AI transcript
0:00:03 A couple of weeks ago we took all of our team here at the Diary of Aseo to Mallorca thanks to all of
0:00:07 you guys and thanks to the fact that we’d hit 10 billion subscribers so we went there to celebrate
0:00:10 and as we were sat in Mallorca talking about a variety of things one of my team members referenced
0:00:16 that they had put their house on Airbnb the day they had left to come to Mallorca to make some
0:00:20 extra money and as we talked through this it became abundantly clear to me that this is a huge
0:00:25 opportunity for all of my listeners. When you go away, when your house is empty, you have the
0:00:30 potential to make some extra money just by listing your house on Airbnb and as you probably know
0:00:36 Airbnb are a sponsor of this podcast and it shocks me that more people haven’t considered this. Hosting
0:00:41 your property on Airbnb when you go away is a no-brainer to me especially if it’s sat there
0:00:47 doing nothing and you know what I think that your home sat there while you’re away might just be worth
0:00:54 more than you think and if you want to find out exactly how much it’s worth go to airbnb.ca
0:01:00 slash host and you can find out how much you could be making while your home is sat empty and you’re
0:01:09 away on holiday. The predictive brain is this idea that I only pretty much know from you I’d never
0:01:15 heard it before. When we say the predictive brain what does that mean and what does it not mean?
0:01:25 So when you are living your everyday life. Yeah. Like right now. Like right now. So right now I’m
0:01:31 guessing that I’m saying things to you and you’re perceiving what I’m saying and then you’re reacting
0:01:37 to it. That’s how it feels to you, right? Yes. Okay. And that’s how it feels to me too. So we sense
0:01:45 and then we react. That’s the way most people experience themselves in the world. That’s not
0:01:51 actually what’s happening under the hood. Really what’s happening is that the brain, your brain is
0:02:01 not reacting, it’s predicting. And what that means is if we were to stop time right now, just freeze time,
0:02:10 your brain would be in a state and it would be remembering past experiences that are similar
0:02:21 to this state as a way of predicting what to do next. Like literally in the next moment. Should your eyes
0:02:28 move? Should your heart rate go up? Should your breathing change? Should your blood vessels dilate or should
0:02:36 they constrict? Should you prepare to stand? Right? Movements. And these movements, the preparation for
0:02:46 movement, literal copies of those signals become predictions for what you will see and hear and smell
0:02:56 and taste and think and feel. So under the hood, your brain is predicting what movements it should engage in
0:03:06 next and as a consequence, what you will experience because of those movements. So you act first and
0:03:14 then you sense. You don’t sense and then react. You predict action and then you sense.
0:03:23 So give me an example which brings this to light of how my brain is predicting and then taking action.
0:03:31 Okay. So right now you and I are having a conversation and I’m speaking and you’re listening and
0:03:44 what’s really happening in your brain is that based on many gazillion repetitions
0:03:52 conversations of listening to language, your brain is predicting, literally predicting every single
0:03:59 word that will come out of my… Yeah, okay.
0:04:07 And how surprising would it have been if I didn’t say mouth, I said some other orifice of my body
0:04:10 that words were coming out of. That would have been pretty surprising.
0:04:18 Because your brain is predicting that. Your brain is always predicting. And it’s correcting those
0:04:27 predictions when they’re incorrect. And, you know, I have this video that I often show when I’m giving a
0:04:37 talk to scientists or to civilians. I’m giving a talk and it creates a situation where they can predict
0:04:45 something and they can feel that a prediction is not just this abstract kind of thought. It’s your brain
0:04:55 brain is literally changing the firing of its own sensory neurons to anticipate incoming sensation.
0:05:02 So you start to feel these sensations before the signals actually arrive for you to perceive them.
0:05:07 You start to have the experience before the world gives you those signals.
0:05:11 I’ve read, I think it was in your book, but it might have been elsewhere, about the example of being thirsty.
0:05:22 Yes. So when you drink, so say you’re super thirsty and you drink a big glass of water,
0:05:30 when do you stop being thirsty? Almost immediately. But actually it takes 20 minutes for that water to be
0:05:37 absorbed into your bloodstream and make its way to the brain, to tell the brain that you are no longer in
0:05:47 need of fluid. Because across millions of opportunities, you have learned that certain movements now and
0:05:56 certain sensory signals now will result in that mental state. Or here’s another example.
0:06:01 So right now, keep your eyes on me. You’re looking right at me. And in your mind’s eye,
0:06:09 eye, I want you to imagine, um, a Macintosh apple, like a, not a computer, but like an actual piece of fruit.
0:06:10 Okay.
0:06:11 Can you do it?
0:06:12 Yeah.
0:06:12 Can you see it?
0:06:12 Yeah.
0:06:15 What color is it?
0:06:15 Green.
0:06:17 Okay. Does it have any red?
0:06:18 No.
0:06:20 Okay. So it’s a Granny Smith apple.
0:06:21 Yeah.
0:06:22 Okay. What does it taste like?
0:06:26 Like imagine, imagine grabbing it.
0:06:26 Yeah.
0:06:32 Biting into it, hearing the crunch of the apple. What does it taste like?
0:06:33 It’s like sweet.
0:06:35 Like a little tart maybe?
0:06:35 Yeah, yeah.
0:06:36 Yeah.
0:06:37 Is it juicy?
0:06:37 It’s very juicy.
0:06:38 Yeah.
0:06:45 Okay. So if I were imaging your brain right now, what I would see is, I would see changes in the
0:06:51 signal that is related to neural activity in your visual cortex, even though there is no apple in
0:06:59 front of you. And I would see a change in activity in your auditory cortex, even though you didn’t
0:07:00 really hear the crunch.
0:07:02 My mouth was watering as well.
0:07:08 And your mouth is watering. And in fact, every time you sit down for a meal, your brain directs your
0:07:19 saliva glands to produce more saliva to prepare you to eat and digest the food. So that usually happens
0:07:26 in advance of even sitting down to a meal. That is all prediction. That’s all of that is your brain
0:07:34 preparing itself for what’s coming. Because predicting and correcting is a much more efficient
0:07:41 way to run a nervous system, really any system, than reacting to the world. Here’s another example.
0:07:42 Do you drink coffee?
0:07:43 Yes.
0:07:46 Okay. Do you drink coffee every day at the same time?
0:07:47 Usually, yeah.
0:07:53 Okay. And are you one of these people that if you miss having coffee at that time, you get a headache?
0:07:56 I mean, it’s happened before. Yes.
0:08:03 Well, I used to be a person who drank a lot of coffee. And I love coffee, but I don’t drink it
0:08:09 anymore. But I loved it. And I drank it always at the same time every day. And if I didn’t drink it,
0:08:16 I would get, at that time of day, I would get a massive headache. And the reason why, and this is
0:08:22 true really of every medicine you take, anything which affects your physiology, if you do it on a
0:08:29 regular basis, your brain will come to expect it. And what that means, come to expect it, is that
0:08:38 coffee has chemicals in it that will constrict your blood vessels everywhere. But in the brain,
0:08:49 the brain is attempting to keep the blood flow pretty constant and even. And so if every day at
0:08:53 eight o’clock in the morning, you’re drinking something that’s going to constrict your blood
0:09:02 vessels, then at 7:55 approximately, I don’t know the exact timing, but a little bit before eight, your
0:09:08 brain will dilate the blood vessels in preparation for that constriction so they remain constant.
0:09:15 And if you don’t drink that substance, then you have this big dilation and you get a very,
0:09:20 very bad headache. I was just wondering then about, as you were talking, I thought you were going to
0:09:25 talk about how sometimes when I set an alarm, I seem to wake up like five minutes before the alarm.
0:09:31 Yeah, sure. That’s an example. Here’s another example. Exercise. Okay. If you want to,
0:09:37 if you want to play tennis better, if you want to run a faster mile, what do you do?
0:09:43 Train. Train. And you do the same thing over and over and over and over again. And you get better
0:09:48 and faster and you burn fewer calories. You get more efficient. Why? Because your brain is predicting
0:09:55 really well. That’s what muscle memory is. It’s not literally a memory in your muscles. It’s a memory in
0:10:03 your brain. Your brain is controlling your muscles. And so if you practice the same set of movements
0:10:08 over and over and over again, you just get really efficient at them because your brain is able to
0:10:14 predict better. Now, if you’re somebody who’s exercising because you want to become healthier
0:10:20 or you want to lose weight or you, right, you don’t want to practice the same exercise over and over and
0:10:26 over again because you will be burning fewer calories because you’re being efficient. That’s the goal,
0:10:33 right? So instead, you do interval training, right? If somebody’s calling out to you every 30 seconds,
0:10:39 a different set of movements and you can’t predict what they are, then your brain will make a
0:10:46 prediction. It’ll be wrong. You’ll have to adjust. And so you end up burning more calories and you end
0:10:52 up throwing yourself out of balance, which we call allostasis. So you become dysregulated and then your
0:10:58 brain has to work to get itself back in again. And so that’s a different kind of workout. These two
0:11:03 different kinds of workouts are completely predicated on the fact that sometimes you want to be able to
0:11:09 predict better. Sometimes you want to be able to disrupt yourself and get back into the pocket
0:11:19 quickly, right? So basically, you’re learning how to take in prediction error, signals you didn’t predict,
0:11:20 and adjust to them.
0:11:28 What does this say about the nature of trauma and other mental health illnesses like depression,
0:11:34 anxiety, etc? Because is this a misfiring of my predictions? I say this because predictions reliant
0:11:40 on something happening in the past and forming a pattern, like a pattern recognition system. So if I
0:11:46 grew up and there were certain patterns that are now not the case. So if I grew up and every time a man
0:11:51 walked into the room, he hit me. And now when a man walks into the room and I’m 35 years old,
0:11:56 I’m getting that same sort of prediction in my brain. So I’ve got a fear of men, for example.
0:12:00 Is this, does this somewhat explain childhood trauma and why it’s so
0:12:05 hard to shake and why as adults, we can sometimes have dysfunctional lives?
0:12:14 I would say is a general principle, yes. There are a lot of, you know, the devil is in the details,
0:12:23 right? But yeah, sure. So trauma is not something that happens in the world to you. Everything you
0:12:29 experience is a combination of the remembered past and the sensory present. So there could be an adverse
0:12:36 event that occurs. You’re in an earthquake. Someone dies who’s close to you. Something bad happens to you.
0:12:41 someone hurts you in some way. There could be an adverse event
0:12:49 that is not traumatic to you because you’re not using past experiences to make sense of it
0:12:58 as a trauma. On the other hand, something that is, could be like an everyday experience to somebody else,
0:13:08 to you, it links to a, a, a set of memories that are very traumatic. We’re very traumatic. Those events
0:13:14 were very traumatic. Um, and so to you, it is a trauma. So trauma is not an objective thing in the
0:13:21 world. It’s also not all in your head. It’s a relate, the trauma is a property of the relation
0:13:26 between what has happened to you in the past and what is occurring in the present. So here’s an example.
0:13:34 There’s an anthropologist who works at Emory University and she studies, um, people, um, in,
0:13:39 in a lot of different cultures and she studies trauma in a lot of different cultures. And there was this
0:13:47 one girl that she, she wrote about a case study of a girl named Maria, um, who was a young adolescent girl.
