạn. Người ta cảm thấy quá tải với điều này và họ muốn tự do. Họ muốn kiểm soát. Kết quả là họ ước họ không có những thứ đó. Họ chạy trốn khỏi những vấn đề này.
Thách thức thụ động là những khó khăn cuộc sống áp đặt lên bạn mà bạn không tự nguyện nhận. Rồi có một điều rất thú vị: cảm giác kiểm soát cuộc đời bạn không chỉ tương quan với các thách thức thụ động. Nó tương quan với tỷ lệ giữa thách thức thụ động và thách thức chủ động. Thách thức chủ động là những việc bạn tự chọn để làm mà khó khăn.
Điều này thật sự rất thú vị. Nhưng nếu bạn đang bị cuộc sống chèn ép từ ba hướng khác nhau, giải pháp không phải là chạy trốn khỏi những vấn đề đó. Thực ra là bạn phải tỉnh dậy và bắt đầu đẩy bản thân theo một hướng nhất định: “Tôi muốn làm cái này thay vì kia.” Nếu bạn muốn học đọc, muốn học triết học, bắt đầu đọc các văn bản triết học — khi bạn bắt đầu nhận thêm việc, điều này rất phản trực quan, vì khi hầu hết mọi người cảm thấy choáng ngợp, họ không nghĩ mình có thể làm nhiều hơn. Giải pháp chính xác là nhận thêm các thách thức chủ động. Khi đó bạn có cảm giác kiểm soát cuộc sống.
Và một khi tỷ lệ giữa thách thức chủ động và thách thức thụ động được cân bằng hơn, điều này mang lại một điều rất hay: nó cho bạn cảm giác rằng bạn không còn mất kiểm soát nữa. Một khi bạn cảm thấy mình không còn mất kiểm soát, điều thú vị là năng lực của bạn để đối phó với những thứ cuộc sống ném vào bạn thực sự được cải thiện. Đây chỉ là một ví dụ về một nguyên lý thần kinh‑sinh học khoa học kèm theo một số yếu tố tâm lý, theo đó bạn có thể làm những việc cụ thể để cho mình một cảm giác định hướng trong cuộc sống.
Bây giờ, một vài thứ liên quan tới thờ phượng và thực hành tâm linh cũng có thể làm được điều đó. Nhưng tôi nghĩ thường thấy là nếu ai đó lạc lõng trong đời, bạn có thể trả lời bằng những câu hỏi lớn kiểu đó, suy nghĩ về mục đích siêu việt, điều ấy tôi sẵn sàng nói về. Nhưng tôi nghĩ có rất nhiều thứ nhỏ bạn có thể làm. Và khi bạn thực hiện những việc đó, cảm giác mục đích trong cuộc sống bạn, trải nghiệm nội tâm về việc cảm thấy mất kiểm soát sẽ thay đổi.
Cho phép tôi gợi ý vài suy nghĩ nếu được. Thứ nhất, tôi muốn nói tới điều bạn đã nói, Alex, mà tôi chỉ muốn đưa ra một lời cảnh báo. Khi chúng ta nói về động lực, động lực cho một điều gì đó, đôi khi chúng ta nhầm lẫn điều đó với sự biện minh. Ví dụ có người có thể nói với tôi khi tôi là người vô thần: “À, anh là người Cơ đốc vì anh sinh ra ở Mỹ. Nếu anh sinh ở Saudi Arabia, anh đã không phải là Cơ đốc, anh sẽ là người Hồi giáo.” Tất nhiên điều đó chẳng liên quan tới câu hỏi là Hồi giáo hay Cơ đốc giáo hay tôn giáo nào khác có đúng hay không. Nó không nói về điều đó. Nó nói về tâm lý.
Và thực tế là nếu người vô thần đó sinh ra ở Saudi Arabia, có lẽ họ cũng sẽ không còn là người vô thần nữa. Vấn đề then chốt là gì thúc đẩy người ta, ví dụ, suy nghĩ về mục đích, về cái chết — có thể là nỗi sợ chết. Đó có thể là một động lực. Câu hỏi là điểm đến họ đạt tới khi trả lời câu hỏi đó có mang tính chân lý khách quan hay không. Có thể có một Đức Chúa và có một cuộc sống sau cái chết. Và đối diện với cái chết có thể đem lại sự an ủi ấy. Tôi nên nói rằng, khi đối diện cái chết, bạn có sự an ủi vì có một Đức Chúa và có điều gì đó bạn sẽ đi tới — một sự hiệp thông thân mật hơn với Người. Chỉ vì bạn bị thúc đẩy bởi nỗi sợ chết không có nghĩa là niềm tin của bạn về cõi sau là sai.
Tôi chỉ muốn bổ sung điều này. Một phần lý do khiến tôi triệu tập mọi người để có cuộc trò chuyện hôm nay là vì tôi có vài người trong đời như vậy, tôi có thể mô tả cụ thể các nhân vật, nhưng có một người bạn đặc biệt, khoảng 35–40 tuổi, sống ở Dubai, sống trong một căn hộ kính, làm nghề tự do. Anh ta thức dậy buổi sáng, giường ở đó, rồi làm việc ngay tại đó, rồi lại quay về giường. Độc thân, không con. Vào lúc đó anh nói với tôi rằng anh không thể ra khỏi giường nữa. Anh cảm thấy bế tắc. Rồi khoảng sáu tháng sau, không báo cho ai trong chúng tôi — mà chúng tôi là bạn thân nhất của anh — thì anh bay sang Mỹ. Anh đã chịu phép rửa tội. Anh trở thành Cơ đốc nhân. Đột nhiên cuộc đời anh có mục đích và ý nghĩa trở lại. Anh hoàn toàn khác hẳn. Người này trước đó tuyệt đối sẽ là người cuối cùng mà bạn nghĩ là sẽ theo tôn giáo.
Tôi có một người bạn khác, nữ, vừa qua 30 tuổi, không có con, làm nghề tự do, làm việc ở nhà. Khi tôi hỏi cô ấy mục đích và ý nghĩa trong đời là gì, cô ấy nói cô muốn có 200 cây để tưới. Cô ấy đặt tên cho tất cả. Rồi một tuần sau cô ấy nói cô đang đi trị liệu vì cảm thấy lạc lõng và bế tắc. Và phần lớn lý do trung tâm khiến tôi muốn có cuộc trò chuyện này là bởi vì theo tôi, và tôi chưa khẳng định chắc chắn giả thuyết này, thì tự do, độc lập, làm chủ bản thân, việc người ta sinh con ít đi, sự tôn vinh — như bạn nói ngay từ đầu — kiểu “tự làm”, “làm theo cách của bạn”, đang thất bại với mọi người ở một cách nào đó.
Và thực ra việc theo đuổi độc lập theo cách nào đó đã là một thứ ánh sáng. Tôi cũng đã trải qua giai đoạn “rửa tội” của phong trào vô thần mới giống như bạn. Và tôi đã đọc hết mấy cuốn sách đó khi mới 18 tuổi. Chỉ hai năm sau, tôi đã tranh luận với những người dắt chó trên đường về Chúa. Tôi đã là một kẻ vô thần đến cùng. Nhưng giờ tôi thấy mình ở vị trí gần như lại trở nên tò mò một lần nữa, bởi vì cảm giác là sự độc lập không phải là câu trả lời. Vậy nên tôi chỉ muốn thay đổi khung nhìn: bạn nên tò mò. Tôi nghĩ, vâng, tức là, tôi nghĩ mọi người cần phải đặt câu hỏi. Tôi cho rằng mục đích gắn chặt với ý tưởng về một nhiệm vụ cần hoàn thành. Đó là lý do người ta thường tìm thấy ý nghĩa trong những dự án chưa hoàn tất. Thực ra, Pascal viết rất thuyết phục về điều này khi ông viết về sự chán nản. Ông tưởng tượng một con bạc, một người thích cờ bạc, và hỏi, tại sao người này lại đánh bạc? Bởi vì họ làm việc đó với cơ hội thắng một số tiền. Thế thì, tại sao không tặng cho họ tiền ngay đi? Hãy đem toàn bộ số tiền mà họ có thể nhận được mà không cần chơi, cho họ. Họ sẽ không thấy thỏa mãn lắm, dù nhìn bề ngoài họ đã có thứ họ muốn. Không, không, điều đó sẽ không đem lại sự thỏa mãn vì họ thích chính việc đánh bạc. Vậy thì, Pascal nói, hãy để họ chơi, nhưng làm sao để họ không bao giờ thắng tiền. Nhưng họ vẫn được tiếp tục chơi. Và điều đó cũng sẽ không khiến họ thỏa mãn. Điều đó cũng hoàn toàn vô nghĩa. Và Pascal nhận thấy rằng thứ bạn cần để tránh chán nản, và tôi cho là để truyền cho cuộc sống một mục đích — ít nhất trong ẩn dụ này — là một nhiệm vụ nào đó chưa hoàn thành, mà bạn không biết liệu mình có thể hoàn thành nó không, mà bạn tin rằng khi đạt được sẽ mang lại sự thỏa mãn, nhưng bạn chưa có nó. Đó là lý do tôi nghĩ tôn giáo làm điều đó rất tốt, bởi vì đó chính là định nghĩa của thứ bạn chưa có bây giờ, thứ bạn có thể phấn đấu, và khi đạt được, bạn tin rằng sẽ được thỏa mãn.
Tôi thích những ví dụ này bởi vì thực tế chúng ta biết chính xác điều gì đang xảy ra trong thí nghiệm suy tưởng đó, đúng không? Giờ đây có rất nhiều tiến bộ trong khoa học thần kinh nên chúng ta hiểu tại sao người ta đánh bạc. Chúng ta hiểu rằng tặng tiền cho ai đó sẽ khiến một con bạc hài lòng trong hai trường hợp. Tôi đã chứng kiến điều này. Tôi đã làm việc với những người chơi poker chuyên nghiệp. Một số người — điều chúng ta mô tả là động lực thực ra là cả tá thứ khác nhau đang diễn ra trong não bạn. Nếu bạn là một tay chơi poker chuyên nghiệp — và tôi thực sự đã làm việc với những tay poker chuyên nghiệp mà không có ý nghĩa gì trong cuộc sống — thật buồn cười. Tôi đang nghĩ đến một người cụ thể. Và rồi, bạn biết đấy, họ đạt được một mục tiêu tài chính nhất định, đó là lý do họ chơi poker. Nếu động lực của bạn là “tôi chơi poker vì tôi có một kỹ năng mà tôi dùng để kiếm tiền”, nếu đó là động lực nội tại của bạn, thì nó sẽ xuất phát từ những mạch não nhất định. Nó sẽ đến từ những vùng như thùy trán. Giờ, như Pascal chỉ ra, nếu bạn cho người đánh bạc trung bình tiền, họ sẽ dùng nó để làm gì? Họ sẽ đánh bạc nhiều hơn, đúng không? Điều đó có nghĩa là động lực của họ xuất phát từ thứ gì đó gần với vùng nhân vân (nucleus accumbens), một mô hình củng cố ngẫu nhiên. Có thể họ đang cố gắng kìm nén cảm xúc từ hạch hạnh nhân (amygdala). Vì vậy chúng ta thực sự có thể nhìn vào ví dụ đó và hiểu tại sao mỗi thứ lại xảy ra. Và điều đẹp nhất là hoàn toàn có kịch bản trong đó ai đó có thể đánh bạc mà không bao giờ thắng, và họ vẫn hoàn toàn có thể có mục đích. Đây là chỗ — tôi biết nghe có vẻ điên rồ — nhưng nếu bạn nhìn một số thứ này từ truyền thống Thiền, đúng không? Đó là những thực hành dường như không có mục đích, hành động mà không có ý nghĩa gì cả. Và điều đẹp về khi bạn khám phá góc nhìn đó — và cũng có một góc độ khoa học thần kinh cho chuyện này — là nếu bạn thực sự suy nghĩ về nó, bạn đang nói: được rồi, con người đầu tư vào mục đích hay vào cái việc tìm kiếm mục đích như tôn giáo với ý tưởng rằng tôi sẽ tìm thấy phần thưởng ở cuối. Có phải đó là điều bạn nói hồi nãy không? Tôi đang nói một điều hơi khác. Những gì tôi định nói tiếp là để chỉ ra — và hãy nhớ rằng, điều này lấy từ một phần trong Pensée của Pascal, có tựa “Con người không có Chúa”. Ông tiếp tục thảo luận về con người có Chúa. Nhưng tôi nhìn vào sự phát triển của loài người và những khuynh hướng riêng của chúng ta. Lewis đưa ra lập luận về khát vọng mà bạn đã nhắc tới. Tại sao chúng ta có ham muốn ăn? Bởi vì thực sự có thức ăn để ăn. Các nhà sinh học tiến hóa nói lý do chúng ta phát triển cảm giác đói là vì những người không có nó đã chết. Nếu bạn không có cảm giác đói, bạn sẽ không tìm thức ăn và bạn sẽ chết. Và vì vậy những người phát triển cảm giác đói sẽ có khả năng sống sót cao hơn. Do đó, đó là một phần của điều kiện con người. Cũng vậy với ý nghĩa. Nếu bạn có hai cộng đồng biệt lập, một cộng đồng nói “tôi chẳng care gì cả. Thôi kệ đi. Không hứng thú sinh con. Không hứng thú xây dựng xã hội, hệ thống pháp luật, hiến pháp, bất kể là gì. Hệ thống đạo đức. Không có gì cả. Họ chẳng quan tâm.” Họ thậm chí sẽ không sinh con. Xã hội đó sẽ chết. Một xã hội khác, lại tình cờ — có lẽ bằng một dạng ảo tưởng, như một hành động ảo tưởng — phát triển cảm giác khó giải thích này. Tất nhiên điều này tiến hóa theo thời gian và bắt đầu với dạng đột biến ngẫu nhiên của ý tưởng tương tự như đột biến gen trong tiến hóa. Người ta gọi đó là memetics (thuyết meme) khi đó là ý tưởng chứ không phải gen. Xã hội nào cuối cùng phát triển ý tưởng rằng, thực ra tôi không thể giải thích tại sao, nhưng tôi có động lực hướng tới việc xây dựng một xã hội, tham gia vào công lý pháp luật và các hệ thống đạo đức, thì…
Họ đơn giản chỉ có khả năng sống sót cao hơn.
Vì vậy chúng ta cuối cùng có cảm giác này, động lực này trong ta mà chúng ta không thể giải thích nhưng vẫn có.
Hãy tưởng tượng trong phần lớn lịch sử tiến hóa của chúng ta nó như thế nào.
Mỗi ngày bạn thức dậy và không biết liệu bạn có mái che trên đầu hay không.
Bạn không biết liệu bạn có thức ăn để ăn hay không.
Bạn phải ra ngoài và săn bắt nó.
Bạn phải đi tìm nó.
Mỗi ngày, trò chơi lại bắt đầu lại.
Vì thế tôi hình dung những cuộc sống đó có lẽ khá có ý nghĩa, ít nhất ở chỗ tôi không nghĩ sẽ có nhiều khủng hoảng hiện sinh từng ngày vì mục đích sống khá rõ ràng.
Và giống như trò đánh cược của Pascal, họ có một nhiệm vụ mà họ nghĩ sẽ làm họ thỏa mãn khi đạt được nó và họ không biết liệu điều đó có được thỏa mãn hay không.
Vậy chuyện gì xảy ra hôm nay?
Chà, bây giờ chúng ta được trao tiền mà không có trò chơi.
Chúng ta có nhà cửa.
Chúng ta có thức ăn.
Chúng ta có thể sang nhà bên lấy nước, lấy thức ăn từ khắp nơi trên hành tinh.
Bạn biết đấy, chỉ có vậy thôi.
Bạn có tiền nhưng không có trò chơi.
Vậy người ta làm gì trong tình huống hiện đại khi phát hiện ra cuộc sống của họ hơi vô nghĩa?
Họ bắt đầu cố ý làm những việc khó khăn.
Họ bắt đầu ngâm bồn nước đá.
Họ bắt đầu tập thể dục.
Họ vào phòng chỉ để lao động thể xác nhằm xây dựng cơ bắp này nọ, cố ý, vì chính bản thân việc đó.
Bởi vì ngày nay chúng ta có tiền mà không có trò chơi.
Vì vậy người ta đi tìm trò chơi mà không có tiền.
Họ đi ngâm bồn nước đá ở phòng gym.
Nhưng đó là một cuộc sống thực sự có ý nghĩa.
Đó là cuộc chơi bạn đang tham gia nhằm đạt được mục tiêu.
Đó là lý do tôi nghĩ rằng, bạn biết đấy, đơn giản chỉ việc tìm kiếm những thứ đó.
Tôi nghĩ có một lý do khiến chúng có tác động tâm lý.
Nó không đơn giản chỉ là, à, nếu bạn đến phòng tập, cơ thể sẽ tiết endorphin và bạn sẽ thấy khoan khoái.
Hãy suy nghĩ sâu hơn một chút.
Chuyện gì thực sự đang xảy ra?
Mọi người đang tìm trò chơi mà không có tiền.
Điều quan trọng, tôi đã nói về điều này như một cuộc theo đuổi phủ nhận cái chết, đúng không?
Ý tưởng là những thứ bạn tham gia ở đây, ít nhất trong những dự án vĩ đại như tôn giáo và xã hội, ngay cả khi chỉ vô thức, là một cách phủ nhận cái chết.
Điều đó có nghĩa gì?
Nó có nghĩa là nếu bạn gặp các cộng đồng khác, nếu bạn gặp các truyền thống khác mà chỉ riêng sự tồn tại của chúng cũng đe dọa sự đúng đắn của những gì bạn tuyên bố, thì những truyền thống đó vô thức đại diện cho cái chết.
Chúng đại diện cho chủ nghĩa hư vô.
Vậy chuyện gì xảy ra trong một xã hội phát triển công nghệ viễn thông theo kiểu mà mỗi ngày bạn mở điện thoại và bạn nghiện một quá trình lướt không ngừng, cứ bảy giây lại thấy một người mới với ý tưởng mới, với niềm tin khác nhau từ khắp nơi trên thế giới?
Bạn có nghĩ điều đó có liên quan gì đến cuộc khủng hoảng ý nghĩa mà chúng ta đang gặp không?
Người ta nói rằng chuyện xảy ra là mọi người ngừng tin vào Chúa và bây giờ họ đều chán nản, buồn bã và hư vô.
Đó là cách giải thích quá đơn giản.
Bạn không nghĩ có thể là do sự thay đổi mang tính cách mạng cơ bản đối với xã hội của chúng ta mà chính công nghệ viễn thông đã đem lại, bởi khả năng thường xuyên, đôi khi không cố ý và không có sự đồng thuận, phải đối mặt với các truyền thống và con người từ nửa vòng trái đất, những người chỉ nhắc bạn mỗi ngày, ting, ting, ting, rằng chân lý của bạn không phải là chân lý duy nhất.
Rằng cái gọi là sự vượt thoát mà bạn đặt niềm tin vào hoàn toàn mang tính chủ quan và cá nhân và có người ở bên kia tin điều hoàn toàn khác mà dường như vẫn sống một cuộc đời hạnh phúc y hệt.
Đó, tôi nghĩ, là lý do mọi người đang khổ đến thế.
Không chỉ vì họ giờ là kẻ vô thần.
Tôi còn nhiều điều muốn nói về chuyện này. Tôi sẽ cố giữ ngắn gọn.
Nhân tiện, chúng ta biết đến đủ loại lựa chọn tinh thần khác nhau.
Vâng.
Điều đó không nhất thiết có nghĩa là không có lựa chọn nào thực sự đúng.
Tôi đồng ý.
Chúng có đúng hay không — được rồi.
Tôi đang lập luận theo góc nhìn tâm lý.
Vì vậy có vẻ như có một hàm ý ở đó và chính điều này tạo ra nỗi lo vì tất cả những gì chúng ta có chỉ là quan điểm chủ quan cá nhân của chính mình.
Tôi nghĩ đó là lý do mọi người trải nghiệm cảm giác đó.
Bây giờ, tất nhiên, về mặt sự thật, bạn có thể nói, ví dụ như chính bạn, bạn có thể nói, vâng, tôi liên tục bị đối mặt với các truyền thống tôn giáo khác nhau. Nhưng tôi tin rằng Kitô giáo là đúng. Tôi cho rằng nó có bằng chứng tốt nhất này nọ.
Điều này thậm chí đúng ngay cả trong lĩnh vực khoa học.
Bạn có đủ loại ý tưởng khác nhau nhưng không ai muốn nói chỉ vì có quá nhiều ý tưởng để giải thích mọi thứ thì chẳng ai có thể đúng.
Đó là lý do tại sao điều tôi nói không liên quan đến việc xác thực hay sai trái của bất kỳ truyền thống nào.
Những gì tôi đang nói là —
Được rồi.
Tốt vì tôi muốn đi đến chuyện đó tiếp theo.
Như một lời giải thích cho hiện tượng tâm lý, cảm giác đích thực mà mọi người có.
Bởi vì tương tự, bạn sẽ nói rằng có thể có một cuộc khủng hoảng ý nghĩa.
Bạn sẽ nói rằng nhiều — những thống kê chúng ta vừa nghe, bạn sẽ nói nhiều người, bạn biết đấy, cảm thấy cuộc sống họ không có ý nghĩa.
Và bạn muốn đưa ra lời giải thích tại sao như vậy.
Bạn nghĩ cuộc đời họ có ý nghĩa, đúng chứ?
Bạn nghĩ tất cả những người nói “cuộc đời tôi vô nghĩa” — họ sai.
Cuộc đời họ thực ra có ý nghĩa.
Đó có phải là điều bạn nghĩ?
Chà, đây là đối tượng để trả lời.
Họ cảm thấy như họ không có ý nghĩa.
Nhưng họ được tạo ra cho một mục đích.
Nếu họ không kết nối được với ý nghĩa và mục đích đó, thì họ sẽ cảm thấy trống rỗng và lạc lối.
Họ tin rằng thực sự có một mục đích cho cuộc đời họ.
Nhưng về mặt chủ quan, họ chưa tìm thấy nó hoặc họ không cảm nhận được.
Những gì tôi đang làm là đưa ra một lời giải thích về tâm lý vì sao họ không cảm nhận được điều đó, và lời giải thích này hoàn toàn không liên quan tới việc liệu có một chân lý khách quan hay không.
Tôi rất vui bạn diễn đạt như vậy vì đây chính xác là ý của tôi.
Tôi không muốn ai bỏ lỡ điều này.
Chúng ta thực sự đang đưa ra hai bức tranh khác nhau về thực tại ở đây, được chứ?
Mọi người phải tự hỏi hai câu, theo tôi.
Một là họ tự suy ngẫm về nhận thức cá nhân của mình về nhu cầu về ý nghĩa và tầm quan trọng.
Họ có thấy đây chỉ là một vấn đề tâm lý mà người ta có thể thỏa mãn theo nhiều cách khác nhau tùy từng cá nhân không?
Hay họ có cảm thấy rằng tôi đặt những câu hỏi này vì tôi nghi ngờ có một chân lý về cuộc sống có thể được khám phá?
Đó là câu hỏi đầu tiên.
Và tôi nghĩ nhận thức của hầu hết mọi người về điều này là có một điều gì đó siêu việt, một thứ lớn hơn họ, được chứ?
Và bất kỳ loại giải thích theo chủ nghĩa tự nhiên nào cuối cùng cũng sẽ không thỏa mãn được điều đó.
Điều khác là, có lý do gì để tin rằng có một thực tại siêu việt, rằng Thiên Chúa tồn tại, rằng linh hồn tồn tại, rằng có một đạo đức khách quan hướng dẫn cuộc sống chúng ta không.
Và nếu chúng ta sống theo đức hạnh, điều đó sẽ đem lại thỏa mãn ngay cả khi chúng ta không tin vào Chúa hay không.
Đó là hai thứ đang được tranh luận ở đây, bạn biết không?
Và bây giờ mô tả này, câu chuyện về thực tại mà tôi vừa mô tả và tôi tin theo, có vẻ với tôi hoàn toàn mạch lạc.
Có thể không đúng, nhưng chắc chắn là mạch lạc rằng nếu có một Đức Chúa trời đã tạo chúng ta cho Ngài và đặt sự vĩnh cửu trong lòng chúng ta thì chúng ta sẽ khao khát điều đó và Ngài đã mở đường cho chúng ta để sống, và họ sẽ tìm được những cách sống tốt thay vì những cách sống không thỏa mãn.
Điều đó có lý.
Hoàn toàn vô lý với tôi khi nói rằng các phân tử của tôi chuyển động theo một cách nào đó để tạo ra trong tâm thức có ý thức của tôi điều mà thuyết Darwin không thể đưa ra lời giải thích.
Nó đã không làm được.
Đó là lý do Daniel Dennett nói ý thức là một ảo tưởng, bạn biết đấy, bởi vì ông ấy không làm được gì với nó.
Thomas Nagel đã viết cuốn sách Mind the Cosmos, bạn chắc quen cuốn này, bạn biết đấy, tại sao quan điểm duy vật theo chủ nghĩa tân-Darwin gần như chắc chắn sai.
Và ông ấy còn là một người vô thần, chứ, vì ông ấy không thể giải thích được ý thức, không theo cách Darwin.
Vậy làm sao mà bí ẩn về ý thức này, chứa đựng những suy nghĩ mang tính mệnh đề, ý tưởng và mục đích, nếu ý thức không thể được giải thích theo cách Darwin, thì làm sao một mô tả nào đó về các phân tử chuyển động có thể đạt được cùng mục đích đó?
Đó là mối bận tâm của tôi.
Đó là lý do tôi hoàn toàn không bị thuyết phục bởi quan điểm tự nhiên.
Và quan điểm này có vẻ thuyết phục hơn nhiều.
Cái bạn nêu ra là vấn đề ý thức, mà theo tôi là một câu hỏi mới nhưng quan trọng.
Tôi muốn chỉ ra trước đó rằng khi tôi đưa ra một lời giải thích về lý do tại sao người ta cảm thấy thiếu ý nghĩa, và bạn nói điều đó không liên quan đến chân lý, tôi nghĩ rằng—
Bạn cũng đã thừa nhận điều đó ở cuối kia.
Tôi không thừa nhận. Tôi khẳng định.
Tất nhiên là như vậy.
Bạn khẳng định bạn không đang đưa ra lập luận.
Cũng giống như nếu ai đó nói, ví dụ, nếu bạn là một người theo Kitô và bạn nói lý do mọi người buồn là vì xã hội đã trở nên vô thần, người ta có thể nói, à, đúng, điều đó có thể là nguyên nhân, nhưng điều đó không có nghĩa là vô thần là sai.
Có thể vô thần đúng và chỉ đơn giản là gây chán nản, phải không?
Đương nhiên.
Như câu hỏi—nếu chúng ta đang bàn—
Có những lời giải thích thay thế.
Nếu bạn muốn biết tại sao ai đó cảm thấy một cách cụ thể về mặt tâm lý, bạn có thể đưa ra một lời giải thích mà hoàn toàn không liên quan tới việc một thế giới quan là đúng hay sai.
Rồi bạn có thể riêng rẽ thảo luận về đúng sai của một thế giới quan, cái mà bạn sau đó đã tiếp tục làm với tham chiếu cụ thể tới vấn đề ý thức.
Nó nghĩ rằng hoàn toàn không liên quan hoặc có thể được trải nghiệm tách rời khỏi vấn đề thế giới quan.
Tôi đang nói rằng nếu bạn thật sự chỉ đang cố—ý tôi là, nếu câu hỏi người ta hỏi tôi là tại sao người ta cảm nhận thiếu ý nghĩa trong cuộc đời mình, đó chỉ đơn giản là câu hỏi về cấu trúc tâm lý của họ.
Đó chỉ—đó đúng nghĩa là một câu hỏi về lý do họ cảm thấy một cách cụ thể.
Vậy nếu một người hoàn toàn là kẻ chủ nghĩa hư vô, không tin vào bất cứ điều gì là quan trọng, và rồi họ bị trầm cảm thậm chí muốn tự tử, bạn có nói rằng không có mối liên hệ giữa thế giới quan đó và cảm xúc của họ không?
Có, có mối liên hệ.
Nhưng điều tôi nói là mối liên hệ giữa thế giới quan đó và cảm xúc của họ không liên quan gì tới chân lý của thế giới quan.
Bạn hiểu tôi nói gì không?
Nó không—chủ nghĩa hư vô có thể là đúng.
Chủ nghĩa hư vô có thể là sai.
Đúng.
Chủ nghĩa hư vô có thể là một khái niệm không thể hiểu được.
Nhưng vẫn có thể là niềm tin của người đó làm họ buồn.
Tôi đồng ý.
Cũng giống như ai đó có thể là một người Kitô và điều đó làm họ thực sự hạnh phúc, điều đó không có nghĩa Kitô giáo là đúng.
Ai đó có thể trở thành Kitô và trở nên thực sự buồn.
Điều đó không có nghĩa Kitô giáo là sai.
Những gì tôi cố chỉ ra, điều đó chỉ là hiển nhiên.
Vậy nên tôi vẫn muốn cố hiểu thêm một chút về những gì bạn đang nói.
Được.
Bởi vì tôi không hoàn toàn theo kịp.
Được thôi.
Và tôi nghĩ lý do tôi—tôi cảm thấy tin hơn vào những gì bạn nói là bởi vì—
Chúa Kitô đang thu hút bạn.
Một trăm phần trăm.
Ừ.
Vậy tôi nghĩ Chúa—cả hai chúng ta đều nói chuyện với Chúa.
Thế là ổn.
Tôi biết Ngài đang đến từ đâu.
Vậy có vài việc mà tôi—
Tôi cũng nói chuyện với Chúa.
Tuyệt.
Ngài có đáp lại không?
Ngài không đáp lại.
Ừ.
Khó đấy.
Chúng ta có thể nói về cách để bạn đến đó.
Có người nói chỉ cần đọc to các Sách Phúc Âm.
Vậy có vài điều tôi tò mò.
Một là — tôi nhận thấy là bạn — tôi đang cố hiểu xem — nên tôi rất thích cách bạn xông vào giải quyết vấn đề về mục đích này. Bạn làm rất tốt việc nói về kiểu, được rồi, sự thật là gì? Rồi sau đó có góc nhìn tâm lý. Và tôi chỉ muốn cố gắng hiểu điều này. Vậy bạn có cho rằng từ góc độ tâm lý bạn có thể thức dậy một ngày và cảm thấy rằng mình có mục đích nhưng điều đó chưa hẳn nói gì về mục đích ở nghĩa siêu việt? Chữ P viết hoa.
Tôi nói rằng điều đó không nói gì về tính chân thật của niềm tin của bạn.
Được rồi. Ví dụ, bạn có thể tin rằng con cái bạn sắp chết và bỗng nhiên cuộc sống của bạn cảm thấy thật vô nghĩa và chẳng có mục đích. Điều đó hoàn toàn có thể sai. Bạn có thể đã bị dẫn dắt sai. Ai đó có thể nói dối bạn. Nhưng ý tôi là lời giải thích tâm lý tại sao bạn cảm thấy một cách cụ thể nào đó không liên quan tới sự thật của điều mà bạn tin là nguyên nhân khiến bạn cảm như vậy.
Hiểu rồi.
Vậy khi bạn khám phá mục đích, bạn đang khám phá theo hướng tìm câu trả lời ở “đỉnh cao”? Kiểu như đâu là sự thật của mục đích? Hay bạn đang tập trung vào trải nghiệm chủ quan về mục đích?
Tùy bối cảnh. Nếu ý bạn là, chúng ta đang nói một cách nghiêm túc về một lời giải thích tâm lý tại sao người ta cảm thấy một cách nhất định. Bạn biết đấy, có phải do sự suy giảm tôn giáo, kiểu như vậy. Trong trường hợp đó thì nó là chủ quan. Là chuyện của từng cá nhân.
Đúng. Vậy bạn có nghĩ câu hỏi ở “đỉnh” kia có thể được trả lời không? Ở đấy là cái sự tồn tại của mục đích, đúng không? Thế thì điều đó hoàn toàn không mang tính chủ quan. Vậy “sự tồn tại của mục đích” nghĩa là gì? Bởi vì với tôi, đó trông giống như một lý do để hành động hay để tồn tại mà không phụ thuộc vào một sự kiện khác.
Để rõ ràng cho người nghe, tôi nghĩ bạn nghe được ý tôi. Nhưng giả sử bạn thức dậy và bạn là một người theo Cơ đốc giáo và điều đó đem lại ý nghĩa cho bạn. Ý tôi là cảm nhận chủ quan về ý nghĩa mà bạn có được từ Cơ đốc giáo không có liên quan gì tới tính đúng sai của Cơ đốc giáo.
Hiểu.
Vậy điều tôi tò mò là, theo bạn — và nếu bạn không có ý kiến thì cũng hoàn toàn ổn — bạn có nghĩ rằng, chắc chắn là có trải nghiệm chủ quan không nói lên chân lý, chỉ là trải nghiệm chủ quan. Bạn có nghĩ có cách nào để tranh luận về chân lý đó không? Chân lý của Cơ đốc giáo hay gì đó?
Chắc chắn. Chân lý của mục đích. Ta đang đổi chủ đề rồi, đúng không?