0:14:00 And she lived in a culture where it was more normative for men to physically be very physical
0:14:10 with women and, and girls. So in our culture, we would say it’s physical abuse, but in her culture,
0:14:16 this is just what men did. She didn’t expect, so her stepfather would, would slap her around
0:14:24 and she didn’t like it, but she didn’t show any sign of trauma. The way she made sense of it was that
0:14:32 men are just assholes. It was very much a, this is not about me. This is about them. It’s not pleasant,
0:14:41 but she slept okay. Her grades were okay in school. She had friends. She didn’t have any signs of trauma
0:14:53 at all. Then she watched Oprah. And she heard all of these women talk about having been the subject of
0:15:00 physical abuse, physical abuse from their boyfriends or their fathers or, you know, their husbands.
0:15:12 And she recognized the similarity in the physical circumstances of these women’s descriptions and,
0:15:16 and her physical circumstances. And she also observed them
0:15:26 experiencing Trump, like, you know, symptoms of trauma. And all of a sudden she started to
0:15:34 have difficulty sleeping and she, her grades dropped and she had trouble concentrating and she became
0:15:45 socially withdrawn. Her way of making meaning, her way of, if you think about physical movements as
0:15:55 actions, she made different meaning of those actions. And she experienced trauma where she
0:16:01 didn’t before. Now, if you’re somebody who believes that there is an objective world out there where,
0:16:04 you know. Cause and effect.
0:16:10 Yeah. That, that really there was some kind of latent trauma in her and she didn’t experience it before,
0:16:15 but then it was like triggered. And then she’d be, you could tell a whole story like that.
0:16:21 And people do tell whole stories like that, but that’s not what the best scientific evidence suggests
0:16:30 is happening. What’s happening is that the physical movements were the same. The psychological experience
0:16:39 of those movements was different because experience is a combination of the sensory present, the physical
0:16:48 present and the remembered past and the remembered past. And the, you need both in order to have a particular
0:16:55 kind of experience. So the way to describe what happened to Maria’s trajectory was that she experienced
0:17:07 something as an unfortunate aspect of like physical life. And then it became about her. It became something,
0:17:14 not, not, not this person was doing something bad, but this person was doing something bad to her because
0:17:15 of who she is.
0:17:20 And she was also shown how she should be responding to that by watching Oprah’s show and watching these
0:17:22 other individuals responding in a certain way.
0:17:29 Right. So it became about her as a person, not just about, you know, her stepfather was an
0:17:35 asshole. And if you think about it, what we do in this culture, when, when people go into therapy for
0:17:43 trauma, right, is we’re attempting to, to actually reverse the narrative. So we try to teach people that
0:17:50 when something traumatic happens to them, it’s, and I want to be really clear what I’m saying, right?
0:17:58 I’m not saying that when people experience trauma, it’s their fault. I’m not in any way saying they’re
0:18:06 culpable for what’s happened to them. But sometimes in life, you are responsible for changing something,
0:18:15 not because you’re to blame, but because you’re the only person who can. The responsibility falls to
0:18:23 you. And so in this culture, we try to teach people who’ve experienced trauma that they can
0:18:31 experience those physical events that happened to them in the past in some other way. And when they do,
0:18:36 they no longer feel traumatized anymore. My mind’s a little bit blown.
0:18:42 For a number of different reasons, because it’s a real paradigm shift to think that we are giving
0:18:45 meaning to the thing that happened in our past. And sometimes that meaning is coming from watching
0:18:49 other people give it meaning. And we’re inheriting that meaning that…
0:18:51 Oh yes, that’s called cultural inheritance.
0:18:54 It’s like a cultural, it’s like a contagion.
0:19:01 So it turns out that, you know, there’s, there’s one kind of old evolutionary theory,
0:19:07 right? This is called the modern synthesis, where inheritance is really your genes. You inherit,
0:19:13 in whatever you inherit, you inherit by your genes, and then natural selection, you know,
0:19:20 chooses some gene patterns and not others. And that’s really how inheritance works across generations.
0:19:28 Most evolutionary biologists don’t, don’t hold to that view anymore, because for the most part,
0:19:34 there are many, many ways to inherit things. And a lot of what we think of as inheritance is really
0:19:42 more what’s called epigenetic, meaning it doesn’t really involve DNA very much. And I would say the
0:19:48 way I like to say it is that we have the kinds of nature that requires a nurture. We have the kind of
0:19:56 genes that require experience before anything is wired into our brains. And most of our characteristics
0:20:04 work that way. Very few characteristics work just by genes alone. What always happens in a neurotypical
0:20:09 brain is that you’re born with your brain incomplete, right?
0:20:17 An adult brain has, we say that it’s wired to its world. That world includes its own, your own body.
0:20:25 But a baby is not a, baby’s brain is not a miniature adult brain. It’s a brain that’s waiting for wiring
0:20:33 instructions from the world and from its own body. So your brain is wired for you to see out of eyes that
0:20:40 are the exact distance of your eyes from each other. If somehow, you know, magically we could transplant
0:20:45 your brain into somebody else’s skull, you would not be able to see out of that skull. You would not
0:20:54 be able to see out of those eyes because they’re not in the right place. You hear with ears, your ability
0:21:02 to hear comes from signals that are shaped by the shape of your ear. So your brain is wired to hear out
0:21:12 of these ears, not any ears, these ears. Similarly, you as a baby, you are taught the meanings of physical
0:21:19 signals. You’re taught how to make sense of these things. That’s called cultural inheritance. Many things
0:21:27 that we think of as hardwired into the brain are actually culturally inherited across generations.
0:21:36 That’s how people survive in a particular environment. You know, so like in the 1800s and 1900s,
0:21:41 when explorers would go off and they would go off to Antarctica or here or there, and they would very
0:21:46 quickly die. The Inuit lived there, they lived perfectly fine. Well, because they had culturally
0:21:58 inherited knowledge, we’re always transmitting knowledge to each other. And that knowledge
0:22:05 becomes fodder for our own predictions. So your predictions don’t just come from your personal
0:22:12 experience. They also come from you watching television, you talking to guests, you reading books,
0:22:21 watching movies. Also, your brain, like most human brains, can do something really fantastic, which is
0:22:30 you can take bits and pieces of past experience and put them together in a brand new way so that you can
0:22:35 use the past to experience something new that you’ve never experienced before.
0:22:43 You talked a second ago about therapists try and make you think about the past differently. But I do
0:22:48 think there’s an underlying belief in our culture and society and on social media that if something
0:22:52 happens to you, almost like this Freudian approach of if this happens to you, this is who you become.
0:22:56 And I was reading that book, The Courage to be Disliked, over Christmas. And it kind of,
0:23:04 it changed my view on this quite profoundly in an important way because it helped me to understand.
0:23:09 I think it basically says that what happens to us doesn’t create who we are. We use what happened to
0:23:14 us and we apply meaning to it, which then determines the behavior we have. And really interestingly in that,
0:23:20 it means that many of the beliefs I have about myself, who I say I am, my identity, and therefore like the
0:23:25 ways that I behave every day, whether they’re productive or unproductive, are actually just
0:23:31 choices I’ve made to apply meaning to the past. Does that make sense?
0:23:33 It completely makes sense.
0:23:38 This is really, this is such like a profound, I don’t know if whoever’s listening now understands
0:23:42 what I’m saying here, but we said at the start of this conversation, you go through life thinking
0:23:47 you’re a puppet and you’re being controlled by what happened to you, who you are, your identity. But
0:23:51 actually your identity is just this, this construction of
0:23:58 meaning that you’ve given to the past to serve your purpose now, as it says in the book.
0:24:03 Yes. I would say it slightly differently, but the message is the same. I think
0:24:11 there are, in the sensory present, right? There are sights, there are sounds, there are smells,
0:24:18 some stuff’s going on inside your own body, right? And these signals are going to your brain.
0:24:24 They have no inherent psychological meaning. They have no inherent emotional meaning. They have no
0:24:28 inherent mental meaning. What gives them meaning
0:24:36 is the, are your memories from the past. You are creating, you are a meaning maker.
0:24:44 Meaning isn’t a set of features like a dictionary definition. So meaning, the meaning of this cup
0:24:50 isn’t that it, it’s made of metal and that, I mean, we certainly can talk about those features, but
0:24:57 the meaning of this cup in this moment is what I do with it. So it could be a vessel for drinking,
0:25:04 it could be a weapon. It could be, you know, a flower holder. It could be, uh, a measuring cup.
0:25:17 The meaning of the vessel is what I do with it in the moment. That’s its meaning. And so the meaning
0:25:26 of the vessel isn’t in the vessel. And it’s also not only in my head. The meaning is the transaction,
0:25:35 it’s the relationship between this, the features of this vessel, this object, and the signals in my
0:25:41 brain, which are creating my actions. In fact, even the fact that this is a solid object,
0:25:52 the property of solidity is not in the object. It’s because I have a body of a certain type with certain
0:26:00 features that makes me experience this as solid. The solidity isn’t in me and it’s not in the object.
0:26:07 It’s in the relationship between the two. That means everything, everything you experience
0:26:14 is partly of your own making. You don’t have a sense of agency about it because it happens
0:26:20 really automatically. It’s happening automatically now as we’re talking. It’s happening faster than you
0:26:30 can blink your eyes. But it’s still happening. And that means if you are partly, even if you,
0:26:40 even though you don’t have a sense of agency, you are partly in control and also, therefore,
0:26:45 responsible for the meaning that is being made.
0:26:51 And when I said at the outset of our conversation that my goal was to try to,
0:26:56 you know, as a science communicator was to try to explain to people that
0:27:05 they have more control over their lives. They have more control over who they are in any given moment
0:27:13 than they think they do to give them more agency in their lives. This is, this is exactly what I mean.
0:27:22 You, you don’t have an enduring identity. You are who you are in the moment of your action.
0:27:30 And actions are a combination of the remembered past. So stuff your brain is using to predict,
0:27:37 that’s how it’s, that your brain’s assembling super automatically and the sensory present,
0:27:43 right? So if you want to change who you are, you want to change what you feel, you want to change
0:27:52 what your impact is on someone else, you have a couple of choices. You can try to go back into the
0:27:58 past and change the meaning of what’s happened before so that you’ll remember differently,
0:28:04 you’ll predict differently in the future. That’s what psychotherapy is. That’s what, you know,
0:28:08 heartfelt conversations at two o’clock in the morning or with your friends or whatever.
0:28:14 That’s really hard shit. Doesn’t, doesn’t always work so well. The other thing that you can do though,
0:28:22 is if you realize that whatever you experience now becomes the seeds for predictions later,
0:28:30 then you can invest in creating new experiences quite deliberately for yourself. Now you can expose
0:28:37 yourself to new ideas. You can expose yourself to people who are different than you. You can practice
0:28:45 cultivating particular experiences like you would practice any skill. And that will, any new
0:28:54 concepts you learn, new experiences you have in the moment, if you practice them, they become automatic
0:29:00 predictions in the future. So let me take that and try and apply it to this example of this silver cup
0:29:09 in my hand. So psychotherapy would try and go back into the past and explain to me why this actually
0:29:13 isn’t something I should drink out of and that it could be other things. Whereas what you’re saying is
0:29:19 another approach is if I go and get some flowers right now and I put them in there, I’m creating a new
0:29:24 prediction for the future because I’ve created a new pattern in the present of this actually being
0:29:30 a vase for flowers. And I can start to create a new pattern that silver cups like this one aren’t
0:29:36 just for drinking out of. They are also vases for flowers. Exactly. Okay. So I can either go back in
0:29:41 the past and try and convince myself that a cup isn’t a cup, or I can in the present moment create a
0:29:45 new pattern, which will mean that in the future, my brain will predict next time it sees a silver cup,
0:29:49 it won’t just think drink out of it, Steve, it’ll think pop some flowers in it. Right. And remember,
0:29:56 it’s actually the thinking comes after the action, right? So what will happen is the next time that you
0:30:01 are approaching a table where a silver cup might be, your brain will already be starting to prepare
0:30:08 the actions to go get the flowers. And then you will think, oh, right, I can use this as a, oh, look,
0:30:15 there’s a great vase, right? So in your brain, it’s action. First, your brain is controlling,
0:30:21 it’s preparing the actions of the viscera, what we call visceromotor. So does your heart rate need
0:30:26 to change? Do your blood vessels need to dilate? Do you need to breathe differently? It’s basically
0:30:33 anticipating the needs of the body and attempting to meet those needs before they arise. That supports
0:30:39 your physical movements, right? So if you’re going to, if you’re walking over somewhere to pick up some
0:30:44 flowers and cut the stems and whatever, that, those are all physical movements that require glucose and
0:30:51 oxygen and shit like, so all of that has to get prepared in advance, milliseconds before the actions
0:30:57 start to be prepared. So it’s not what you think determines what you feel. It’s what you prepare to do
0:31:03 determines your thoughts and your feelings and the sights and sounds and smells and sensations.
0:31:10 That’s how it really works under the hood. So meaning is in terms of what you do.
0:31:17 And then as a consequence of that, it, meaning is a consequence, it becomes what you feel and what you
0:31:23 think and so on. So let me give you some specific examples then. So if I’m scared of spiders,
0:31:30 how would I go about overcoming that fear of spiders using route number two that you described there?
0:31:38 So one of the ways that you change to change predictions, you can’t just will yourself to
0:31:46 change a prediction. I am really afraid of bees. I had a traumatic experience when I was five,
0:31:55 I’m afraid of bees. I know a lot about bees. I’m actually a gardener. And I, I, and I know a lot
0:32:02 about the evolutionary biology of bees. But when I am outside, if a bee comes around, my first reaction
0:32:11 is to either run or to freeze, right? I’m afraid of bees. I could talk to myself until the cows come home.
0:32:16 It won’t matter. I can’t, right? So what I have to do is dose myself with prediction error,
0:32:27 meaning I have to interact with bees in a way that changes my actions, which will change my lived
0:32:33 experience. And I can’t just do it all at once. It’s not like a good idea would not be for me to say,
0:32:40 would not have been for me to go to like somebody who has beehives and, you know, put on a suit and go
0:32:49 work. I mean, that would be like overwhelming, right? So instead, maybe I don’t run. Maybe I stand and
0:32:59 watch. Maybe I get closer to a bee. Maybe I plant bushes and flowers that bees like a lot to bring
0:33:06 bees to me so that I can sit and just be around them while they’re buzzing and doing their thing.
0:33:14 Maybe I deliberately let myself get stung at some point, which I did. But, you know, you’re dosing
0:33:23 yourself with your brain is making a set of predictions. Those predictions, there are a set of predictions.
0:33:28 That means your brain isn’t preparing one action. It’s preparing multiple actions.
0:33:33 So you need to prove to your brain that those predictions are wrong.
0:33:40 Yes. So exactly. You need, you are setting up circumstances so you can prove to yourself that
0:33:47 your predictions are wrong. What you just listened to was a most replayed moment from a previous episode.
0:33:52 If you want to listen to that full episode, I’ve linked it down below. Check the description. Thank you.
0:34:00 a couple of weeks ago, we took all of our team here at the Diary of a CEO to Mallorca. Thanks to all of
0:34:03 you guys. And thanks to the fact that we had hit 10 billion subscribers. So we went there to celebrate.
0:34:06 And as we were sat in Mallorca talking about a variety of things, one of my team members referenced
0:34:12 that they had put their house on Airbnb the day they had left to come to Mallorca to make some extra
0:34:17 money. And as we talked through this, it became abundantly clear to me that this is a huge opportunity
0:34:22 for all of my listeners. When you go away, when your house is empty, you have the potential to make some
0:34:28 extra money just by listing your house on Airbnb. And as you probably know, Airbnb are a sponsor of
0:34:33 this podcast. And it shocks me that more people haven’t considered this. Hosting your property
0:34:38 on Airbnb when you go away is a no brainer to me, especially if it’s sat there doing nothing.
0:34:44 And you know what? I think that your home sat there while you’re away might just be worth more than you
0:34:53 think. And if you want to find out exactly how much it’s worth, go to airbnb.ca/host and you can find
0:34:57 out how much you could be making while your home is sat empty and you’re away on holiday.
0:00:07 you guys and thanks to the fact that we’d hit 10 billion subscribers so we went there to celebrate
0:00:10 and as we were sat in Mallorca talking about a variety of things one of my team members referenced
0:00:16 that they had put their house on Airbnb the day they had left to come to Mallorca to make some
0:00:20 extra money and as we talked through this it became abundantly clear to me that this is a huge
0:00:25 opportunity for all of my listeners. When you go away, when your house is empty, you have the
0:00:30 potential to make some extra money just by listing your house on Airbnb and as you probably know
0:00:36 Airbnb are a sponsor of this podcast and it shocks me that more people haven’t considered this. Hosting
0:00:41 your property on Airbnb when you go away is a no-brainer to me especially if it’s sat there
0:00:47 doing nothing and you know what I think that your home sat there while you’re away might just be worth
0:00:54 more than you think and if you want to find out exactly how much it’s worth go to airbnb.ca
0:01:00 slash host and you can find out how much you could be making while your home is sat empty and you’re
0:01:09 away on holiday. The predictive brain is this idea that I only pretty much know from you I’d never
0:01:15 heard it before. When we say the predictive brain what does that mean and what does it not mean?
0:01:25 So when you are living your everyday life. Yeah. Like right now. Like right now. So right now I’m
0:01:31 guessing that I’m saying things to you and you’re perceiving what I’m saying and then you’re reacting
0:01:37 to it. That’s how it feels to you, right? Yes. Okay. And that’s how it feels to me too. So we sense
0:01:45 and then we react. That’s the way most people experience themselves in the world. That’s not
0:01:51 actually what’s happening under the hood. Really what’s happening is that the brain, your brain is
0:02:01 not reacting, it’s predicting. And what that means is if we were to stop time right now, just freeze time,
0:02:10 your brain would be in a state and it would be remembering past experiences that are similar
0:02:21 to this state as a way of predicting what to do next. Like literally in the next moment. Should your eyes
0:02:28 move? Should your heart rate go up? Should your breathing change? Should your blood vessels dilate or should
0:02:36 they constrict? Should you prepare to stand? Right? Movements. And these movements, the preparation for
0:02:46 movement, literal copies of those signals become predictions for what you will see and hear and smell
0:02:56 and taste and think and feel. So under the hood, your brain is predicting what movements it should engage in
0:03:06 next and as a consequence, what you will experience because of those movements. So you act first and
0:03:14 then you sense. You don’t sense and then react. You predict action and then you sense.
0:03:23 So give me an example which brings this to light of how my brain is predicting and then taking action.
0:03:31 Okay. So right now you and I are having a conversation and I’m speaking and you’re listening and
0:03:44 what’s really happening in your brain is that based on many gazillion repetitions
0:03:52 conversations of listening to language, your brain is predicting, literally predicting every single
0:03:59 word that will come out of my… Yeah, okay.
0:04:07 And how surprising would it have been if I didn’t say mouth, I said some other orifice of my body
0:04:10 that words were coming out of. That would have been pretty surprising.
0:04:18 Because your brain is predicting that. Your brain is always predicting. And it’s correcting those
0:04:27 predictions when they’re incorrect. And, you know, I have this video that I often show when I’m giving a
0:04:37 talk to scientists or to civilians. I’m giving a talk and it creates a situation where they can predict
0:04:45 something and they can feel that a prediction is not just this abstract kind of thought. It’s your brain
0:04:55 brain is literally changing the firing of its own sensory neurons to anticipate incoming sensation.
0:05:02 So you start to feel these sensations before the signals actually arrive for you to perceive them.
0:05:07 You start to have the experience before the world gives you those signals.
0:05:11 I’ve read, I think it was in your book, but it might have been elsewhere, about the example of being thirsty.
0:05:22 Yes. So when you drink, so say you’re super thirsty and you drink a big glass of water,
0:05:30 when do you stop being thirsty? Almost immediately. But actually it takes 20 minutes for that water to be
0:05:37 absorbed into your bloodstream and make its way to the brain, to tell the brain that you are no longer in
0:05:47 need of fluid. Because across millions of opportunities, you have learned that certain movements now and
0:05:56 certain sensory signals now will result in that mental state. Or here’s another example.
0:06:01 So right now, keep your eyes on me. You’re looking right at me. And in your mind’s eye,
0:06:09 eye, I want you to imagine, um, a Macintosh apple, like a, not a computer, but like an actual piece of fruit.
0:06:10 Okay.
0:06:11 Can you do it?
0:06:12 Yeah.
0:06:12 Can you see it?
0:06:12 Yeah.
0:06:15 What color is it?
0:06:15 Green.
0:06:17 Okay. Does it have any red?
0:06:18 No.
0:06:20 Okay. So it’s a Granny Smith apple.
0:06:21 Yeah.
0:06:22 Okay. What does it taste like?
0:06:26 Like imagine, imagine grabbing it.
0:06:26 Yeah.
0:06:32 Biting into it, hearing the crunch of the apple. What does it taste like?
0:06:33 It’s like sweet.
0:06:35 Like a little tart maybe?
0:06:35 Yeah, yeah.
0:06:36 Yeah.
0:06:37 Is it juicy?
0:06:37 It’s very juicy.
0:06:38 Yeah.
0:06:45 Okay. So if I were imaging your brain right now, what I would see is, I would see changes in the
0:06:51 signal that is related to neural activity in your visual cortex, even though there is no apple in
0:06:59 front of you. And I would see a change in activity in your auditory cortex, even though you didn’t
0:07:00 really hear the crunch.
0:07:02 My mouth was watering as well.
0:07:08 And your mouth is watering. And in fact, every time you sit down for a meal, your brain directs your
0:07:19 saliva glands to produce more saliva to prepare you to eat and digest the food. So that usually happens
0:07:26 in advance of even sitting down to a meal. That is all prediction. That’s all of that is your brain
0:07:34 preparing itself for what’s coming. Because predicting and correcting is a much more efficient
0:07:41 way to run a nervous system, really any system, than reacting to the world. Here’s another example.
0:07:42 Do you drink coffee?
0:07:43 Yes.
0:07:46 Okay. Do you drink coffee every day at the same time?
0:07:47 Usually, yeah.
0:07:53 Okay. And are you one of these people that if you miss having coffee at that time, you get a headache?
0:07:56 I mean, it’s happened before. Yes.
0:08:03 Well, I used to be a person who drank a lot of coffee. And I love coffee, but I don’t drink it
0:08:09 anymore. But I loved it. And I drank it always at the same time every day. And if I didn’t drink it,
0:08:16 I would get, at that time of day, I would get a massive headache. And the reason why, and this is
0:08:22 true really of every medicine you take, anything which affects your physiology, if you do it on a
0:08:29 regular basis, your brain will come to expect it. And what that means, come to expect it, is that
0:08:38 coffee has chemicals in it that will constrict your blood vessels everywhere. But in the brain,
0:08:49 the brain is attempting to keep the blood flow pretty constant and even. And so if every day at
0:08:53 eight o’clock in the morning, you’re drinking something that’s going to constrict your blood
0:09:02 vessels, then at 7:55 approximately, I don’t know the exact timing, but a little bit before eight, your
0:09:08 brain will dilate the blood vessels in preparation for that constriction so they remain constant.