Được. Bởi vì điều tôi muốn nói là… Để tôi đổi hướng. Tôi muốn làm vậy. Thế nên tôi quay lại. Có thể tôi chưa hiểu câu hỏi của bạn. Tất cả những gì tôi nói là nếu bạn cảm thấy một cảm giác chủ quan về mục đích từ Mệnh đề P, thì thực tế bạn cảm thấy có mục đích từ điều đó không tác động gì tới tính chân thực của P. Rồi bạn hỏi, nhưng có cách nào để bàn về việc P có thật hay không? Ồ vâng. Nếu Mệnh đề P là Cơ đốc giáo, thì vâng, ta có thể nói về các luận cứ lịch sử cho sự phục sinh của Chúa Giê-su hoặc những thứ tương tự.
Hiểu rồi. Tôi không cố nhảy vào một cõi “Mục đích” viết hoa huyền bí nào.
Hiểu rồi. Và tôi nghĩ điều đó rất hữu ích. Cảm ơn bạn rất nhiều.
Được. Điều đó thực sự hữu ích với tôi vì tôi muốn quay lại điều bạn nói hồi nãy về điện thoại di động và việc chúng ta lướt điện thoại và những thứ tương tự. Và chúng ta có một kiểu thế giới quan này. Rồi nếu ta gặp một thế giới quan khác với mình, điều đó có thể đưa ta vào trạng thái khủng hoảng hay khó khăn và chúng ta bị tràn ngập bởi tất cả những thứ đó. Và điều đó có nghĩa là cá nhân, khi họ thức dậy vào buổi sáng và họ lướt điện thoại, chúng ta không đang nói về việc Mệnh đề P đúng hay sai. Trải nghiệm chủ quan của họ là “tôi chẳng có ý nghĩa gì và cuộc đời tôi không có mục đích,” đúng không? Và bạn đã đề xuất một cơ chế, theo tôi đó là một cơ chế hoàn toàn hợp lý, là cơ chế triết học. Nhưng chúng ta còn có rất nhiều cơ chế từ nghiên cứu thần kinh ủng hộ những gì bạn đang nói. Và ở đây tôi nghĩ chúng ta hơi — tôi sẽ diễn lại trải nghiệm của tôi với chuyện này vì tôi không phải là nhà triết học nên tôi không thật sự biết cách tranh luận về việc Mệnh đề P có đúng hay không. Đó là lý do tôi hỏi. Và không phải bạn không rõ ràng, mà tôi chỉ thiếu hiểu biết về cách triết học vận hành. Thế nên tôi mới hỏi là, bạn có thể làm điều đó không? Và đó cũng là góc độ tôi đến từ: chúng ta có cuộc khủng hoảng với tỷ lệ tự tử cao, tỷ lệ nghiện ngập cao. Người ta rời bỏ nhà thờ theo cách lớn và rồi ta còn lại với câu hỏi là làm sao điều hướng chuyện này? Và đó là khi tôi nghĩ nếu nhìn vào nhiều ảnh hưởng lên xã hội, ta thấy có những ảnh hưởng thần kinh sâu sắc. Và điều tôi nhận ra khi tôi làm việc đặc biệt với bệnh nhân chấn thương là có một loạt thứ đang xảy ra xung quanh họ khiến những thay đổi nhất định xảy ra với cách họ trải nghiệm thế giới. Ví dụ rất hay là nếu bạn muốn tìm mục đích trong đời, bạn nên giảm mức alexithymia của mình. Alexithymia là không có khả năng biết mình đang cảm thấy gì về mặt cảm xúc. Và nếu ta nhìn vào ảnh hưởng của những thứ như điện thoại di động, chúng đang làm ức chế những phần não của chúng ta chịu trách nhiệm trải nghiệm cảm xúc tiêu cực. Đôi khi chúng kích hoạt cảm xúc tiêu cực. Đôi khi chúng kìm nén cảm xúc tiêu cực. Và nếu bạn bắt đầu cảm nhận được nhiều hơn, đúng không? Điều này thực sự đang làm tê đi những phần não cung cấp cho chúng ta cảm giác nội tại về cái mà chúng ta đang cảm thấy.
Và vì vậy, khi bạn khóa lại khả năng phát hiện những gì bạn đang cảm thấy bên trong, điều đó tương ứng với việc bạn không nhận thấy mục đích bên trong mình.
Vậy nên, tôi nghĩ rằng — bạn đã hỏi câu hỏi, tại sao chuyện này lại xảy ra?
Tôi nghĩ chúng ta đang vô hiệu hoá — và tôi đã làm việc với những người có trải qua chấn thương và cũng phần nào lóe ra một chuỗi các điều dựa trên tài liệu, liên quan đến những thứ như giảm chứng khó nhận diện cảm xúc (alexithymia).
Một phần lớn khác là quản lý cái ngã.
Vì vậy, tôi nghĩ mối quan hệ với Thiên Chúa là một ví dụ thực sự, thực sự, thực sự tuyệt vời về ví dụ: nếu bạn hỏi cơ chế của một mối quan hệ với Thiên Chúa là gì.
Chúng ta với tư cách con người có xu hướng nghĩ là tôi có mặt ở đây.
Nhưng rồi khi bạn tương quan với những người khác xung quanh, cảm thức về bản sắc của bạn thay đổi.
Và khi bạn tương quan với một cái gì đó siêu việt — tôi biết đó là một từ đáng sợ và tôi không biết chính xác từ đó nghĩa là gì — nhưng khi bạn tương quan với một thứ thật lớn lao ở trên kia, điều đó có ảnh hưởng rõ rệt lên mạng lưới chế độ mặc định (default mode network), lên cảm thức về bản thân của bạn.
Và khi mạng lưới chế độ mặc định của bạn không còn quá hoạt động, khi mạng lưới đó càng quá hoạt động thì tôi nghĩ bạn càng có khả năng trở nên hư vô, có một thế giới quan bi quan.
Khi chúng ta bắt đầu thực hiện những thay đổi đó, thì mọi người bắt đầu cảm thấy một cảm giác mục đích.
Họ bắt đầu cảm thấy một cảm giác kết nối.
Và rồi phần dữ liệu cuối cùng thực sự thú vị mà chúng ta có thể đi sâu vào là về thuốc ảo giác (psychedelics), điều này rất, rất hấp dẫn vì nó cho phép chúng ta thử nghiệm trải nghiệm chủ quan và hiệu ứng của trải nghiệm chủ quan lên một người.
Đây có phải là một cơ hội không?
Xin mời.
Tôi chỉ lo rằng bạn có thể đã nói quá một điều gì đó, có lẽ phản chiếu lại điều gì bạn nghĩ tôi đang nói và tôi đã đưa ra lập luận về ngụy biện nguồn gốc (genetic fallacy) và chỉ vì một người có động cơ để tin điều gì đó thì không nhất thiết điều đó đúng hoặc có một trải nghiệm chủ quan.
Tôi nghĩ nó đi xa hơn một chút.
Nếu bạn đến bác sĩ và bạn không khỏe và bác sĩ cho bạn một viên thuốc rồi bạn về nhà uống viên thuốc đó, rồi bạn thấy đỡ hơn.
Tôi nghĩ sẽ hợp lý nếu bạn nói, à, viên thuốc đó, việc uống viên thuốc đó, đi gặp bác sĩ đó có liên quan đến trải nghiệm mà tôi đang có ngay bây giờ.
Ồ, vâng.
Tôi nghĩ — đây là lý do tại sao tôi nghĩ có thể bạn đã nói quá mà không cố ý, bởi vì tôi nghĩ giống như người bạn của bạn, Stephen, người ở Dubai bỗng trở thành một người theo đạo Cơ đốc, mọi thứ thay đổi, được chứ?
À, tôi đoán bạn có thể nói việc thay đổi đời sống có lẽ không phải là bằng chứng hùng hồn, đánh sập, kéo sập rằng những gì anh ta tin bây giờ thực sự đúng, chữ Đ viết hoa, chữ Đ thật lớn — rằng Chúa Giê-su sống lại.
Nó dường như — xin lỗi?
Rằng Chúa Giê-su sống lại.
Điều đó không ảnh hưởng đến việc điều đó có đúng hay không.
Ừm, tôi đang nói về một điều khác ngay lúc này.
Tôi đang nghĩ về trải nghiệm hiện tại với Thiên Chúa mà anh ta đang có.
Nếu anh ta có đời sống thay đổi như vậy, thì điều này mang tính bằng chứng.
Điều này làm tăng độ tin cậy cho hệ thống niềm tin mà anh ta đã theo vì nó đã tạo ra sự thay đổi đáng kể này trong cuộc đời anh ta.
Nó có thể không phải là bằng chứng chặt chẽ và từ đó thật sự là một từ mơ hồ khó nắm bắt.
Nhưng dù sao thì, nó vẫn có vẻ mang tính chứng cứ.
Nó nói lên tính hợp lệ và độ chính xác và tính chân thực của hệ thống niềm tin đã tạo ra đời sống thay đổi này.
Đó là điều tôi đang nói.
Nó chỉ là bằng chứng rằng niềm tin vào điều đó khiến ai đó cảm thấy trọn vẹn hơn.
Đó là điều duy nhất mà nó làm chứng.
Được rồi.
Vậy đây là điểm chúng ta khác nhau.
Giống như —
Tôi đồng ý với anh trong chuyện này.
Được rồi.
Chỉ vì một điều nhất định — anh đang nói chỉ vì họ tin điều đó, điều đó làm họ tốt hơn, điều đó không có nghĩa niềm tin đó thực sự đúng.
Greg, tôi có một cách hay để tiếp cận chuyện này rồi.
Đây là chỗ chúng ta khác nhau.
Đúng vậy.
Nếu tôi có năm người bạn và tất cả họ chọn năm tôn giáo khác nhau và tất cả họ đều cảm thấy giống điều mà bạn tôi ở Dubai cảm thấy, đều cảm thấy tốt hơn vì điều đó, có phải điều đó là chứng cứ rằng cả năm tôn giáo đều đúng không?
Thấy không, tôi thực sự không nghĩ nó hoạt động theo cách đó.
Bạn có thể suy đoán và đưa ra hình ảnh minh họa đó.
Nhưng tôi không nghĩ thực sự nó hoạt động như vậy.
Tôi nghĩ rằng trải nghiệm của những người theo Cơ đốc nói chung là rất, rất có thể lượng hoá được.
Về mặt những cuộc đời được biến đổi, và đây là một trong những lý do khiến những cuộc đời được biến đổi đó làm tăng độ tin cậy cho chính hệ thống niềm tin.
Vậy nên trong kịch bản mà một người bạn của tôi quay sang Hồi giáo, một người bạn khác theo Cơ đốc giáo, v.v., thì trải nghiệm duy nhất mà tôi cho là có tính chứng cứ cho chân lý là trải nghiệm của những người Cơ đốc.
Ồ, tôi nghĩ bạn phải nhìn vào từng thứ một, được chứ?
Và đây là sự nghi ngờ của tôi, và tôi chưa định lượng điều này trên toàn bộ, được chứ?
Người khác nhau có những trải nghiệm khác nhau khi tham gia các truyền thống niềm tin tôn giáo khác nhau, v.v.
Nhưng trong chừng mực bất kỳ cuộc đời nào bị thay đổi đáng kể bởi điều đó, điều này đối với tôi là bằng chứng rằng có điều gì đó đang diễn ra ở đây hơn là chỉ đơn thuần niềm tin.
Nếu chỉ là niềm tin, bạn lại về với Marx một lần nữa và “thuốc phiện của nhân dân”, bạn biết đấy — ý tôi là Karl chứ không phải Groucho, mặc dù không rõ giờ còn ai biết hai người đó là ai nữa.
Nó nghe như là, nếu tôi lừa ai đó trong một trò đùa tàn nhẫn và tôi nói với họ — giả sử họ đang thật sự vật lộn với tiền bạc.
Họ thật sự, thật sự khổ sở vì chuyện đó.
Và họ cảm thấy — và họ có những tác động tâm lý của việc cảm thấy cuộc sống vô nghĩa, họ muốn tự tử, bất kể là gì, vì họ không thể tiếp tục sống.
Và tôi bảo họ, tin tốt đây, bạn vừa trúng xổ số, bạn vừa trúng một triệu bảng, và đột nhiên gánh nặng được nhấc đi, niềm vui tràn đến.
Dĩ nhiên tiền không đủ để đem lại ý nghĩa cuộc sống, nhưng người đó thì có.
Nhưng tôi đã lừa họ.
Việc họ cảm nhận một ý nghĩa to lớn từ một niềm tin họ đã nhận lấy không hề là bằng chứng cho việc liệu điều họ tin có đúng hay không — ví dụ, điều đó không chứng minh rằng họ đã trúng một triệu bảng.
Tôi chỉ muốn nói rằng tách rời tất cả các kết quả khỏi hệ thống niềm tin là một sai lầm.
Tôi không muốn làm như vậy.
Bởi vì tôi nghĩ có thể có một mối liên hệ ở đó.
Chỉ vì bạn có thể lừa ai đó bằng một lời nói dối và người đó có thể trải nghiệm điều gì đó về mặt cảm xúc, không có nghĩa người kia đang trải nghiệm một điều gì đó siêu việt trong cảm xúc của họ.
Và nhân tiện, đối với tín đồ Kitô giáo, đó không chỉ là một cảm giác “phê” vì Kitô giáo không phải là một trạng thái phê liên tục.
Ngay cả những người đang chịu đựng cực kỳ khốn khổ với tư cách là tín đồ Kitô vì bị bách hại — đọc Sách Các Vị Tử Đạo của Fox — vẫn có cảm nhận mạnh mẽ về giá trị, mục đích và sự an tâm, dù vậy.
Tôi chỉ muốn nói là có một mối quan hệ bằng chứng giữa những thứ đó.
Không đủ để đơn giản bác bỏ nó chỉ vì bạn có thể nói dối và ai đó có thể có cùng kiểu cảm giác.
Tôi thậm chí sẵn sàng nói rằng, tôi không biết điều này có đúng hay không, nhưng giả sử chỉ có Kitô giáo mới tạo ra hiệu ứng tích cực này.
Giả sử chúng ta chỉ mới phát hiện ra rằng tất cả những người tự cho là cảm thấy ý nghĩa, cảm nhận của họ không thể so sánh được.
Tôi không đang nói thế.
Nhưng giả sử điều đó đúng.
Ngay cả khi có điều gì đó thực sự đặc biệt về Kitô giáo, khiến nó có giá trị bằng chứng cho một điều cụ thể về Kitô giáo — rằng nó đặc biệt làm cuộc sống đầy ý nghĩa — tôi vẫn nghĩ điều đó chẳng liên quan gì đến tính đúng đắn của Kitô giáo như một quan điểm thế giới.
Ý tôi là, Kitô giáo xoay quanh sự kiện lịch sử về sự phục sinh của Chúa Giê-su, đúng không?
Và cách giải thích tốt nhất cho vấn đề này là nếu bạn của bạn từ Dubai bắt đầu đi nhà thờ và họ bắt đầu cảm thấy rất có ý nghĩa, như bắt đầu trải nghiệm nhiều ý nghĩa trong cuộc sống, thì điều đó không hề là bằng chứng cho việc Chúa Giê-su đã sống lại.
Và nếu Kitô giáo như một mệnh đề cơ bản là sự phục sinh của Chúa Giê-su, mà cảm giác mà bạn của bạn có chẳng liên quan gì đến việc Chúa Giê-su sống lại, thì cảm giác ấy cũng chẳng liên quan gì đến Kitô giáo.
Thực tế là Kitô giáo có nhiều yếu tố hỗ trợ và bằng chứng.
Rõ ràng, cái then chốt, có thể nói là trọng tâm, là sự chết và sự phục sinh của Đấng Christ vì ý nghĩa thần học của chúng nằm trong toàn bộ hệ thống.
Nhưng còn nhiều thứ khác nữa mà tôi đề cập tới.
Và thật ra, tôi nghĩ có những người trở thành Kitô hữu mà không có một hiểu biết vững chắc ngay về sự phục sinh hay những điều đó.
Vì vậy, mặc dù về mặt thần học đó là trọng tâm, tôi đồng ý, nhưng không có nghĩa là với từng cá nhân, ngay khi họ bước vào mối quan hệ với Đấng Christ thì tất cả những điều đó đã có sẵn trong đầu họ ngay lập tức.
Tôi thực sự muốn hiểu, với người bạn của tôi ở Dubai, nếu anh ấy đến gặp bạn — giả sử anh ấy là bạn của bạn ở Dubai — và nói rằng: cuộc đời tôi thiếu ý nghĩa, tôi không thể ra khỏi giường được nữa, bạn sẽ kê đơn gì cho anh ấy?
Bạn sẽ khuyên gì, bạn sẽ gợi ý điều gì, khi anh ấy là bạn của bạn?
Khó mà biết nếu không hiểu người bạn đó.
Nhưng nếu có vẻ với tôi rằng đi nhà thờ hoặc đọc Tin Mừng có thể cung cấp điều đó cho anh ta, thì có lẽ tôi sẽ khuyên anh ta làm điều đó.
Nhưng tôi nghĩ cảm giác chủ quan về ý nghĩa thường gắn với việc nhận diện một thứ gì đó vượt lên bản ngã cá nhân của bạn.
Và tôi nghĩ hành động khả dĩ nhất để người đó tiếp cận một thứ như vậy là điều tôi sẽ khuyên họ làm.
Nếu có lẽ họ không quá quan tâm đến tôn giáo, tôi sẽ khuyên họ đọc chút triết học về tâm trí và cố gắng hiểu bản chất của ý thức.
Tùy theo họ là ai, tôi có thể khuyên họ thử một loại thuốc gây ảo giác và cố gắng trải nghiệm điều gì đó không thể diễn đạt bằng lời.
Bởi vì nhiều khi khi bạn trải nghiệm một cái chết của cái tôi, bạn có thể nhận ra rằng cái tôi cá biệt là một ảo tưởng — và đó là những mô típ thường xuất hiện khi ai đó dùng thuốc gây ảo giác.
Và tôi thực sự nghĩ rằng vấn đề ý thức là điều then chốt cho tất cả chuyện này.
Ý tôi là, tôi nghĩ cách giải thích hợp lý nhất về ý thức ngụ ý rằng ý thức là thứ mà sinh vật nhận được hơn là thứ do nó sản sinh ra.
Bởi vì tôi đồng ý với bạn rằng bạn không thể chỉ ghép mấy phân tử lại với nhau rồi có ý thức.
Điều đó hoàn toàn vô nghĩa.
Nhưng điều thú vị là một số bằng chứng khoa học tốt nhất của chúng ta đang gợi ý không phải là não tạo ra ý thức mà là não ức chế, tập trung và tổ chức ý thức.
Nó không tạo ra ý thức.
Ừ.
Tôi thích câu trả lời của bạn.
Bạn nói rằng, tùy người, có thể làm những điều khác nhau.
Bạn có thể đọc triết học về tâm trí — tôi sẽ khuyên họ làm thế, nói cách khác.
Thuốc gây ảo giác.
Tùy người mà xem.
Đọc Tin Mừng.
Vì vậy tôi nghĩ điều thú vị là khi bạn, khi Stephen đưa ra ví dụ cụ thể kiểu như nếu bạn của tôi đến gặp bạn đang có một thức tỉnh tôn giáo hoặc trước khi thức tỉnh tôn giáo, bạn sẽ khuyên gì họ?
Và tôi nghĩ điều thực sự thú vị là hầu như tất cả các câu trả lời bạn đưa ra đều có thể quy về cơ chế.
Và tôi chỉ muốn nói về điều đó một chút.
Vì vậy điều đầu tiên là, bạn biết đấy, bạn hỏi tôi lúc đầu là tôi có tôn giáo không?
Tôi nghĩ đây là hiểu biết của tôi — và chúng ta có nói một chút về việc con người có thể có cảm giác chủ quan về tôn giáo.
Mối quan hệ giữa cảm giác đó và việc điều ấy có thật là gì?
Vì vậy đây là điều tôi quan sát được.
Tôi không biết các bạn có từng đến một nhà thờ lớn thật tuyệt chưa.
Ồ, có chứ.
Nhưng kiểu, bạn biết đấy, nếu bạn đến một nhà thờ lớn, bạn không cần phải là người theo Thiên Chúa để cảm thấy sững sờ trước những gì mình thấy.
Ừ.
Vậy khi tôi nhìn vào dự án tôn giáo, cái mà hơi khác một chút so với tâm linh, một trong những điều tôi nhận thấy là tôn giáo là một chuỗi cấu trúc nhằm gợi lên một trải nghiệm cá nhân.
Nên toàn bộ mục đích khi đọc Phúc Âm là — cầu mong là, và ta sẽ bàn cách tối ưu hoá điều đó sau — là nếu bạn đọc Phúc Âm đủ nhiều hoặc đi nhà thờ đủ nhiều hoặc cầu nguyện đủ nhiều, nếu bạn cứ tiếp tục nói chuyện với Chúa Kitô, một ngày nào đó Ngài sẽ bắt đầu đáp lại.
Nhưng điều thực sự thú vị là nếu bạn đang vật lộn với ý nghĩa cuộc sống, bạn có thể đọc Phúc Âm.
Nếu bạn bước vào tôn giáo — và tôi nghĩ điều đã thay đổi bây giờ là chúng ta có rất nhiều khoa học để hiểu cơ chế qua đó các thực hành tôn giáo gợi lên trải nghiệm chủ quan.
Vì vậy tôi có thể đến nhà thờ suốt đời mình, nhưng cho đến khi tôi có được mối quan hệ với Thiên Chúa, đó là một trải nghiệm chủ quan được gợi lên bởi kiểu cấu trúc của thực hành tôn giáo.
Vậy đó chắc chắn là một việc bạn có thể làm.
Tôi nghĩ điều hay ho là vấn đề với việc đọc Phúc Âm, như tôi thấy rõ là bạn đã làm, và, bạn biết đấy, tôi thấy sự khát khao tôn giáo trong bạn.
Giống như bạn muốn có điều đó, đúng không?
Bạn muốn biết họ thực sự đang nói về điều gì?
Tôi có thể nhầm, nhưng tôi thấy một khát khao đẹp đẽ mà bạn đang — bạn đang cố gắng rất nhiều để tìm hiểu những thứ này, điều đó thật tuyệt khi thấy.
Tuy nhiên tôi nghĩ nếu nhìn kỹ, và bạn cũng nhắc tới chất gây ảo giác, và tôi nghĩ chất gây ảo giác rất thú vị vì chúng ta biết rằng — nên nếu bạn cho người bị trầm cảm kháng trị hoặc người bị PTSD dùng chất gây ảo giác, chất ấy không trực tiếp chữa lành.
Cái chữa lành chính là liệu họ có trải nghiệm “cái chết bản ngã” hay không.
Nên nếu tôi thấy màu sắc kia nọ thì điều đó không giải quyết được vấn đề.
Nhưng trải nghiệm cái chết bản ngã là thứ tương quan với cải thiện lâm sàng.
Vậy nên chất gây ảo giác là một cách tốt để gợi lên trải nghiệm chủ quan, đúng không?
Chúng ta biết có một vài mảnh ghép.
Và khi tôi làm việc với người ta — một trong những điều chúng ta biết là khi bạn trải qua sang chấn, nó phá vỡ ý nghĩa cuộc sống của bạn.
Vâng.
Và làm việc nhiều với người bị sang chấn — và đây là điều tôi đã trình bày theo kiểu làm một hướng dẫn về nó — nhưng tôi nhận ra rằng có một tập hợp các việc bạn có thể làm theo thứ tự tương đối để lấy lại ý nghĩa của mình.
Và tôi nghĩ điều hay là như việc đọc Phúc Âm hay dùng chất gây ảo giác hay những thứ tương tự — mỗi thứ đều có khả năng thay đổi bạn, cầu mong là như vậy.
Nhưng điều hay hơn là nếu bạn bắt đầu với một thứ gọi là alexithymia, tức là miễn là bạn dùng nhiều chất kích thích, miễn là bạn không thể nhận ra điều gì đang diễn ra bên trong mình, đó là một điều kiện tiên quyết cơ bản của trải nghiệm chủ quan về ý nghĩa.
Bước thứ hai là đi qua vài thứ liên quan đến bản ngã.
Đây là cái lớn khác mà chúng tôi cố tập trung: khi mạng chế độ mặc định của bạn quá hoạt động, đó là phần não cho bạn cảm giác về bạn là ai.
Mạng chế độ mặc định quá hoạt động dẫn đến trầm cảm.
Mạng chế độ mặc định quá hoạt động cũng dẫn đến một mức độ trầm cảm hiện sinh.
Và đây là nơi nhiều bệnh nhân của tôi vấp phải khi họ bắt đầu đọc triết học.
Điều này không chống lại triết học, nhưng nhớ rằng, điều này xảy ra trong một tâm trí chủ quan.
Nếu bạn không cẩn thận, chúng ta biết triết học có thể biến thành việc trí tuệ hoá, tức là một cơ chế phòng vệ tâm lý nơi bạn bắt đầu nhìn vào các thứ lý thuyết.
Nó tạo hình cách mà tâm trí bạn vận hành và bắt đầu trở nên không thích nghi.
Điều đó có nghĩa là gì nói đơn giản?
Vậy là người ta, nếu bạn có một vấn đề trong đời, bạn có thể suy nghĩ nhiều về nó.
Bạn có thể đọc nhiều về nó.
Có rất nhiều người tôi làm việc cùng chỉ ngập trong việc xem podcast liên tục và đọc sách này nọ.
Đúng.
Nhưng cuộc sống của họ chẳng bao giờ thay đổi.
Vâng.
Nên ở đây — có một mức độ nhất định của việc học cách để bám rễ vào trải nghiệm của chính bạn, điều này bao gồm giảm alexithymia, bao gồm hoà tan bản ngã của bạn.
Và đây là một điều nữa rất, rất quan trọng mà tôi thấy ở những người có mục đích.
Bởi vì nếu quay lại ví dụ trước về người mà 30 ngày sau khi họ chết thì thế giới sẽ kết thúc, người đó, nếu họ quyết định vẫn viết cuốn sách, tôi nghĩ có một sự không-cái-tôi nào đó liên quan ở đây.
Đúng không?
Tôi làm nó vì công việc.
Không phải vì lợi ích nhân loại.
Không phải vì một mục đích siêu việt.
Không phải vì điều gì đó tồn tại vượt qua cái chết của tôi.
Thực ra, ngược lại.
Tôi làm việc này ở đây và bây giờ chỉ vì chính nó.
Và khi chuẩn bị cho podcast này, tôi thực sự đã nhắn tin và gọi vài cựu bệnh nhân.
Họ là những người mà tôi đã không gặp trong ba đến năm năm.
Và tôi chỉ hỏi họ.
Tôi kiểu như, này, bạn có mục đích không?
Hãy nói cho tôi biết nó là gì.
Và tôi đã sửng sốt khi câu trả lời của họ không phải về chuyện xảy ra sau khi họ chết.
Họ kiểu rất là, tôi chỉ ở đây để trải nghiệm những gì cuộc sống mang lại.
Đó thôi.
Không phải vì điều gì vượt ngoài bạn.
Và tôi nghĩ đây là điểm bạn nói đúng, Alex, rằng nhiều người đối phó với nỗi sợ chết bằng việc muốn sống vượt qua nó.
Nhưng đó thực ra là cơ chế mặc định mà chúng ta dùng.
Nhưng điều đó thực ra được điều khiển bởi cái tôi, đúng không?
Tôi muốn tồn tại vượt qua khi tôi chết.
Và vì vậy điều đó cho mọi người một cảm giác mục đích.
Nhưng tôi nghĩ cảm giác mục đích sâu sắc nhất thực ra không đến từ điều đó, mà đến từ việc có thể làm kẹp giấy mỗi ngày và cảm thấy hài lòng với hoạt động ấy.
Vậy là bạn đang mô tả Sisyphus được hạnh phúc — đó là điều bạn đang nói.
Đúng.
Vậy Sisyphus có thể hạnh phúc.
Ừ.
Ý tôi là, đúng, đúng vậy, và…
Nó giải thích Sisyphus cho những ai không biết về anh chàng đẩy tảng đá lên đồi.
Camus, một nhà hiện sinh, mặc dù ông không tự gọi mình là nhà hiện sinh.
Ông sáng lập trường phái được biết đến là chủ nghĩa phi lý, từ mà tôi cũng đã dùng trước đó.
Và ông cố gắng mô tả tình trạng phi lý — tức là bạn có vô số khao khát về thế giới, nhưng thế giới thực sự không thể đáp ứng chúng.
Bạn tìm kiếm ý nghĩa. Nó không có ở đó. Thực sự, mong muốn của bạn và thế giới thực đang mâu thuẫn.
Và ông gọi việc nhận ra điều này là sự phi lý.
Và ông viết một luận văn ngắn gọi là Huyền thoại về Sisyphus, dựa trên truyền thuyết cổ về Sisyphus, người bị các vị thần kết án như hình phạt phải đẩy một tảng đá lên đồi.
Và khi tảng đá lên tới đỉnh, nó lại lăn xuống.
Rồi anh ta đi xuống và lại đẩy tảng đá lên đỉnh đồi.
Và anh ta làm việc đó lặp đi lặp lại mãi mãi.
Sự tra tấn thực sự ở đây không phải chỉ là nỗi vất vả khi đẩy tảng đá. Có yếu tố đó. Nhưng đau khổ nằm ở nhận thức rằng việc ấy vô nghĩa.
Và điều đó mô tả tình trạng phi lý.
Và Albert Camus cố gắng đáp lại bằng cách tưởng tượng Sisyphus hạnh phúc, coi đó gần như là một hành động phản kháng đối với hoàn cảnh này — vẫn tiếp tục làm việc và chấp nhận nó.
Tôi chưa bao giờ cảm thấy trọn vẹn vì điều này. Tôi luôn nghĩ điều này có thể đúng theo nghĩa đen, và tôi hiểu có những người có thể làm được điều đó.
Có những người có thể viết cuốn sách. Và tôi đã nghĩ đến Sisyphus khi bạn nói về người vẫn viết cuốn sách, vì điều đó gần như giống một hành động phản kháng.
Bởi vì bạn không chỉ nói họ vẫn viết cuốn sách. Bạn nói họ viết cuốn sách bất chấp tất cả.
Họ làm điều đó bất chấp, gần như để phản kháng lại trạng thái này.
Một số người có thể làm vậy, nhưng tôi nghĩ đó có lẽ là một dạng cơ chế đối phó tâm lý.
Không, không, nó không phải là cơ chế đối phó. Đó là một cơ chế.
Ý tôi là, tôi nghĩ đó là một cơ chế đối phó. Tôi nghĩ nó không dựa trên bất cứ điều gì hợp lý.
Tôi không biết liệu nó có được dựa trên bất cứ điều gì hợp lý hay không.
Nó hoàn toàn được dựa trên cơ sở thực nghiệm.
Chắc chắn.
Nhưng một lần nữa, bạn có thể giải thích một cách thực nghiệm chính xác tại sao bộ não ai đó hoạt động như vậy.
Nhưng điều đó không có nghĩa là có sự hợp lý hay chân lý trong điều mà bộ não họ tin.
Ừ.
Đúng.
Nhưng tôi nghĩ điều này lại quay về vấn đề có tồn tại một “P” viết hoa hay không, nhưng tôi nghĩ bạn có thể quan sát thế giới và đưa ra nhận xét, và tôi không biết mối quan hệ của bạn với các quan sát khoa học và chân lý thế nào, liệu những thứ đó có liên kết hay không.
Nhưng tôi nghĩ thực tế là có nhiều cơ chế tâm lý khác nhau, một số là cơ chế đối phó và một số thì không.
Ý tôi là theo nghĩa triết học, tôi nghĩ điều đó không đúng.
Tôi nghĩ người cảm thấy hài lòng trong hoàn cảnh như vậy gần như theo định nghĩa là đang ảo tưởng.
‘Delusory’ nghĩa là gì? Giống như bị chi phối bởi một ảo tưởng.
Tôi nghĩ đó không phải là trạng thái đem lại hạnh phúc — như Sisyphus đẩy tảng đá lên núi.
Ừ.
Vậy, đây là điểm mà tôi nghĩ dữ liệu thực tế phản bác điều đó.
Dữ liệu cho thấy chính thái độ của bạn đối với hoàn cảnh cuộc sống quyết định bạn hạnh phúc hay không.
Ồ, có người có thể đang trong ảo tưởng hạnh phúc.
Thực tế, đó là lý do nhiều người có ảo tưởng vì điều đó làm họ hạnh phúc.
Đó không phải là lý do phần lớn người ta bị ảo tưởng.
Nhưng bạn có hiểu tôi đang nói gì chứ?
Ừ, tôi hiểu bạn nói gì.
Tôi chỉ nghĩ rằng…
Bạn không thể chứng minh thực nghiệm rằng một thứ không phải là ảo tưởng chỉ vì nó làm người ta hạnh phúc.
Ừ.
Vì vậy bạn hoàn toàn có thể phân biệt giữa một cơ chế đối phó tâm lý và một thái độ sống không phải là cơ chế đối phó.
Và lý do bạn có thể phân biệt là do cái nền tảng bên dưới.
Mọi người có thể ảo tưởng, nhưng họ không nhất thiết ảo tưởng để làm bản thân hạnh phúc.