0:09:15 And if you don’t drink that substance, then you have this big dilation and you get a very,
0:09:20 very bad headache. I was just wondering then about, as you were talking, I thought you were going to
0:09:25 talk about how sometimes when I set an alarm, I seem to wake up like five minutes before the alarm.
0:09:31 Yeah, sure. That’s an example. Here’s another example. Exercise. Okay. If you want to,
0:09:37 if you want to play tennis better, if you want to run a faster mile, what do you do?
0:09:43 Train. Train. And you do the same thing over and over and over and over again. And you get better
0:09:48 and faster and you burn fewer calories. You get more efficient. Why? Because your brain is predicting
0:09:55 really well. That’s what muscle memory is. It’s not literally a memory in your muscles. It’s a memory in
0:10:03 your brain. Your brain is controlling your muscles. And so if you practice the same set of movements
0:10:08 over and over and over again, you just get really efficient at them because your brain is able to
0:10:14 predict better. Now, if you’re somebody who’s exercising because you want to become healthier
0:10:20 or you want to lose weight or you, right, you don’t want to practice the same exercise over and over and
0:10:26 over again because you will be burning fewer calories because you’re being efficient. That’s the goal,
0:10:33 right? So instead, you do interval training, right? If somebody’s calling out to you every 30 seconds,
0:10:39 a different set of movements and you can’t predict what they are, then your brain will make a
0:10:46 prediction. It’ll be wrong. You’ll have to adjust. And so you end up burning more calories and you end
0:10:52 up throwing yourself out of balance, which we call allostasis. So you become dysregulated and then your
0:10:58 brain has to work to get itself back in again. And so that’s a different kind of workout. These two
0:11:03 different kinds of workouts are completely predicated on the fact that sometimes you want to be able to
0:11:09 predict better. Sometimes you want to be able to disrupt yourself and get back into the pocket
0:11:19 quickly, right? So basically, you’re learning how to take in prediction error, signals you didn’t predict,
0:11:20 and adjust to them.
0:11:28 What does this say about the nature of trauma and other mental health illnesses like depression,
0:11:34 anxiety, etc? Because is this a misfiring of my predictions? I say this because predictions reliant
0:11:40 on something happening in the past and forming a pattern, like a pattern recognition system. So if I
0:11:46 grew up and there were certain patterns that are now not the case. So if I grew up and every time a man
0:11:51 walked into the room, he hit me. And now when a man walks into the room and I’m 35 years old,
0:11:56 I’m getting that same sort of prediction in my brain. So I’ve got a fear of men, for example.
0:12:00 Is this, does this somewhat explain childhood trauma and why it’s so
0:12:05 hard to shake and why as adults, we can sometimes have dysfunctional lives?
0:12:14 I would say is a general principle, yes. There are a lot of, you know, the devil is in the details,
0:12:23 right? But yeah, sure. So trauma is not something that happens in the world to you. Everything you
0:12:29 experience is a combination of the remembered past and the sensory present. So there could be an adverse
0:12:36 event that occurs. You’re in an earthquake. Someone dies who’s close to you. Something bad happens to you.
0:12:41 someone hurts you in some way. There could be an adverse event
0:12:49 that is not traumatic to you because you’re not using past experiences to make sense of it
0:12:58 as a trauma. On the other hand, something that is, could be like an everyday experience to somebody else,
0:13:08 to you, it links to a, a, a set of memories that are very traumatic. We’re very traumatic. Those events
0:13:14 were very traumatic. Um, and so to you, it is a trauma. So trauma is not an objective thing in the
0:13:21 world. It’s also not all in your head. It’s a relate, the trauma is a property of the relation
0:13:26 between what has happened to you in the past and what is occurring in the present. So here’s an example.
0:13:34 There’s an anthropologist who works at Emory University and she studies, um, people, um, in,
0:13:39 in a lot of different cultures and she studies trauma in a lot of different cultures. And there was this
0:13:47 one girl that she, she wrote about a case study of a girl named Maria, um, who was a young adolescent girl.
0:14:00 And she lived in a culture where it was more normative for men to physically be very physical
0:14:10 with women and, and girls. So in our culture, we would say it’s physical abuse, but in her culture,
0:14:16 this is just what men did. She didn’t expect, so her stepfather would, would slap her around
0:14:24 and she didn’t like it, but she didn’t show any sign of trauma. The way she made sense of it was that
0:14:32 men are just assholes. It was very much a, this is not about me. This is about them. It’s not pleasant,
0:14:41 but she slept okay. Her grades were okay in school. She had friends. She didn’t have any signs of trauma
0:14:53 at all. Then she watched Oprah. And she heard all of these women talk about having been the subject of
0:15:00 physical abuse, physical abuse from their boyfriends or their fathers or, you know, their husbands.
0:15:12 And she recognized the similarity in the physical circumstances of these women’s descriptions and,
0:15:16 and her physical circumstances. And she also observed them
0:15:26 experiencing Trump, like, you know, symptoms of trauma. And all of a sudden she started to
0:15:34 have difficulty sleeping and she, her grades dropped and she had trouble concentrating and she became
0:15:45 socially withdrawn. Her way of making meaning, her way of, if you think about physical movements as
0:15:55 actions, she made different meaning of those actions. And she experienced trauma where she
0:16:01 didn’t before. Now, if you’re somebody who believes that there is an objective world out there where,
0:16:04 you know. Cause and effect.
0:16:10 Yeah. That, that really there was some kind of latent trauma in her and she didn’t experience it before,
0:16:15 but then it was like triggered. And then she’d be, you could tell a whole story like that.
0:16:21 And people do tell whole stories like that, but that’s not what the best scientific evidence suggests
0:16:30 is happening. What’s happening is that the physical movements were the same. The psychological experience
0:16:39 of those movements was different because experience is a combination of the sensory present, the physical
0:16:48 present and the remembered past and the remembered past. And the, you need both in order to have a particular
0:16:55 kind of experience. So the way to describe what happened to Maria’s trajectory was that she experienced
0:17:07 something as an unfortunate aspect of like physical life. And then it became about her. It became something,
0:17:14 not, not, not this person was doing something bad, but this person was doing something bad to her because
0:17:15 of who she is.
0:17:20 And she was also shown how she should be responding to that by watching Oprah’s show and watching these
0:17:22 other individuals responding in a certain way.
0:17:29 Right. So it became about her as a person, not just about, you know, her stepfather was an
0:17:35 asshole. And if you think about it, what we do in this culture, when, when people go into therapy for
0:17:43 trauma, right, is we’re attempting to, to actually reverse the narrative. So we try to teach people that
0:17:50 when something traumatic happens to them, it’s, and I want to be really clear what I’m saying, right?
0:17:58 I’m not saying that when people experience trauma, it’s their fault. I’m not in any way saying they’re
0:18:06 culpable for what’s happened to them. But sometimes in life, you are responsible for changing something,
0:18:15 not because you’re to blame, but because you’re the only person who can. The responsibility falls to
0:18:23 you. And so in this culture, we try to teach people who’ve experienced trauma that they can
0:18:31 experience those physical events that happened to them in the past in some other way. And when they do,
0:18:36 they no longer feel traumatized anymore. My mind’s a little bit blown.
0:18:42 For a number of different reasons, because it’s a real paradigm shift to think that we are giving
0:18:45 meaning to the thing that happened in our past. And sometimes that meaning is coming from watching
0:18:49 other people give it meaning. And we’re inheriting that meaning that…
0:18:51 Oh yes, that’s called cultural inheritance.
0:18:54 It’s like a cultural, it’s like a contagion.
0:19:01 So it turns out that, you know, there’s, there’s one kind of old evolutionary theory,
0:19:07 right? This is called the modern synthesis, where inheritance is really your genes. You inherit,
0:19:13 in whatever you inherit, you inherit by your genes, and then natural selection, you know,
0:19:20 chooses some gene patterns and not others. And that’s really how inheritance works across generations.
0:19:28 Most evolutionary biologists don’t, don’t hold to that view anymore, because for the most part,
0:19:34 there are many, many ways to inherit things. And a lot of what we think of as inheritance is really
0:19:42 more what’s called epigenetic, meaning it doesn’t really involve DNA very much. And I would say the
0:19:48 way I like to say it is that we have the kinds of nature that requires a nurture. We have the kind of
0:19:56 genes that require experience before anything is wired into our brains. And most of our characteristics
0:20:04 work that way. Very few characteristics work just by genes alone. What always happens in a neurotypical
0:20:09 brain is that you’re born with your brain incomplete, right?
0:20:17 An adult brain has, we say that it’s wired to its world. That world includes its own, your own body.
0:20:25 But a baby is not a, baby’s brain is not a miniature adult brain. It’s a brain that’s waiting for wiring
0:20:33 instructions from the world and from its own body. So your brain is wired for you to see out of eyes that
0:20:40 are the exact distance of your eyes from each other. If somehow, you know, magically we could transplant
0:20:45 your brain into somebody else’s skull, you would not be able to see out of that skull. You would not
0:20:54 be able to see out of those eyes because they’re not in the right place. You hear with ears, your ability
0:21:02 to hear comes from signals that are shaped by the shape of your ear. So your brain is wired to hear out
0:21:12 of these ears, not any ears, these ears. Similarly, you as a baby, you are taught the meanings of physical
0:21:19 signals. You’re taught how to make sense of these things. That’s called cultural inheritance. Many things
0:21:27 that we think of as hardwired into the brain are actually culturally inherited across generations.
0:21:36 That’s how people survive in a particular environment. You know, so like in the 1800s and 1900s,
0:21:41 when explorers would go off and they would go off to Antarctica or here or there, and they would very
0:21:46 quickly die. The Inuit lived there, they lived perfectly fine. Well, because they had culturally
0:21:58 inherited knowledge, we’re always transmitting knowledge to each other. And that knowledge
0:22:05 becomes fodder for our own predictions. So your predictions don’t just come from your personal
0:22:12 experience. They also come from you watching television, you talking to guests, you reading books,
0:22:21 watching movies. Also, your brain, like most human brains, can do something really fantastic, which is
0:22:30 you can take bits and pieces of past experience and put them together in a brand new way so that you can
0:22:35 use the past to experience something new that you’ve never experienced before.
0:22:43 You talked a second ago about therapists try and make you think about the past differently. But I do
0:22:48 think there’s an underlying belief in our culture and society and on social media that if something
0:22:52 happens to you, almost like this Freudian approach of if this happens to you, this is who you become.
0:22:56 And I was reading that book, The Courage to be Disliked, over Christmas. And it kind of,
0:23:04 it changed my view on this quite profoundly in an important way because it helped me to understand.
0:23:09 I think it basically says that what happens to us doesn’t create who we are. We use what happened to
0:23:14 us and we apply meaning to it, which then determines the behavior we have. And really interestingly in that,
0:23:20 it means that many of the beliefs I have about myself, who I say I am, my identity, and therefore like the
0:23:25 ways that I behave every day, whether they’re productive or unproductive, are actually just
0:23:31 choices I’ve made to apply meaning to the past. Does that make sense?