Thực tế, ngược lại hoàn toàn.
Chúng ta có những chẩn đoán như tâm thần phân liệt, trong đó một triệu chứng là có ảo tưởng.
Những ảo tưởng đó, nói chung, mức độ rối loạn phân liệt càng nặng và ảo tưởng càng mạnh thì càng tương quan nghịch với hạnh phúc của bạn.
Để rõ ràng, tôi đang nói về một ảo tưởng mang tính triết lý.
Câu hỏi tôi muốn trả lời là ý tưởng về người viết cuốn sách hay người đẩy tảng đá lên đồi.
Và liệu người đó có thể có một cuộc sống có mục đích không?
Hoàn toàn có thể.
Vậy, đây là điều khiến nhiều người bối rối: họ nghĩ rằng…
Những gì Alex đang nói, tôi nghĩ, là một quan niệm rất phổ biến về mục đích.
Mục đích của tôi là tạo ra điều gì đó vượt trên bản thân tôi.
Mục đích của tôi là có ý nghĩa hoặc tác động nào đó lên thế giới xung quanh.
Những gì chúng ta biết là có một ví dụ hay gọi là thuyết tự quyết (self-determination theory), theo đó nếu bạn hỏi mọi người, nếu nhìn vào những người có cảm giác có mục đích, bạn sẽ thấy nó không liên quan đến điều gì siêu việt.
Là có mục đích thật sự hay chỉ là cảm giác có mục đích?
Được chứ? Chúng tôi hỏi họ một cách mang tính chủ quan.
Ừ.
Phải không?
Vì vậy, nếu chúng ta… và đó là suy nghĩ của tôi. Những người này ít có khả năng nghiện ngập hơn, kiên cường hơn, và cũng có xu hướng hạnh phúc hơn theo cảm nhận chủ quan.
Vậy, chúng ta đang nói về “chủ quan”, đúng không?
Những gì anh thấy là họ có ba điều.
Thứ nhất là họ có mức độ tự định hướng.
Nghĩa là, tôi chọn làm điều gì đó.
Họ không chỉ chờ đợi cuộc đời trao cho mình.
Họ đang đưa ra lựa chọn.
Và đây cũng là chỗ người ta hay nhầm lẫn vì họ nghĩ, kiểu như, lựa chọn nào là đúng?
Kiểu suy nghĩ đó thực ra không liên quan.
Không có lựa chọn đúng hay sai.
Điều liên quan đến cảm giác có định hướng của bạn là liệu bạn có thực hiện nó hay không.
Vì vậy, bạn thực sự cần phải thoát khỏi khái niệm đúng và sai.
Thứ hai là họ cần được kéo giãn năng lực của mình.
Nghĩa là, nếu bạn chỉ lấy một nhóm người không bị thúc đẩy và không thấy mình phát triển, thì cảm giác định hướng hay mục đích của họ sẽ giảm đi.
Và điều thứ ba là cảm giác thuộc về.
Có điều mà tôi phải biết mình là ai và có người khác nhìn thấy phần đó của tôi.
Và nếu bạn nuôi dưỡng ba biến số này, thì mục đích của bạn sẽ theo kinh nghiệm — và khi tôi nói “theo kinh nghiệm” ý tôi là chúng ta có thể đo được — chúng ta có thể thực sự đo trải nghiệm chủ quan của người ta một cách khách quan.
Và vì vậy, những thứ kiểu này, tôi nghĩ, có thể cuối cùng cải thiện mục đích sống của bạn.
Bạn đang đo cái gì khi bạn đang tìm kiếm —
Alex, tôi chỉ muốn biết câu trả lời của anh cho ý tưởng này.
Anh có nghĩ người đang đẩy tảng đá lên đồi hay đang viết cuốn sách, mặc dù thế giới sắp kết thúc, vẫn có thể thực sự sống một cuộc đời mà theo chủ quan — và theo chủ quan ý tôi là theo ý họ — có mục đích không?
Có.
Ừ.
Chắc chắn rồi.
Tôi nghĩ Sisyphus có thể hạnh phúc, nhưng tôi nghĩ đó không phải là thái độ mà tôi sẽ có.
Và đối với bản thân, tôi không thấy thỏa mãn với bất kỳ ẩn dụ nào đủ giống với điều kiện của Sisyphus mà giải pháp được đưa ra lại là, ồ, chỉ cần tưởng tượng Sisyphus hạnh phúc.
Đó chính là cách người ta kết thúc thần thoại về Sisyphus.
“Người ta phải tưởng tượng Sisyphus hạnh phúc.”
Và tôi có thể tưởng tượng ra anh ta và nói, à, tốt cho anh ta.
Anh có nghĩ anh sẽ hạnh phúc hơn nếu anh tin vào quan điểm của Greg về thế giới không?
Gần như chắc chắn, nhưng không phải vì quan điểm của Greg, mà vì sự tự tin và thoả mãn mà chúng mang lại.
Tôi nghĩ tôi sẽ cảm thấy cuộc sống mình có ý nghĩa như vậy nếu tôi là một người Hồi giáo có niềm tin mạnh mẽ, hoặc nếu tôi là một tín đồ Kỳ Na gì đó.
Tôi nghĩ tôi sẽ thấy sự viên mãn đó.
Vì vậy, nội dung của thần học/giáo lý không ảnh hưởng đến cách một người trải nghiệm cuộc đời họ sao?
Tất nhiên là có.
Anh có thể giải thích cụ thể điều đó không?
“Nội dung của thần học.”
Ừ, nội dung — anh nói về các tôn giáo khác nhau và — những tôn giáo khác nhau này — chúng không thể tất cả cùng đúng như Alex đã chỉ ra.
Chúng có nội dung khác nhau.
Chúng nói những điều khác nhau về con người.
Ví dụ, quan niệm rằng con người chỉ là ảo ảnh.
Thực tại là ảo, maya, kiểu đó.
Chà, điều đó dường như truyền đạt một hiểu biết nhất định cho con người về bản thân họ và về thế giới.
Nếu bạn có quan niệm rằng con người là những cá thể có ý nghĩa, điều này sẽ truyền đạt một trải nghiệm hoàn toàn khác mà họ có.
Nói cách khác, giáo lý mà họ tin là đúng sẽ ảnh hưởng đến cảm xúc và trải nghiệm của họ.
Đây là điều tôi đã muốn quay lại chút trước khi tôi nói về người mà cuộc đời anh ta đã thay đổi khi trở thành một Kitô hữu.
Và những điều này không chỉ là những gì bạn giải thích cho bạn mình.
Đây không phải là những điều xảy ra chỗ này chỗ kia.
Mà dường như có một trải nghiệm rất, rất rộng lớn về điều này và một sự thay đổi không phụ thuộc vào hoàn cảnh.
Lý do là họ tiếp nhận một cách hiểu về thế giới mà tôi nghĩ là một cách hiểu chính xác.
Và đó là lý do cảm xúc và trải nghiệm của họ đi theo, vì họ đang chọn một cách hiểu chính xác về thế giới.
Khi bạn nhìn vào Chúa Giê-su và các Phúc Âm, tôi thấy thật thú vị là người ta đọc các Phúc Âm để được nâng đỡ khi đọc.
Có vẻ như điều đó đã bỏ qua ý chính là Chúa Giê-su đang nói về cách thế giới vốn có.
Ngài dạy về bản chất của thực tại.
Ngài là một người Do Thái tuân thủ Torah.
Ngài không phải là người Hindu.
Ngài không phải là người Phật tử.
Ngài là một người Do Thái.
Và ngài nói trong bối cảnh đó.
Được rồi.
Vì vậy, chỉ đơn giản đọc các Phúc Âm như thể ta sẽ đọc vài lời hay ho của người ta để khiến mình cảm thấy tốt hơn là đã bỏ sót ý của Chúa Giê-su khi Ngài cố mô tả bản chất của thực tại.
Tôi không nghĩ đó là cách nên đọc các Phúc Âm.
Nhưng tôi nghĩ —
Chờ một chút.
Tôi có câu hỏi cá nhân cho anh về điều đó.
Nó là một câu hỏi mang tính cá nhân hơn là gì khác.
Tôi thấy mình ở cùng vị trí như Alex, nơi tôi nghĩ tôi sẽ hạnh phúc hơn, xét về mọi mặt, nếu tôi có một chỗ dựa trong tôn giáo.
Tôi nghĩ điều đó theo chủ quan là đúng — tôi có lẽ sẽ hạnh phúc hơn chỉ vì nó sẽ lấp một khoảng trống nào đó.
Nó sẽ neo tôi theo một cách nào đó.
Trả lời một câu hỏi.
Nó sẽ trả lời một câu hỏi.
Và rồi nó sẽ cho tôi thêm cấu trúc trong việc ra quyết định.
Chắc rồi.
Ý tôi là, nó sẽ có nghĩa là khi tôi có những khoảnh khắc đau khổ, tôi sẽ có giải pháp cho khoảnh khắc đau khổ đó.
Vì vậy nếu cha mẹ tôi một ngày nào đó qua đời, mà tôi chắc chắn rằng họ sẽ, tôi sẽ tin rằng họ vẫn còn sống ở đâu đó và họ ổn, điều đó sẽ làm giảm nỗi đau của tôi.
Vì vậy tôi đồng ý với Alex ở điểm đó.
Vấn đề tôi có là để tiếp nhận quan điểm đó, tôi cần một thứ gì đó — tôi cần tin vào nó.
Nó phải là thật.
Mọi người không giỏi tự lừa dối bản thân.
Và cũng khi bạn nói về bạn tôi ở Dubai đã có trải nghiệm này.
Giờ anh ấy cảm thấy tốt hơn.
Tôi tin rằng anh ấy cũng có thể đã cảm thấy tốt hơn nếu anh ấy tin rằng Hồi giáo là đúng và trở thành người Hồi giáo.
Vì vậy chính cảm giác ấy người ta có thể đạt được bằng nhiều cách.
Tôi biết những người thực sự sẽ nói với bạn rằng họ cảm thấy tốt hơn bây giờ khi họ đã ra khỏi giáo phái và họ trở thành người hoài nghi.
Và giáo phái đã khiến họ cảm thấy tồi tệ.
Bây giờ họ trở nên bất khả tri.
Họ cảm thấy khá hơn.
Điều đó có nghĩa là chủ nghĩa bất khả tri là chân lý sao?
Vậy thì giả định mà anh đưa ra thật ra chỉ là một giả định.
Chúng ta phải nhớ điều đó.
Ý tôi là những người tôi từng nói chuyện — những người từng là người Hồi giáo và giờ là Cơ đốc nhân, những người Hồi giáo rất sùng đạo — họ không có trải nghiệm thỏa mãn, đầy đủ và kết nối với Chúa trong Hồi giáo như những gì họ có trong Cơ đốc giáo, được không?
Vì thế chúng ta phải cẩn thận để không chỉ đơn giản giả thiết.
Vâng, có những người làm theo chiều ngược lại.
Có những người đã đi theo hướng ngược lại và họ sẽ ở trong phần bình luận ngay bây giờ nói, này, tôi đã từ Cơ đốc giáo sang Hồi giáo.
Được thôi.
Tôi chỉ kể với bạn những gì tôi biết về những người đó, được chứ?
Và tôi nghĩ nói rằng, à, ai cũng có tôn giáo của riêng họ, họ có trải nghiệm riêng với tôn giáo của mình, là một sai lầm, vì tôi không nghĩ đúng như vậy.
Tôi không nói là không có những người Hồi giáo cảm thấy hài lòng. Tôi không nói vậy, cũng không phải là người Phật giáo hay Ấn Độ giáo hay bất cứ tôn giáo nào khác.
Nhưng ý tôi là — có một yếu tố mang tính chứng cứ trong đời sống đổi thay, được không?
Và nó có thể không quyết định.
Có thể còn nhiều yếu tố khác liên quan, được chứ?
Tôi thực sự nghĩ rằng đối với nhiều Cơ đốc nhân — tôi nghĩ anh đã từng nêu điểm này trước đây.
Chính trải nghiệm với Chúa tạo nên sự khác biệt.
Nhưng không có nghĩa là những bằng chứng khác cho sự tồn tại của Chúa, có thể là các bằng chứng kiểu triết học, không tạo nên khác biệt, vì tôi đã nói chuyện với nhiều người mà những bằng chứng đó đã tạo nên khác biệt, kéo họ theo hướng đó.
Điểm ở đây là việc nó mang tính chứng cứ, đó là một giả định.
Ý tôi khi nói mang tính chứng cứ là có thông tin có thể được đưa ra như bằng chứng chỉ ra rằng hệ niềm tin đó là đúng.
Đó có phải là một giả định không?
Tôi không hiểu tại sao anh lại gọi đó là một giả định.
Có phải đó là bằng chứng — bằng chứng rằng Cơ đốc giáo là đúng từ cảm giác mục đích tăng lên mà người ta có được khi trở thành Cơ đốc nhân không?
Tôi nghĩ đó là một trong những bằng chứng.
Nó là một bằng chứng mang tính chủ quan, vâng.
Vậy nó là bằng chứng cho sự thật của Cơ đốc giáo.
Chà, tôi sẽ không xây dựng cả toàn bộ dựa vào đó.
Nhưng đó là bằng chứng.
Nó góp phần làm bằng chứng cho chân lý thực sự của Cơ đốc giáo như một thế giới quan.
Nếu câu chuyện về thực tại đơn giản là Chúa tạo ra chúng ta để ở với Ngài,
rồi chúng ta tìm ra cách Chúa muốn chúng ta kết nối với Ngài chủ yếu thông qua sự tha thứ và được hàn gắn lại mối quan hệ với Cha,
và khi làm điều đó, chúng ta có được một cảm giác thỏa mãn sâu sắc,
tôi nghĩ điều đó mang tính chứng cứ.
Anh biết đấy, Alex Field có thể giải thích điều đó bằng khoa học thần kinh, đúng không?
Serotonin, dopamine, endorphin.
Vâng.
Vậy tôi có thể quay lại một điều nhanh được không?
Cứ nói đi.
Thế nên, tôi đang nghĩ về ví dụ Sisyphus.
Ừ.
Và tôi tự nghĩ, có rất nhiều người đi phòng tập để làm những hoạt động thể chất vô ích.
Nhưng không ai làm thế mãi mãi mà không có ý nghĩa gì trong việc cải thiện cuộc sống của họ, đúng không?
Hãy tưởng tượng đi tới phòng tập, và không những nó không làm bạn khỏe hơn, mà nó còn khiến bạn mập hơn.
Và bạn phải làm điều đó mãi mãi, suốt phần còn lại của vĩnh hằng, chẳng có lý do, không có kết thúc.
Rồi có người nói, à, tất cả những gì anh phải làm là tưởng tượng người đó hạnh phúc.
Ừ, điều đó khá thú vị, vì nó giả định rằng thái độ mà bạn tiếp cận hành động chính là điều quyết định nó.
Quyết định cái gì?
Quyết định bạn có hạnh phúc hay không, đúng không?
Vậy mỗi lần bạn ăn, bạn tự mua cho mình một chuyến đi đến nhà vệ sinh.
Đây là thứ bạn không bao giờ thoát khỏi.
Đúng vậy.
Nó đúng trong mọi thời.
Vậy mà, bạn cảm thấy thế nào về việc đi vệ sinh?
Có thể tôi đang hiểu sai ý anh.
Tôi thấy thú vị, vì vấn đề của Sisyphus nằm ở cách anh ta nhìn nhận nó.
Và chính vì lý do đó mà tôi nghĩ ví dụ về chiếc kẹp giấy thực sự là một ví dụ rất hay.
Bởi vì tôi nghĩ khi ta nhìn vào một số thứ như chấp nhận triệt để, liệu pháp hành vi biện chứng,
những cách mà người ta trở nên hạnh phúc mặc dù có những điều đau đớn trong cuộc sống,
đó là một sự chuyển đổi về thái độ.
Hoàn toàn đúng.
Tôi nghĩ một trong những lý do khiến có vẻ như chúng ta đang nói chệch nhau là vì tôi nghĩ anh đang đưa ra một lời giải thích tại sao người ta cảm thấy theo một cách nhất định.
Còn tôi đang cố xem liệu những cảm giác đó, nói cho đúng hơn, có được xác nhận về mặt triết học hay không, liệu những cảm giác đó có nhạy bén với chân lý.
Nếu cách anh cảm nhận về thế giới là chính xác.
Vì vậy tôi hoàn toàn có thể hiểu rằng Sisyphus có thể hạnh phúc.
Nhưng điều tôi nói là tôi nghĩ nền tảng triết học cần thiết để anh ta hài lòng trong hoàn cảnh đó thì không thỏa mãn, ít nhất là đối với tôi.
Vậy đâu là một chân lý triết học?
Nó không nhất thiết — ý tôi, có lẽ tôi không nên nói “chân lý triết học”, mà ý tôi là muốn tách nó ra khỏi cái mà anh có thể gọi là “chân lý thần kinh học”,
tức là có thể đúng là não của anh tin cái này hay cái kia dựa trên những điều kiện này hay kia.
Tôi hoàn toàn đồng ý.
Nhưng điều tôi quan tâm là thứ mà nó tin.
Nó đúng hay sai?
Nó có thể như việc tin vào Cơ đốc giáo có thể làm cho người ta hạnh phúc.
Nó cũng có thể làm cho người ta buồn.
Và bạn có thể quét não ai đó.
Bạn có thể đặt họ vào máy cộng hưởng từ (MRI) và quét não họ vào khoảnh khắc họ trở lại với Cơ đốc giáo và thấy nó bắt đầu hoạt động khác thường.
Nhưng MRI sẽ không cho thấy bất cứ niềm tin nào.
Nó cho thấy hoạt động thần kinh.
Chính xác.
Niềm tin không nằm trong não.
Vâng, chúng ta sẽ bàn đến điều đó.
Tôi phần nào đồng ý với điều đó.
Vậy, Alex, tôi nghĩ đây là — cảm ơn anh rất nhiều vì đã chỉ ra rằng chúng ta hơi nói chệch nhau vì tôi nghĩ đây là điều thực sự kỳ lạ.
Và tôi sẽ nói một điều rồi khi chúng ta nói về ý thức và những gì chúng ta vừa nói, tôi sẽ lật đổ nó.
Nhưng tôi nghĩ điều mà chúng ta thấy là từ góc nhìn thực tiễn — và đây có thể là chỗ mà triết học — tôi không biết từ “thực tiễn” gắn với triết học như thế nào.
Bởi vì tôi có xu hướng nghĩ triết học cũng mang tính thực tiễn.
Chúng ta có thể bàn thêm về chuyện đó ngay sau.
Nhưng tôi nghĩ từ góc nhìn tìm kiếm mục đích.
Tôi không nói về mục đích theo nghĩa “Mục đích” viết hoa, đúng không?
“Sự thật” viết hoa.
Tìm mục đích — có thể điều đó không làm bạn thỏa mãn về mặt triết học — nhưng những gì chúng ta biết từ bằng chứng thực nghiệm về những người vô mục đích và những người có mục đích là cảm giác chủ quan về mục đích xuất phát từ nhiều thứ khác nhau.
Như tôi đã nhắc đến: tự chủ, khả năng nhận diện cảm xúc của mình, và cả cảm giác về “narrative identity” (nhận dạng dựa trên câu chuyện đời).
Vì vậy có một mục đích trong đời đòi hỏi phải có một “bản ngã”, và một trong những lý do khiến không ai cảm thấy mình đang đi đến đâu trong đời là vì họ thực sự không có cảm giác rõ ràng về mình là ai.
Và tôi nghĩ đây là một điểm rất thú vị vì chúng ta đang nói về những mục đích khác nhau, bởi vì tôi không biết — điều bạn tìm thấy về mặt triết học — có thể không đúng về mặt triết học, có thể đúng về mặt thần kinh học nhưng không đúng về mặt triết học.
Tôi không biết phải tiếp cận chuyện đó thế nào.
Ý tôi là tôi phần nào biết vì nếu ta nói về ý thức và trải nghiệm chủ quan và cách người bạn của bạn đã được biến đổi — và nhân tiện, anh ta có thể không bị biến đổi.
Nói về việc “cope” (đối phó/an ủi), có khả năng khi ai đó, bạn biết đấy, đột ngột theo một tôn giáo và cảm thấy tuyệt vời, thì đó là kiểu “mẹ của mọi cách an ủi”, đúng không?
Đôi khi họ tìm thấy — họ tiếp nhận — đó không phải là việc hình thành bản sắc.
Thực ra đó là sự định danh, kiểu như “tôi sẽ gia nhập đội này và giờ tôi thuộc về đội này và giờ tôi biết mình là ai. Tôi có mục đích. Mọi thứ như được sắp đặt.”
Nhưng thường thì cũng vì lý do đó tôn giáo không phải lúc nào cũng mang lại hạnh phúc 100% cho mọi người, bởi vì có một trải nghiệm chủ quan nội tâm trong mối quan hệ với Thiên Chúa hay thứ gì đó tương tự, và tôi nghĩ ta có thể chuyển sang chuyện ý thức từ đó.
Rốt cuộc điều quyết định bạn có thực sự cảm thấy tốt về chuyện đó hay không chính là trải nghiệm chủ quan đó.
Và điều thú vị nữa là qua một số trải nghiệm chủ quan ấy, tôi nghĩ những người có những trải nghiệm đó tin rằng nó cho họ tiếp cận với chân lý với chữ T viết hoa, như những người Gnostic và những người tương tự.
Tôi đã làm một việc ở tuổi 24 mà có ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc đời tôi.
Tôi đặt cho mình thử thách đăng bài mỗi ngày trên các kênh mạng xã hội.
Lúc đó tôi làm để tăng lượng người theo dõi.
Nhưng điều đó đã ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống tôi và có hai điều đáng chú ý xảy ra khi tôi làm thế.
Tôi học nhanh hơn vì mỗi ngày tôi ghi lại điều đang xảy ra với mình và cố gắng chắt lọc thành thứ có thể chia sẻ với thế giới.
Nhưng điều đáng chú ý hơn là nó dẫn tôi đến việc xây dựng một lượng người theo dõi lên tới hàng triệu, và đó là nền tảng mà tôi dùng để khởi động Diary of a CEO.
Và đó là lý do tôi muốn kể cho bạn về nhà tài trợ hôm nay, Adobe Express.
Họ là nền tảng tôi dùng để tạo tất cả các bài đăng trên LinkedIn và Instagram.
Chỉ vài cú nhấp chuột, và bạn không cần phải là chuyên gia.
Vì vậy tôi thích dùng nó, bởi tôi không phải là chuyên gia thiết kế đồ họa.
Nó dễ tiếp cận cho tất cả chúng ta, ngay cả khi ta không có kỹ năng kỹ thuật để thiết kế những thứ hay ho.
Vậy nếu bạn muốn bắt đầu gia tăng cả tầm ảnh hưởng lẫn kiến thức, như tôi đã làm ở tuổi 24,
hãy truy cập adobe.ly/Stephen và bắt đầu với Adobe Express.
Đó là adobe.ly/Stephen.
Quay lại một chút với một số câu hỏi phổ biến từ khán giả của chúng ta.
Một trong những câu hỏi phổ biến nhất là, liệu mỗi người chúng ta có một mục đích cụ thể hay là do tự chọn, Greg?
Theo quan điểm của tôi, nếu Thiên Chúa tạo chúng ta vì một lý do và Ngài muốn chúng ta có mối quan hệ với Ngài,
mỗi cá nhân có những khả năng khác nhau.
Và việc thực hiện những khả năng mà Thiên Chúa ban cho họ, cả những khả năng chung lẫn những khả năng cụ thể,
như tôi có những khả năng đặc thù riêng, thì làm điều đó sẽ khiến tôi cảm thấy thỏa mãn.
Vậy Thiên Chúa có ban cho tôi một mục đích không?
Có.
Và nó có khác với mục đích của Alex không?
Tôi sẽ nói trong những chi tiết nhỏ thì có.
Bạn là một con người khác anh ấy.
Vậy tôi có thể hỏi bạn một câu chợt nảy ra không?
Một lần nữa, tôi rất tò mò.
Nếu Stephen Bartlett bị ung thư khi một tuổi và anh ấy chết thì sao.
À, tôi hiểu.
Ừ.
Vậy thì anh sẽ không hoàn thành những điều cụ thể mà Thiên Chúa đã dự định cho anh.
Nhưng những chuyện như vậy xảy ra bởi vì chúng ta sống trong một thế giới bị vỡ vụn.
Nó không phải là thế giới hoàn hảo.
Đó không phải là thế giới hoàn toàn tốt mà Thiên Chúa đã tạo.
Có một điều đã xảy ra làm vỡ thế giới.
Điều gì đã xảy ra?
Sự phản bội của loài người.
Sự phản bội của loài người.
Vào thời điểm nào trong lịch sử?
À, ngay từ ban đầu với cha mẹ đầu tiên của chúng ta, được chứ?
Vậy là những con người đầu tiên.
Những con người đầu tiên.
Đó là lý do kể từ đó tất cả con người có xu hướng mắc về cái ác, điều mà tôi nghĩ phần nào có thể định lượng được.
Cái đó có bao gồm các loài người khác không?
Người Neanderthal?
Tôi biết đó là câu hỏi nhiều người đang thảo luận hiện nay, được chứ?
Và ranh giới chính xác thì kéo ở đâu?
Tôi không — đó là lĩnh vực tôi đi sâu vào.
Nhưng tôi nghĩ đã có một tổ tiên nguyên thủy của loài người như chúng ta hiểu bây giờ, người mang hình ảnh của Thiên Chúa nơi con người và đã vi phạm mệnh lệnh của Ngài, nổi loạn chống lại Ngài.
Và điều đó đã ảnh hưởng đến thế giới, được chứ?
Và vì vậy bạn sẽ có —
Đó là lý do trẻ em bị ung thư.
Một số người sẽ, bạn biết đấy, không hoàn thành tất cả — những mục đích tối hậu mà Thiên Chúa dành cho họ trong kiếp này.
Nói rõ nhé, trẻ em bị ung thư bởi vì, ví dụ, khoảng hai triệu năm trước, vào lúc loài người bắt đầu — tôi sẽ không đặt mốc thời gian — có ai đó đã nổi loạn chống lại mệnh lệnh của Chúa. Và đó là lời giải thích cho — Đây là một câu hỏi hợp lý. Và, bạn biết đấy, một số chi tiết này tôi chưa làm rõ. Còn động đất, sóng thần và những thứ tương tự thì sao? Rõ ràng có tác động của sự nổi loạn của con người lên trái đất. Mức độ tác động đó đến đâu thì tôi không hoàn toàn chắc. Nhưng đó là lý do tôi dùng từ “broken” (bị phá vỡ/bị hỏng) vì đó là một thuật ngữ khá rộng, thay vì cố gắng nêu từng trường hợp cụ thể của những thứ có vẻ bất thường so với một thế giới tốt đẹp. Không như lẽ ra nó nên thế, có thể nói vậy. Tôi nghĩ đó là lời giải thích cho những điều này mặc dù chúng ta không nhất thiết phải liệt kê từng trường hợp riêng lẻ và cách mà nó bị thiếu sót.
Alex, tôi muốn đặt cùng câu hỏi cho bạn: bạn có nghĩ mình sinh ra đã có một mục đích được định sẵn cho cuộc đời mình không?
Không, không theo nghĩa đen. Tôi nghĩ rằng tôi sinh ra với những khuynh hướng thực sự được “cấy” vào ý thức và ADN của mình. Gần như là những xu hướng. “Xu hướng” là từ hay. Ví dụ, xu hướng ăn uống của tôi. Tôi không nghĩ mình học được chuyện đó. Tôi nghĩ tôi sinh ra đã có. Nhưng — nếu bạn nói — nếu bạn nói, bạn có nghĩ mình được ban cho cảm giác đói từ lúc sinh không? Tôi sẽ nói, không, theo nghĩa thơ ca thì có thể. Nhưng ý tôi là tôi sinh ra đã có cái gọi là “cảm giác đói” này, tôi không học nó, đó chỉ là một phần cấu tạo của tôi. Tôi nghĩ điều tương tự đúng với nhiều động lực trong cuộc sống, chẳng hạn cảm giác ý nghĩa mà bạn có thể cảm nhận. Tôi nghĩ nó có từ khi sinh ra.
Câu hỏi tương tự cho bạn, Alec. Bạn có nghĩ rằng mỗi người trong chúng ta có một mục đích cụ thể hay là tự chọn?
Tôi nghĩ là cả hai. Vậy tôi sẽ giới thiệu hai khái niệm mà chúng ta chưa nói đến: dharma và karma. Và tôi nghĩ đó là những khái niệm đôi khi khó hiểu. Tôi sẽ cố gắng giải thích nhanh. Dharma là một từ tiếng Phạn thường được dịch là “nghĩa vụ”. Cách tôi mô tả dharma, lý do tôi nghĩ nó quan trọng là hiện giờ nếu nhìn vào thế giới, nhiều người đang không vui. Và thường họ bị kẹt giữa lựa chọn làm điều họ muốn và làm điều họ nên làm. Làm điều họ muốn có thể mang lại dopamine, có thể vui theo cách nào đó. Làm điều họ nên làm thường đau đớn theo cách nào đó. Vì thế theo tôi, dharma là dạng nghĩa vụ. Nhưng điều then chốt giúp người ta khi họ tìm thấy dharma của mình là nó cho phép bạn chọn điều tiêu cực. Nó cho phép bạn chọn điều khó khăn. Nếu ai đó chĩa súng vào tôi và tôi nhìn thấy khẩu súng đó, khẩu súng nghĩa là đau, là khổ, là cái chết. Bạn biết đấy, cuộc đời tôi sẽ chấm dứt và tôi sẽ không còn gì để lại, nên mục đích của tôi sẽ chấm dứt. Vậy tôi cố gắng tránh khỏi điều đó. Nhưng nếu ai đó chĩa súng vào con tôi và tôi có cảm giác yêu thương, niềm vui tràn ngập hay bất cứ thứ gì, tôi sẽ lao vào con đường đó. Tôi nghĩ khi hiểu được nghĩa vụ của mình, điều đó cho ta cảm giác được neo chặt. Nó cho ta một phương hướng.
Tôi nghĩ điều làm nhiều người bối rối là họ nghĩ nghĩa vụ là một thứ siêu việt — là một chuyện lớn lao. Như thể Nghĩa vụ với chữ N hoa. Như tôi sinh ra trên đời này để làm những nhiệm vụ lớn lao đó. Như tôi cần phải chữa ung thư hay thứ gì đó như vậy. Thực tế, dharma thường rất nhỏ. Vậy — Nghĩa vụ không phải là vượt lên trên hay gắn với một điều đạo đức siêu việt sao? Tôi không rõ lắm về “đạo đức”. Đây là chỗ tôi nghĩ — bạn nói “nên” (should). Ừ, đúng, đó thường là một thuật ngữ mang tính đạo đức, phải không? Ở phương Tây. Nên tôi nghĩ có một tập hợp tiên đề khác. Tôi dùng dharma và người ta hay gán đạo đức lên dharma, trong khi tôi không nghĩ điều đó thực sự công bằng.
Quay lại chuyện tôi có một nghĩa vụ, để đưa ví dụ khác và các bạn có thể tự quyết định điều đó có phải là đạo đức hay không. Khi tôi làm việc ở phòng cấp cứu và có bệnh nhân bước vào, tôi có nghĩa vụ đối với bệnh nhân đó. Nhiều người không hiểu dharma là nó bị chi phối rất nhiều bởi hoàn cảnh. Vậy dharma của bạn sẽ phần nào phụ thuộc vào gia đình bạn có, trách nhiệm bạn mang. Nếu bạn có con, bạn có một dharma đối với những người đó. Tôi nghĩ đó là một phần của thứ chúng ta gọi là mục đích. Tôi nghĩ phần còn lại của mục đích — và điều này đến gần hơn với quan niệm phương Tây — là karma. Quay lại câu hỏi của bạn về việc nếu một đứa trẻ bị ung thư chết ở tuổi một, liệu mục đích của chúng có được hoàn thành không? Có thể nói là có, vì đó có thể đã là mục đích của chúng trong kiếp này, phải không?
Vậy mục đích của chúng có thể đã là — có một câu chuyện rất thú vị — nhiều năm trước, có một nhóm thiên thần. Tôi sẽ dùng thuật ngữ phương Tây là devas, những vị đã làm phiền Shiva khi ông đang thiền. Và ông đã nguyền họ và nói, lời nguyền của các người sẽ là các người sẽ phải sinh ra trên trái đất trong một kiếp người. Và các devas đã như, ôi trời ơi, điều này thật khủng khiếp. Chúng tôi sẽ bị nguyền phải sinh ra trên trái đất, và trái đất đầy khổ ải, đầy việc vô nghĩa như Sisyphus, và chẳng có “Ý nghĩa” chữ hoa. Rồi họ đến gặp con gái của Shiva và xin bà, này, bà có thể giúp chúng tôi được không? Làm ơn đi nói với cha bà được không? Xin ông thay đổi bản án được không? Và bà nói Shiva sẽ không bao giờ thay đổi bản án đó. Không thể làm được. Ông ấy cũng phần nào là hiện thân của karma và những thứ tương tự — nhưng bà nói, tôi có thể giúp các người.
Những gì tôi có thể làm là tôi sẽ được sinh cùng các bạn, và rồi có một chuyện khác trong Mahabharata là về cơ bản cô ấy sinh bảy đứa con rồi rồi dìm chết chúng ngay ngày hôm sau khi sinh.
Và vì vậy cô ấy nói tình huống kỹ thuật là bạn sẽ được sinh cho một kiếp sống. Tôi có thể làm cho cả một kiếp xảy ra trong một khoảnh khắc.
Bây giờ, tôi không biết điều đó có thật không. Tôi không biết điều đó có đạo đức không. Tôi không biết đó có phải là thần thoại hay không. Nhưng đó là một lời giải thích khả dĩ cho lý do tại sao trẻ em bị ung thư. Đó là một lời giải thích khả dĩ cho lý do tại sao trẻ em bị ung thư.
Bây giờ, tôi nghĩ chuyện nghiệp là khi bạn hỏi liệu mục đích sống của bạn có được định trước hay không. Vì vậy tôi nghĩ bạn thừa hưởng một tập hợp hoàn cảnh nhất định và một phần mục đích của bạn sẽ liên quan đến những hoàn cảnh mà bạn thừa hưởng. Nhưng điều khác về nghiệp, mà tôi nghĩ nhiều người hiểu sai, là họ nghĩ rằng nó có nghĩa là định mệnh. Tôi nghĩ tất cả những gì nó có nghĩa là định luật III của Newton: mỗi hành động đều có một phản ứng tương đương và ngược chiều. Rằng trong khi bạn có thể thừa hưởng một bộ hoàn cảnh, cách bạn hành xử đang gieo hạt cho kiếp sau của bạn.
Vì vậy đây là nơi, như bạn biết đấy, tôi biết tôi đang giới thiệu một loạt khái niệm và điều đó thú vị. Bạn biết không, chúng tôi bắt đầu một chương trình thành viên ở Healthy Gamer. Và một phần lý do chúng tôi làm thế là vì nhiều khái niệm này, nếu bạn biến chúng thành những video YouTube dài 50 phút, người ta cuối cùng chỉ có nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời. Vì vậy chúng tôi đi sâu vào nhiều khía cạnh và tôi nghĩ nó đòi hỏi phải có chiều sâu bởi vì tôi chắc mọi người đang nghe cũng có rất nhiều câu hỏi. Nhưng để trả lời ngắn gọn câu hỏi của bạn, tôi sẽ nói rằng, vâng, bạn sinh ra để, tôi không biết về một lý do cụ thể, nhưng có một tập hợp những điều khác nhau mà chỉ có bạn mới có thể làm. Bạn có một bộ gen độc đáo, bạn có một tập hợp trải nghiệm độc đáo, bạn có một cấu trúc tâm lý độc đáo. Và quá trình trong tâm thần học mà chúng tôi gọi là đi tìm ý nghĩa giúp rất nhiều khi người ta có chấn thương, đúng không? Để giúp ai đó hiểu tại sao điều khủng khiếp này lại xảy ra với họ. Và một khi bạn tạo ra ý nghĩa từ nó, điều đó giúp bạn thích nghi một cách có lợi.
Nhưng tôi nghĩ rằng nó cũng không nhất thiết là đã được tiền định. Bạn có thể trì hoãn việc hoàn thành những nghiệp của mình và rồi chúng sẽ cứ quay lại.
Vậy, Tiến sĩ K., tôi vẫn còn một câu hỏi về chuyện này. Ông nói về nghĩa vụ và tôi đã hỏi về đạo đức ở đó và ông có phần né tránh. Ờ, không hẳn, nhưng rồi ông dùng từ “nghĩa vụ” trong phòng cấp cứu. Và nghe có vẻ với tôi khi ông nói về những thứ đó, ông thực sự đang viện dẫn đến những phạm trù đạo đức, những việc bạn nên làm, bạn có nghĩa vụ phải làm, bạn có bổn phận phải làm. Có lẽ là chuyện đúng đắn, ông không dùng cụm từ này, nhưng nghe như ông đang nói đây là điều đúng nên làm, điều đức hạnh nên làm, trái với điều sai nên làm. Vậy tôi hiểu những cụm từ đó thế nào nếu chúng không thực sự nói đến các phạm trù đạo đức chân chính?
Vậy khi ông nói “phạm trù đạo đức,” ông đang ám chỉ một cái đúng và sai siêu việt chăng?
Tôi đang nói về các nguyên tắc đạo đức, điều đúng và sai về mặt đạo đức, nếu ông muốn. Chúng mang tính siêu việt vì chúng không đơn thuần nằm trong các phân tử, đại loại như vậy. Chúng ở trên chúng ta, siêu việt.
Được rồi, nên tôi —
Vâng, theo nghĩa đó.
Ừ. Và có — và có hậu quả cho hành vi của chúng ta theo cách này hay cách khác. Và hậu quả, không chỉ là, bạn biết đấy, tính lợi ích thuần túy. Không chỉ là, à — nếu tôi để bánh mì nướng quá lâu, nó sẽ bị cháy. Nhưng bạn — bạn nên làm những điều bạn vừa mô tả. Bạn nên giúp người đó. Tôi nghĩ đó là một từ mang tính thường thức khá phổ biến, một phạm trù đạo đức, kiểu đức hạnh, tội lỗi.
Tôi nghĩ liệu đó có phải là thường thức hay không còn tùy thuộc vào cái gì là phổ thông, đúng không? Vì vậy, tôi nghĩ đây là nơi mà những khái niệm này, tôi không nghĩ chúng hoàn toàn tương ứng một-một. Vì vậy, tôi nghĩ làm tròn dharma của bạn—nói nôm na—là khi tôi ném một quả bóng lên không, nó sẽ rơi xuống.
Được chứ?
Dharma đại khái là làm phần tiếp theo của những gì bạn đã phần nào cam kết. Vì vậy khi bạn nói bạn nên giúp người đó trong phòng cấp cứu, tất cả những gì bạn muốn nói là bạn không bị ép buộc về mặt đạo đức theo nghĩa đức hạnh. Nhưng có một hệ quả nếu bạn làm điều đó so với việc làm điều ngược lại. Vâng, và tôi nghĩ có một lớp đạo đức, nhưng lớp đó không thuộc về dharma.
Ví dụ, có yamas và niyamas, những thứ như tính thành thật, ahimsa, nghĩa là bất bạo động. Vì vậy có một loạt những điều mà nhìn chung chúng ta gọi là đạo đức. Và làm những điều đó thường phù hợp với dharma. Nhưng, bạn biết đấy, Mahabharata là một ví dụ tuyệt vời về một người nói, tôi không muốn giết anh em họ của mình và tôi không muốn giết thầy của mình. Và Krishna nói, bạn nhất định phải làm vì điều đó phù hợp với dharma. Vì vậy tôi nghĩ dharma thường bị dịch chệch sang “đạo đức,” nhưng tôi nghĩ khi dịch như vậy bạn mất đi cái gì đó.
Greg, tôi hỏi bạn được không, ông có nghĩ ông có thể có một cuộc đời trọn vẹn mà không có một mục đích siêu việt không?
Ở một mức độ nào đó. Ở một mức độ nào đó.
Những gì tôi mô tả trước đó là nếu Chúa tạo chúng ta vì một mục đích và tạo thế giới vì sự thịnh vượng của con người, và tôi nghĩ chúng ta có một mô tả cơ bản về điều đó ngay từ phần đầu của câu chuyện của chúng ta, ví dụ. Thì những người không tin Chúa hay thậm chí không tin gì liên quan tới tôn giáo, nếu họ rơi vào khuôn mẫu của những thứ mà Chúa đã tạo ra cho sự thịnh vượng, họ sẽ thịnh vượng ở một mức độ đáng kể.
Bạn vừa đề cập trước đó về việc có con, và đây phần nào là một trải nghiệm phổ quát. Bây giờ, bạn đã đưa ra một mô tả mang tính tự nhiên về lý do tại sao chúng ta cảm thấy như vậy. Cảm nhận của tôi là Chúa tạo chúng ta cho mục đích đó: sinh sôi, nảy nở, và chinh phục. Và chinh phục không có nghĩa là cưỡng bức hay phá hủy Trái Đất. Nó có nghĩa là làm việc một cách hiệu quả với những gì Chúa đã ban cho chúng ta để phục vụ.
Bây giờ, ai đó có thể kết hôn và duy trì hôn nhân, có con và hoàn thành mục đích đó, và cảm thấy rất thỏa mãn khi làm như vậy, chứ không phải theo đủ thứ biến thể khác mà chỉ làm rối cuộc đời họ. Và họ sẽ cảm thấy hài lòng và mãn nguyện với điều đó. Nhưng đó là vì họ, theo một nghĩa nào đó, đang làm những việc mà Chúa đã tạo con người để làm nhằm giúp họ thịnh vượng. Có thể nghĩ theo cách rất mang tính cơ học. Bạn có một phương tiện được thiết kế hoạt động theo một cách nhất định, và nếu bạn làm đúng những gì cần làm cho phương tiện đó, nó sẽ chạy tốt.
Vậy nên tôi có thể có một cảm giác mục đích lớn lao nếu tôi làm nhiều việc được xem là đức hạnh trong Kinh Thánh mà không cần phải tin. Ừ, bạn vẫn có thể sống đức hạnh. Chắc chắn bạn có thể làm những việc đó. Lập luận của tôi — và đây là điều tôi đã cố gắng nhắc tới một chút trước đó, Dr. K — là nếu không có Chúa đặt ra điều đúng và sai, thì sẽ không có đúng sai thực sự vì không có luật nào mà chúng ta phải tuân theo. Chúng ta chỉ làm mọi thứ thôi, được chứ? Nếu bạn tin vào quan điểm tiến hóa theo kiểu này…
Nói chung thì tôi không tin. Không theo cách mà Alex đã trình bày. Đó là một lời giải thích vĩ đại cho hầu như mọi thứ. Nhưng nó không giải thích mọi thứ. Nó giải thích sự biến dị của sự sống trên Trái Đất. Bởi vì tiến hóa thì — tôi đang nghĩ về con chó của tôi. Tôi nghĩ về Pablo. Tôi tự hỏi tại sao nó lại giao phối với những con chó khác? Tại sao nó lại bảo vệ những con con của nó? Tại sao nó làm những việc đó — như trong ví dụ của Dr. K, nó chăm sóc mọi thứ. Nó chăm sóc tôi. Khi tôi không có ở nhà, nếu có người vào mà bạn gái tôi ở đó, nó chăm sóc bạn gái tôi. Nó chỉ sủa khi cô ấy ở nhà một mình. Vậy nên nó dường như thể hiện một dạng đạo đức. Dường như nó hiểu một ý niệm riêng về đúng và sai. Nhưng tôi —
Chà, tôi sẽ không mô tả như vậy, như thể nó đang nghĩ “Tôi nên làm điều này. Nếu tôi không làm, tôi đã làm điều sai.” Tôi nghĩ động vật có những bản năng được thấm vào chúng và có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tự nhiên đến một mức độ nào đó, tôi đoán vậy. Nhưng chúng được tạo ra cho những mục đích. Và đó là lý do nhiều loài hành động như vậy: bởi những bản năng rất tinh vi đó cho phép chúng tồn tại và sống tốt, sinh tồn và sinh sản. Nhưng tôi không có lý do để nghĩ rằng chúng đang nghĩ “tôi đang làm điều đạo đức.” Và nếu chúng không làm điều mà chúng ta cho là đúng thì liệu có phù hợp để buộc tội chúng đã làm điều vô đạo đức hay không? Lịch sử có phải đã cho thấy rằng ngay cả trong những thời kỳ khi nhìn lại chúng ta nói đó không phải là điều đạo đức, như người Đức Quốc xã trong Thế chiến II? Họ hành xử theo cách giúp họ tồn tại trong hoàn cảnh họ ở. Người phát xít đến trại tập trung rồi về nhà tỏ ra tử tế với gia đình — anh ta nghĩ mình đang làm điều đúng.
Đây là một trong những lý do tôi cho rằng lời giải thích tiến hóa là không đầy đủ. Bởi vì dường như có nhiều việc con người làm mà có vẻ tốt cho họ hoặc cho bộ tộc của họ, nhưng khi nhìn lại chúng ta đánh giá và thấy đó là sai, là ác, là độc ác. Và tôi nghĩ những đánh giá của chúng ta trong vấn đề đó là đáng tin cậy, được chứ? Rằng chúng ta có những trực giác đạo đức cho phép chúng ta nhìn thấy những điều thật về vấn đề đó. Và những điều này tương đối phổ quát. Ý tôi là chẳng quan trọng bạn sống ở đâu hay sống vào thời nào — con người vẫn đặt câu hỏi về vấn đề cái ác trên thế gian, được chứ? Và tôi nghĩ đó là vì —
Nhưng định nghĩa về cái ác dường như thay đổi theo thời gian vì, ví dụ, tôi — tức là, nếu vài trăm năm trước tôi sẽ không được ngồi ở bàn này vì tôi là người da đen. Vào thời đó nhiều người nghĩ đó là điều đúng. Họ không cho rằng đó là điều ác. Tất nhiên không phải tất cả mọi người lúc đó đều nghĩ thế. Nhưng các tập tục xã hội sẽ thay đổi theo thời gian và mọi người phản ứng khác nhau. Nhưng chỉ vì có sự khác biệt trong cách người ta tin về đạo đức không có nghĩa là không tồn tại một đạo đức vững chắc. C.S. Lewis đã nghiên cứu vấn đề này, xem xét những điều dường như vượt lên trên văn hóa khi xét về các đánh giá đạo đức mà dường như đúng ở mọi nền văn hóa. Nhiều khi khác biệt không phải ở chỗ sự thật đạo đức khác nhau mà là — cách nhìn nhận khác nhau, được chứ? Vậy nên điều được coi là anh hùng trong trường hợp này có thể không được tính là anh hùng ở trường hợp khác, mặc dù anh hùng về cơ bản được coi là một thứ bình thường.
Tôi đã chờ cơ hội để quay lại chuyện rằng chúng ta vừa mới lướt qua hai trong số những giải thích mà tôi nghĩ là khả dĩ nhất — ít nhất là hai giải thích đầu tiên lóe lên trong đầu tôi — về lý do tại sao trẻ em bị ung thư. Và tôi chỉ tự hỏi như một câu hỏi là liệu ông có cho rằng — liệu lời giải thích của ông nghe với ông giống như cách nó nghe với tôi, như cả hai lời giải thích kia nghe với tôi không. Tôi không biết chúng nghe như thế nào với ông, nhưng ý tưởng rằng điều mà chúng ta đối mặt ở mức độ hiện sinh căn bản nhất, theo tôi, là đau khổ. Có nỗi đau của chính chúng ta và nỗi đau của người khác, và nỗi đau dường như vô nghĩa của một đứa trẻ phải chịu ung thư và không thể sống sót. Người ta nói với tôi rằng trước bi kịch hiện sinh như vậy, tôi tìm đến tôn giáo để cho chúng ta một cảm giác mãn nguyện và một lời giải thích.
Nhưng khi bị hỏi về cơ chế như thế nào, người ta nói với tôi là vì vào một số năm nào đó không được tiết lộ trước đây, có người đã phạm tội chống lại Thiên Chúa và đó là lý do con của bạn bây giờ đã chết vì ung thư.
Có hàng triệu người nghe chương trình này.
Sẽ có người đang nghe trong số đó mà con họ đã chết vì ung thư.
Tôi tự hỏi điều đó có mang lại cho họ chút an ủi nào không.
Tương tự, ý tưởng rằng, bạn biết đấy, có thể là một vài thiên thần bất mãn không muốn xuống trần quá lâu.
Và vì vậy nếu có gì, bạn thực ra đang làm họ một ân huệ bằng cách giết họ bằng ung thư.
Tôi không biết điều đó có mang lại kiểu—
Chà, tôi không biết.
Câu trả lời của anh là gì về điều đó?
Tôi nghĩ tôi không có, nhưng tôi không thích những người tự xưng là họ có câu trả lời.
Nhưng khi nói thực tế, lại nói ra điều mà theo tôi sẽ đem lại hiệu ứng ngược lại, mà— và tôi không có ý nói điều này mang tính cá nhân.
Ý tôi là, dưới góc độ một lời giải thích tôn giáo.
Tôi không biết.
Tôi chỉ muốn đem lại sự an ủi cho điều đó.
Mọi người sẽ có cơ hội phản hồi về việc này.
Xin lỗi.
Ý tưởng rằng điều này thậm chí gần như là một lời giải thích cho việc tại sao chuyện này xảy ra.
Tôi muốn bạn cân nhắc điều bạn thấy có khả năng hơn nếu ta giả định rằng về bản chất chúng ta hiện tồn ở đây như những sinh vật ngẫu nhiên chỉ cạnh tranh trong một cuộc đấu sinh tồn mà không có ý nghĩa hay sự giám sát nào được ban tặng.
Ta có thể mong đợi tìm thấy gì?
Và tôi muốn hỏi bạn sẽ mong đợi thấy gì nếu ta được tạo nên có mục đích bởi một Thiên Chúa yêu thương, Người muốn tất cả chúng ta được hiệp thông với Người.
Nhưng vì lý do nào đó Người nghĩ là cần thiết rằng chúng ta phải tồn tại trong tấm màn nước mắt này trong thế giới vật chất trước.
Bạn sẽ mong đợi tìm thấy gì?
Tôi không nghĩ— rồi nhìn xem những gì bạn thực sự tìm thấy.
Nhìn vào những gì bạn thực sự thấy trong thế giới tự nhiên.
Ngay cả nếu bạn chỉ tính đến nỗi khổ của động vật không phải loài người, chỉ một lượng khôn lường của trải nghiệm tiêu cực.
Dường như không có lý do.
Chưa kể đến thực tế là trẻ em mắc ung thư, như anh nói.
Và như anh đã gợi ý, có những cái ác mà con người gây ra như Holocaust.
Nhưng cũng có những cái ác mà họ không làm, như động đất, sóng thần và tương tự.
Chà, tôi không nghĩ chúng ta sẽ mong thấy bất kỳ điều nào trong số này nếu ta giả định giả thuyết kia.
Nhưng nếu ta giả định rằng chúng ta chỉ là những sinh vật tồn tại một cách ngẫu nhiên trong một cuộc đấu tranh sinh tồn, thì không chỉ ta giải thích được điều này, mà ta còn mong đợi điều đó xảy ra.
Vì vậy tôi nghĩ nó cung cấp một lời giải thích tốt hơn nhiều.
Điều đó không có nghĩa là biện minh.
Ý tưởng—chúng ta đã nói về tiến hóa và anh nói rằng vấn đề anh có với thế giới quan Darwin là dường như nó nói rằng—dường như ủng hộ “sinh tồn của kẻ thích nghi nhất”.
Và vẫn có những điều mà tiến hóa dường như chỉ ra mà chúng ta sẽ lên án về mặt đạo đức.
À, tất nhiên, bởi vì tiến hóa do chọn lọc tự nhiên là một lời giải thích về cách mọi thứ trở nên như hiện tại.
Nó theo cách nào cũng không phải là một sự biện minh cho hành vi.
Nó thậm chí không hoạt động theo cách đó.
Không một lý thuyết khoa học nào giải thích tại sao mọi thứ xảy ra lại là một dạng biện minh, cũng như định luật hấp dẫn của Newton không phải là một biện minh đạo đức cho chuyển động của các hành tinh.
Đương nhiên không phải vậy.
Nó chỉ là một lời giải thích.
Nhưng tôi thực sự muốn nhấn mạnh điểm này rằng tôn giáo phải làm nhiều hơn thế.
Nếu bạn muốn các truyền thống tôn giáo làm những gì bạn cho là họ làm, tức là đem lại an ủi hiện sinh cho những người đang đau khổ, bạn phải làm nhiều hơn khi đối diện với trẻ em chết vì ung thư hơn là một lời tham chiếu đến những con người huyền thoại đã tồn tại hoặc theo một cách hoàn toàn không thể hiểu được.
Có nhiều điều ở đây, được chứ?
Tôi không nghĩ điều này có thể là an ủi cho bất cứ ai đang chịu đựng khi nói rằng đã có một sự sa ngã, được chứ?
Sự sa ngã chỉ là lời giải thích cho những gì đã sai và tại sao có điều sai trên thế giới.
Như tôi đã nói trước, không quan trọng bạn sống ở đâu hay khi nào.
Ai cũng biết có điều gì đó không ổn.
Và cách họ thể hiện mối quan ngại đó về cái gì đó sai là bằng các thuật ngữ đạo đức.
Thế giới không như lẽ phải của nó.
Nó lẽ ra phải khác đi.
Và khi bạn đưa ra ví dụ, đôi khi là cái ác tự nhiên.
Nhưng nhìn chung, đó là các ví dụ về cái ác đạo đức, những thứ mà chúng ta gọi là cái ác đạo đức, được chứ?
Những điều mà con người không nên làm, được chứ?
Đó là lý do tôi đặc biệt tránh những điều đó.
Không, đúng.
Anh không nêu ví dụ nào.
Nhưng ẩn ý là, và đây là chỗ phát biểu nổi tiếng của Richard Dawkins rằng đây chính xác là kiểu thế giới mà ta có thể mong đợi nếu ở cơ bản không có thiết kế, không có công lý, không có ác, không có thiện, chẳng có gì ngoài sự mù quáng, tàn nhẫn và thờ ơ.
Chà, tôi thực sự nghĩ đây không phải là thế giới mà chúng ta tìm thấy, cái mà anh ấy vừa mô tả.
Vâng, đó là một thế giới tràn ngập đau khổ.
Và có một cách giải thích cho điều đó, mà anh vừa nêu.
Cũng có một cách giải thích khác cho nó mà có một giải pháp, được chứ?
Giải thích đó là gì?
Xin lỗi, rằng Thiên Chúa đang trong quá trình giải quyết vấn đề cái ác theo thời gian.
Ý tôi là lời giải thích vì sao cái ác lại tồn tại ngay từ đầu.
Anh nói là sự sa ngã.
Tôi không có ý ngắt lời, nhưng anh đã nói.
Anh đã tham chiếu đến sự sa ngã hai lần rồi.
Và lần trước tôi thử hỏi dường như anh có phần nói là anh không thực sự biết.
Nhưng nếu sự sa ngã là…
Tôi không đưa ra chi tiết cụ thể về nguồn gốc tổ tiên trong tiến hóa của con người hay bất cứ điều gì như vậy.
Sự sa ngã là gì, về mặt lịch sử?
Sự sa ngã là gì?
Sự sa ngã là khi tổ tiên đầu tiên của chúng ta, thường được gọi là Adam và Eva trong câu chuyện, trong bản tường thuật về thực tại, nổi loạn chống lại Thiên Chúa.
Và khi họ nổi loạn chống lại Thiên Chúa, điều quan trọng là họ không vâng lời Người.
Người đã đặt cho họ một giới hạn.
Họ không vâng lời giới hạn đó.
Và khi họ không vâng lời, họ đã phá vỡ mối quan hệ của mình với Thiên Chúa bằng hành động nổi loạn.
Họ phá vỡ mối quan hệ với nhau.
Họ phá vỡ mối quan hệ với môi trường.
Tất cả những điều đó đã có những tác động mang tính vũ trụ.
Tuy nhiên có một giải pháp.
Đó mới chỉ là ba chương đầu thôi.
Bạn có biết lệnh là gì không?
Để tôi nói hết ý đã.
Được rồi.
Vấn đề chính là nổi loạn hay bất tuân.
Được rồi.
Có nhiều cách miêu tả khác nhau, nhưng theo tôi điểm then chốt là sự bất tuân.
Được rồi.
Bất tuân cái gì cơ?
Xin lỗi?
Bất tuân điều gì?
Ý anh là cái gì đã bị bất tuân?
Chúa bảo họ đừng làm một điều.
Điều gì vậy?
Đừng ăn trái của cây biết điều thiện và điều ác, và họ đã bất tuân.
Bất tuân.
Anh có hiểu điều đó theo nghĩa đen không?
Xin lỗi?
Như một cái cây thực sự và quả thực sự sao?
Tôi nhìn nhận đó là một câu chuyện khá thẳng thắn, nhưng đó không phải phần quan trọng.
Tôi không muốn sa đà vào chuyện đó.
Vậy trẻ con bị ung thư là vì ai đó đã ăn…
Xin lỗi?
Vì trẻ con bị ung thư là vì vài triệu năm trước có người đã ăn một trái cây.
Để tôi lùi lại và kể toàn bộ câu chuyện.
Được, xin kể.
Tôi nghĩ điều này sẽ hữu ích hơn.
Tôi không cố tỏ ra khó chịu đâu, nhân tiện.
Tôi chỉ thực sự, tôi không muốn bỏ qua những điểm này khi chúng ta đề cập đến chúng.
Ý tôi là, người nghe có thể sẽ như, tôi chưa từng nghe chuyện thằng ngốc này.
Tôi chưa từng nghe về Adam và Eva.
Họ sẽ cần biết anh đang nói gì.
Điều tôi muốn nói là đã có một sự bất tuân của con người, điều đó ảnh hưởng đến mối quan hệ của họ với Đức Chúa Trời, mà họ được tạo để hướng tới, và ảnh hưởng đến phần còn lại của thế giới.
Và từ đó, vấn đề cái ác, nói chung, kể từ đó thế giới đã bị vỡ, và Đức Chúa Trời có một kế hoạch để đem nó trở lại, không chỉ để làm cho thế giới lành mạnh trở lại, mà còn để đưa con người trở về mối quan hệ đúng đắn với Ngài khi họ đang nổi loạn với Ngài.
Và đây là nơi Chúa Giê-su xuất hiện.
Bây giờ, tôi đã viết một bài có tên Câu chuyện về thực tại, một cuốn sách nhằm mô tả điều đó một cách khá rõ ràng, ở mức tổng quát hơn.
Nó không nhằm trả lời hết mọi câu hỏi vì một vài câu hỏi, thẳng thắn mà nói, là không thể luận giải hết.
Nhưng bức tranh lớn hơn có thể hiểu được và có trong câu chuyện.
Nó có trong bản tường thuật về thực tại và trong kinh điển, các kinh Do Thái và các kinh Kitô giáo.
Chúng tạo thành một chỉnh thể, được chứ?
Và đó là những điều Chúa Giê-su đã đề cập tới.
Và Chúa Giê-su coi trọng những điều này dựa trên những gì Ngài nói về những điều cụ thể đó, được chứ?
Vì vậy, nói chung bây giờ, vì chúng ta sống trong một thế giới bị vỡ nát, có một câu trả lời mà chúng ta có thể có cho điều đó.
Chúng ta có một câu trả lời khả dĩ.
Anh biết đấy, chính Bertrand Russell từng nổi tiếng nói, anh sẽ nói gì về Đức Chúa Trời khi anh quỳ cạnh giường một đứa trẻ sắp chết?
Tôi nghĩ điều đó rất gợi xúc động về mặt cảm xúc.
Nhưng tôi nghe triết gia William Lane Craig, người mà tôi nghĩ anh cũng biết, nói rằng: Bertrand Russell, kẻ vô thần, sẽ nói gì khi hắn quỳ cạnh giường một đứa trẻ sắp chết?
Xui nhỉ?
Tiếc quá?
Chỉ có vậy thôi à?
Hắn sẽ không có câu trả lời nào cả.
Tiến sĩ Kay, bà có thể cho ý kiến của mình không?
Chắc chắn.
Trước hết, Alex, tôi muốn cảm ơn anh đã nêu ra và hơi giống như một con bulldog. Tôi nói vậy theo nghĩa tốt.
Anh đã nắm bắt được điều gì đó.
Anh tỏ ra rằng điều này không ổn.
Chúng ta quên rằng có người đang nghe chuyện này.
Con cái anh đã chết vì ung thư.
Tôi hoàn toàn hiểu điều đó.
Tôi nghĩ chúng ta chỉ cần luôn ghi nhớ điều đó, biết không.
Hoàn toàn đồng ý.
Tôi thực sự mừng anh đã nói vậy vì tôi nhận ra mình đã đưa ra một ví dụ tệ.
Và tôi nói điều này là một người có thể nhớ ngày tôi là sinh viên y năm ba trong lượt thực tập nhi khoa đầu tiên.
Tôi làm việc ở ICU đêm và có một đứa trẻ chín tuổi, tôi nghĩ bị lymphoma.
Tôi đã chứng kiến và ở bên phụ huynh khi đứa trẻ đó tiến tới cái chết.
Tôi đã làm việc ở những phòng khám nơi mọi người đến văn phòng tôi và họ hỏi về nghiệp.
Họ sẽ nói, họ sẽ hỏi tôi về nghiệp.
Họ sẽ nói: khi tôi chín tuổi, tôi bị lạm dụng tình dục.
Anh bảo tôi là điều đó là một phần của mục đích hay cái gì sao?
Tôi cũng nhớ khi tôi ở Ấn Độ, một trong những người bạn thân nhất, lần đầu tiên tôi đến Ấn Độ, tôi đã dành khoảng bảy năm để học để trở thành một tu sĩ.
Tôi khám phá nhiều điều rất hay như thiền, có một vài trải nghiệm siêu nghiệm, làm thay đổi quan điểm thế giới của tôi.
Và một trong những người bạn thân của tôi, cũng là một người thiền rất giỏi, chúng tôi đã nói về tôn giáo.
Tôi hỏi cậu ấy nghĩ gì về Ấn Độ giáo và một số khái niệm đó.
Và cậu ấy nói: tôi không thể chấp nhận tôn giáo nào mà nói nếu bạn bị cưỡng hiếp thì đó là lỗi của bạn.
Ừ.
Điều đó ám ảnh tôi.
Và vì vậy trong một thời gian dài ngay từ đầu, Stephen đã hỏi tôi một câu, tôi có phải là người theo Ấn Độ giáo không?
Ý tôi là, tôi có tôn giáo không?
Và tôi đoán tôi sẽ nói là có.
Nên suy nghĩ đó thực sự ám ảnh tôi.
Tôi nghĩ trong một thời gian dài tôi là người vô thần.
Tôi nghĩ giờ tôi vẫn thế.
Tôi nghĩ có vài điều khác hơi bất thường.
Ví dụ như người ta nghĩ — ở phương Tây, chúng ta nghĩ rằng vô thần, đa thần, và đơn thần là những đối lập.
Chúng ta không thực sự nghĩ thế trong Ấn Độ giáo.
Những thứ đó có thể cùng tồn tại.
Và điều tôi thực sự biết ơn anh là bởi vì tôi nghĩ khi — tôi rất mừng anh đã nói vậy.
Bởi vì khi tôi đưa ra ví dụ đó, thật thú vị vì tôi đang nghĩ về lý do tôi đề cập rằng chúng tôi có một hội viên.
Và lý do tôi đề cập là bởi vì đây là một trong những chủ đề mà tôi đã giảng trong bốn đến sáu giờ.
Và nếu anh nghe bài giảng đó thì anh sẽ hiểu bối cảnh mà tôi xuất phát.
Nhưng nếu không có bối cảnh đó — và nếu anh phần nào giả định — có quá nhiều tiên đề về đạo đức và về sự đáng nhận mà ví dụ đó nếu thiếu bối cảnh thích hợp nghe thật khủng khiếp.
Nó giống như con của anh chết lúc một tuổi. Ồ, có một mục đích lớn hơn. Anh chỉ chưa biết nó là gì.
Đúng là chuyện ấy làm người ta phát điên, phải không? Điều đó hoàn toàn không an ủi chút nào.
Vậy đây là quan điểm hiện tại của tôi.
Tôi thực sự nghĩ điều này — tôi nghĩ nghiệp tốt ở chỗ nó giúp đỡ con người.
Tôi cũng nghĩ điều đó là đúng.
Nhưng đây là chỗ tôi đang đứng bây giờ.
Vậy đó là phần nào hành trình của tôi.
Tôi nhận ra nó bị sắp xếp sai thứ tự.
Trải nghiệm siêu nghiệm.
Nghiệp có vẻ khủng khiếp.
Có khái niệm về sự “xứng đáng”.
Rồi nhiều năm sau, thông qua công việc với những người từng bị xâm hại tình dục và chứng kiến trẻ em chết trong đơn vị chăm sóc tích cực nhi, đấu tranh với những vấn đề này, không chỉ kiểu là có người ở ngoài kia.
Mà là bạn ở trong phòng với những người ấy khi con họ đang chết.
Bạn nói gì với họ?
Và bây giờ nhiều hơn nữa khi tôi là bác sĩ tâm thần tham gia chăm sóc cuối đời và những thứ tương tự.
Vì vậy tôi nghĩ điều đầu tiên cần hiểu — câu hỏi đầu tiên tôi có với bạn là khi tôi nói từ “nghiệp”, nó có nghĩa gì với bạn?
Tôi không biết.
Được.
Tôi không hiểu bạn định nói gì với từ đó.
Vậy tôi nghĩ điều đầu tiên cần hiểu về nghiệp là nó chỉ đơn giản là nguyên lý nhân quả.
Ừ.
Vậy khi một đứa trẻ chết vì ung thư, bạn sẽ nói nguyên nhân cái chết là gì?
Chà, tôi không biết nhiều về khoa học ung thư, nhưng tôi cho rằng là do ung thư.
Hoàn hảo.
Đúng không?
Đó là phù hợp với quy luật nghiệp.