0:23:33 It completely makes sense.
0:23:38 This is really, this is such like a profound, I don’t know if whoever’s listening now understands
0:23:42 what I’m saying here, but we said at the start of this conversation, you go through life thinking
0:23:47 you’re a puppet and you’re being controlled by what happened to you, who you are, your identity. But
0:23:51 actually your identity is just this, this construction of
0:23:58 meaning that you’ve given to the past to serve your purpose now, as it says in the book.
0:24:03 Yes. I would say it slightly differently, but the message is the same. I think
0:24:11 there are, in the sensory present, right? There are sights, there are sounds, there are smells,
0:24:18 some stuff’s going on inside your own body, right? And these signals are going to your brain.
0:24:24 They have no inherent psychological meaning. They have no inherent emotional meaning. They have no
0:24:28 inherent mental meaning. What gives them meaning
0:24:36 is the, are your memories from the past. You are creating, you are a meaning maker.
0:24:44 Meaning isn’t a set of features like a dictionary definition. So meaning, the meaning of this cup
0:24:50 isn’t that it, it’s made of metal and that, I mean, we certainly can talk about those features, but
0:24:57 the meaning of this cup in this moment is what I do with it. So it could be a vessel for drinking,
0:25:04 it could be a weapon. It could be, you know, a flower holder. It could be, uh, a measuring cup.
0:25:17 The meaning of the vessel is what I do with it in the moment. That’s its meaning. And so the meaning
0:25:26 of the vessel isn’t in the vessel. And it’s also not only in my head. The meaning is the transaction,
0:25:35 it’s the relationship between this, the features of this vessel, this object, and the signals in my
0:25:41 brain, which are creating my actions. In fact, even the fact that this is a solid object,
0:25:52 the property of solidity is not in the object. It’s because I have a body of a certain type with certain
0:26:00 features that makes me experience this as solid. The solidity isn’t in me and it’s not in the object.
0:26:07 It’s in the relationship between the two. That means everything, everything you experience
0:26:14 is partly of your own making. You don’t have a sense of agency about it because it happens
0:26:20 really automatically. It’s happening automatically now as we’re talking. It’s happening faster than you
0:26:30 can blink your eyes. But it’s still happening. And that means if you are partly, even if you,
0:26:40 even though you don’t have a sense of agency, you are partly in control and also, therefore,
0:26:45 responsible for the meaning that is being made.
0:26:51 And when I said at the outset of our conversation that my goal was to try to,
0:26:56 you know, as a science communicator was to try to explain to people that
0:27:05 they have more control over their lives. They have more control over who they are in any given moment
0:27:13 than they think they do to give them more agency in their lives. This is, this is exactly what I mean.
0:27:22 You, you don’t have an enduring identity. You are who you are in the moment of your action.
0:27:30 And actions are a combination of the remembered past. So stuff your brain is using to predict,
0:27:37 that’s how it’s, that your brain’s assembling super automatically and the sensory present,
0:27:43 right? So if you want to change who you are, you want to change what you feel, you want to change
0:27:52 what your impact is on someone else, you have a couple of choices. You can try to go back into the
0:27:58 past and change the meaning of what’s happened before so that you’ll remember differently,
0:28:04 you’ll predict differently in the future. That’s what psychotherapy is. That’s what, you know,
0:28:08 heartfelt conversations at two o’clock in the morning or with your friends or whatever.
0:28:14 That’s really hard shit. Doesn’t, doesn’t always work so well. The other thing that you can do though,
0:28:22 is if you realize that whatever you experience now becomes the seeds for predictions later,
0:28:30 then you can invest in creating new experiences quite deliberately for yourself. Now you can expose
0:28:37 yourself to new ideas. You can expose yourself to people who are different than you. You can practice
0:28:45 cultivating particular experiences like you would practice any skill. And that will, any new
0:28:54 concepts you learn, new experiences you have in the moment, if you practice them, they become automatic
0:29:00 predictions in the future. So let me take that and try and apply it to this example of this silver cup
0:29:09 in my hand. So psychotherapy would try and go back into the past and explain to me why this actually
0:29:13 isn’t something I should drink out of and that it could be other things. Whereas what you’re saying is
0:29:19 another approach is if I go and get some flowers right now and I put them in there, I’m creating a new
0:29:24 prediction for the future because I’ve created a new pattern in the present of this actually being
0:29:30 a vase for flowers. And I can start to create a new pattern that silver cups like this one aren’t
0:29:36 just for drinking out of. They are also vases for flowers. Exactly. Okay. So I can either go back in
0:29:41 the past and try and convince myself that a cup isn’t a cup, or I can in the present moment create a
0:29:45 new pattern, which will mean that in the future, my brain will predict next time it sees a silver cup,
0:29:49 it won’t just think drink out of it, Steve, it’ll think pop some flowers in it. Right. And remember,
0:29:56 it’s actually the thinking comes after the action, right? So what will happen is the next time that you
0:30:01 are approaching a table where a silver cup might be, your brain will already be starting to prepare
0:30:08 the actions to go get the flowers. And then you will think, oh, right, I can use this as a, oh, look,
0:30:15 there’s a great vase, right? So in your brain, it’s action. First, your brain is controlling,
0:30:21 it’s preparing the actions of the viscera, what we call visceromotor. So does your heart rate need
0:30:26 to change? Do your blood vessels need to dilate? Do you need to breathe differently? It’s basically
0:30:33 anticipating the needs of the body and attempting to meet those needs before they arise. That supports
0:30:39 your physical movements, right? So if you’re going to, if you’re walking over somewhere to pick up some
0:30:44 flowers and cut the stems and whatever, that, those are all physical movements that require glucose and
0:30:51 oxygen and shit like, so all of that has to get prepared in advance, milliseconds before the actions
0:30:57 start to be prepared. So it’s not what you think determines what you feel. It’s what you prepare to do
0:31:03 determines your thoughts and your feelings and the sights and sounds and smells and sensations.
0:31:10 That’s how it really works under the hood. So meaning is in terms of what you do.
0:31:17 And then as a consequence of that, it, meaning is a consequence, it becomes what you feel and what you
0:31:23 think and so on. So let me give you some specific examples then. So if I’m scared of spiders,
0:31:30 how would I go about overcoming that fear of spiders using route number two that you described there?
0:31:38 So one of the ways that you change to change predictions, you can’t just will yourself to
0:31:46 change a prediction. I am really afraid of bees. I had a traumatic experience when I was five,
0:31:55 I’m afraid of bees. I know a lot about bees. I’m actually a gardener. And I, I, and I know a lot
0:32:02 about the evolutionary biology of bees. But when I am outside, if a bee comes around, my first reaction
0:32:11 is to either run or to freeze, right? I’m afraid of bees. I could talk to myself until the cows come home.
0:32:16 It won’t matter. I can’t, right? So what I have to do is dose myself with prediction error,
0:32:27 meaning I have to interact with bees in a way that changes my actions, which will change my lived
0:32:33 experience. And I can’t just do it all at once. It’s not like a good idea would not be for me to say,
0:32:40 would not have been for me to go to like somebody who has beehives and, you know, put on a suit and go
0:32:49 work. I mean, that would be like overwhelming, right? So instead, maybe I don’t run. Maybe I stand and
0:32:59 watch. Maybe I get closer to a bee. Maybe I plant bushes and flowers that bees like a lot to bring
0:33:06 bees to me so that I can sit and just be around them while they’re buzzing and doing their thing.
0:33:14 Maybe I deliberately let myself get stung at some point, which I did. But, you know, you’re dosing
0:33:23 yourself with your brain is making a set of predictions. Those predictions, there are a set of predictions.
0:33:28 That means your brain isn’t preparing one action. It’s preparing multiple actions.
0:33:33 So you need to prove to your brain that those predictions are wrong.
0:33:40 Yes. So exactly. You need, you are setting up circumstances so you can prove to yourself that
0:33:47 your predictions are wrong. What you just listened to was a most replayed moment from a previous episode.
0:33:52 If you want to listen to that full episode, I’ve linked it down below. Check the description. Thank you.
0:34:00 a couple of weeks ago, we took all of our team here at the Diary of a CEO to Mallorca. Thanks to all of
0:34:03 you guys. And thanks to the fact that we had hit 10 billion subscribers. So we went there to celebrate.
0:34:06 And as we were sat in Mallorca talking about a variety of things, one of my team members referenced
0:34:12 that they had put their house on Airbnb the day they had left to come to Mallorca to make some extra
0:34:17 money. And as we talked through this, it became abundantly clear to me that this is a huge opportunity
0:34:22 for all of my listeners. When you go away, when your house is empty, you have the potential to make some
0:34:28 extra money just by listing your house on Airbnb. And as you probably know, Airbnb are a sponsor of
0:34:33 this podcast. And it shocks me that more people haven’t considered this. Hosting your property
0:34:38 on Airbnb when you go away is a no brainer to me, especially if it’s sat there doing nothing.
0:34:44 And you know what? I think that your home sat there while you’re away might just be worth more than you
0:34:53 think. And if you want to find out exactly how much it’s worth, go to airbnb.ca/host and you can find
0:34:57 out how much you could be making while your home is sat empty and you’re away on holiday.
Cách đây vài tuần, chúng tôi đã đưa toàn bộ đội ngũ ở Diary of Aseo đến Mallorca, nhờ có các bạn và nhờ việc chúng tôi đã đạt 10 tỷ người đăng ký, nên chúng tôi đến đó để ăn mừng. Khi ngồi ở Mallorca và nói về nhiều chuyện, một thành viên trong đội bảo rằng họ đã đăng nhà mình lên Airbnb ngay ngày họ rời đi đến Mallorca để kiếm thêm tiền, và khi chúng tôi trao đổi về chuyện này thì tôi nhận ra rõ ràng đây là một cơ hội lớn cho tất cả người nghe. Khi bạn đi vắng, khi nhà bạn trống, bạn có khả năng kiếm thêm tiền chỉ bằng cách đăng nhà lên Airbnb, và như bạn có lẽ biết, Airbnb là nhà tài trợ cho podcast này và tôi thấy ngạc nhiên là vẫn còn nhiều người chưa nghĩ tới điều đó. Cho thuê nhà trên Airbnb khi bạn đi vắng với tôi là điều hiển nhiên, nhất là nếu nó cứ để không, và bạn biết không, tôi nghĩ ngôi nhà của bạn khi bạn đi vắng có thể giá trị hơn bạn tưởng. Nếu bạn muốn biết chính xác nó đáng bao nhiêu, hãy truy cập airbnb.ca/host và bạn có thể biết mình có thể kiếm được bao nhiêu khi nhà bạn đang trống và bạn đi nghỉ.