Bây giờ, nguyên do vì sao chúng bị ung thư là gì?
Tôi không biết.
Được.
Vậy có thể có một vài —
Ý tôi là, chọn bất cứ lý do nào bạn muốn.
Có thể là đột biến di truyền, tình cờ ngẫu nhiên, những thứ như vậy.
Vậy theo tôi — tất cả nghiệp chỉ là hành động và phản ứng.
Chỉ thế thôi.
Vì vậy nếu bạn hiểu giáo lý về nghiệp, điều nó giúp bạn làm là thấy cách các nguyên nhân và hệ quả liên kết với nhau.
Nó không liên quan gì đến cái gọi là “xứng đáng” hơn như kiểu nếu tôi có một đột biến gen và cuối cùng bị ung thư.
Đó là một hành động có một hậu quả.
Đây là lý do tôi ngần ngại dính vào các vấn đề đạo đức vì tôi nghĩ có những giả định nhất định mà tôi cho là xuất phát từ kiểu thế giới quan Abraham hay Do Thái-Kitô được tiêm vào những khái niệm như nghiệp và dharma,
đó là lý do tôi ghét dịch chúng vì bất cứ khi nào tôi dịch một thứ gì, nó sẽ bị lấp đầy.
Nên bạn thực sự phải hiểu nghiệp.
Nhưng tôi sẽ nói là hãy tước bỏ nghiệp — bóc nó ra khỏi mọi khía cạnh đạo đức, loại bỏ mọi ý niệm “xứng đáng” — chỉ còn lại cơ chế nhân quả đơn thuần như cơ học Newton và rằng hành động có hệ quả.
Bây giờ, lý do điều này có ích — được rồi, giờ tôi nhận ra tôi đang đưa ra một khẳng định mang tính chức năng ở đây, chứ không phải khẳng định về chân lý triết học vì tôi không biết gọi nó là gì khác.
Tôi nghĩ nó có thể đúng về mặt triết lý nhưng đó không phải điều tôi đang nói ở đây.
Là khi bạn ngồi với một con người — bởi vì mối quan tâm chính của bạn là khi một đứa trẻ ung thư chết hoặc đang hấp hối, bạn xử lý thế nào — có những người đang chịu khổ.
Nếu chúng ta không cẩn thận, chúng ta sẽ làm tổn thương họ, đúng không?
Đó là điều bạn đang nói?
Đó là một điều, một khía cạnh của những gì tôi đang nói, vâng.
Đúng chứ?
Vậy tôi nghĩ điều tôi phần nào —
Rằng có cách làm người ta cảm thấy như vậy nhưng cũng có lời giải thích theo nghĩa đen về lý do họ chịu khổ.
Bạn biết đấy, một chuyện là nói rằng kể hay niềm tin tôn giáo này sẽ mang lại cho bạn chút an ủi nhưng cũng là một chuyện khác.
Tôi nghĩ đó là điều bạn cần ghi nhớ.
Nhưng bạn đang nói nhiều hơn thế.
Là một người tôn giáo, bạn không chỉ nói rằng câu chuyện này sẽ mang lại an ủi.
Bạn nói đây là lý do nó xảy ra.
Đây là lý do con bạn bị ung thư.
Vậy điều tôi muốn nói — đây là kiểu trả lời của tôi cho việc đó.
Đầu tiên là tôi nghĩ rằng khi tôi ngồi với những người bị lạm dụng tình dục lúc chín tuổi, không làm gì để “xứng đáng” với chuyện đó, bạn biết đấy, người ta sẽ nói như, ồ, bạn phải cẩn thận về cách ăn mặc này nọ.
Ý tôi là, tôi có bệnh nhân mặc áo liền thân và quần yếm và đủ kiểu đồ.
Ở chín tuổi á?
Hả?
Ở chín tuổi.
Ừ.
Người ta sẽ nói đủ thứ.
Và điều tôi nhận thấy khi làm việc với họ — và có rất nhiều dữ liệu để chứng minh chuyện này — là có một mức độ cần thiết của việc tạo ý nghĩa để an ủi những người đó, để họ có thể lành lại sau chuyện đó.
Và việc tạo ý nghĩa, nếu nói theo thực nghiệm, thì việc tạo ra ý nghĩa từ những thứ tồi tệ là một trong những cách làm giảm bớt đau khổ.
Vì vậy một trong những điều tôi thấy hữu ích như một lựa chọn cho việc tạo ý nghĩa đó là hiểu giáo lý về nghiệp.
Và khi tôi chia sẻ nó với mọi người, nó không hiệu quả với tất cả.
Vì vậy về mặt lâm sàng, tôi không nói bạn nên tin vào giáo lý về nghiệp.
Tôi chỉ — và tôi không nói bạn nên tin theo Kitô giáo hay bất cứ thứ gì.
Điều quan trọng là theo khoa học thì bạn nên nỗ lực có chủ ý để tạo ý nghĩa.
Và vì bối cảnh của tôi, vì chuyên môn của tôi, giúp người ta hiểu mọi thứ từ góc nhìn nghiệp tôi thấy hữu ích khoảng 80% đến 90% thời gian.
Nhưng có một lưu ý rất quan trọng từ góc độ dữ liệu là có một sự thiên lệch chọn mẫu lớn về những ai đến phòng khám của tôi.
Có khả năng cao là những người này đã cởi mở với khái niệm đó và quan tâm muốn tìm hiểu thêm.
Vì vậy tôi không khẳng định khái niệm đó vượt trội hơn bất cứ thứ gì khác.
Nhưng những gì chúng ta biết từ ngành tâm thần học là không rõ ràng khái niệm nào là tốt nhất, mà điều quan trọng là bạn có một cách nào đó để hiểu được những gì xảy ra với mình.
Và đó chỉ là một lựa chọn tôi nghĩ có thể, và tôi tình cờ tin vào nguyên lý nhân quả — đó là tất cả những gì nghiệp là.
Không có đạo đức gắn với nó.
Nghe như bạn đang nói đó chỉ là điều xảy ra.
Ý bạn là nó “chỉ xảy ra” như thế nào?
Nó “chỉ xảy ra”.
Không, hoàn toàn không phải thế.
Tôi đang nói ngược lại hoàn toàn.
Vậy “nó chỉ xảy ra” không có nghĩa là không có nguyên nhân.
Ý tôi là nó chỉ xảy ra như kết quả của một chuỗi các nguyên nhân.
Giống như tại sao trẻ con bị ung thư?
Nó chỉ là kết quả của một chuỗi các nguyên nhân.
Vâng.
Chỉ vậy thôi.
Vâng.
Không có sự cứu chuộc.
Không có ý nghĩa.
Không có ý định.
Nó chỉ xảy ra.
Và điều đó ổn vì tôi tin đó là thực tế.
Tôi nghĩ điều đó là đúng.
Không, không.
Ý tôi là tôi nghĩ chúng ta có bằng chứng áp đảo, áp đảo, rằng nếu bạn có một đột biến BRCA âm tính ở cả hai bên thì bạn có 98% đến 99% khả năng bị ung thư vú.
Rằng việc có đột biến này ở đây đáng để làm phẫu thuật cắt bỏ cả hai vú dự phòng, tức là cắt bỏ cả hai bầu vú trước khi ung thư xuất hiện.
Nhưng tôi nghĩ lý do — có thể tôi sai về điều này nhưng tôi nghĩ lý do anh đưa chuyện này ra, Stephen, không phải vì anh quan tâm.
Khi anh nói kiểu — tôi không nghĩ anh diễn đạt như thế này nhưng, biết đấy, tại sao một đứa trẻ lại bị ung thư?
Tại sao Stephen lúc trẻ lại bị ung thư?
Tôi không nghĩ anh có ý theo nghĩa khoa học.
Tôi không nghĩ anh muốn người khác giải thích theo nghĩa đen quá trình ung thư phát triển trong não tôi và khiến tôi bị bệnh bạch cầu.
Tôi nghĩ ý anh là tại sao điều này xảy ra nếu có sự giám sát.
Ý tôi là anh hỏi Greg trong bối cảnh về sự giám sát tôn giáo của vũ trụ và tôi nghĩ điều mỉa mai là chúng ta đang ở trong một cuộc thảo luận mà thường thì tình huống ngược lại và tôi đang bị cho rằng với tư cách người không theo tôn giáo, như một người vô thần hoặc hoài nghi, tôi không có lời giải thỏa đáng.
Biết đấy, tôi sẽ nói gì khi đứng bên giường một người đang chết vì ung thư?
Nhưng nghe có vẻ với tôi, ít nhất là hôm nay, chúng ta không có một lựa chọn thay thế khả dĩ trong Kitô giáo.
Ví dụ, tôi có vài câu hỏi mà có lẽ tôi sẽ được phép hỏi và tôi không muốn lặp đi lặp lại chuyện này nhưng nó quan trọng vì cuối cùng anh ở đây để đại diện cho quan điểm của anh và một thế giới quan rộng hơn.
Và với tôi, vấn đề là câu hỏi về sự đau khổ và anh đã giải thích quan điểm của anh về việc sa ngã và tôi muốn để anh trình bày đầy đủ trước khi tôi hỏi vài câu.
Nhưng câu hỏi đầu tiên nhảy ra với tôi là vấn đề đau khổ trước khi con người xuất hiện.
Chúng ta không phải là loài đầu tiên cư trú trên hành tinh này và trước khi chúng ta tồn tại, hàng tỷ năm — tôi không biết anh có tin Trái Đất có tuổi khoảng bốn rưỡi tỷ năm không — nhưng hàng tỷ năm, hàng trăm triệu năm đã có sự đau khổ ở động vật.
Vâng.
Như — và đó là trải nghiệm.
Chúng — nếu — và anh có thể nói rằng điều đó bằng cách nào đó kém liên quan hơn hoặc không quan trọng bằng, nhưng nếu anh thấy tôi bây giờ giẫm vào đuôi con chó và thấy nó kêu rên, anh sẽ bảo tôi dừng lại vì anh biết rằng ngoài tác động tới hoàn cảnh con người của chúng ta, điều đó là xấu đối với con chó.
Những chuyện như vậy đã xảy ra hàng trăm triệu năm trước khi con người xuất hiện.
Điều đó có nghĩa là trước khi sự sa ngã.
Đúng vậy.
Câu hỏi thứ hai.
Câu hỏi thứ hai tôi có.
Làm từng câu một.
Vâng, và tôi không hoàn toàn biết trả lời thế nào.
Một phần vấn đề phát sinh khi anh tạo ra một thế giới theo một cách nhất định mà có những quan hệ nhân quả kiểu này.
Vì vậy, đau đớn tồn tại vì một lý do.
Đau tồn tại để bạn có thể tránh điều có hại cho cơ thể.
Khi bắt đầu cảm thấy đau, bạn rút lui khỏi nó, được chứ, theo một nghĩa rất giản lược.
Nó cũng có một mặt bất lợi và mặt bất lợi là đau thì đau và đôi khi cái chết cũng rất đau.
Vì vậy có một sự đánh đổi ở đó.
Bây giờ, tôi chưa làm rõ hết tất cả chi tiết đó, được chứ?
Nhưng điều tôi nhìn vào là bức tranh lớn hơn vì tôi không thể tinh chỉnh tất cả những thứ đó chỉ từ suy nghĩ của mình.
Bức tranh lớn hơn là cả hai chúng ta — tất cả chúng ta sống trong cùng một thế giới đầy đau đớn và khổ sở.
Vậy thì câu hỏi là ai có lời giải thích tốt nhất tổng thể về cách điều đó vận hành?
Không có lời giải thích hoặc có lẽ một số người sẽ đi rất chi tiết và đưa ra — đây là lý do tại sao em bé của anh đang đau khổ ngay lúc này vì điều này.
Chúng ta sẽ không thể làm điều đó.
Nhưng chúng ta có thể hiểu tại sao thế giới bị hỏng.
Bây giờ, nếu anh không cho rằng thế giới được tạo ra cho một điều tốt hơn, thì thế giới chúng ta thấy ngay bây giờ không bị hỏng.
Nó chỉ là như thế.
Không có đánh giá đạo đức nào mà chúng ta có thể đưa ra có ý nghĩa cả.
Nhưng chúng ta liên tục đưa ra các đánh giá đạo đức, đó là lý do vì sao anh đem vấn đề đau khổ ra.
Tôi đã rất thận trọng để tránh ngôn ngữ đạo đức chính vì lý do này.
Để tôi giải thích — có vẻ với tôi là anh đang lén đưa các phạm trù đạo đức vào cùng với vấn đề đau khổ.
Bởi vì nếu tôi nói tôi không quan tâm đến nỗi đau của hàng triệu năm sinh vật đã trải qua đau đớn, điều đó sẽ làm tôi trông xấu về mặt đạo đức.
Anh không cần phải nói vậy.
Nhưng có vẻ với tôi là anh đang lén lút đưa ý niệm rằng đau khổ là xấu về mặt đạo đức.
Tôi biết người ta thường làm vậy.
Tôi đang cố tình tránh điều đó vì tôi đã có cuộc trò chuyện này hàng trăm nghìn lần và đó là sự buộc tội thường được đưa ra.
Và có người thực sự làm vậy.
Nhưng tôi cụ thể — anh có thể tua lại băng.
Tôi rất cẩn thận.
Tôi không nói “vấn đề cái ác”, ví dụ.
Tôi nói “vấn đề đau khổ”.
Nếu anh nói rằng anh không quan tâm đến đau khổ, tôi sẽ nói rằng anh có thể chỉ đang không nhất quán với thế giới quan Kitô giáo của mình, ví dụ.
Tôi sẽ không nói rằng anh đang làm điều gì đó phi đạo đức trong bối cảnh cuộc trò chuyện này.
Vậy tôi sẽ chấp nhận sự phân định đó.
Vì vậy điều tôi đang nói là nếu Kitô giáo đúng thì chúng ta sẽ không mong đợi loại đau khổ hiện tồn trong thế giới tự nhiên.
Tôi không nói rằng theo thế giới quan của mình, đau khổ là sai và phải được sửa chữa và có yếu tố đạo đức nào đó.
Tôi không nói như vậy.
Tất cả những gì tôi nói là điều đó là điều bất ngờ nếu Kitô giáo đúng thì sự đau khổ đó sẽ như hiện nay.
Cụ thể là các động vật không phải người.
Không, tôi hiểu điều đó.
Được.
Và cách tôi nhìn nhận là —
Anh có hiểu là tôi không đang lén đưa những khái niệm đạo đức đó vào không —
Xin lỗi.
Bởi vì anh nói là tôi đang lén đưa thuật ngữ đạo đức vào.
Không, được rồi.
Tôi chấp nhận điều đó.
Không sao.
Tôi hiểu ý bạn.
Bạn có câu hỏi thứ hai không?
Tôi có, đó là nếu sự sa ngã (the fool) là lời giải thích cho, tạm nói, những điều ác về mặt đạo đức mà con người gây ra, như cuộc diệt chủng Holocaust,
lý do khiến con người có khuynh hướng thực hiện cuộc diệt chủng là vì sự phản bội lòng tin của Thiên Chúa vài triệu năm trước đây,
bất cứ khi nào bạn cho rằng nó đã xảy ra, nếu sự phạm tội của Adam và Eva là lời giải thích tại sao con người có bản tính tội lỗi và hành động theo tội lỗi,
vậy tại sao Eva lại hành động theo tội trước khi sự sa ngã xảy ra?
Chắc hẳn Eva đã có khuynh hướng thực hiện cuộc diệt chủng Holocaust.
我成為基督徒的原因之一,是因為它是對事物現狀最好的解釋。但如果基督教是真的,我們就不會期待世界上會存在如此多的苦難。所以我很好奇:如果我在一歲時死於癌症怎麼辦?有人違反了上帝的誡命,而那影響了世界。所以孩子得癌症,是因為幾百萬年前有人吃了一個果子。若你希望宗教能在存在主義上為受苦的人提供慰藉,面對孩子死於癌症時,你必須做得比提到某些神話式的人物更多。但如果你的世界觀無法理解或在道德直覺上對苦難作出說明,那它就不是一個足夠的世界觀。
我會說科學與靈性真正能補充的是:它們在降低自殺傾向、提升抗壓力、給人早上起床的理由方面是有效的,我們稍後會詳談這點。Alex,如果現在有人在聽覺得人生迷失,你能給他們什麼建議嗎?作為無神論者,我提供的是心理學的解釋,所以我會建議他們……你說得很對,Alex。首先要明白的是,這是一種內在的感受。我們的研究發現,如果你……你的目的感會增加68%。
給我三十秒時間。我想說兩件事。第一,衷心感謝你們一週又一週地收聽和鎖定這個節目。這對我們所有人意義重大,這真的是一個我們從未有過、也無法想像會到達的夢想。但其次,這個夢想讓我們覺得才剛起步。如果你喜歡我們的內容,請加入那24%定期收聽這個播客的人,並在這個應用程式上關注我們。我要向你承諾:我會盡我所能,現在以及未來把這個節目做到最好。我們會邀請你想聽的來賓,並繼續做你喜歡的節目內容。謝謝你們。
Oleg、Greg、Alex。我今天想和你們三位談的是關於意義和目的。我想分享一些統計數據來構成討論的框架:五分之三的美國年輕人認為他們的生活缺乏目的。英國有九成的年輕人認為他們的人生缺乏目的。當我看其他與心理健康相關的統計時,59%的英國人表示他們過著有意義的生活,而只有25%的人表示沒有意義。在2021年10月的一項調查中,34%的英國男性表示生活沒有意義,而女性為18%。在同一群體中,50%表示他們的人生缺乏目的和意義,並認為他們心理健康不佳與不知道如何規劃人生有關。
再提供一些我覺得很有趣的數據,關於英國宗教性的上升:根據YouGov,18至24歲年齡層對上帝的信仰率從2021年的18%上升到2025年的37%。在英國,每月去教堂的比例也從4%升到2025年的15%。顯然有些事情在發生,這正是我今天想談的。但在此之前,我很想了解你們每個人帶來這場對話的觀點。那我就從你開始,Alok?你知道,你提到了很多關於心理健康的事。我是精神科醫師。對我來說,尋找意義和目的非常實際。字面上會有病人走進我的診間,告訴我:「我沒有活下去的理由,人生毫無價值,我想自殺。」所以作為臨床醫師,我的工作就是以非常實際的方式去解決這個問題。
我大概有幾週時間——希望是15到20週——來教他們如何找到目的。我通常採用很多基於證據的科學方法來尋找目的,我認為這些方法往往非常有效。但正如我的哲學同行們會指出並批評的,科學有很多缺陷。因此我發現非常有用的是,加入一定程度的靈性實踐。通常當我們把這兩者結合時,情況就會改善。對我而言最真實的證明是,當我開始直播時,一個月內有一萬人聯絡我問:「嘿,你私人診所還有空位嗎?」於是我開始思考,如果這是一套方法,能不能教導他人?於是我開始了這個教練計畫。我們在對1,453人的試點研究中發現,如果你堅持參與約20週,你的目的感會增加68%。我很想聽聽我的同事們的看法,但我覺得,如果有人問我「人生的意義是什麼?」我不知道;但如果有人說「我沒有意義,你能幫我嗎?」答案絕對是可以的。我也想嘗試去定義你剛才說的兩個詞,其中一個是「目的」。
不需要一個完美的定義,大概說明你指的是什麼就行。然後你說你引入了靈修/靈性實踐,那你那句話是什麼意思?我想到的「目的感」可以用一種叫做因子分析的方法來看。比方說如果你問一個人:你有生活方向嗎?你有生活目標嗎?你覺得生活有意義嗎?這三個問題會聚成同一個東西。甚至「掌控感」也和它相關。如果你能掌控自己的人生,你的目的感就會增加。所以我們會用很多這類的詞,但所有這些詞都指向一種內在的感受——你覺得自己的人生發生了什麼事。這就是我會如何描述「目的感」。
談到靈性實踐,我的經驗是,如果你看那些說自己有目的感的人,和那些說自己沒有目的感的人,他們的生活經驗是不同的。當我和創傷倖存者工作時,他們有某些特定的經驗。從科學上來說,我們確實能夠在某種程度上測量到這點。你會有某種經驗,這種經驗會摧毀你對世界的意義感。我曾有一位病人,在浴室被攻擊了大約五分鐘。在這五分鐘之前,這個人覺得自己的人生有方向,正在約會,大學生活順利,父母關愛。但五分鐘之內,他用來指引世界的羅盤被打碎了。因此經驗既可以導致目的感的喪失,也可以導致目的感的獲得。我所來自的靈性傳統,就是關於一些能喚起特定主觀經驗的實踐。而當人們有了那些經驗,他們的目的感就會增加。這也是我認為科學學習的一個重大不足之處。科學可以告訴你應該做什麼,但它本身並不會創造經驗,對吧?我們可以用科學理解:色情成癮的最高風險因子是缺乏人生意義。但即便知道了這一點,這並不能直接幫助我們去解決問題,因為還會有一個「怎麼做」的問題。換句話說,科學可以發現某個事實,但接下來要怎麼把人從 A 點帶到 B 點,才是關鍵。這就是我覺得靈性實踐非常有用的地方。
你會把自己歸類為宗教性嗎?
會,我想是的。
Greg?
是的。
你帶來這個對話的是什麼觀點?你的人生經驗或學術背景是如何形塑這個觀點的?
有很多東西可以提到。我相當能理解你剛才說的很多關於人們困境的觀點,Alok。對我來說,因為我是基督徒,我是從有神論的角度來理解世界的,因為我認為這是對事物現狀最好的解釋。順便解釋一下「有神論」是什麼意思?就是一位有個人性的神。一位個人化的神與世界有互動。他創造了世界,並且仍然持續地介入,而不是像自然神論那樣只是把鐘上發條後放手不管。我的觀點是,上帝仍然在介入,甚至介入到一個程度:祂以拿撒勒人耶穌的位格來到世上,去建立一個救贖的計畫。
就這個更廣泛的問題,我覺得有趣的是,如果真有一位以上帝為目的、帶有意義地創造世界的神,人們即使不知道神的存在,也可以參與到那份意義和目的中。他們不會經歷被造之本該經歷的——那就是與神的友誼,以及祂為他們繁榮所制定的計畫——但他們仍然可以在某種程度上有所繁榮,只要他們觸及那些客觀特徵。換句話說,即便在沒有對上帝的信仰下,如果我們能以某種方式進入上帝設計我們的那些節奏、祂意圖的目的(鑒於我們在某種程度上是按祂的形象被造的),人會有一定程度的滿足。但他們會缺少的是最終的那一份——與上帝的友誼和被恢復的關係。
Alex。
是的,請講。
同樣的問題想問你:你帶來這個對話的是什麼觀點、經驗,以及你個人的旅程?
就我而言,我曾深受一波新無神論運動的影響,那大約是二○○○年代中期的一個出版現象,由像道金斯(Dawkins)和希欽斯(Hitchens)這類人推動,說宗教是邪惡且可怕的。他們承諾一種替代方案,一種世俗人文主義的烏托邦,主張只要你擺脫那些壓迫性的宗教體系,就能重獲靈性/精神自主,並能主張你自身內在所具有的意義。人們嘗試過,但好像並沒有奏效。我認為這是因為新無神論在哲學上相當膚淺,它沒有嚴肅地處理宗教信仰的存在主義成分,也沒有問清為什麼宗教會存在,而我認為這正是宗教存在的原因。
人類因意識的奧祕而處於一種奇特的困境。我們可能在人類以外的動物中獨具一格:既是會死亡的、有身體的存在、身處在一個世界中,但同時又能意識到這些事。感受世界是一回事,知道自己在感受世界又是另一回事。Josh Rasmussen 曾說過,注意到一棵樹,和注意到你已經注意到一棵樹,是不一樣的。我們有這種二階的抽象能力。例如我們知道死亡終將來到,而死亡使我們所做的一切顯得可笑。它似乎會抹去任何目的或意義,因為就我們所關心的一切而言,最終都會消失。
而這很可能是人類所特有的。
所以我不是第一個提出這個想法的人:人類那些充滿意義的活動,其主要動機可能是對死亡的否認,或某種不朽計畫的投入。
人們字面上出於恐懼——因為明白這一切終將結束——而去從事我們可以稱之為不朽計畫的事。
他們投入那些會超越自己、比自己活得更久、讓他們感覺能夠逃離死亡的事物。
最明顯的例子是在宗教傳統中,宗教字面上承諾你的靈魂會不朽。
但如果你實際看看人們主觀上報告說在哪裡找到意義,他們會在子女身上找到意義。
他們也可能在工作中找到意義,但如果他們做的是他們並不在乎的事,那麼通常不會從工作中找到意義。他們會在那份他們在乎的工作中找到意義。
也許他們像律師,從把正義帶入世上的工作中找到很多意義,因為他們參與的是一個他們相信會超越他們且比他們更宏大的體制。
所以當人們談論意義時,我們會談到超越性——某種超出並超越他們自身物質處境的東西。而我認為宗教就是這種超越性的典範例子。我也認為這就是宗教最初會演化出來的原因。
有人提出這樣一個觀點:我們正生活在一場意義危機中,這場危機可能在過去一百年左右,或過去幾百年中出現,作為對啟蒙運動和宗教衰落的回應。我認為這個說法太容易了,太過簡化。
我認為,如果真有什麼所謂的「意義危機」,那實際上就是人類條件本身,這也是這些(不朽)計畫最初被發明的原因。我認為從字面上說,人們在宗教傳統中所做的,就是意識到自身存在的有限性,因而試圖與某個不那麼有限的存在相交、相通。
當然,我們有這種饑渴。我沒有理由相信任何自然主義的解釋能夠說明意識對意義和重要性的渴求,因為那全是命題性的——不是分子在運動。
「自然主義」是什麼意思?自然主義就是指只有自然,基本上就只有這些。所以世界上就是分子在運動,主要受自然法則支配。沒有任何外在的超越之物,沒有任何非物質的東西。當然也沒有一個非物質的上帝去啟動過程、維繫過程、並賦予生命意義。
要麼有客觀的意義,要麼就沒有。如果沒有,那就靠我們了。
舉個例子,剛才你說如果有一位創造者上帝把我們帶入存在,那麼你就被設計了,你被上帝賦予了目的。我認為我們需要進一步檢視這點。比如說,當下有一場有點無聊且被討論過度的辯論,是關於我們在多大程度上正用人工智慧技術製造可能有人工意識的代理體。
有很多討論在問這些東西是否能有意識、之類的。姑且暫且假設它們確實有意識。假設我創造了一台人工智慧機器,並給了它一個目的:生產迴紋針。由於人工智慧技術的發展,它在可辨識的意義上變得有了意識。它有一種內在的自我感,或可以說對世界有某種感受或情緒。但它只是一個整個生命目的就是製造迴紋針的AI機器人。
我可以說,因為那個AI是由一個有目的的創造者設計,且那目的被明確地賦予它,所以那種生命是有意義的。但我想多數人會覺得,一個其意義僅僅是製造迴紋針的生活,是不夠的。
那不足以回應人們真正想要的。它不只是一種目的,它甚至不只是那種由一個有權威的創造來源賦予你的目的;它還必須更超越於此。
如果我把這事和上帝問題聯繫起來,所出現的問題是:你得回答為什麼上帝要把祂所賦予的那種意義注入生命。這要麼是祂隨意挑選出來決定創造的東西,在這種情況下我們面臨任意性的問題;要麼其實有某種理由,導致上帝不得不賦予我們一種特定的、根植於人類處境的意義,祂別無選擇。但若是要把那種更重要的意義賦予人類生命,——
是的。但如果祂受到那個標準的約束,如果祂必須賦予我們某種特定的意義,那似乎就有一個存在於上帝之外的意義標準。對,對。存在於上帝之外。
換句話說,我不確定僅僅被某個說「這就是你的目的」的人所造,會以人們所期望的方式帶來滿足感。迴紋針的比喻不合適的原因在於,你似乎在微妙地把那個有意識、製造迴紋針的東西,和一個人類做比較。對於那些似乎有不同目的的人類而言,把他們註定去做迴紋針製造者,我會主張,那是對他們的去人性化。
但如果照著你的比喻,假如有一位創造者因為祂心裡有一個理由而創造了某個東西,那麼那個被造物就是在完美地履行祂的目的。對於人類來說,製造迴紋針並不會令人滿足。而且很多製造迴紋針的人並不滿足於此,好嗎?如果上帝為了一個目的去造某樣東西,我不認為那是任意的。
如果上帝決定祂要造受造物與祂為友,因為這反映了祂慈愛的性情,而那個目的就是與祂為友,我看不出這在任何方面會是微不足道或任意的。
我想你可以說上帝本可以選擇其他作為,但祂的愛與對交往的渴望似乎足以解釋這一點。
這真有意思。
所以我的第一個問題是,這段對話的意義是什麼?
嗯,我認為我們在尋找的最終答案是:目前關於目的與意義的狀況似乎正在波動。
很多人正在回歸宗教,正如 Alex 所說,我們剛剛還在聊這個。
我想有兩個問題:一是要理解為什麼會出現這種情況,為何會有這種波動,為何我們在關於目的與意義上看到心理健康的危機;二是試圖弄清是否存在一個可以達到的真理——是否存在客觀的真理。
那你們呢,我很好奇,當你們來這裡時,出席的目的為何?
字面上就是想去發現,這就是明說的目的,對吧?
它實際上只是被以某種特定方式設計而被賦予的一種人為目的。
我們聚在一起,談談,看看能不能搞清楚這些關於意義的東西,對吧?
太好了。
順便說一句,我們不會解決那個問題的。
我覺得值得指出的是,這類談話必須是探索性的、主觀的。
如果有人以為我們四個坐在這桌前就能解決意義危機,給人一個五步驟的生活意義指南,然後就案結束,那他們是在妄想。
我不確定我是否同意我們完全找不到答案,但我們會討論這個。
好,這就是我想談的。
顯然我們在談的是更廣的「意義與目的」問題,好嗎?
正如我早先提到的,這要麼存在一個客觀的要麼僅僅是主觀的。
如果它是客觀的,對於被造有原因的人來說,這大概是他們一生中能找出的最重要的事。
在我看來,我之所以在這裡,是因為我相信情況確實如此,並且我願意給出理由,行嗎?
但我也同情那種擔憂:你不能坐在一張桌子旁用兩三個小時就替任何一個人解決這個問題,因為人們在試圖弄清這些事的過程中,需要很長時間把碎片拼湊起來。
不過我認為世界上有很多人相信自己已經拼湊好了,並對終極意義與目的得出了結論,而他們的結論並不一定與我相同。
但也有很多人是這樣的。
所以我最不想做的是讓人感覺我們都可以一直去尋找,追尋本身就是榮耀。
但如果你認為自己已經找到答案,那你並沒有真的找到。
當然,對我而言,那樣的態度就近乎虛無主義。
我認為是有可能達到結論的。
我也這麼認為,為了說清楚,我想表達的是:這將是一件你自己親身體驗並在自己生命中發現的事。
它不會是一件——你知道,那句老話——是不是臨濟(Linji)?那個禪宗公案說「見到佛就殺佛」。
其意是:如果你認為靈性上的圓滿所需的覺悟可以透過某個上師(guru)來獲得,那你就錯過了重點。
這是你必須為自己完成的事。
但那句話本身不是也被當成一個可以依靠的靈性真理嗎?
我可以插一句嗎?
我只是想確定我理解你們的重點。
所以你的意思是,首先,對於目的的尋求永遠不會消失,這是一種人類的狀況,對吧?
是的。
也就是說,作為整體的人類,人類永遠不會找到自己的目的。
如果你願意,我可以說明為什麼。
不用了,我甚至還不知道為什麼。
我認為個人是可以找到目的的,但整體的人類找不到。
是、是、是。
我只是確認我理解對不對?
所以個人能找到自己的目的,但對整體人類而言,這個問題永遠無法被解決。
然後你剛才說到某種程度上目的與對抗死亡有關。
也就是說,人類尋求目的基本上是為了超越死亡,因為死亡是不可避免的;如果我們能找到目的,就能給我們的生命賦予意義。
但如果死了之後我沒留下任何東西,你能多談一點嗎?
這本質上是厄內斯特·貝克(Ernest Becker)「對死亡的否認」假說的一個版本。該假說著名地提出:大量的人類行為——至少是那些超越眼前感官需求(例如吃等)的行為——其動機來自於對死亡的恐懼或否認。
我認為這說法可能太過簡化,但它無疑是一個促成因素。
舉個例子,可以這麼說,對吧?
這個例子來自──我想他叫 Scheffler 的哲學家──他有一個有趣的思想實驗。
假設,例如,你正在寫一本書。
假設你發現了──這對你來說可能不成立,因為你相信有來世,但暫且假設你是一個無神論者──假設你發現,在你死後會有一顆隕石來襲,抹滅地球上所有生命。
在你死後不久,其他所有人幾乎會立即死亡,但到那時你已經死了。
所以你的一生會照常度過。
並且假設世界上其他人根本不知道這件事會發生,但有人告訴了你這會成真。
那會讓你更有動力寫書,還是更沒動力?
大部分人會說,那現在看起來有點沒意義。
現在寫這本書有什麼意義?
如果孩子會在我走後 30 天內死去,那生小孩有什麼意義?
做這些事還有什麼意義?
他們還會做些什麼呢?
他們還會做感官上的事情。
他們會繼續吃。
他們會繼續有性行為。
他們會繼續睡覺,之類的。
但那些通常承載意義的生活活動,他們肯定會失去動力去做。
這是一個有趣的思想實驗,讓我們看到一個可能的含意:至少在某種程度上,驅使人們做這些事的動機,部分來自於它們會超越我們的死亡而延續下去。
我同意你很多觀點,但也非常不同意某些基本論點。
所以我們先假設一個例子:我打算寫一本書,然後世界會在 30 天後毀滅。
好。
然後你會說——因為你講的很多都是人們會怎麼說,對吧?
對。
所以你會說,好吧,大家會說這是浪費時間,如果世界 30 天後就結束了,我就不會去做。
你同時也在說,人們認為某些事是永恆的,或者在掙扎著尋找目的,對吧?你兩者都在說。
所以我問你一個問題。
如果你告訴某人,你知道,你正在寫這本書。假設你寫完了,然後你死了(我們簡化例子),然後 30 天後世界毀滅。
我們拿兩個人做比較,一個說:「我還是會去寫」,另一個說:「沒意義」。
你覺得這兩個人誰的目的感比較強?
可能是前者。
完全同意。
這就是關鍵。
目的感絕對是——我很喜歡你在問機制方面的問題,我想這可能正是我能提供的東西。
我覺得這其實就是答案,對吧?
所以不是說人們信不信——我也認為你說得對,這個問題之所以長久存在,是因為大多數人並沒有過一種理解「目的如何運作」的生活。
我覺得用這種科學、臨床的方式來看非常有趣。你要是問我,能不能幫人找到意義和目的?我不確定。但如果你問我,能不能幫某一個人?答案絕對是可以。
我們有一些具體的科學方法,而這正是很違反直覺的地方。
因此,尋找目的的一大部分就是去做特定的事情。如果你去做那些事情,你增加人生目的感的機率會提高,這對很多人來說也很不直覺:目的感不是二元的,它是可以量化的,像是一個刻度。
所以假如我要問你們三個,不做思想實驗,做個實際的實驗:你知道自己人生的目的嗎?你有多確定自己在做應該做的事?你對「神」層面或自己是否在做合適之事有多大信心?你有多確定自己在做上帝想要你做的事?
嗯,從那種大方向來看,非常有自信,否則我不會去做。
完美,對吧?
是。
那,Stephen,你呢,兄弟?
大概五分(十分制)。
我就知道。
好,對吧?
那,Alex 呢?
我不想為難,但我有點要反對這個問題的措辭。
很好。
儘管反對吧,兄弟。
我想邏輯學家會把這稱為一個可展開的陳述,需要被拆解。你問「我知道自己的目的嗎?」那假設了存在一個「目的」可被知道。
就像我會舉的比較:邏輯上的經典例子是「法國國王是禿頭的嗎?是或不是?」如果你對我的問題有異議,我可以改寫問題。
那麼,你有沒有一種被稱為「目的」的生活經驗?
喔,我覺得目的就是有某種行動或存在的理由。
對。
我個人肯定會被動機驅使去做事。我想每個人都是如此。不然你根本無法做事。
但從心理學、個人層面來看,那種基本的動機到底是什麼,對我來說有點模糊不清。
目的不該比較像目標,而不是行動的理由嗎?就是你想達成的東西?
這是語義上的問題,所以要看你說「目的」這個詞是指什麼。
我同意你的說法。我也不知道我用「目的」這詞是什麼意思,這也是這個問題的一部分難點。
好吧,我只是想問。很多人都有行動的動機,每個人每天都會被動機驅使,對吧?我起床,然後我要去上廁所(大號)。
但我猜如果我們用科學驗證的量表去測量你主觀的目的感、人生方向感,分數會超過十分之五。
好。你覺得這說法公平嗎,還是你不同意?
也許,嗯。我不知道——
那麼,你當你醒來時,是否覺得自己知道想做什麼、發生了什麼,且你在做有價值的工作?我是問主觀感受。
不是在宏觀意義上。我相當不可知論。我是有點——
我不是在談那個(宏觀的)。
好吧,也許在宏觀層面。我真的不太懂你指的是什麼。
好。
所以,不是在宏觀的意義上,而是在某種其他層面上。
是。
好的,太好了。
我覺得這很美,因為我們在這裡談的不是宏觀層面。我認為在宏觀層面上,你是有的,對吧?但你確實會被某些具體的事物所驅使。所以我認為這是關於目的感的第一點。
我可以——快速釐清一下嗎?
好。
從宏觀來看,是的,但你剛才提到的那些區別還是存在的。
所以,我生活中有很多不滿意的地方。
但就走在正確道路上來說,那也是生命的一部分。
走在正確的路上,中間會發生很多瘋狂的事。
酷。
我在工作中首先注意到的一點是,我不知道是否存在一個更宏大的目的。
我覺得這是一個很美好的討論,我想繼續和你談這個話題。
但我有點——這是我在這個討論中出發的地方。
Stephen 一開始提到了一些非常可怕的統計數字,是吧?
有一場心理健康危機。
我覺得我們看到的很多東西——雖然可能是長期存在的問題,但現在看起來更為嚴重。
也許這是因為無神論的唯物主義,或其他什麼原因。
我不太確定。
但這確實是一個問題。
我今天想在這裡做的一大部分貢獻,是我對於如何應對它的理解。
這是一件可以量化的事情,我們在這裡可以看到一些跡象。
人們各自在不同的地方。
所以我首先想指出的是,我不知道是否存在目的。
但作為一種人類狀況,我們每個人都有某種感受或經驗,會給我們一個答案,對吧?
所以你可能是 10 分滿分。
但那意味著你的腦中、心中、身體中正在發生一些事情——你醒來時會覺得自己有目的。
Stephen 醒來是感覺 5 分(滿分 10)。
所以他在那方面收到一些信號,有些信號是在那方面,有些信號不在那方面。
你也有些朝那個方向的信號。
你知道你為什麼會出現在這個 podcast。
你有一本正在寫的書。
太棒了,迫不及待想讀。
但從更宏觀的角度來看,你就像不確定那種客觀的東西之類的。
所以這算是一種可量化的東西。
那你呢?
我讓你們猜猜看。
你們會給我打幾分(滿分 10)?
我不喜歡對別人做心理學式的推斷。
如果你不喜歡也沒關係。你會嗎?
我是說,我剛認識你,我不知道。
我完全不知道你對生命意義的感受是怎樣的。
好吧。
我對我自己來說就是有動機去試著弄清楚。
我想觀眾也可以猜。
我會說你應該蠻高的。這就是為什麼你會來這裡,這就是為什麼你會把你的想法表達出來。可能更接近 10 分而不是 5 分。
對吧?
所以如果你不想做那種判斷也沒關係,因為我猜你理性上有一些東西會指引你。
那你有沒有主觀的直覺?
不,我只是對你不太了解。我是說,我不知道。
好吧。
而且,還要看你指的是什麼,對吧?
你會說你有,如果你說你是 10 分,你就是有這種——你之前用了「一種感覺」這個詞,生命的意義感。
因為你是從一個經驗報告的經驗角度談這件事,也就是人們是否報告自己有意義感,而我覺得 Greg 可能是在談更字面、實際上是否真的存在一個真正的意義,不管人們是否能感受到它。
你可以說你有十分之十,而 Greg 可以說,嗯,你感覺那樣很好,但那是被誤導了,因為你認為自己人生的目的其實是錯誤的。
所以對我來說,重要的問題不太是你主觀上是否報告覺得有目的,而是那個目的是否建立在某些真實且真確的東西之上。
是的。
我認為你現在的回答就是為什麼你覺得有些問題無法回答的原因。
所以我覺得如果你採取那種框架,你永遠都不會知道。
但我不認為那些問題是無法回答的。
好,讓我把話說完。
好。
我對這件事的第一個體驗是,首先存在一個主觀的指標——我們怎麼知道自己是否有目的?也許我們會聽別人說,但確實有某種內在的感覺。
這就是科學變得非常重要的地方,因為如果你看那些有創傷史的人,你會發現某些神經生物學上的變化確實會影響到大腦中能夠偵測目的感的部分。
所以這算是一種主觀經驗。
我也很喜歡你對「機制」的強調。我認為科學與靈性真正能夠補充的,就是它們能夠解釋「如何」——為什麼一個人有目的感,而另一個人沒有?
所以第一件事是,根據我的經驗和我的做法(我不是說這一定正確),在幫助人們把指標往前推、減少自殺、提升韌性、讓他們有早上起床的理由方面,這種方法是有效的。
而且不只是我這麼做,還有很多心理治療等方法能達到這類效果,讓人們產生某種內在的目的感。
現在,令很多人驚訝的是,有兩種方式可以增加那種目的感。
第一類是一組有點反直覺的事情。這也是我們要理解的,目的感與生活中的某些其他事物是相關的。
所以如果我覺得我能掌控我的生活,那我的目的感就會增加。這兩件事是相關的。
目前還不清楚這是同一件事的兩種表現,還是大概是兩個不同的事物,因為其中有些微妙的差別。
但舉個非常簡單的例子,如果你碰到一個覺得生活失控的人,然後你幫他重新掌控自己的生活,有一個很好例子,就是所謂的「被動挑戰」與「主動挑戰」。有些關於焦慮的有趣研究顯示,如果你是一個覺得生活是在「發生在你身上」的人──你某天醒來,老闆叫你去上班、月底要付房租、你上 Tinder 卻沒有人回你訊息,生活在決定你前進的方向──人會因此感到不知所措,因而渴望自由、渴望掌控。他們最後做的事往往是希望這些事情不要發生,所以就逃避這些問題。被動挑戰就是生活強加給你的、你沒有選擇去承擔的那些困難。
但有一件很有趣的事:你對生活的掌控感,不只和被動挑戰的多寡有關,還跟被動挑戰與主動挑戰的比例有關。主動挑戰是你自己選擇去做、而且很難的事。這點非常吸引人。如果生活在三個方向上把你壓得喘不過氣,解法不是逃避那些問題,而是醒來並開始主動把自己推向某個方向──「我想改為做這件事」。比如你想學閱讀、學哲學、開始研讀哲學文本,當你開始承擔更多這類主動挑戰(這其實違反直覺,因為大多數人在感到不知所措時,會覺得自己做不了更多事),但真正的解法恰恰是承擔更多主動挑戰。這樣你就會有某種對生活的掌控感。
當你把主動挑戰與被動挑戰的比例調得比較均衡時,會有一個很酷的效果──你會覺得自己不再失控。一旦你覺得不再失控,這才是最妙的部分:你處理生活丟給你的事情的能力其實會提升。所以這只是科學、神經生物學層面上的一個例子,背後有心理學的支持,說明你可以做些具體的事來給自己一個人生方向。
有關敬拜和靈修的某些做法也能達到類似效果。但我通常看到的是,如果有人在人生中迷失,你可以用那些宏大的問題去回答──思考超越性的目的,這些我也樂意討論。但我認為有很多小方法可以做到這件事,當你開始實踐這些方法時,你人生的意義感、你那種內在的「失控感」會改變。
我想提供幾點想法。第一,我想對 Alex 說的一句話提出一個提醒。當我們談動機──做某件事的動機──有時會把動機與合理化混淆。舉例來說,有人可能對我說,作為一個無神論者,你之所以是基督徒,是因為你在美國出生;如果你在沙烏地阿拉伯出生,你就不會是基督徒,你會是穆斯林。當然,這與伊斯蘭教或基督教或其他宗教是否為真並無關係;這說的是心理學。事實上,如果那位無神論者是在沙烏地阿拉伯出生,你也很可能不會是無神論者。關鍵問題是:人們是什麼動機讓他們去思考目的、甚至面對死亡?害怕死亡可能是一種動機。問題在於,他們最後得到的答案是否具有客觀真理性。可能真的有神,真的有來世,面對死亡確實會給人慰藉。我應該說,當面對死亡時,你會因為有神以及有一個你要去的地方而得到安慰,那是與祂更親近的交通。僅僅因為你的動機是來自於面對死亡,並不代表你對來世的信念就是錯的。我只是想補充這一點。
我也把你們召集來討論,部分原因是我生活中有好幾個人,我可以把那些人物描繪得很清楚。有個朋友,35 歲到 40 歲之間,住在杜拜,住在像玻璃盒子的公寓裡,是自由工作者。他早上醒來,床就在那裡,他就在那裡工作,然後又回到床上。他單身,沒小孩。當時他跟我說他再也起不了床,覺得被困住了。大約六個月後,出人意料地——沒有跟我們任何一個人說(我們是他最好的朋友)——他飛到美國,受了洗,成為基督徒。他的人生突然又有了目的和意義,整個人完全不一樣。這個人以前絕對是你最不會想到會變得宗教化的人。
還有另一個朋友,女性,剛過 30,不要小孩,做自由工作、在家工作。我問她人生的意義和目的時,她說她希望擁有 200 棵可以澆水的植物,她會替每一盆植物命名。但一週之後她又跟我說她正在做治療,因為她覺得人生迷失、被卡住。
我促成這次對話的主要原因之一是,我有一個尚未完全釐清的假設:自由、獨立、當自己的老闆、以及生育率下降,還有一開始你提到的那種「自己做、照自己的方式做」的美化,某種程度上正在讓人們失落,未必能真正滿足他們。
實際上,對獨立性的追求在某種程度上成了一種光亮。我也經歷過你那樣的新無神論洗禮。十八歲那年我讀了所有那些書。兩年內,我在街上跟遛狗的人就上帝辯論。我當時是個極度堅定的無神論者。但現在我發現自己幾乎又回到了好奇的狀態,因為感覺獨立並不是答案。所以我只是想換個角度說──你應該保持好奇心。
我覺得,人們需要去發問。我認為目的(purpose)與要完成某項任務的觀念緊密相連。這也解釋了為什麼人們常常在尚未完成的計畫中找到意義。事實上,帕斯卡在討論無聊時寫得非常有說服力。他想像一個賭徒,一個喜歡賭博的人,然後說,這人為何賭博?因為他有機會贏錢。好,那為何不直接把錢給他?把那個賭徒帶走,給他在不玩遊戲的情況下能拿到的所有錢。即便表面上他得到想要的東西,他也不會很滿足。帕斯卡說,不,那不會令人滿足,因為他享受賭博。那好吧,讓他繼續玩,但設計成他永遠不會贏錢,但他可以一直玩。那他也不會很滿足,因為那完全毫無意義。帕斯卡注意到,避免無聊、為生活注入目的(至少在這個類比中)所需的,是某種尚未完成的任務——你還沒完成、不知道是否能完成、但你相信當你完成它時會帶來滿足感,而你現在還沒有它。這就是我認為宗教做得很好的地方,因為宗教就是對那些你現在尚未擁有、你可以為之奮鬥、你相信達成後會帶來滿足的事物的定義。
我很喜歡這些例子,因為我們其實完全能看出那個思想實驗裡發生了什麼。近年來神經科學已有很多進展,我們理解為什麼人們會賭博了。我們知道,給一個人錢會在兩種情況下滿足賭徒。我見過這樣的情況:我曾與職業撲克玩家合作。有些人──我們用來描述動機的其實是腦中十幾種不同機制交互作用。如果你是職業撲克玩家——我真的合作過一些人生中沒有意義感的職業撲克玩家——有些人打牌是為了達成某個財務目標,這就是他們打牌的原因。如果你的內在動機是「我在用一項技能來賺錢」,那這種動機會來自大腦的某些迴路,像是額葉之類的區域。
正如帕斯卡指出的,如果你把錢給一般的賭徒,他們會怎麼做?他們會賭更多。那表示他們的動機更接近伏隔核(nucleus accumbens),是隨機強化時程在起作用。也有可能他們在試圖壓抑扁桃體引發的情緒。我們其實可以看這個例子,理解為何每種情況會發生。最美妙的是,確實存在一種情境:有人可以一直賭、永遠不贏,但仍然擁有目的感。這聽起來可能瘋狂,但如果從禪的傳統來看,你會發現一些修行本身沒有目的,行為看似毫無意義。這樣的角度有一個有趣之處,從神經科學的觀點也能解釋:如果你仔細想,你會發現人們投資於某種目標或尋求目的的事物(像宗教),是抱著「我最終會得到回報」的想法。
你剛剛說的是這個意思嗎?我想表達的有點不同。我接下來要指出的是──請記得,這段來自帕斯卡《沉思錄》中的一部分,題為《沒有上帝的人》。他後來又討論了有上帝的人。但我看人類的發展和我們特定的傾向時,路易斯(Lewis)從「慾望」出發提出了你提到的那個論點:我們為什麼會有對食物的慾望?因為確實有食物可以吃。進化生物學家會說,我們之所以會發展出飢餓感,是因為那些沒有飢餓感的個體會死去。如果你沒有某種飢餓感,你就不會去尋找食物,結果會死掉。所以碰巧的是,那些產生飢餓感的人更有可能存活,因此飢餓成為我們人類狀況的一部分。同理,意義也是如此。
如果你有兩個孤立的社群,一個社群說:「我根本不在乎。隨便啦。對生孩子沒興趣,對建立社會、法律制度、憲法、道德系統都沒興趣。」他們根本不在乎,甚至不會生孩子,那個社會會滅亡。另一個社群,可能出於某種錯覺,或某種無法解釋的驅動,發展出一種奇怪的感覺。這種感覺會隨著時間演化,起始於想法的某種隨機突變,類似基因層面的突變在演化中的作用。當想法取代基因時,人們稱之為模因學(memetics)。那個最後發展出「我雖然說不清為什麼,但我有一種驅動去建立社會、參與司法與道德體系」的社會,就能存續下去。
它們只是更有可能存活下來。
所以我們內心會出現這種感受、這種驅動力,我們無法解釋,但確實存在。
想像一下在人類演化史的大部分時間,那會是什麼樣子。
你每天醒來都不知道自己是否會有遮風避雨的住處。
你不知道是否會有食物可吃。
你必須出去獵取。
你必須去尋找它。
每天,遊戲都會重置。
我想那些人的生活很可能相當有意義,至少在某種程度上,我覺得他們不會天天有太多存在性危機,因為目標相當明確。
就像帕斯卡式的賭徒一樣,他們有一項任務,他們認為完成它會使他們得到滿足,而他們不知道能否真的達成。
那麼今天發生了什麼?
現在我們拿到了報酬,卻沒有遊戲。
我們有房子。
我們有食物。
我們可以到隔壁拿水,從全世界各地取得食物。
就是這樣——你有錢,但沒有遊戲。
那麼現代人在發現生活有點空虛時會怎麼做?
他們開始刻意做一些困難的事。
他們開始做冰浴。
他們開始運動。
他們只是去一個房間里從事體能勞動,為了刻意鍛鍊肌肉之類的事,純粹為了它本身。
因為今天我們得到了錢,卻沒有遊戲。
所以人們開始去尋找沒有錢的遊戲。
他們去健身房做冰浴。
但這是一種真正有意義的生活。
那是一種你在玩遊戲、而遊戲是為了達成目標服務的生活。
這就是為什麼我認為,字面上去尋找那些東西,我認為它們會有心理層面的影響。
這不只是簡單地說,哦,你去健身房會釋放內啡肽讓你感覺良好。讓我們想得更深一點。實際上發生了什麼?
人們在尋找沒有錢的遊戲。
至關重要的是,我把這當作一種否認死亡的追求,對吧?
也就是說,你在從事的那些事情,至少在像宗教與社群這種宏大事業上,哪怕只是潛意識層面,都是在行使對死亡的否認。
那意味著什麼?
這意味著如果你遇到其他社群,如果你遇到其他傳統,而它們僅僅因為存在就威脅到你所主張的真理,那些傳統在潛意識中會代表死亡。它們代表虛無主義。
那麼,如果一個社會發展出了這種通訊技術,使得你每天打開手機就沉迷於滑動,每七秒鐘就出現一個帶著新想法、不同信念、來自世界各地的新面孔,你認為這可能與我們所面臨的意義危機有關嗎?
我們被告知發生的事是人們停止信神,現在他們都憂鬱、沮喪且虛無主義。那太過簡化了。
你不覺得這可能與通訊技術所帶來的根本性革命變革有關嗎?因為它讓你常常在無意或未經同意的情況下,面對來自世界另一端的傳統和人們,他們每天不停地提醒你,嗶嗶嗶,每天都在提醒你,你的真理不是唯一的真理。
你所宣稱、你所託付信任的那種超越性,完全是主觀且個人的,而那邊的人卻信仰完全不同的東西,且似乎過得同樣快樂。
我想,這就是人們掙扎的原因。
並非僅僅因為他們現在成了無神論者。
我對此有很多想說的,我會盡量簡潔。
順帶一提——我們知道有各種各樣屬於我們的靈性選擇,沒錯。但那並不必然表示這些選項都不正確。我同意。它們是否正確——好吧,我在提出一個心理學上的論點。這裡似乎隱含著一個含意,這也就是造成焦慮的原因,因為我們只有自己的個人主觀觀點。我認為這就是人們會有那種感受的原因。
當然,作為真理的問題,你可以說,例如你自己可以說,是的,我時常被不同的宗教傳統所面對,但我相信基督教是真實的。我認為它有最好的證據等等。這甚至在科學領域也是真實的:你有各種不同的想法,但沒有人會因為有太多不同的解釋而說沒有人是對的。這也是為什麼我所說的並不在意任何傳統的真假。我在說的是——
好,這很好,因為我想接著談那個。作為對這種心理現象的解釋,對人們字面上的感受。因為同樣地,你會說也許存在意義危機。你會說很多——剛剛聽到的統計數字,你會說很多人不覺得自己的生活有意義。你會想提供一個解釋,說為什麼會這樣。
你認為他們的生活是有意義的,對吧?你認為所有那些說「我的生活沒有意義」的人都錯了。他們的生活其實是有意義的。你是這麼認為嗎?
嗯,這就是回應的主題。他們覺得自己沒有意義。但他們是被造有目的的。如果他們沒有觸及到那個意義和目的,那他們就會感到貧乏和迷失。他們相信自己的生命真有一個目的,但在主觀上,他們要麼還沒找到它,要麼沒有感受到它。
我所做的是提出一個心理學上的解釋,說明為什麼他們沒有那種感覺;這個解釋完全不在乎事實真相與否。
我很高興你這麼說,因為這正是我的重點。
我不希望有人錯過這點。
我們其實在提供兩種不同的現實圖景,好嗎?
我覺得人們得問自己兩個問題。
第一個是反省自己對意義與重要性需求的個人覺察。
他們覺得這只是種心理現象,依個人不同可以用各種不同方式滿足嗎?
還是他們覺得我之所以問這些問題,是因為我懷疑關於生命有某種可能被發現的真理,好嗎?
這是第一個問題。
我想大多數人對此的覺察是,有某種超越的、比他們自身更大的東西存在,對嗎?
任何一種自然主義的解釋最終都不能真正滿足那種需求。
另一個問題是,有沒有任何理由相信存在一個超越的實在、上帝存在、靈魂存在、以及指引我們生命的客觀道德。
如果我們過的是有美德的生活,即便我們不信上帝或相信與否,這種生活也會讓人滿足。
這兩點就是這裡的關鍵,你知道嗎?
我剛描述的這個現實故事——我所持有的那個——在我看來是完全連貫的。
也許不是真的,但顯然是說得通的:如果有一位為自己造我們並把永恆放在我們心裡的上帝,我們會渴望那個東西;祂也為我們設定了活著的方式,他們會找到好的生活方式,而不是不滿足的生活方式。
這是說得通的。
但對我而言完全說不通的是,說我的分子以某種方式運動從而在我的有意識心靈中創造出達爾文主義無法解釋的東西。
它沒有做到。
這就是為什麼丹尼爾·丹尼特說意識是幻覺,懂嗎,因為他對此無計可施。
托馬斯·納格爾寫了《心靈與宇宙》——你應該熟悉這本書——在書裡說為什麼新達爾文的唯物主義世界觀幾乎肯定是錯的。
而且他明明是個無神論者,天哪,因為他無法用達爾文式的方法解釋意識。
所以這個包含命題性思想、觀念和目的的意識之謎,如果不能用達爾文式的方法來解釋,分子的運動如何能做到同樣的事情?
這是我的擔憂。
這也是為什麼我對自然主義的說法一點都不信服。
而這種說法看起來可信得多。
你提出的是意識問題,我認為這是一個新的問題,但很重要。
我想早些時候指出,當我給出一個解釋說明為什麼人們覺得缺乏意義,你說那跟真相無關,我覺得——
你最後也承認了那一點。
我不是承認,我是斷言。當然情況就是如此。
你也確認你並不是在為那點辯護。
就像如果有人說,如果你是基督徒,你會說大家之所以這麼沮喪是因為社會變得無神論,別人可能會說,嗯,對,可能是這樣,但那並不代表無神論是假的。
也許它是真的,只是令人沮喪,對吧?
當然。
比如說,如果我們在討論——
有不同的解釋。如果你想知道為什麼某人在心理上有某種感受,你可以提出一個解釋,而那個解釋和世界觀的真偽完全無關。
然後你可以另外討論一個世界觀的真偽,而你接著又針對意識問題去做了具體的論述。
(有人)認為意識與世界觀問題完全無關,或者說可以在沒有涉及世界觀問題的前提下被經驗到。
我是在說,如果你字面上只是想——我的問題是:為什麼人們覺得他們生命中缺乏意義?那只是有關他們心理構成的一個問題。
那就是——字面上就是一個關於他們為什麼有某種感受的問題。
所以如果一個人是個徹底的虛無主義者,不信任何事物重要,然後他又沮喪甚至有自殺傾向,你會說那個世界觀和他們的感受之間沒有聯繫嗎?
是有聯繫的。
但我想說的是,那個世界觀和他們感受之間的聯繫,跟那個世界觀是否真實無關。你明白我的意思嗎?
它跟真實性沒有關係——虛無主義可以是真實的,也可以是錯誤的,虛無主義可能是一個難以理解的概念,但那個人的信念仍然可能讓他沮喪。
我同意。
同樣的,一個人可以是基督徒,這使他非常快樂,但那並不意味著基督教就是真的。
有人信了基督教卻變得很沮喪,那也不意味著基督教是假的。
我要指出的是,這點只是顯而易見的真理。
所以我還是想多理解你在說什麼。
好,因為我不完全跟上。
沒問題。
我覺得我對你說的比較有把握是因為——
基督在吸引你。
百分之百。
對,所以我想基督——我們都在跟基督說話。
所以這點沒問題。我知道他來自哪裡。
有幾件事我——
我也跟基督說話,知道嗎。
太好了。
他有回應嗎?
沒有回應。
是啊,那很棘手。
我們可以談談怎麼讓你感受到那個回應。
有人說只要大聲朗讀福音書就行了。
有幾件事我很好奇。是的。
一個是——我注意到你在——我在試著理解你在哪裡——所以我很喜歡你那種主動出發去處理「目的」這個問題的方式。你講得很棒,像是在說,好,事實真相是什麼?然後又有一個心理學的觀點。我只是想弄清楚這點。那你是認為,從心理學的角度來看,你可能某一天醒來就覺得自己有目的,但那不一定說明目的在形上(transcendentally)上存在嗎?大寫的 P。
我的意思是,那不代表你所信的東西是真的。好比說,你可能相信你的孩子快要死了,然後你的人生突然覺得毫無意義、毫無目的。那完全可能是錯的。你可能被誤導、有人對你說謊。但我想說的是:為什麼你會有特定感受的心理學解釋,跟你相信那個讓你有這種感受的事物是否為真,根本沒有關係。
懂了。好。所以我好奇的是,當你在探討「目的」時,你是在從哪一個方向探?你是在試著去找到頂層的答案嗎?像是目的的真相是什麼?還是你著重在「目的」的主觀經驗?
看情況。如果你是問,我們剛剛字面上在談人們為什麼會有某種感受的心理學解釋。像是這是不是因為宗教衰退,類似那些東西。在那情況下,是主觀的,是個人的。是的。
那你覺得頂層的那個問題可以被回答嗎?頂層是像存在本身嗎?存在有目的,對吧?那就完全不是主觀的。那代表什麼,存在有目的?因為對我來說,那看起來像是一種行為或存在的理由,它不是依賴於其他事實的。
為了讓聽眾清楚,我想說清楚一點,我想你聽得懂我的意思。但比方說,假設你某天醒來是個基督徒,而那帶給你意義。我想說的是,你從基督教獲得的那種主觀意義感,跟基督教是否為真沒有任何關係。懂了吧?對。那我好奇的是,在你看來——如果你沒有意見也沒關係——你覺得,當然有主觀經驗,但那不談真理,僅僅是主觀經驗。你覺得有沒有辦法去討論那個真理?你是指基督教的真理還是什麼?當然可以,目的的真理。我們在這裡轉換話題了,對吧?好,因為我想……
讓我換個說法,我想這麼做。那我就回到剛剛。也許是我不太懂你的問題。我要說的是,如果你從命題 P 得到主觀的目的感,事實上你感受到目的,並不影響命題 P 的真實性。然後你就問,那有沒有辦法討論 P 是否為真?當然有。如果命題 P 是基督教,那我們可以談關於耶穌復活的歷史論證之類的。
懂了。懂了。我不是想伸手去觸及某個神祕化的大寫 P 的目的領域。懂了。好,我覺得這非常有幫助,謝謝你。這對我很有幫助,因為我想回到你之前提到的那件事,像是手機、我們在手機上滑動之類的。我們有一種世界觀,然後如果我們遇到一個不同於我們的世界觀,那可能會讓我們陷入某種危機或困難,而我們又不斷被這些東西轟炸。這代表個人在早上醒來滑手機的時候——我們不是在談命題 P 是否為真——他們的主觀經驗是:「我沒有意義,我的人生沒有目的」,對吧?
你提出了一個機制,我覺得那是一個完全合理的機制,是哲學上的機制。但我們也有很多神經科學的機制支持你在說的這些。因此,我想我要重述一下我的經驗,因為我不是哲學家,我其實不太懂要如何處理命題 P 是否為真這類問題,這就是為什麼我會問那些問題。也不是說你不清楚,只是我對哲學運作方式比較無知,所以才會問:「你能這麼做嗎?」這也是我出發的地方。我們現在有一個危機,自殺率高、成癮率高。很多人大量離開教會,然後我們就有點處於『好吧,我們要怎麼應對』的處境?如果我們看看影響社會的很多因素,我們會看到有深遠的神經學影響。我特別在處理創傷病人時發現,周遭世界發生的一系列事情,會導致他們感受世界的方式出現某些改變。
一個很好的例子是:如果你想找到人生的目的,你應該降低你身上的 alexithymia(水準)。alexithymia 是指無法辨認自己情緒在感受什麼。如果我們看手機之類東西的影響,它們是在抑制大腦中那些會體驗負面情緒的部分。有時它們會引發負面情緒,有時又會壓抑負面情緒。所以,如果你開始能夠感受更多,對吧?所以,這些東西實際上是在關閉我們大腦中那部分讓我們有內在情緒感受的區域。
所以,當你關閉了辨識內在感受的能力時,這會和你無法察覺內在的目的感相互關聯。
所以,我想——你問說,為什麼會發生這種情況?
我認為我們在去強化某些抑制——我以前在和有創傷經歷的人一起工作時,根據文獻理出來一連串的步驟,其中包括像是減少你的情感失語(alexithymia)。
另一個很重要的部分是管理你的自我(ego)。
所以,我覺得「與上帝的關係」這件事是一個非常、非常好的例子,若你問「與上帝有關係」的機制是什麼。
我們作為人傾向於認為「我在這裡」。
但當你與周遭他人互動時,你的身份感會改變。
當你與某種超越性的東西建立關係——我知道「超越」這個詞有點可怕,我也不確定那個詞究竟精確意味著什麼——但當你與某個真正「很宏大」的事物建立關係時,它會對你的預設模式網絡(default mode network)、你的自我感受產生明顯影響。
當你的預設模式網絡不再過度活躍時——預設模式網絡越是過度活躍,我認為你越有可能變得虛無主義、持悲觀世界觀。
當我們開始做出那些改變後,人們就開始感到有目的感。
他們開始感到有連結感。
然後最後一類非常有趣的資料,我們可以深入討論,就是迷幻藥(psychedelics),這非常、非常有趣,因為這讓我們能夠檢驗主觀經驗,以及主觀經驗對個人的影響。
這是一個機會嗎?
請。
我只是擔心你可能說得太過了,或許是在反射我之前似乎在說的東西;我當時在論證基因謬誤(genetic fallacy),而且僅僅因為一個人有某種想要相信的動機,並不一定代表那個事實就是真的或那個主觀經驗是真實的。
我認為情況比那還要複雜一點。
如果你去看醫生,覺得不舒服,醫生給你一顆藥丸,你回家吃了那顆藥,然後你感覺好轉了,
我認為你說「那顆藥、去看那個醫生和服藥,和我現在的感受有關」是合理的。
哦,對。
我想——這就是為什麼我覺得你可能無意中誇大了,因為就像你朋友 Stephen 在杜拜突然成為基督徒、一切都改變了,明白嗎?
嗯,我想你可以說「人生的改變」也許不能當成推翻性的、絕對的證明——證明他現在所信的事大寫的真理是真的,例如耶穌真的從死裡復活之類的——但這似乎是——
抱歉?