Bộ não dự đoán (the predictive brain) là ý tưởng mà tôi hầu như chỉ biết từ bạn—trước đây tôi chưa từng nghe đến. Khi chúng ta nói “bộ não dự đoán” thì nghĩa là gì và không phải là gì? Khi bạn sống cuộc sống hàng ngày. Ừ. Giống như bây giờ. Giờ này đây. Bây giờ tôi đoán là tôi đang nói chuyện với bạn và bạn đang tiếp nhận những gì tôi nói rồi phản ứng lại. Đó là cảm giác của bạn, đúng không? Ừ. Và tôi cũng có cảm giác như vậy. Chúng ta cảm nhận rồi phản ứng. Đó là cách hầu hết mọi người trải nghiệm bản thân mình trong thế giới. Nhưng thực ra điều đó không phải là điều đang diễn ra phía sau. Thực sự những gì đang diễn ra là não của bạn không phản ứng, nó đang dự đoán. Và điều đó có nghĩa là nếu chúng ta dừng thời gian ngay bây giờ, đông thời gian lại, não của bạn sẽ ở một trạng thái và nó sẽ nhớ lại những trải nghiệm quá khứ tương tự với trạng thái này như một cách để dự đoán phải làm gì tiếp theo. Thật sự là cho khoảnh khắc tiếp theo. Liệu mắt bạn có nên chuyển động? Nhịp tim bạn có nên tăng? Hơi thở bạn có nên thay đổi? Mạch máu có nên giãn ra hay co lại? Bạn có nên chuẩn bị đứng dậy không? Các chuyển động. Và những chuyển động này, sự chuẩn bị cho chuyển động đó, những bản sao cụ thể của các tín hiệu đó trở thành những dự đoán về những gì bạn sẽ thấy, nghe, ngửi, nếm, nghĩ và cảm nhận. Vậy nên phía sau, não của bạn đang dự đoán những chuyển động nên thực hiện tiếp theo và hệ quả là, những trải nghiệm mà bạn sẽ có vì những chuyển động đó. Nghĩa là bạn hành động trước rồi mới cảm nhận. Bạn không cảm nhận rồi mới phản ứng. Bạn dự đoán hành động rồi sau đó cảm nhận.
Cho tôi một ví dụ để làm rõ việc não tôi đang dự đoán rồi hành động đi. Được. Bây giờ bạn và tôi đang trò chuyện, tôi đang nói và bạn đang nghe, và điều thực sự xảy ra trong não bạn là dựa trên vô số lần bạn đã nghe ngôn ngữ trong các cuộc trò chuyện, não bạn đang dự đoán, thực sự dự đoán từng từ sẽ phát ra từ miệng tôi… Ừ, được. Và sẽ bất ngờ biết bao nếu tôi không nói “miệng”, mà tôi nói một lỗ khác trên cơ thể mà từ đó lời nói phát ra. Sẽ khá bất ngờ. Bởi vì não bạn đang dự đoán điều đó. Não bạn luôn dự đoán. Và nó sửa những dự đoán đó khi chúng sai. Tôi có một video mà tôi thường chiếu khi nói chuyện với các nhà khoa học hoặc với công chúng. Tôi tạo ra một tình huống nơi họ có thể dự đoán một điều gì đó và họ có thể cảm nhận rằng một dự đoán không chỉ là một ý nghĩ trừu tượng. Bộ não của bạn thực sự thay đổi sự phóng điện của các neuron cảm giác của chính nó để dự đoán cảm giác sắp đến. Vậy nên bạn bắt đầu cảm nhận những cảm giác đó trước khi các tín hiệu thực sự đến để bạn nhận biết. Bạn bắt đầu có trải nghiệm trước khi thế giới gửi cho bạn những tín hiệu đó.
Tôi có đọc, tôi nghĩ là trong cuốn sách của bạn, nhưng có thể là ở chỗ khác, về ví dụ khát nước. Đúng. Khi bạn uống, giả sử bạn cực kỳ khát và bạn uống một cốc nước lớn, khi nào bạn hết khát? Gần như ngay lập tức. Nhưng thực ra phải mất 20 phút để nước đó được hấp thụ vào máu và đến não, báo cho não rằng bạn không còn cần chất lỏng nữa. Bởi vì qua hàng triệu cơ hội, bạn đã học được rằng những chuyển động bây giờ và những tín hiệu cảm giác bây giờ sẽ dẫn đến trạng thái tinh thần đó. Hoặc ví dụ khác. Bây giờ, giữ mắt nhìn tôi. Bạn đang nhìn thẳng vào tôi. Và trong “mắt tâm trí” của bạn, tôi muốn bạn tưởng tượng một quả táo Macintosh, không phải máy tính mà là một quả trái cây thật. Có làm được không? Có. Bạn nhìn thấy nó chứ? Có. Nó màu gì? Xanh. Nó có đỏ không? Không. Vậy là một quả táo Granny Smith. Vị của nó như thế nào? Hãy tưởng tượng, tưởng tượng cầm nó. Cắn vào, nghe tiếng răng cắn vụn của quả táo. Vị của nó ra sao? Ngọt. Hơi chua một chút phải không? Ừ. Có mọng nước không? Rất mọng nước. Ừ. Nếu bây giờ tôi quan sát não của bạn, tôi sẽ thấy thay đổi trong tín hiệu liên quan đến hoạt động thần kinh ở vỏ thị giác, mặc dù trước mặt bạn không có quả táo. Và tôi sẽ thấy thay đổi hoạt động ở vỏ thính giác, dù bạn không thật sự nghe thấy tiếng răng cắn. Miệng bạn cũng đang chảy nước. Và thực ra, mỗi lần bạn ngồi xuống ăn, não bạn ra lệnh cho các tuyến nước bọt sản xuất nhiều nước bọt hơn để chuẩn bị cho việc ăn và tiêu hoá thức ăn. Thường điều đó xảy ra ngay cả trước khi bạn ngồi xuống ăn. Tất cả những điều đó đều là dự đoán.
Tất cả những điều đó là não bạn đang chuẩn bị cho những gì sắp đến. Bởi vì dự đoán và điều chỉnh là một cách vận hành hệ thần kinh — thực ra là bất kỳ hệ thống nào — hiệu quả hơn nhiều so với phản ứng lại thế giới. Đây là một ví dụ khác. Bạn có uống cà phê không?
Có.
Được. Bạn có uống cà phê vào cùng một thời điểm mỗi ngày không?
Thông thường thì có.
Và bạn có thuộc kiểu người nếu bỏ uống cà phê vào thời điểm đó thì sẽ bị đau đầu không?
Ý tôi là, đã từng xảy ra. Có.
Trước đây tôi từng là người uống rất nhiều cà phê. Tôi rất thích cà phê nhưng giờ thì không uống nữa. Nhưng tôi từng rất thích và luôn uống vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Và nếu tôi không uống, vào khoảng thời gian đó tôi sẽ bị đau đầu rất nặng. Lý do là — và điều này thực sự đúng với mọi loại thuốc bạn dùng, bất cứ thứ gì ảnh hưởng đến sinh lý của bạn — nếu bạn làm việc đó đều đặn, não bạn sẽ bắt đầu mong đợi nó. Và “bắt đầu mong đợi” có nghĩa là cà phê có các hóa chất khiến mạch máu co lại khắp nơi. Nhưng trong não, não cố gắng giữ lưu lượng máu tương đối ổn định và đều. Vì vậy nếu mỗi sáng lúc tám giờ bạn uống thứ gì đó làm co mạch máu, thì khoảng 7:55, tôi không biết chính xác thời điểm, nhưng một chút trước tám giờ, não bạn sẽ giãn mạch máu để chuẩn bị cho sự co lại đó để lưu lượng vẫn giữ ổn định. Và nếu bạn không uống thứ đó, thì bạn có sự giãn mạch lớn và sẽ bị đau đầu rất, rất nặng. Khi bạn nói, tôi tự nghĩ bạn sẽ nói về việc đôi khi khi tôi đặt đồng hồ báo thức, tôi dường như tỉnh dậy trước báo thức khoảng năm phút.
Ừ, đúng. Đó là một ví dụ. Đây là một ví dụ khác: tập thể dục. Nếu bạn muốn chơi tennis tốt hơn, nếu bạn muốn chạy một dặm nhanh hơn, bạn làm gì?
Tập. Tập. Và bạn làm cùng một việc lặp đi lặp lại hết lần này tới lần khác. Bạn trở nên tốt hơn và nhanh hơn và tiêu thụ ít calo hơn. Bạn trở nên hiệu quả hơn. Tại sao? Bởi vì não bạn dự đoán rất tốt. Đó là cái gọi là trí nhớ cơ bắp. Nó không phải là trí nhớ thực sự nằm trong cơ bắp. Nó là một dạng trí nhớ trong não. Não bạn điều khiển cơ bắp. Vì vậy nếu bạn luyện tập cùng một chuỗi động tác lặp đi lặp lại, bạn sẽ trở nên rất hiệu quả vì não bạn có thể dự đoán tốt hơn. Bây giờ, nếu bạn tập thể dục vì muốn khỏe hơn hoặc muốn giảm cân, bạn sẽ không muốn lặp đi lặp lại cùng một bài tập vì bạn sẽ tiêu hao ít calo hơn do cơ thể trở nên hiệu quả — mà mục tiêu chính là tiêu hao calo. Thay vào đó bạn làm interval training (tập cường độ biến thiên). Nếu có người gọi ra cho bạn mỗi 30 giây một chuỗi động tác khác nhau và bạn không thể dự đoán chúng, thì não bạn sẽ dự đoán, dự đoán sẽ sai, bạn phải điều chỉnh. Và vì vậy bạn đốt nhiều calo hơn và cuối cùng làm cho mình rơi khỏi trạng thái cân bằng, cái mà ta gọi là allostasis. Khi đó bạn bị mất điều hòa rồi não phải làm việc để đưa bản thân trở lại trạng thái cân bằng. Đó là một kiểu luyện tập khác. Hai kiểu luyện tập này hoàn toàn dựa trên thực tế rằng đôi khi bạn muốn dự đoán tốt hơn; đôi khi bạn muốn làm gián đoạn bản thân và sau đó trở lại trạng thái ổn định nhanh chóng. Về cơ bản, bạn đang học cách tiếp nhận sai số dự đoán — những tín hiệu bạn không dự đoán được — và điều chỉnh cho phù hợp.
Điều này nói gì về bản chất của chấn thương tâm lý và các bệnh tâm thần khác như trầm cảm, lo âu, v.v.? Có phải đây là sự nhầm lẫn trong các dự đoán của tôi không? Tôi nói vậy vì dự đoán dựa vào những gì đã xảy ra trong quá khứ và hình thành một mô thức, như một hệ thống nhận diện mẫu. Nếu tôi lớn lên mà có những mô thức giờ không còn đúng nữa. Ví dụ nếu hồi nhỏ mỗi lần có một người đàn ông bước vào phòng là người đó đánh tôi. Bây giờ khi một người đàn ông bước vào phòng và tôi đã 35 tuổi, tôi vẫn nhận được cái dự đoán tương tự trong não. Nên tôi sợ đàn ông, chẳng hạn. Điều này có phần giải thích được chấn thương thời thơ ấu và lý do tại sao nó khó gỡ bỏ và khiến người lớn đôi khi sống bất chức năng không?
Tôi nói chung là có thể xem đó là một nguyên lý chung, vâng. Có rất nhiều chi tiết — “quỷ dữ ở trong chi tiết” — nhưng vâng, đúng vậy. Chấn thương không phải là thứ xảy ra ở thế giới dành cho bạn một cách đơn thuần. Mọi trải nghiệm của bạn là sự kết hợp giữa quá khứ được nhớ lại và hiện tại cảm giác. Có thể có một sự kiện bất lợi xảy ra: bạn gặp động đất, một người thân mất, điều tồi tệ xảy ra với bạn, ai đó làm tổn thương bạn theo một cách nào đó. Có thể có một sự kiện bất lợi mà đối với bạn không gây chấn thương vì bạn không dùng những trải nghiệm quá khứ để hiểu nó như một chấn thương. Mặt khác, một điều đối với người khác là trải nghiệm hàng ngày, đối với bạn nó liên kết với một tập hợp ký ức rất đau thương — những sự kiện đó rất đau thương — và vì vậy đối với bạn, đó là một chấn thương. Vì vậy chấn thương không phải là một thứ mang tính khách quan trong thế giới. Nó cũng không hoàn toàn là “mọi thứ nằm trong đầu bạn.” Chấn thương là đặc tính của mối quan hệ giữa những gì đã xảy ra với bạn trong quá khứ và những gì đang xảy ra trong hiện tại. Đây là một ví dụ. Có một nhà nhân học làm việc tại Đại học Emory, bà ấy nghiên cứu người trong nhiều nền văn hóa khác nhau và nghiên cứu chấn thương ở nhiều nền văn hóa khác nhau. Có một cô gái mà bà ấy viết về trong một nghiên cứu trường hợp, tên là Maria, một thiếu nữ. Cô sống trong một nền văn hóa mà việc đàn ông cư xử rất thô bạo với phụ nữ và các bé gái là điều bình thường. Ở nền văn hóa của chúng ta, chúng ta sẽ gọi đó là bạo lực thể xác, nhưng trong nền văn hóa của cô ấy, đó chỉ là việc đàn ông làm.
Cô không ngờ, nên bố dượng cô sẽ, sẽ tát cô, đánh cô, và cô không thích điều đó, nhưng cô không tỏ ra có dấu hiệu bị chấn thương. Cách cô ấy hiểu chuyện đó là đàn ông thật là khốn nạn. Rất nhiều là kiểu: đây không phải về tôi, đây là về họ. Điều đó không dễ chịu, nhưng cô ngủ được. Điểm số ở trường ổn. Cô có bạn bè. Cô hoàn toàn không có dấu hiệu chấn thương. Rồi cô xem Oprah. Và cô nghe rất nhiều phụ nữ nói về việc từng là đối tượng của bạo lực thể xác, bị bạo hành thể xác bởi bạn trai hay cha đẻ hay, bạn biết đấy, chồng họ. Và cô nhận ra sự tương đồng trong hoàn cảnh vật lý mà những phụ nữ ấy mô tả và hoàn cảnh vật lý của chính cô. Và cô cũng thấy họ trải qua, bạn biết đấy, những triệu chứng của chấn thương. Và đột nhiên cô bắt đầu khó ngủ, điểm số của cô tụt, cô khó tập trung và cô trở nên thu mình về mặt xã hội. Cách cô ấy gán ý nghĩa, nếu bạn nghĩ về các chuyển động vật lý như những hành động, cô ấy gán một ý nghĩa khác cho những hành động đó. Và cô ấy trải nghiệm chấn thương trong khi trước đó thì không.
Bây giờ, nếu bạn là người tin rằng có một thế giới khách quan ngoài kia, nơi có nguyên nhân và hệ quả, thì sẽ có người nói rằng thực ra có một dạng chấn thương tiềm ẩn trong cô ấy mà trước đó cô không trải nghiệm, nhưng rồi nó bị kích hoạt. Và bạn có thể kể cả một câu chuyện hoàn chỉnh như vậy. Người ta cũng kể những câu chuyện như thế, nhưng đó không phải là điều bằng chứng khoa học tốt nhất gợi ý đang xảy ra. Điều đang xảy ra là các chuyển động vật lý giống nhau. Trải nghiệm tâm lý về những chuyển động đó khác nhau vì trải nghiệm là sự kết hợp của những cảm giác hiện tại, hiện trạng vật lý và quá khứ được nhớ lại — bạn cần cả hai để có một kiểu trải nghiệm nhất định.
Vì vậy, cách mô tả quỹ đạo của Maria là cô ấy trải nghiệm chuyện đó như một khía cạnh đáng tiếc của đời sống vật lý. Rồi nó trở thành chuyện về cô. Nó trở thành cái gì đó—không phải, không phải đơn thuần là người kia làm điều xấu, mà là người kia làm điều xấu đối với cô vì cô là chính cô. Và cô cũng được chỉ cho cách cô nên phản ứng với chuyện đó bằng cách xem chương trình của Oprah và nhìn thấy những người khác phản ứng theo một cách nhất định. Đúng vậy, nó trở thành chuyện về cô như một con người, chứ không chỉ là “bố dượng cô là một kẻ khốn.”
Và nếu bạn nghĩ về việc chúng ta làm gì trong nền văn hóa này, khi người ta đi trị liệu vì chấn thương, thì chúng ta đang cố gắng thực sự đảo ngược câu chuyện. Chúng ta cố dạy người ta rằng khi điều gì đó chấn thương xảy ra với họ—và tôi muốn nói rõ điều này—tôi không nói rằng khi người ta trải qua chấn thương là lỗi của họ. Tôi không ở vị trí nào nói họ phải chịu trách nhiệm về những gì đã xảy ra với họ. Nhưng đôi khi trong đời, bạn có trách nhiệm thay đổi điều gì đó, không phải vì bạn có lỗi, mà vì bạn là người duy nhất có thể làm được. Trách nhiệm thuộc về bạn. Và trong nền văn hóa này, chúng ta cố dạy những người đã trải qua chấn thương rằng họ có thể trải nghiệm lại những sự kiện vật lý đã xảy ra với họ trong quá khứ theo một cách khác. Và khi họ làm được như vậy, họ không còn cảm thấy bị chấn thương nữa.
Tôi thấy hơi sốc. Vì nhiều lý do khác nhau, bởi đó thực sự là một sự thay đổi mô hình khi nghĩ rằng chính chúng ta đang gán ý nghĩa cho những điều đã xảy ra trong quá khứ của mình. Và đôi khi ý nghĩa đó đến từ việc xem người khác gán ý nghĩa cho nó. Và chúng ta đang thừa hưởng ý nghĩa đó…
Ồ vâng, điều đó gọi là di truyền văn hóa. Nó giống như một thứ nhiễm trùng văn hóa.
Hóa ra có một loại lý thuyết tiến hóa cũ — cái gọi là tổng hợp hiện đại — theo đó sự di truyền thực sự là gen của bạn. Bạn thừa hưởng, bất cứ thứ gì bạn thừa hưởng, là qua gen, rồi chọn lọc tự nhiên chọn ra một số kiểu gen mà không chọn những kiểu khác. Và đó là cách di truyền diễn ra qua các thế hệ. Hầu hết các nhà sinh học tiến hóa giờ không còn giữ quan điểm đó nữa, bởi vì phần lớn có rất nhiều cách để di truyền thứ gì đó. Rất nhiều thứ mà chúng ta nghĩ là được di truyền thực chất hơn là biểu sinh (epigenetic), nghĩa là nó không liên quan nhiều đến DNA. Và tôi hay nói thế này: chúng ta có một thứ “bản năng” cần đến “dinh dưỡng” — chúng ta có loại gen mà cần trải nghiệm trước khi bất cứ thứ gì được nối dây vào não bộ. Phần lớn các đặc điểm của chúng ta hoạt động theo cách đó. Rất ít đặc điểm chỉ hoạt động chỉ nhờ gen.
Điều luôn xảy ra trong một bộ não điển hình là bạn sinh ra với não chưa hoàn chỉnh, đúng chứ? Người ta nói rằng não người lớn đã được nối dây phù hợp với thế giới của nó. Thế giới đó bao gồm cả cơ thể của chính nó, cơ thể của bạn. Nhưng não của một đứa trẻ không phải là một phiên bản thu nhỏ của não người lớn. Đó là một bộ não đang chờ chỉ dẫn nối dây từ thế giới và từ chính cơ thể nó. Vì vậy não bạn được nối dây để bạn nhìn ra bằng hai con mắt ở khoảng cách chính xác như mắt bạn đang có. Nếu bằng nào đó, bạn biết đấy, một cách thần kỳ chúng ta có thể cấy não bạn vào sọ người khác, bạn sẽ không thể nhìn được ra từ cái sọ đó. Bạn sẽ không thể nhìn bằng những con mắt đó vì chúng không ở đúng vị trí. Bạn nghe bằng tai, khả năng nghe của bạn đến từ các tín hiệu được định hình bởi hình dạng của tai bạn. Vậy nên não bạn được nối dây để nghe bằng những cái tai này, không phải bất cứ tai nào, mà là những cái tai này. Tương tự, khi bạn còn là em bé, bạn được dạy ý nghĩa của các tín hiệu vật lý. Bạn được dạy cách hiểu những thứ đó. Đó gọi là di truyền văn hóa. Nhiều thứ mà chúng ta nghĩ là được nối cứng vào não thực ra là được di truyền về mặt văn hóa qua các thế hệ. Đó là cách người ta sống sót trong một môi trường nhất định.
Bạn biết đấy, kiểu như vào thế kỷ 1800 và 1900, khi các nhà thám hiểm đi tới Nam Cực hay tới đây kia, họ rất nhanh chết. Người Inuit sống ở đó, họ sống hoàn toàn ổn. Bởi vì họ có những kiến thức được thừa kế theo văn hóa — chúng ta luôn truyền trao kiến thức cho nhau. Và kiến thức đó trở thành nguồn liệu cho các dự đoán của chính chúng ta. Vậy nên các dự đoán của bạn không chỉ đến từ trải nghiệm cá nhân. Chúng cũng đến từ việc bạn xem tivi, bạn nói chuyện với khách, bạn đọc sách, xem phim. Ngoài ra, bộ não bạn, giống như hầu hết các bộ não con người, có thể làm một điều thật kỳ diệu, đó là bạn có thể lấy những mảnh vụn của trải nghiệm quá khứ và ghép chúng lại theo một cách hoàn toàn mới để bạn có thể dùng quá khứ để trải nghiệm điều gì đó mới mà bạn chưa từng trải qua trước đây.
Bạn vừa nãy nói về việc các nhà trị liệu cố gắng khiến bạn nghĩ về quá khứ theo một cách khác. Nhưng tôi nghĩ có một niềm tin ngầm trong văn hóa và xã hội chúng ta, trên mạng xã hội, rằng nếu điều gì đó xảy ra với bạn thì, gần như theo cách tiếp cận Freudian, nếu điều đó xảy ra với bạn thì bạn sẽ trở thành người như vậy. Tôi đã đọc cuốn The Courage to Be Disliked vào dịp Giáng sinh. Và nó phần nào thay đổi quan điểm của tôi khá sâu sắc theo một cách quan trọng vì nó giúp tôi hiểu. Tôi nghĩ cơ bản là sách nói rằng những gì xảy ra với chúng ta không tạo nên con người chúng ta. Chúng ta sử dụng những gì đã xảy ra với mình và gán ý nghĩa cho nó, điều đó rồi xác định hành vi của chúng ta. Và điều thú vị là điều này có nghĩa là nhiều niềm tin tôi có về bản thân, về việc tôi tự gọi mình là ai, bản sắc của tôi, và do đó cách tôi hành xử hàng ngày, dù có hiệu quả hay không hiệu quả, thực ra chỉ là những lựa chọn tôi đã đưa ra để gán ý nghĩa cho quá khứ. Có dễ hiểu không?
Hoàn toàn dễ hiểu.