像耶穌從死裡復活之類的事。
這和那件事是否屬實沒有任何關係。
我現在講的是另一件事。我在想的是他現在與上帝的經驗。
如果他有這樣改變了的生命,這就是一種證據。
這為他如今所採納的信念體系增加可信度,因為它在他的生命中創造了這樣一個顯著的改變。
這也許不是「證明」,那個詞其實很難釐清、很難釘死定義。
但儘管如此,它仍然具有證據性。
它說明了這套信念體系所產生的改變,在某種程度上是合法且準確、真實的。
我就是這個意思。
它只能證明的是,信仰那件事讓某人感到更充實。這就是它唯一能提供的證據。
好。
在這點上我們意見不同。
就像——
我在這點上同意他。
好。
只是因為一個人相信某事,這讓他變得更好,並不代表該信念本身就合理。
Greg,那我就有個不錯的切入方式。
在這點上我們確實有分歧。
沒錯。
如果我有五個朋友,他們各自選擇了五個不同的宗教,而他們都感到像我那位在杜拜的朋友一樣,信仰後都變得更好了,那是否就證明這五個宗教都是真的?
嗯,你看,我其實不認為事情是那樣運作。
你可以推測,拿這個例子出來說明,但我不覺得事實真的是那樣。
我認為基督徒的經驗在普遍性上是非常、非常可以量化的——就生命被改變而言,而這也是為何那些被改變的生命會為信念體系本身增加可信度的原因之一。
所以在那種情況下,如果我的一個朋友改信伊斯蘭教、另一個改信基督教,等等,等等,唯一能作為真實性證據的經驗,是基督徒的那些經驗。
嗯,我認為你必須逐一檢視每一個個案,明白嗎?
這是我的疑慮——我還沒全面量化過。
不同的人透過接觸不同的宗教信仰傳統,會有不同的經驗,無論如何。
但就任何人的生命被那件事顯著改變而言,對我來說這就是證據,表明除了僅僅是信念之外,還有某種事情在發生。
如果只是信念,那你又回到馬克思那句話——「宗教是人民的鴉片」——那會是卡爾(Karl),不是格勞喬(Groucho),雖然現在好像沒人還知道這兩個人是誰了。
情形聽起來像是,如果我對某人惡作劇式地說謊——比如他們正真的在為錢苦苦掙扎,非常非常痛苦;他們產生了那種覺得人生無意義、想自殺的心理效應,因為他們無法繼續活下去——我告訴他們「好消息,你中了樂透,贏了一百萬英鎊」,然後重擔被卸下,喜悅回來。
當然,金錢不足以帶來生命的意義,但對這個人來說就是足夠的。
但我是騙他的。
像是他們從所採納的信念中感到極大的意義感這一事實,對於他們是否真的贏了一百萬英鎊,完全不構成任何證據。
我只是說,把所有結果與信仰體系完全切割開來是個錯誤。
我不想那樣做。
因為我認為那裡可能存在某種關聯。
僅僅因為你可以用謊言誤導某人,使他們在情感上有某種體驗,並不代表另一個人在情感上經歷某種超越性的東西就是假的。
順便說一句,對基督徒來說,那不僅僅是一種高昂的感覺,因為基督教不是持續的“嗨”。
即便是那些身受極大苦難、遭受迫害的基督徒,讀讀《福克斯殉道者紀事》(Foxe’s Book of Martyrs),即便如此,他們仍然有強烈的價值感、目的感和安全感。
我只是說在這些之間存在證據上的關聯。
僅僅因為你能說一個謊言而讓人有同樣的感受,就簡單地否定這些感受是不夠的。
我甚至願意說,假如只有基督教能帶來這種正面效果——我不知道這是否真實,但假設是這樣——假如我們發現所有宣稱感到意義的人,其感受根本無法相比(其他情況),那也不是我現在要說的。
但假設真是如此。
即使基督教在某方面真的特別,某種程度上為基督教本身提供了某種證據性可信度──比如它特別能為生命注入意義──我仍然認為那與基督教作為一套世界觀的真實性沒有直接關係。
我的意思是,基督教的核心依賴於耶穌復活的歷史事實,對吧?
所以,解釋這點最好的方式就是說:如果你那個來自杜拜的朋友開始去教會,並開始覺得人生有很多意義,那與耶穌是否從死裡復活毫無證據上的關聯。
而如果基督教作為一個命題本質上就是耶穌的復活,而你朋友那種感受對耶穌復活沒有任何證據上的影響,那麼他那種感受對基督教也就沒有證據上的影響。
事實上,基督教有多重支持因素和證據。
顯然,關鍵──可以說是核心──是基督的復活,受死與復活,因為在整個神學體系中那具有重大意義。
但我也有很多其他方面要考量。
而且我其實認為,有些人成為基督徒時並沒有對復活或相關教義有非常完整的理解。
所以即便在神學上那是關鍵,我同意,但並不意味著每一個主觀上與基督建立關係的人都會立即擁有那些(神學上的)認識。
我真的很想了解,如果我的杜拜朋友來找你──他是你在杜拜的朋友──跟你說他的人生缺乏意義,甚至起不了床,你會給他什麼處方?
你會建議他做什麼,作為朋友你會建議什麼?
不知道那個朋友是誰,很難說。
但如果在我看來去教會或讀四福音會對他有幫助,那我可能會建議他那麼做。
但我認為,主觀上的意義感通常和認定某種超越個體自我的東西有關。
我覺得對那個人而言,最可行的行動是去接觸類似的東西,那會是我會建議的。
如果他大概對宗教不太感興趣,我會建議他讀一些心靈哲學(philosophy of mind),嘗試理解意識的本質。
我可能會建議,視他為人而定,讓他服用迷幻藥,嘗試體驗一些無法用語言表述的東西。
因為很多時候,當你經歷類似自我消融(ego death)的時候,你可能會意識到那個個體化的自我是種幻覺,這些在服用迷幻藥時常出現的那些陳腔濫調。
其實我認為意識之問題絕對關鍵。
我認為對意識最可置信的解釋暗示:意識更像是被生物有機體接收的東西,而不是由其產生的。
因為我同意你的觀點:你不能只是把一堆分子放在一起就得到意識。那完全說不通。
但有趣的是,我們一些最好的科學證據顯示的並不是大腦產生了意識,而是大腦抑制、聚焦並組織了意識。它不會產生意識。
是的。
我很喜歡你的回答。
你剛剛說,視人而定可以做不同的事。
可以讀心靈哲學。我會建議他們這麼做,換句話說。
迷幻藥。看情況而定,依他們的個性。
讀福音書。
所以我覺得有趣的是,當你──當史蒂芬舉出那個具體例子,比如「如果我的朋友在宗教覺醒前來找你,你會建議他什麼?」──我覺得很有意思的是,你剛才說的所有回答基本上都可以對應到一種機制。
我很想就此多談一會兒。
所以第一件事是,你一開始問我,我是否有宗教信仰?
我想這是我的理解──我們剛剛談到,人們可以有這種主觀的宗教感受,那與那件事是否真實有何關係?
這是我觀察到的大致情況。
我不知道你們有沒有去過那種非常宏偉的大教堂。
不過就像,你知道的,如果你去一座宏偉的大教堂,你不必是基督徒也會被眼前景象震撼到。
是啊。
所以當我看宗教這個議題——它和靈性有點不一樣——我觀察到的一件事是:宗教是一套喚起個人經驗的結構。
讀福音書的整個重點,說白了就是希望如此,我們之後會談到怎麼優化這一點。只要你讀夠多福音書、常去教堂、常禱告,只要你持續和基督對話,有一天祂會回應你。
但我覺得真正有趣的是,如果你在尋找人生目的,你可以讀福音書。如果你進入宗教—我覺得現在不一樣的地方在於,我們有很多科學可以理解宗教實踐如何喚起主觀經驗的機制。
所以我可以一輩子去教堂,但在我和上帝建立那種關係之前,那種關係本身是一種由宗教實踐的結構所喚起的主觀經驗。
那確實是一個可行的途徑。
我覺得有趣的是,讀福音書的問題——我很明顯看得出你讀過,你對宗教有一種追求。你好像想要那個,對吧?你想知道那些人在說些什麼?我可能判斷錯,但我看得到你那種美好的追尋,你真的很努力想弄懂這些,看到這點很棒。
不過如果我們把事情放大來看,你也提到迷幻藥,我覺得迷幻藥很有趣,因為我們知道——如果你拿一個治療抵抗性憂鬱症的病人或一個有創傷後壓力症候群(PTSD)的人給他迷幻藥,迷幻藥本身並不是在「治癒」他們。真正關鍵的是他們是否經歷了自我消融(ego death)的體驗。
如果只是看到一些顏色、幻覺之類,那不會解決問題。但自我消融的體驗與臨床改善是相關的。所以迷幻藥是喚起主觀體驗的一種好方法,對吧?我們知道有幾個要點。
我工作時的經驗——我們知道一件事是,當你經歷創傷時,它會摧毀你對生命意義的理解。是的。
所以大量和創傷病人一起工作——這也是我曾嘗試整理成一個指南的東西——但我發現有一系列可以比較順序化做的事情,能幫你把意義找回來。
所以我覺得有趣的是,讀福音書、迷幻藥之類的,每一項都有某種「希望如此」能改變你。但更棒的是,如果你從一個叫做情緒辨識困難(alexithymia)的問題下手,情況會不同。只要你一直在使用各種物質、無法察覺內在正在發生的事,那就是體驗主觀意義之前必須先處理的根本問題。
第二步是處理一些關於自我的東西。所以另一件我們很著重的,是當你的預設模式網路(default mode network)過度活躍時,這部分大腦會給你一種「我是誰」的感覺。預設模式網路過度活躍會導致憂鬱,也會導致某種程度的存在性憂鬱。
這也是我很多病人在開始讀哲學時會被絆倒的地方。這不是反對哲學,但要記得,這是在一個主觀的心靈中發生的。如果你不小心,我們知道哲學會變成智性化(intellectualizing),那是一種心理防衛,你開始只看理論性的東西,它會塑造你的思維運作,並逐漸變得不適應。
簡單說這意味著什麼?人們如果在人生中有問題,可以不停地思考、讀很多相關的東西。我遇過很多人就是不停追播客、讀書,持續消費這種理論內容,但他們的生活從未改變。
所以這就是為什麼有必要學會如何讓自己紮根在自身經驗裡,這包括減少情緒辨識困難,也包括溶解你的自我。這是我們在有目的感的人身上發現的另一個非常非常重要的要素。
回到之前那個例子:有個人認為在他死後三十天世界就會結束,如果那人仍決定去寫書,我認為那裡面有某種無我的成分。對吧?我這樣做是為了這項工作本身,不是為了造福人類,也不是為了某個超越性的目的,不是為了超越死亡的某種東西。事實上正好相反,我是在此時此地為這件事本身而做。
為了準備這個 podcast,我其實傳訊息和打電話給幾個我以前的病人。這些人我有三到五年沒見過了,我就問他們:「嘿,兄弟,你有目的嗎?告訴我是什麼。」他們的回答讓我震驚——那不是關於死後會發生什麼。他們很像是說:我只是來體驗而已。
我的人生目的是去體驗生活所能提供的一切。就是這樣。不是關於超越你自己的東西。我覺得你說得很對,Alex,很多人透過想要在死後延續存在來面對死亡恐懼。但那其實是我們慣用的機制,那是由自我驅動的,對吧?「我想在死後依然存在。」而這確實會給人某種目的感。
但我認為最深的目的感其實不需要那些外在的東西,而是來自每天能夠製作迴紋針,並對那種行為感到知足。
所以你是在描述西西弗能夠快樂,對吧?
是的。
所以你是在說西西弗可以快樂。
嗯。
我的意思是,對,那個,嗯,沒錯。
這也解釋了西西弗──對於不知道那個推石頭上山的人的話可以說明一下。
阿爾貝·加繆,他是一位存在主義者,儘管他不自認為是存在主義者。
他創立了一個被稱為「荒謬主義」的思想流派,我剛剛也用過這個詞。
他試圖描述那種荒謬的處境:你對世界抱有各種渴望,然而世界根本無法滿足那些渴望。
你在尋找意義,但那裡沒有意義。
你的慾望與現實世界是相衝突的。
他把對這一點的覺察稱為「荒謬」。
他寫了一篇短論〈西西弗的神話〉,根據古老的神話:西西弗被眾神懲罰,要把一塊巨石推上山頂,但當石頭到達山頂時又會滾下去,他只好再下去把那塊石頭推上去,周而復始,永無止境。
真正的折磨不只是推石頭的痛苦──那固然存在──而是知道這一切毫無意義的痛苦。那就是荒謬處境的描述。
加繆試圖回應這個處境,想像西西弗是快樂的:作為對荒謬的一種反抗,他仍然繼續做下去,並且接受它、與之共處。
我從來沒有因此得到滿足。
我一直認為這可能是真的,雖然我知道有些人可以做到這一點。
有些人能夠寫那本書。我一聽到你說那個「無論如何還是寫那本書」的人,我就想到西西弗,因為那幾乎像是一種反抗行為。
你不是說他只是還是寫那本書,而是說他「無論如何」還是去寫──他是帶著一種抗議去做的。
有些人可以那樣做,但我認為那大概是一種心理上的自我安慰。
不,不,那不是自我安慰。那是一種機制。
我在說我覺得那是自我安慰。我認為那不建立在任何理性基礎上。
我不確定它是否建立在任何理性之上。
它絕對建立在某種經驗事實之上。
當然。
但你可以經驗性地解釋一個人大腦為什麼會這樣運作,但那不代表他的大腦所相信的東西有任何理性或真實性。
是的。
所以,這又回到有沒有大寫的「目的」的問題。但我認為你可以觀察世界、做出觀察──我不知道你對科學觀察與真理的關係怎麼看,這些東西是否相關。
但我們其實知道,有多種心理機制,其中有些是自我安慰(cope),有些則不是。
我想說的是一種哲學上的……我認為那不真實。
我認為在那種處境中感到滿足的人幾乎可以說是在妄想。
「妄想」是什麼意思?
就是受妄想影響。
我認為西西弗推著巨石上山並不是一個會帶來幸福的處境。
是的。
這就是為什麼我認為數據其實不支持你的說法。
數據顯示,決定你快不快樂的是你對人生處境的態度。
有人可以處於一個讓自己快樂的妄想之中。事實上,這也是為什麼多數人會抱有妄想,因為它們讓人快樂。
那不是大多數人抱有妄想的原因。
但你明白我在說什麼嗎?
我明白你在說什麼。我只是覺得你不能用某件事讓人快樂就經驗性地證明那不是妄想。
是的。
所以,你完全可以區分一個心理上的應對(cope)和一種不是應對的生活態度。你之所以能區分,是因為下面的成因不同。人可以有妄想,但他們不一定是為了讓自己快樂而妄想;事實往往正好相反。
像思覺失調症這類診斷,其中一項症狀就是妄想。一般而言,思覺失調症越嚴重、妄想越強,幸福感反而越低。
我要說的是哲學上的妄想。我的問題是:那個寫書或把石頭推上山的人,能不能擁有有目的的生活?
絕對可以。
這也是讓人混淆的地方──人們會想說:
Alex 想表達的,我覺得,是一個非常普遍的關於「目的」的看法:我的目的必須比我更偉大;我的目的要在世界上有某種意義或影響。
但我們知道有一個很好的例子叫做自我決定理論(self-determination theory):如果你去問那些有目的感的人,你會發現目的感並不是關於任何超越性的東西。
是有目的感還是有某種「目的」?
是有一種「目的感」。
我們是在問他們的主觀感受。
沒錯。
這些有目的感的人不太可能成癮,更有韌性,主觀上也傾向於更快樂。
所以,我們在談的是主觀性的問題,對吧?
你會發現他們有三樣東西。
第一是他們有某種程度的自我主導性。
也就是說,我選擇去做一件事。他們不是只是任由生活擺佈。他們在做選擇。
這也是人們會混淆的地方,因為他們會想,哪個選擇是對的?那種想法其實無關緊要。沒有一個對的選擇或錯的選擇。跟你方向感相關的,是你是否去做出選擇。所以你其實需要擺脫對錯的概念。
第二是他們需要在能力上有所拉伸。因此,如果你只找一群沒被推動、也沒有發現自己成長的人,他們的方向感或目標感就會下降。
第三是關係感。所以有一件事是,我必須知道我是誰,並且讓別人看到我那一部分。如果你培養這三個變數,那麼你的目標感在經驗上——我說經驗上是指我們可以可衡量地、字面上以客觀方式測量人們的主觀經驗——就會有所提升。我認為,這類事情確實能改善你的目標感。
當你在尋找的時候,你在測量什麼——
Alex,我很想聽聽你對這個想法的回答。
你認為那個把巨石推上山丘的人,或是在世界即將終結時還在寫書的人,是否仍然能真誠地過一種主觀上(也就是他們自己認為的)有目標的生活?
可以。
是的,絕對可以。我認為西西弗斯是可以快樂的,但我覺得那不是我會採取的態度。就我個人而言,任何一個與西西弗斯情況相當相似,而其嘗試的解決方法是「好吧,就想像西西弗斯是快樂的」的比喻,我都不覺得令人滿意。這正是《西西弗神話》結尾字面上的說法:人必須想像西西弗是快樂的。我可以想像他,然後說,嗯,替他高興。
你覺得如果你相信 Greg 的世界觀會比較快樂嗎?
幾乎可以肯定會,但不是因為 Greg 的觀點本身,而是因為它們帶來的自信與滿足感。我想,如果我是個堅信的穆斯林,或是耆那教徒之類的,我會在生活中感受到同樣程度的意義。我覺得我會找到那種成就感。所以神學內容本身對一個人如何體驗他們的生活,似乎沒有影響。
當然有影響。
你能具體說明嗎?神學的內容。
嗯,內容——你談到不同宗教,而這些不同宗教——正如 Alex 指出,那些宗教不可能全部為真。它們有不同的內容,對人的主張不同。舉例來說:有一種觀點認為人類只是幻相,現實是幻(maya)之類的。那種觀點會向人類傳達某種對自我與世界的理解。如果你認為人類是有重要性的個體,這會讓他們有完全不同的體驗。換句話說,他們所信奉且認為是真的那套神學,會影響他們的情感與經驗。
這就是我剛才有點提到的,談到一個人成為基督徒後其生命被改變的例子。這些並不是你對朋友解釋的那種零星事情,而是一種非常、非常廣泛的經驗與改變,這改變不依賴於境遇。那是因為他們採納了一種我認為是準確的世界理解。這就是為什麼他們的情緒與經驗會隨之而來,因為他們選擇了一個準確的世界理解。
當你看耶穌和福音書時,我覺得很有趣的是,人們讀福音書是為了從中獲得鼓舞。這似乎忽略了重點:耶穌在談論世界的樣貌,他在教導現實的本質。他是一位遵守律法的猶太人,他不是印度教徒,也不是佛教徒,他是個猶太人,而他的話語是在那個脈絡下說的。
好,所以如果只是單純把福音書當成要去讀些讓人感覺好的話語,來讓我覺得比較好過,這就錯過了耶穌在描述現實本質時要表達的重點。我不認為那是讀福音書的方式。但我確實認為——
等一下。我有個私人問題想問你。
比起其他的,這比較偏個人問題。我發現自己跟 Alex 處於相同立場:綜合來看,如果我有宗教作為錨定,我想我會比較快樂。我主觀上覺得自己可能會比較快樂,可能只是因為它會填補某種缺口,以某種方式把我錨定。會回答一個問題。它會回答一個問題。然後會給我的決策更多結構。
是的。你知道,這意味著當我有受苦的時刻時,我會有一個對付那一刻痛苦的解法。所以如果我的父母終有一天去世(我肯定會),我會相信他們仍然活著、在某處而且很好,這會減輕我的痛苦。所以在這方面我同意 Alex。
但我的問題是,為了採納那種觀點,我需要某種——我得相信它。那是真的。人其實不太擅長對自己說謊。另外,像你說的,我在杜拜的朋友有過這種經驗,他現在感覺比較好。我相信如果他相信伊斯蘭是真實的並成為穆斯林,他也很可能會覺得比較好。
所以那種感受本身,人們可以用很多方式獲得。我認識一些人會告訴你,他們離開那個邪教、成為不可知論者後現在感覺比較好,因為那個邪教讓他們覺得很糟。
現在他們變成不可知論者了。
他們感覺比較好。
那是不是代表不可知論就是真理?
所以你所做的那個假定本身就是一個假定。
我們得記住這點。
我是說,我跟很多從穆斯林改信基督教的人談過——非常虔誠的穆斯林——他們在伊斯蘭中沒有那種在基督教中所感受到的滿足、充實與與上帝的連結,好嗎?
所以我們要小心,不要只是預設。
對,也有人走相反的路。
有些人會在留言區說,我是從基督教改信伊斯蘭的。
好,當然。
我只是說我所認識那些人的情況,好嗎?
我覺得說「每個人都有自己的宗教,他們對宗教的經驗也都不同」是個錯誤,因為我不認為情況總是如此。
我不是說沒有滿足的穆斯林,那不是我想說的,也不是說佛教徒或印度教徒或其他人就沒有。
但我想說的是,改變了的人生帶有一種證據性的成分,好嗎?
而且這可能不是決定性的。
可能還有其他因素在裡面,好嗎?
我確實認為對許多基督徒來說——我想你過去也提過這一點——正是與上帝的經驗造成了差別。
但並不是說其他證據——也許是哲學上的那類證據——沒有產生效果,因為我跟很多人談過,對他們來說那些證據確實起了作用,讓他們朝那個方向走。
那裡的觀點是這是有證據性的,那是一個假定。
我說的「有證據性」是指有資訊可以被拿來考量,看起來像是顯示該信仰體系為真的證據。
那是個假定嗎?
我不知道你為什麼會把那叫作假定。
從人成為基督徒後獲得的增加目的感來看,這是不是基督教為真的一種證據?
我認為那是其中一種證據。
那是主觀的證據,對,嗯。
所以它是基督教為真的證據。
嗯,我不會只憑這件事就構築整個論點。
但它是證據。
它是對基督教作為一種世界觀真實性的補充性證據。
如果現實的故事只是說上帝造我們是為了與祂同在,
然後我們發現上帝主要透過赦免使我們能連結祂,並恢復我們與父的關係,
當我們這樣做時,這會給我們深刻的滿足感。
我確實認為那是有證據意義的。
你知道,像亞歷克斯·菲爾德(Alex Field)可能會用神經科學來解釋,對吧?血清素、多巴胺、內啡肽。
是啊。
我可以回到剛剛的某件事嗎?
請說。
你知道,我在想西西弗的例子。
是。
我心裡在想,很多人去健身房做徒勞的體能活動,
但不會是為了永恆、毫無改善人生意義而做,對吧?
想像去健身房,不只沒讓你更健康,反而讓你變得更胖。
而且你必須永遠、在餘下的永恆中不斷做下去,沒有理由,沒有終點。
然後有人說,好吧,你只要想像那個人是快樂的。
是啊,那就有意思了,因為那預設了你對行為的態度決定了一切。
決定什麼?
決定你是否快樂,對吧?
所以每次你吃東西,你就給自己買了一張去廁所的車票。這是你永遠無法逃避的事。
當然。
這對所有時刻都是真的。
但是,你對上廁所有什麼感覺?
也許我誤會你的意思了。
我覺得很有意思,對吧?
因為西西弗的問題在於他看待它的方式。
這正是我覺得回形針例子其實那麼好的原因之一。
因為我想我們發現在一些像是激進接納、辯證行為療法等方式中,
人們在生活中即便有痛苦的事,仍能變得快樂,
那是一種態度上的轉變。
完全同意。
我想我們似乎老是在各說各話的原因之一,是因為我覺得你在提供一個解釋,說明人為何會有某種感受,
而我在試著看那些感受是否可以說是哲學上被驗證的、是否對真理敏感——也就是說,你對世界的感受是否準確。
所以我完全能理解西西弗有可能快樂。
我想說的是,使他在那個處境中感到滿足所需要的哲學基礎,對我來說是令人不滿意的。
那麼什麼是哲學上的真理?
不一定要——我也許不該說「哲學上的真理」,但我是想說——把它和你可能稱作神經學上的真理分開,
也就是說,你的大腦在這個或那個條件下可能相信這個或那個,這可能是真的。
我完全同意這點。
但我感興趣的是那個信念本身。
它是真的還是假的?
就像信仰基督教能讓你快樂一樣,它也可能讓你悲傷。
你可以掃描某人的大腦,把他們放進 MRI 掃描儀,在他們改信基督教的那一刻掃描,看到大腦開始失常。
但 MRI 並不會顯示任何信念。
它只顯示神經活動。
沒錯。
信念不在大腦裡。
是的,我們會談到那個。
我有點同意這點。
所以,Alex,我覺得這個——非常感謝你指出我們有點在各說各話,因為我覺得這真的很奇怪。我現在要說一件事,但當我們談到意識和剛才談的那些時候,我會把它推翻。
但我覺得從實務的角度來看──這也可能就是哲學介入的地方──我不太確定「實務」這個字和哲學怎麼連在一起。因為我傾向把哲學看成某種實用的東西。我們可以稍後再深入談這個。但我想從尋找人生目的的角度來說。現在我不是在談那種大寫 P 的「目的」,對吧?也不是那種大寫 T 的真理。
尋找目的,雖然在哲學上可能不能讓你完全滿足,但從經驗上我們知道,沒目的感的人和有目的感的人之間的差別在於:主觀上的目的感來自很多不同的因素。就像我提到的,某種程度的自主性、能夠察覺自己的情緒,還有某種敘事式的認同感。擁有人生目的需要一個「我」,而很多人之所以覺得人生沒有方向,是因為他們其實沒有清晰的自我認知。
我覺得我們在討論目的時常常會互相錯位,因為我不知道——你在哲學上找到的東西,也許在哲學上並不成立,可能在神經學上是真實的,但在哲學上又不一定成立。我不知道該怎麼處理這個問題。我其實有點方向,如果我們談到意識和主觀經驗,以及你朋友如何被轉變──順帶一提,他也可能並沒有被轉變。
說到應對(coping),有時候一個人劇烈地加入某個宗教,然後覺得「這真棒」,那可能就是最大的自我安慰之一。所以有時候他們會採取、會認同某個團體,這其實不是身份認同的逐步形成,而是直接的認同:我要加入這隊伍,現在我屬於這隊伍,既然我有了這隊伍,我就知道我是誰了,現在有了目的,事情都被鋪陳出來了。
但通常也是為什麼宗教並不是百分之百能給人帶來幸福的原因,因為關於你與上帝之間的主觀關係體驗,最終是決定你是否對此感到真正良好的關鍵。另一個非常有趣的地方是,透過某些這類主觀經驗,我覺得有那些有這類經驗的人會相信它們能讓他們接觸到那種更高層次的真理(大寫 T),像諾斯底主義者之類的人就是這麼看的。
我在二十四歲做了一件事,對我的人生有深遠影響:我挑戰自己每天在社群媒體上發文。當時我是為了增加追蹤者,但這件事對我的人生產生了深遠影響,發生了兩件了不起的事。首先,我學得更快,因為我每天都在記錄自己的所見所感,並試著把它濃縮成可以分享給世界的東西。更了不起的是,這讓我累積了數百萬的追隨者,而這正是我用來創辦《Diary of a CEO》的基礎。
這也是為什麼我想跟你們提我們今天的贊助商 Adobe Express。他們是我用來做所有 LinkedIn 和 Instagram 貼文的平台。只要幾個點擊,不需要成為專家,這就是我喜歡用它的原因,因為我不是平面設計專家。即使我們沒有那種技術能力,也能輕鬆上手設計漂亮的東西。所以如果你想像我二十四歲時那樣開始累積你的影響力和知識,就到 adobe.ly/Stephen 開始使用 Adobe Express。就是 adobe.ly/Stephen。
我把話題拉回來,回答觀眾提出的一些熱門問題。其中一個最常被問到的是:我們每個人都有特定的目的,還是目的可以自己選擇,Greg?
好,我的看法是,如果上帝造我們是有原因的,並且祂希望和我們有關係,那麼每個人都有不同的能力。去實現上帝賦予的一般性與具體的能力──比如我有我自己特別的能力──去實踐那些會讓我感到滿足。所以上帝是否給了我一個目的?有的。而這個目的會不會和 Alex 的目的不同?我會說在細節上,會的。你和他是不同的個體。
我可以問你一個隨之而來的問題嗎?我很好奇。如果 Stephen Bartlett 在一歲時得了癌症然後我死了……哦,我懂了。是啊,那麼你就不會在世上完成上帝原本預期你要完成的那些細節性任務。但這類事情會發生,是因為我們生活在一個破碎的世界。這不是一個完美的世界,不是上帝原本所造的那個完全良善的世界。發生了一些事情把世界破壞了。發生了什麼事?人的反叛——人類的反叛。
是在歷史的哪個時刻?嗯,很早的時候,在我們的始祖那裡,也就是最初的人類。這就是為什麼自那以後所有人都有傾向於作惡的傾向,我覺得這是差不多可以量化的。那是否包含其他人類物種?尼安德塔人?我知道很多人現在都在討論這個問題,而且到底要在哪裡畫界線?那不是我現在要深入探討的部分──那是我會深入研究的領域。但我確實認為,作為我們目前理解的人類的原始祖先,必有一位具有上帝形象的人,違背了上帝的命令、反叛了上帝,而那對世界造成了影響。這就是為什麼──因此你會有──這也是為什麼小孩會得癌症。有人可能在他們有生之年,無法完成上帝為他們預定的所有最終目的。
為了釐清一下,孩子得癌症是因為,比方說,大概是在兩百萬年前,人類這個物種的開始——
我不會硬是訂個日期。
有人違抗了上帝的命令。
那就是解釋為何——
這是個合理的問題。
而且,你知道,有些細節我是沒弄清楚的。
那地震、海嘯這類事怎麼辦,好嗎?
很明顯人的反叛對地球有影響,對吧?
那影響的程度是什麼,我不是完全確定。
但這就是為什麼我用「破碎」這個詞,因為它是一個比較廣泛的詞,而不是試著把所有看起來與一個美好世界不相符的例外一一點出來。
可以這麼說,不是它應有的樣子,好嗎?
我覺得這能解釋這些事情,儘管我們不一定能把每一個具體的例子和它為何不完美都逐一列出來。
Alex,我要把同樣的問題問你:你認為你生來就被賦予了一個人生目的嗎?
不,不能從字面上這麼說。
我覺得我生來確實有一些傾向,像是刻在我的意識和DNA裡的那種本能。
幾乎可以說是「傾向」。
對,「傾向」這個詞很好。
例如,我吃東西的傾向。我不認為我是學來的,我想我是生來就有的。
不過——如果你問「你認為你從出生就被賦予了飢餓嗎?」我會說,不,從字面上不是,或許從詩意上可以。但我的意思是,我生來就有一個叫做飢餓的東西,我不是學來的,它只是我組成的一部分。
我想很多生活動機也是如此,比如你可能會描述到的那種意義感。我認為那從出生就存在。
輪到你,Alec。
你覺得我們每個人都有特定的目的,還是那是自己選的?
我覺得兩者都有。
所以我要介紹兩個我們還沒談過的概念,dharma 和 karma。我知道這些概念有時難以理解,我會盡量快速說明。
dharma 是梵語,常被翻譯為「責任」或「天職」。我會把 dharma 描述為天職,我認為它很重要的原因是,現在看看世界,人們普遍過得不太好。
很多時候人們卡在要做自己想做的事,還是做自己應該做的事之間。做自己想做的事可能會刺激多巴胺、某種意義上很快樂;做自己應該做的事往往在某種程度上是痛苦的。
對我而言,dharma 就是一種義務。但我覺得一旦人們找到自己的 dharma,關鍵是它讓你能選擇那個負面的、困難的選項。它讓你能選擇那個艱難的事。
比方說,如果有人把槍指著我,看到那把槍我會聯想到痛苦、受苦、死亡。我的生命會結束,我也不會留下什麼,於是我的目的也會終止。所以我會想避開那件事。但如果那把槍是對著我的孩子,而我因為強烈的愛與喜悅之類的感受,我會走到那條路上,去承擔那一切。
所以我認為一旦我們明白自己的責任,就會有一種牽絆感和方向感。
我想讓很多人困惑的是,他們以為責任是某種超然的、大的東西。像「大寫的責任」,好像我生來就是要做那些特別重大的事,比如說我要去治癒癌症什麼的。很多時候,dharma 其實是很小的。
——責任不是超然的,也不一定綁定某種道德上的超然東西?
我不太確定「道德」這點。你剛說「應該」。對,當然,那通常是個道德用語,對吧?在西方是這樣。所以我想這牽涉到完全不同的一套公理。我用 dharma,但人們會把道德投射到 dharma 上,而我不覺得那樣完全公平。
舉另一個例子,你們可以自行決定這是不是道德的:當我在急診室工作、病人走進來時,我對那個病人有責任。很多人不了解 dharma 的一點是,它在很大程度上由環境決定。你的 dharma 在某種程度上會依你所處的家庭、你擔負的責任而定。如果你有孩子,你對那些孩子就有 dharma。所以我覺得那是我們所說的「目的」的一部分。
我認為目的的另一部分,且比較接近西方的概念,是 karma(業)。
回到你剛才問的,假如一個得癌的小孩在一歲就死了,他的目的是否已經完成?可以說是的,因為那可能就是他此生的目的。
所以,他們的目的可能是——有一個很有趣的故事,很多年前有一群天神(用西方術語叫做 devas)在濕婆打坐時打擾了他。於是濕婆詛咒他們,說你們將被投生到人間,過一個人的一生。天神們驚呼這太糟了,我們會被詛咒降生到充滿苦難的世間,像西西弗斯般,根本沒有那種大寫的「意義」。於是他們去找濕婆的女兒,請她幫忙──拜託她去跟父親說,能不能改判。她說濕婆不會改他的判決,那是不可能的;他也在某種程度上是業力的化身之類的。但她說,她可以幫你們。
我能做的是我會和你們一道降生,然後在《摩訶婆羅多》裡還有另一個故事,基本上她生了七個孩子,然後在他們出生的隔天把他們淹死。
所以她說,技術上來講,你會為某一世而降生。我可以在一瞬間讓一個生命的一世發生。
現在,我不知道那是否是真的。我不知道那是否合乎道德。我不知道那是否只是神話。但這是一個可能的解釋,為什麼有小孩會得癌症。這是一個可能的解釋,為什麼小孩會得癌症。
現在,我認為關於業力的問題是你剛才問的——你一生的目的是否被預定。我的看法是,你會繼承某些境遇,而你目的的一部分會和你所繼承的境遇有關。另一個關於業力的點,很多人誤解的是他們以為那等於宿命。我認為業力所指的只是牛頓第三定律:每一個作用都有一個相等且相反的反作用。雖然你可能繼承了一套境遇,你的行為方式是在為你未來的生命播種。
所以這裡,我知道我引入了很多概念,這很有趣。你知道,我們在 Healthy Gamer 開了一個會員計畫。我們這麼做的部分原因是,很多這類概念如果你把它們做成 50 分鐘的 YouTube 影片,人們最後會有比答案更多的問題。所以我們會深入探討,我覺得需要一些深度,因為我相信聽的人肯定有一大堆問題。但為了簡潔地回答你的問題,我會說,對,你是為某些事情而生——我不確定有沒有某個具體的原因,但有一組只有你能做的不同事情。你有獨特的基因組合、獨特的經驗、獨特的心理。精神醫學裡有個過程叫做「意義建構」,當人有創傷時這很有幫助,對吧?它幫助一個人理解為什麼這麼可怕的事情會發生在你身上。一旦你從中賦予了意義,那會幫助你去適應。
但我認為這也不一定是註定的。你可以拖延去完成你的業,它們就會不斷回來。
所以,K 醫生,我對這個還有個問題。你談到義務,我也問過那裡的道德問題,你有點帶過。嗯,不完全是,但你在說到急診室的情況時用了「義務」這個字。聽起來,當你談到那些東西時,你實際上是在訴諸道德範疇──你應該做的事、你有義務去做的事、你有責任去做的事。你沒有用這句話,但聽起來你在說這是應該做的事、是有德性的行為,而不是錯誤的做法。所以,如果這些短語其實並不是在訴諸真正的道德範疇,我該怎麼理解它們?
當你說道德範疇,是指一種超越性的對錯嗎?我在說的是倫理原則、倫理上的對與錯,如果你願意的話。它們是超然的,因為它們不僅僅存在於分子之中,某種意義上是高於我們的、超越的。好,所以我——是的,在那個意義上。是的,而且我們的行為會有各種後果。這些後果不只是,你知道,功利主義式的──不是說如果我把吐司烤太久,它會被烤焦。但你──你應該去做你剛剛描述的那些事情。你應該幫那個人。我認為「道德範疇」、「美德/惡行」之類的詞是相當常識性的。
我認為是否常識性取決於什麼是「常識」,對吧?我覺得這些概念不是一對一可以互換的。所以,我認為履行你的 dharma(法、職責)的方式,我會這樣描述:當我把球拋向空中,它會落下。也就是說,dharma 有點像是在做你已經簽下的事情的下一步。因此,當你說你應該在急診室幫那個人,你的意思並不是從一種美德的角度說你在道德上被強迫那樣做,但你這麼做或做相反的事會帶來不同的後果。是的,我認為有一層道德,但那不是 dharma 本身的一部分。舉例來說,有 yamas 和 niyamas,也就是像誠實(truthfulness)、ahimsa(非暴力、不傷害)之類的戒律。一般來說,我們會把那些稱為道德,而去做那些事情通常也符合 dharma。
但《摩訶婆羅多》就是一個很好的例子,某人說「我不想殺我的堂兄弟,我也不想殺我的老師」,而克里希納說「你絕對應該去做」,因為那是符合 dharma 的。所以我認為 dharma 常常被翻譯成道德,但這樣翻譯會失去一些東西。
Greg,我可以問你,你認為沒有一個超越性的目的還能過得有意義、滿足嗎?在某種程度上可以。在某種程度上可以。剛才我說的如果上帝造我們有一個目的,並且造世界是為了人的繁榮,我認為我們在故事的一開始就能獲得那樣的基本描述。那麼即便是不信上帝、甚至不信任何宗教的人,只要他們的行為落在上帝為繁榮所創造的模式範圍內,他們就會在某種程度上獲得繁榮。你剛才提到生兒育女,這在某種程度是一種普遍經驗。你用了某種自然主義的方式來描述為什麼我們會有那樣的感覺。我的感覺是上帝造我們是為了那個目的:「生養眾多、繁衍、治理」。而「治理」並不意味著強暴大地;它是指有成效地工作、善用上帝所賜給我們的,以侍奉祂所賦予我們的事物。
有人可以結婚、維持婚姻、養育孩子,在那裡完成那個目的並從中獲得很大的滿足,而不是像其他各種變化那樣會把他們的生活搞亂。
他們會在其中感到滿足與成就。但那是因為某種意義上,他們在做上帝讓人類去做的事,好讓他們得以茁壯。
你也可以用很機械化的方式來看這件事:你有一輛設計成要以某種方式運作的車,若你為那輛車做對了該做的事,它就會運轉良好,完成它應該做的工作。
所以,如果我做許多聖經裡被視為美德的事,我就能有一種宏大的使命感,而不需要有宗教信仰。
是的,你仍然可以有美德,當然可以做那些事。
我的論點——這也是我剛才在說的,K 博士——是說,若沒有上帝來建立對與錯,那麼就沒有對與錯,因為沒有一條我們必須遵從的律法。我們只是做事而已,好嗎?
如果你相信那種演化觀點……總的來說,我不這麼相信(不是像 Alex 那樣把它視為萬能解釋)。演化是一個對地球上生命變異的宏大說明;它能解釋生命的差異性,但並不是萬事萬物的全部解釋。
因為演化會——我想到我的狗,想到 Pablo。我在想,為什麼牠會跟其他狗交配?為什麼牠會保護自己的幼崽?為什麼牠會做這些事?照 K 博士的例子,牠會照顧東西,照顧我。當我不在家時,如果有人進來而我女友在家,牠會照顧我女友。只有當她獨自在家時才會叫。看起來牠好像在表現某種道德,好像懂得自己的一套是非觀念。
不過——我不會那麼描述,並不是說牠在心裡想「我應該這麼做,如果我不這麼做就是錯的」。我認為動物有被賦予的本能,而這些本能在某種程度上會受到自然因素影響。我想牠們是有目的被造(或說有目的存在)的。許多生物之所以這樣行為,是因為那些相當複雜的本能讓牠們能在生活中相處得好、活下來並繁衍。當然,是為了存活和繁衍,但我沒有理由認為牠們會想著「我做的是道德的事」。如果牠們沒做那些事,我們也不會覺得有必要指控牠們做了不道德的事。
歷史幾乎也顯示,即便在我們回頭看認為那不是道德行為的時期,例如二戰時的納粹,他們的行為在當時的脈絡下有助於他們生存。所以那個去集中營而回家對家人很好的人,他以為自己是在做對的事。這是為什麼——這也是我認為演化說不足之處的原因之一。因為似乎很多人做的事,看起來對他們或對他們的部落有利,但我們會去審視並評斷,而評斷結果卻可能是那是錯的、邪惡的、惡毒的。我認為我們在這方面的評判是可靠的,好嗎?我們有道德直覺,能看出其中的真實。而這些判斷相對普遍,無論你住在哪裡或生活在何時,人們都會問世上邪惡的問題,對吧?我認為那是因為——
但對於甚麼是邪惡的定義似乎會隨時間改變。換句話說,幾百年前我不可能坐在這張桌子上,因為我是黑人。當時很多人都認為那是正當的,他們並不覺得那是邪惡(當然也不是每個人都這麼想)。社會習俗會隨時間改變,人們也會以不同方式回應。但僅僅因為人們對道德的信念有差異,並不代表不存在一套健全的道德。
C.S. Lewis 就研究過這方面,考察那些在道德評斷上似乎超越文化、適用於各種文化的事。很多時候,差異並不是道德事實本身不同,而是道德觀實際上改變了,或只是感知上的差異。換言之,有些情況下被視為英雄的行為,在別的情況卻不被視為英雄,儘管英雄主義被認為是一種常見的概念。
我一直想找個機會回頭談一件事:我們剛才草草帶過了兩個我認為目前可得、至少是我首先想到的,關於兒童為何罹癌的較好解釋。我只是想問,你是否認為——你的解釋在你聽來是否和你自己心裡感覺的一樣,就像這兩個解釋在我聽來的感覺。我不知道它們在你聽來如何,但我認為從存在主義層面上,我們最根本面對的是苦難。既有我們自身的痛苦,也有別人的痛苦,以及像一個罹患癌症且未能倖存的孩子那種看似毫無意義的苦難。有人告訴我,面對這種存在性的悲劇,人會轉向宗教,尋求某種成就感和解釋。
但當被問到這種機制是如何運作時,我被告知那是因為在某個未說明的多年以前,有人對上帝犯了罪,這就是為什麼你的孩子現在死於癌症。
有成千上萬的人在聽這個節目。
會有人在聽這節目時,他們的孩子已經死於癌症。
我想知道這會不會給他們任何安慰。
同樣地,還有人認為,也許是有些不滿的天使不願意長久降到人間,所以如果有什麼事發生,你實際上是幫了它們的忙,讓它們死於癌症。
我不知道那是否會帶來那種——嗯,我不知道。你怎麼回答那個問題?
我想我沒有答案,但我不喜歡有人聲稱他們有答案。可當說到實際上講出一些我認為反而會產生相反效果的話——我不是針對個人,我是從宗教解釋的立場說——我不知道那會帶來什麼安慰。每個人之後都會有機會回應這點。抱歉。
說這甚至可以近似解釋為何這種事會發生,我請你考慮如果我們假定自己基本上只是作為偶然存在的有機體,在沒有任何賦予的意義或監督下互相競爭以求生存,我們會更可能看到什麼?
我也請你考慮,如果我們是由一位慈愛的上帝按目的創造,祂希望我們都與祂相交往,但出於某種理由認為我們必須先在這層淚幕般的物質世界中存在,你會預期會看到什麼?
我不認為——然後看看你實際發現了什麼。看看你在自然界中所發現的東西。即便只考慮非人類動物的苦難,那也是一種數量之大、令人難以想像的負面經驗。似乎毫無原因。更不用說,正如你所說的,孩子們罹患癌症。而且正如你已提到,人類所犯的邪惡如大屠殺。但也有非人為的邪惡,例如地震與海嘯等。
我不認為若採用那個假設我們會期待看到這些。但如果我們假定自己只是偶然存在、為生存而競爭的生物,不僅能解釋這一切,而且我們還會預期它們會發生。所以我認為那提供了一個較佳的解釋。這並不是在為其辯護。
關於演化的問題,你說你對達爾文世界觀的問題在於它似乎偏向適者生存,然而有些經由演化顯現的現象在道德上會被我們譴責。當然,因為自然選擇的演化只是解釋事物如何變成現在這樣的方法,它並不是也根本無法成為行為的正當化。沒有任何科學理論能夠成為某種正當化,就像牛頓的萬有引力定律並不是對行星運動的道德正當化一樣——當然不是,它只是個解釋。
但我真的想強調一點:宗教必須做更多。如果你希望宗教傳統像你所說的那樣,為受苦者提供存在上的安慰,那麼在面對孩子死於癌症時,比起僅僅提到某些神話式的人物曾存在過,或以完全難以理解的方式去描述,你必須做得更多。這裡面有很多東西,好嗎?我不覺得對任何正在受苦的人說「有一次墮落」會帶來安慰。墮落只是用來解釋出了什麼錯誤,以及為什麼世界上會有錯誤。
就像我早些時候說的,不論你住在哪裡或何時生活,每個人都知道有些不對勁,而他們表達對這些不對勁的關切是以道德語言表達的。世界不是它應該的樣子,它本應不同。而當你舉例時,有時是自然之惡,但通常是我們所說的道德之惡——人們不該做的事。這就是為什麼我特別避免那些例子。你沒列任何例子,對吧?
但含義是,這也是理查‧道金斯著名的說法:「如果根本沒有設計、沒有正義、沒有善惡、只有盲目的、無情的、漠不關心的力量,那麼我們正好會期待看到這樣的世界。」我其實認為我們發現的並不是他剛才描述的那個世界。是的,這是一個充滿苦難的世界,而你剛才提出了一種解釋。還有另一種解釋,它包含一個解決方案。那個解釋是什麼?抱歉,我是說,上帝正在逐步在時間中解決邪惡問題。
我的意思是,為什麼邪惡最初會存在的解釋。你說是墮落。我不是要打斷,但你說過這個。你已經提到墮落兩次了,而上次我嘗試討論時,你似乎有點說自己其實不太清楚。但如果墮落是……我並不是在提供關於人類演化祖先的具體細節或類似的資訊。
從歷史上看,甚麼是墮落?什麼是墮落?墮落就是我們的始祖——在那個敘事中通常稱為亞當與夏娃——對上帝反叛。當他們反叛上帝時,重要的是他們違背了祂。他曾給他們一條限制(規定),他們違抗了。當他們違抗時,他們透過叛逆破壞了與上帝的關係,破壞了彼此之間的關係,也破壞了與環境的關係。所有這些都有一種宇宙層面的影響。不過,這是有解決之道。
那只是前三章。
你知道那個命令是什麼嗎?
讓我把這個想法說完。
好。
主要的問題是反叛或不服從。
好。
有不同的方式來描述,但在我看來重點就是不服從。
好。
不服從什麼?
抱歉?
不服從什麼?
像到底是不服從什麼?
上帝告訴他們不要做一件事。
那是什麼事?
不要吃那棵分辨善惡樹的果子,他們卻違命了。
違命了。
你把那個當字面來解讀嗎?
抱歉?
像是真的一棵樹、真的果子嗎?
我確實把它當作一個直接的記述,但那不是重點。
我不想在這上面糾纏太久。
所以小孩得癌症是因為有人吃了……
抱歉?
所以小孩得癌症是因為幾百萬年前有人吃了一個果子。
讓我先退一步,把整個說法講清楚。
好,請說。
我想這樣會更有幫助。
我不是想故意難為你,順帶一提。
我只是很不想在我們提到這些點時草草帶過。
我的意思是,聽的人可能會想,我從來沒聽過那個傢伙。我從來沒聽過亞當和夏娃。他們會需要知道你在說什麼。
我要表達的重點是,人類有一次不服從,這影響了他們與創造他們之上帝的關係,也影響了世界的其他部分。
從那時起,廣義地說,邪惡的問題——自那時以來——世界就被破壞了,上帝有一個計畫要把這一切重新連回來,不只是把世界復原,也要把與他處於反叛的人帶回與他的正確關係。
這就是耶穌出現的地方。
我寫了一本叫做 The Story of Reality 的書,旨在以相當清楚、比較概括的方式來描述那個觀點。
它不是用來回答所有這些問題的,因為坦白說有些問題是難以衡量的。
但大局是可以理解的,且它就在這個故事裡、在現實的敘述中,以及在經文中——希伯來經文與基督教經文。
它們構成一個整體,好嗎?
這些是耶穌所談論的事。耶穌也認真看待這些事,根據他對這些特定事的說法,好嗎?
所以大體上講,因為我們生活在一個破碎的世界裡,對此我們有一個答案。我們有一個可能的答案。
你知道嗎,是伯特蘭·羅素曾著名地說過:當你跪在垂死孩子的床邊時,你要怎麼談上帝?
我覺得那句話在情感上很有說服力。
但我聽過哲學家威廉·萊恩·克雷格——我想你也認識他——他回應說,無神論者伯特蘭·羅素當他跪在垂死孩子床邊時,會說什麼呢?
「運氣不好?太可惜了?就是這樣子?」他根本沒有答案。
Kay 博士,你也能回應一下嗎?
當然。
首先,Alex,我要感謝你提出這點並且有點像鬥牛犬般緊咬不放——我是以褒義來說的。
你抓到了一個重點,你當下就覺得,這不行。
我們常忘了有人在聽這個節目。你的孩子因癌症去世,我完全能理解。我認為我們必須記在心上,知道嗎?
百分之百。
所以我很高興你說了那句話,因為我意識到我舉了一個很糟的例子。我以一個人的身分這麼說——我還記得我作為三年級醫學生第一次去小兒科實習的那一天。我在加護病房夜班,有一個九歲孩子,我記得好像是淋巴癌。我看見並陪著那孩子的父母,看著那孩子走向死亡。
我也在門診工作過,有時人們會到我的診間,會和我談業力(karma)。他們會說,「我九歲的時候被性侵,你是說這是某種目的的一部份嗎?」我也記得當我在印度時,我的一個最好的朋友——我第一次去印度時花了大約七年時間學習想當一個僧侶。我發現了很多很酷的東西,比如冥想、經歷一些超越性的體驗,改變了我的世界觀。我的一個最好的朋友,他也是一個很能禪修的人,我們開始聊宗教。
我問他,你覺得印度教和一些概念怎麼樣?他說,我無法接受任何說如果你被強暴就是你的錯的宗教。
是的。
所以那句話留在我心裡很久。很長一段時間一開始,Stephen 問我一個問題,我是印度教徒嗎?我的意思是,我有宗教信仰嗎?我想我會說是的。
我想很長一段時間我都是無神論者。我想我現在還是無神論者。
我覺得還有幾件有點不一樣的事。所以像人們在西方會覺得——我們認為無神論、多神論和一神論是互相矛盾的。我們在印度教裡並不這麼想,這些觀念可以共存。
我真的很感激你,因為我覺得——我很高興你說了那句話。因為當我舉我剛才那個例子的時候,這點很有趣,我在想為什麼我會提到我們有一個會員制度。我之所以提到它,是因為這個議題是那種我可以講四到六個小時的內容。如果你聽過那場演講,你就會理解我的出發點。
但沒有那些脈絡——而且如果你自己去假設——關於道德和應得有太多公理,沒有適當脈絡的那個例子聽起來會很糟糕。就像你的小孩一歲就死了。喔,這有某種更高的目的,你只是還不知道。去你的,對吧?那根本不是安慰。
所以這就是我現在的立場。
我真的覺得——我覺得業力是好的,因為它能幫助人。
我也覺得它是真實的。
但這就是我現在的立場。
那算是我的一段旅程。
我意識到一切的順序是顛倒的。
超越性的經驗。
業力看起來很可怕。
那裡有一個「應得」的概念。
然後多年以後,透過和被性侵的人一起工作的實務,以及在兒童加護病房看著孩子往生,與這些問題搏鬥——不只是說「外面有這些人」,而是真的你就在房間裡,當他們的孩子快要死的時候,你就在那裡。
你會對他們說什麼?
而現在我作為一名處理臨終照護的精神科醫師,這種情況更多了。
所以我認為首先要理解的一件事——我對你要問的第一個問題是,當我說「業力」這個詞時,對你來說那是什麼意思?
我不知道。
好吧。
我不知道你指的是什麼。
所以我認為關於業力首先要理解的是,它只是一個因果原則。
是的。
所以當一個孩子死於癌症,你會說他們死亡的原因是什麼?
嗯,我對癌症的科學不太懂,但我會假設是癌症。
完全正確,對吧?
那就符合理業力的定律。
那麼,他們為什麼會得癌症?
我不知道。
好。
所以可能有某些——
我是說,隨你喜歡挑任何一個理由吧。可能是基因突變、隨機機會,像這樣的事情。
所以我認為——業力不過就是行為和反應。
就這樣。
所以如果你理解業力的教義,它能幫你看到因果如何相互連結。
它並不涉及「應得」這類的東西,比方說如果我有基因突變結果得了癌症,那也是一種會有後果的行為。
這也是為什麼我對於涉入道德論斷有所保留,因為我認為有些假設來自那種亞伯拉罕系或猶太-基督教的世界觀,會被灌輸到像業力和法(dharma)這些概念裡,
這也是為什麼我討厭翻譯它們,因為任何時候我去翻譯,總會被填上一些東西。
所以你真的要理解業力。
但我會說,把業力從所有道德中剝離——把它剝光、去掉所有「應得」的意涵,超出於簡單的牛頓式機械論:行為有後果。
現在,這為什麼有用——好吧,我現在意識到我在提出一個功能性的主張,而不是關於哲學真理的主張,因為我不知道該怎麼稱它。我確實認為從哲學上它也是正確的,但我現在不是在談那個。
是這樣:當你坐在一個人旁邊——因為你的主要關切是,當一個得癌症的孩子死去或臨終,你要怎麼處理——怎麼辦——有些人在受苦。如果我們不小心,我們會傷害到他們,對吧?
你是這個意思嗎?
那是我在說的一件事、一個層面,對。
對吧?
所以我覺得我有點——
那是它讓人感覺的方式,但也有更字面的解釋為什麼他們會受苦。
你知道,說這宗教敘事會帶給你一些安慰是一回事,但這又是另一回事。
我認為你需要把這點放在心上。
但你說的比那更多。
作為一個宗教信徒,你不只是說這個敘事會帶給你安慰,你還說這就是為什麼會發生——這就是為什麼你的孩子會得癌症。
所以我要說的是——這是我對那個的回應。
首先,我認為當我和那些在九歲時被性利用、沒有做任何事應得這一切的人坐在一起時,你知道,人們會說像「你要小心你穿什麼」之類的話。
我是說,你知道,我有病人穿著包屁衣和吊帶褲,各種各樣的衣服。
在九歲的時候?
嗯?
在九歲的時候。
對。
人們會說各種各樣的話。
所以——而我在和他們一起工作的過程中發現——也有很多數據支持這一點——是有一種程度上的意義建構是必要的,去安慰那些人,從那件事裡癒合。
如果從經驗上講,從壞事中建構意義是減輕痛苦的方法之一。
所以我發現有幾件事作為那種意義建構的選項是有幫助的,其中一個就是理解業力的教義。
當我和人分享時,它並不是對所有人都有效。
所以從臨床觀點來說,我不是說你應該相信業力的教義。
我也不是說你應該相信基督教或其他任何東西。
重要的是,科學顯示你應該做出有意識的努力去建構意義。
而因為我的背景、因為我的專業,從業力的角度幫助人理解事情,我會說大約有八到九成的時候這是有幫助的。
但從數據角度有一個非常重要的警告是,來我診間的人有很大的選擇性偏差。
很有可能這些人本來就對那個概念是開放的,且有興趣想了解更多。
所以我不宣稱那個概念優於其他任何東西。
但我認為精神醫學告訴我們的,是並不那麼明確哪一種最好,但你至少要有某種方式去理解發生在你身上的事。
那只是我認為的一個選項,而我碰巧相信因果原則——業力就是這個。
它沒有綁上任何道德。
聽起來你在說它只是某種會發生的東西。
你說「它只是會發生」是什麼意思?
它只是會發生。
不,絕對不是。
我是在說完全相反的意思。
所以「它只是會發生」並不意味著沒有原因。
我是說「它只是會發生」是某一連串原因的結果。
就像為什麼孩子會得癌症?那只是某一系列原因的結果。
是的。
就這樣。
對。
沒有救贖。
沒有意義。
沒有目的。
只是發生了。
這沒關係,因為我相信情況就是如此。
我覺得那是真的。
不,不。
我是說我覺得我們有壓倒性的證據,壓倒性的證據,顯示如果你在兩側都有 BRCA 突變,你有 98% 到 99% 的機率會得到乳癌。
在這裡有這種突變就可以構成預防性雙側乳房切除術的理由,也就是在癌症出現之前就切除雙側乳房。
但我覺得原因——也許我說錯了,但我覺得你提出這個話題,Stephen,並不是因為你單純想要知道。
當你說像是——我不認為你會這麼措辭,但,你知道,為何一個孩子會得癌症?
為什麼年輕的 Stephen 會得癌症?
我不認為你的意思是科學上的那種。
我不認為你是字面上要我解釋癌症如何在我腦裡形成並讓我得白血病的過程。
我覺得你的意思是為什麼在受監督的情況下會發生這種事。
我是說,你在對 Greg 問這個問題的時候,是在宗教性地討論宇宙被監管的脈絡下問的,我覺得有趣的是我們現在討論的情境通常是腳在另一邊——有人會告訴我,作為一個非宗教的人,作為一個無神論或不可知論者,我沒有一個令人滿意的解釋。
你知道,我在一個得癌症的人床邊要說什麼?
但至少在我看來,今天聽起來基督教也沒有很有說服力的替代解釋。
例如,我確實有幾個問題,或許我可以被允許時間問,我不想一直糾纏這件事,但這很重要,因為究竟你在這裡是要代表你的觀點以及更廣泛的世界觀。
對我來說這個問題就是苦難的問題,你已經解釋過你關於(人類)墮落的看法,我想先讓你完整陳述一下,之後我再問幾個問題。
不過第一個跳進我腦裡的是前人類時期的苦難問題。
我們不是這個星球上第一個物種,在我們出現之前,數十億年——我不知道你是否相信地球有四十五億年——但數十億年、數億年,
最少的動物苦難。
是啊。
那是種經驗。
牠們——如果——你可以說這在某種程度上較不相關或不那麼重要,但如果你現在看到我踩到一隻狗的尾巴並看牠尖叫,你會叫我停下,因為你知道,撇開它對我們人類情況的影響不談,對那隻狗來說那是壞的。
那種事情在數億年前人類出現之前就一直在發生。
那意味著在人類墮落之前。
沒錯。
第二個問題。
我有的第二個問題。
一次問一個。
好,我也不完全知道怎麼回答這個。
問題的一部分來自於當你以某種方式創造一個世界,讓它具備某些因果關係的時候。
所以痛苦存在是有原因的。
痛苦存在是為了讓你能避開對身體有害的東西。
當你開始感到疼痛的時候,你會撤離它,好吧,從一個非常簡化的角度來說。
但這個也有缺點,缺點是痛本身就是痛,有時候死亡也非常痛苦。
所以那裡面有一個權衡。
現在,我沒有把所有那些細節都推演出來,好嗎?
但我看的是一個更大的圖景,因為我不能只靠自己的思考把那些都細緻化。
更大的圖景是我們都——我們都活在同一個充滿痛苦和苦難的世界裡。
所以問題變成誰對於整體運作有最好的解釋?
沒有解釋,或者也許有些人會非常細節化,會說——這就是為什麼你的嬰兒在此刻因為這個原因在受苦。
我們無法做到那點。
但我們可以理解為什麼這個世界是破碎的。
現在,如果你不認為這個世界是為了更好的東西而被造的,那麼我們現在所見的世界就不是破碎的。
它只是這樣而已。
沒有任何道德上的評斷會有意義。
但我們不斷做出道德評斷,這也是為什麼你會提出關於苦難的問題。
我為此非常小心地避免使用道德語言,正是基於這個原因。
讓我解釋一下——在我看來,你在帶進來的是——有點偷渡道德範疇到苦難這個議題裡。
因為如果我說我不在乎數百萬年來那些有感知的生物所經歷的痛苦,那樣會把我置於一種負面的道德光譜之中。
你不需要那麼說。
在我看來,你確實在偷渡一種觀念:把苦難視為在道德上是壞的。
我知道人們常常會這麼做。
我特別在避免那樣,因為我已經跟人討論過十萬次,這是常被提出的指控。
確實有人會那樣說。
但我特別——你可以回播錄音帶,我非常努力不說「惡的問題」,比如說。
我說的是「苦難的問題」。
如果你說你不在乎苦難,我會說那在你的基督徒世界觀裡可能只是自相矛盾,例如。
在這個對話的脈絡下,我不會說你做了什麼不道德的事。
所以我接受這個限定。
所以我要說的是,如果基督教是真的,我們不應該期待自然界會有現在這種程度的苦難。
我不是在說在我的世界觀裡苦難是錯的、必須被修正或帶有某種道德成分。
我一點都沒那麼說。
我只是說,如果基督教是真的,那這樣的苦難如其所是就是出人意料的。
特別是非人類的動物。
不,我明白那點。
好。
而我看這件事的方式是——
你明白我不是在偷渡那些道德的——
對不起。
因為你說我在偷渡道德用語。
不,好的。
我接受。
沒關係。
我明白你的意思。
你還有第二個問題嗎?
有,我的問題是,如果說墮落是用來解釋人們所犯的道德邪惡,例如大屠殺,
人們之所以傾向去犯下大屠殺,是因為幾百萬年前對上帝信任的背叛,
不管你認為那是在什麼時候;如果亞當與夏娃的過犯可以解釋為何人類有罪性並會行惡,
那為什麼夏娃會在墮落發生之前就行那個罪呢?
夏娃必定已有犯下大屠殺的傾向。
Are We Living Through the BIGGEST Crisis of Purpose & Meaning in History?
3 in 5 young Americans believe that their life lacks purpose. This isn’t just a statistic, it’s a silent epidemic reshaping mental health, identity and future…So, how do we fix it?
In this DOAC debate, Greg Koukl (Christian), Alex O’Connor (atheist), and Dr K (psychiatrist) explore why so many feel lost, whether God is the answer, how death anxiety drives our search for meaning, and how YOU can find direction…today.
This isn’t just a discussion. It’s a confrontation with life’s hardest challenge: finding meaning, and how faith, reason, and spirituality compete to fill the void.
Greg Koukl is a Christian apologist, speaker, and founder of Stand to Reason, Alex O’Connor is a philosopher, writer, and host of the Cosmic Skeptic channel, and Dr K, is a Harvard-trained psychiatrist, mental health educator, and co-founder of Healthy Gamer.
Together, they discuss:
◼️If God gave you a purpose…what does that actually mean?
◼️Why “do what makes you happy” is terrible advice for finding meaning
◼️How comfort is quietly killing your sense of purpose
◼️The shocking truth about modern loneliness and identity loss
◼️The “paperclip problem” that exposes religion
(00:00) Intro
(02:27) Atheist vs Christian vs Spiritualist
(05:24) What Is Purpose?
(12:56) Is Meaning Necessary?
(17:24) What’s the Point of This Conversation?
(18:53) Can Humanity Find Its Purpose?
(36:55) Is It Important to Be Curious About God?
(42:14) Is Modern Society the Reason for a Meaning Crisis?
(42:46) What Is Meaning and Why Do People Feel the Lack of It?
(51:20) The Problem of Consciousness
(1:06:56) How to Find Meaning
(1:25:45) Is Agnosticism the Truth?
(1:35:13) Ads
(1:36:11) Do We Each Have a Specific Purpose or Is It Self-Chosen?
(1:39:59) Dharma and Karma
(1:48:28) Can We Have a Fulfilling Life Without a Transcendent Purpose?
(2:20:02) Ads
(2:22:23) How to Create a Meaningful Life as an Agnostic
(2:40:05) Is Alex on His Way to Getting Closer to God?
(2:51:59) How to Remove the Feeling of Being Lost in Life
(3:05:23) What to Do When You Feel Stuck
(3:11:27) Closing Thoughts
Follow Alex:
YouTube: http://bit.ly/3KCRM0B
Substack: http://bit.ly/46GsExC
Instagram: https://bit.ly/4mBNW5o
Follow Greg:
Stand to Reason – https://bit.ly/4pFtYJG
A Gift to DOAC Listeners from Stand to Reason: Download “How God Rescues Broken Souls” from Greg Koukl’s book, The Story of Reality, at http://bit.ly/3It65o4
You can purchase ‘The Story of Reality’, here: https://amzn.to/4nGNft3
Follow Dr K:
YouTube – https://bit.ly/48wUuig
Instagram – https://bit.ly/48xxSy3
Twitch – https://bit.ly/42zkAO3
HealthyGamerGG Podcast – https://bit.ly/42gCFAf
You can find out more about Dr K’s guide to mental health, here: https://bit.ly/4nUKjZm
The Diary Of A CEO:
◼️Join DOAC circle here – https://doaccircle.com/
◼️Buy The Diary Of A CEO book here – https://smarturl.it/DOACbook
◼️The 1% Diary is back – limited time only: https://bit.ly/3YFbJbt
◼️The Diary Of A CEO Conversation Cards (Second Edition): https://g2ul0.app.link/f31dsUttKKb
◼️Get email updates – https://bit.ly/diary-of-a-ceo-yt
◼️Follow Steven – https://g2ul0.app.link/gnGqL4IsKKb
Sponsors:
Adobe Express – http://ADOBE.LY/STEVEN
Plaud – https://www.plaud.ai/pages/steven use DOAC22 for 22% off Note and NotePin
Function Health – https://Functionhealth.com/DOAC with code DOAC100 for $100 towards your membership