Cái này thật sâu sắc, tôi không biết người đang nghe có hiểu tôi đang nói gì không, nhưng như chúng ta đã nói lúc đầu của cuộc trò chuyện này, bạn đi suốt cuộc đời nghĩ rằng mình là một con rối và mình bị điều khiển bởi những gì đã xảy ra với mình, bởi bạn là ai, bản sắc của bạn. Nhưng thật ra bản sắc của bạn chỉ là một cấu trúc ý nghĩa mà bạn đã gán cho quá khứ để phục vụ mục đích của bạn ở hiện tại, như sách nói.
Vâng. Tôi sẽ nói hơi khác một chút thôi, nhưng thông điệp thì giống nhau. Tôi nghĩ rằng trong hiện tại cảm quan, đúng không? Có những cảnh thấy được, có những âm thanh, có mùi, có một vài thứ đang diễn ra bên trong cơ thể bạn, và những tín hiệu đó đang đi vào não bạn. Chúng không có ý nghĩa tâm lý vốn có. Chúng không có ý nghĩa cảm xúc vốn có. Chúng không có ý nghĩa tinh thần vốn có. Cái mang lại ý nghĩa cho chúng chính là những ký ức từ quá khứ của bạn. Bạn đang tạo nghĩa, bạn là một người tạo ý nghĩa.
Ý nghĩa không phải là một tập hợp tính năng như định nghĩa trong từ điển. Ví dụ, ý nghĩa của cái cốc này không phải là nó được làm bằng kim loại và những thứ như vậy — tôi chắc chắn có thể nói về những đặc tính đó — nhưng ý nghĩa của cái cốc này ở khoảnh khắc này là những gì tôi làm với nó. Nó có thể là vật để uống, có thể là vũ khí. Có thể là nơi cắm hoa. Có thể là cái cốc để đo. Ý nghĩa của vật chứa là những gì tôi làm với nó ở khoảnh khắc đó. Vậy nên ý nghĩa của vật không ở trong vật. Và ý nghĩa cũng không chỉ nằm trong đầu tôi. Ý nghĩa là sự giao dịch, là mối quan hệ giữa đặc tính của vật này và những tín hiệu trong não tôi, những tín hiệu đang tạo ra hành động của tôi. Thật ra, ngay cả việc cái này là một vật rắn, tính rắn ấy cũng không có trong vật. Là vì tôi có một cơ thể thuộc loại nhất định với những đặc tính nhất định khiến tôi trải nghiệm cái này là rắn. Tính rắn không nằm ở tôi và cũng không nằm ở vật. Nó nằm ở mối quan hệ giữa hai thứ đó. Điều đó có nghĩa là mọi thứ, mọi trải nghiệm của bạn phần nào do chính bạn tạo ra. Bạn không có cảm giác về quyền chủ động đối với nó vì nó xảy ra một cách rất tự động. Nó đang xảy ra tự động ngay bây giờ khi chúng ta đang nói. Nó xảy ra nhanh hơn cả nháy mắt. Nhưng nó vẫn đang xảy ra. Và điều đó có nghĩa là nếu bạn phần nào, ngay cả khi bạn không có cảm giác về quyền chủ động, bạn vẫn phần nào kiểm soát và do đó chịu trách nhiệm về ý nghĩa đang được tạo ra.
Và khi tôi nói ngay từ đầu cuộc trò chuyện rằng mục tiêu của tôi, với tư cách là một người truyền đạt khoa học, là cố gắng giải thích cho mọi người rằng họ có nhiều quyền kiểm soát hơn cuộc sống của mình, họ có nhiều quyền kiểm soát hơn về việc họ là ai trong bất kỳ khoảnh khắc nào so với những gì họ nghĩ để trao cho họ nhiều quyền chủ động hơn trong cuộc sống — thì chính xác đó là điều tôi muốn nói. Bạn không có một bản sắc tồn tại lâu dài. Bạn là chính bạn trong khoảnh khắc hành động của mình. Và hành động là sự kết hợp của quá khứ được nhớ lại — những thứ mà não bạn đang dùng để dự đoán, thứ mà não bạn đang lắp ráp cực kỳ tự động — và hiện tại cảm quan. Vậy nếu bạn muốn thay đổi bạn là ai, muốn thay đổi cảm xúc của mình, muốn thay đổi tác động của bạn lên người khác, bạn có vài lựa chọn. Bạn có thể cố gắng quay trở lại quá khứ và thay đổi ý nghĩa của những gì đã xảy ra trước đó để bạn sẽ nhớ khác đi, dự đoán khác đi trong tương lai. Đó là điều liệu pháp tâm lý làm. Đó là những cuộc trò chuyện từ trái tim vào hai giờ sáng với bạn bè hay gì đó. Đó thật sự là những thứ khó. Không phải lúc nào cũng hiệu quả lắm. Điều khác bạn có thể làm là nếu bạn nhận ra rằng mọi thứ bạn trải nghiệm bây giờ sẽ trở thành hạt giống cho các dự đoán sau này, thì bạn có thể đầu tư tạo ra những trải nghiệm mới một cách có chủ ý cho chính mình. Bạn có thể tiếp xúc với những ý tưởng mới. Bạn có thể tiếp xúc với những người khác biệt với bạn. Bạn có thể luyện tập vun đắp những trải nghiệm cụ thể giống như bạn luyện một kỹ năng.
Và bất cứ khái niệm mới nào bạn học được, trải nghiệm mới nào bạn có trong khoảnh khắc đó, nếu bạn thực hành chúng, chúng sẽ trở thành những dự đoán tự động trong tương lai. Vậy để tôi lấy điều đó và thử áp dụng vào ví dụ chiếc cốc bạc đang cầm trong tay này. Tâm lý trị liệu sẽ cố quay về quá khứ và giải thích cho tôi tại sao thực ra đây không phải là thứ tôi nên uống từ đó và rằng nó có thể là những thứ khác. Còn những gì bạn đang nói là một cách tiếp cận khác: nếu tôi đi lấy vài bông hoa ngay bây giờ và đặt vào đó, tôi đang tạo ra một dự đoán mới cho tương lai vì tôi đã tạo một mẫu mới ở hiện tại là cái này thực sự là một bình hoa. Và tôi có thể bắt đầu tạo ra một mẫu mới rằng những chiếc cốc bạc như thế này không chỉ để uống. Chúng còn là bình hoa nữa. Chính xác. Được rồi. Vậy tôi có thể quay về quá khứ và cố thuyết phục mình rằng cái cốc không phải là cốc, hoặc tôi có thể trong khoảnh khắc hiện tại tạo một mẫu mới, điều đó sẽ có nghĩa là trong tương lai, não tôi sẽ dự đoán — lần tới khi thấy một chiếc cốc bạc — nó sẽ không chỉ nghĩ là “Steve, uống đi”, mà nó sẽ nghĩ “cho mấy bông hoa vào đi”. Đúng vậy. Và hãy nhớ, thực ra suy nghĩ đến sau hành động, phải không? Vậy sẽ xảy ra là lần tới khi bạn đi tới một cái bàn có thể có cốc bạc, não bạn sẽ bắt đầu chuẩn bị các hành động để đi lấy hoa. Rồi bạn sẽ nghĩ, “ồ đúng rồi, mình có thể dùng cái này như một… ôi, nhìn kìa, đây là một cái bình đẹp.” Vậy trong não bạn, hành động đến trước. Não bạn đang kiểm soát, đang chuẩn bị các hành động cho các cơ quan nội tạng, cái chúng ta gọi là vận động nội tạng (visceromotor). Ví dụ nhịp tim có cần thay đổi không? Các mạch máu có cần giãn ra không? Bạn có cần thở khác đi không? Về cơ bản nó đang dự đoán nhu cầu của cơ thể và cố gắng đáp ứng những nhu cầu đó trước khi chúng phát sinh. Điều đó hỗ trợ cho các chuyển động thể chất của bạn, đúng không? Nếu bạn định đi tới chỗ nào đó để hái hoa và cắt cuống hoa và những thứ khác, thì đó đều là những chuyển động thể chất cần glucose và oxy và mấy thứ như vậy, nên tất cả những thứ đó phải được chuẩn bị trước, chỉ vài mili giây trước khi các hành động bắt đầu được chuẩn bị. Vậy không phải suy nghĩ của bạn quyết định bạn cảm thấy thế nào. Mà là những gì bạn chuẩn bị làm quyết định suy nghĩ và cảm xúc của bạn và các hình ảnh, âm thanh, mùi và cảm giác. Đó mới là cách nó thực sự hoạt động bên dưới bề mặt. Vậy ý nghĩa nằm ở những gì bạn làm. Và rồi như một hệ quả của điều đó, ý nghĩa trở thành cảm xúc và suy nghĩ của bạn, vân vân. Vậy để tôi đưa ra vài ví dụ cụ thể. Nếu tôi sợ nhện, tôi sẽ làm thế nào để vượt qua nỗi sợ nhện bằng con đường số hai mà bạn mô tả? Một trong những cách để thay đổi dự đoán là bạn không thể chỉ tự ý muốn mình thay đổi dự đoán rồi nó sẽ thay đổi. Tôi rất sợ ong. Tôi đã có một trải nghiệm chấn thương khi tôi năm tuổi, tôi sợ ong. Tôi biết nhiều về ong. Thật ra tôi là người làm vườn. Và tôi, tôi… tôi biết nhiều về sinh học tiến hóa của ong. Nhưng khi tôi ở ngoài trời, nếu một con ong bay tới, phản ứng đầu tiên của tôi là hoặc chạy hoặc đứng chết trân, đúng không? Tôi sợ ong. Tôi có thể tự nói với mình mãi cũng vô ích. Không có tác dụng. Vậy tôi phải làm là cho bản thân những “liều” lỗi dự đoán, nghĩa là tôi phải tương tác với ong theo một cách làm thay đổi hành động của mình, mà điều đó sẽ thay đổi trải nghiệm sống của tôi. Và tôi không thể làm tất cả ngay một lúc. Không phải ý tưởng hay nếu tôi đi gặp ai đó nuôi ong và mặc một bộ bảo hộ rồi vào làm việc luôn. Sẽ quá choáng ngợp. Thay vào đó, có thể tôi sẽ không chạy. Có thể tôi sẽ đứng lại và quan sát. Có thể tôi sẽ tiến gần hơn tới một con ong. Có thể tôi trồng bụi cây và hoa mà ong thích nhiều để thu hút ong đến gần tôi để tôi có thể ngồi và chỉ ở quanh chúng trong khi chúng vo ve và làm việc của mình. Có thể tôi cố tình để mình bị đốt một lần nào đó, như tôi đã từng làm. Nhưng bạn thấy đấy, bạn đang cho bản thân liều lượng — não bạn đang đặt ra một tập các dự đoán. Những dự đoán đó là nhiều kịch bản, điều đó có nghĩa não bạn không chỉ chuẩn bị một hành động. Nó đang chuẩn bị nhiều hành động. Vậy bạn cần chứng minh với não mình rằng những dự đoán đó sai. Đúng vậy. Bạn đang thiết lập hoàn cảnh để tự chứng minh cho mình rằng dự đoán của mình là sai. Những gì bạn vừa nghe là khoảnh khắc được phát lại nhiều nhất từ một tập trước. Nếu bạn muốn nghe toàn bộ tập đó, mình đã để link ở dưới. Kiểm tra phần mô tả. Cảm ơn. Vài tuần trước, chúng tôi đã đưa toàn bộ đội ngũ ở Diary of a CEO tới Mallorca. Cảm ơn tất cả các bạn. Và cảm ơn vì chúng tôi đã đạt 10 tỷ người đăng ký. Vậy chúng tôi đã tới đó để ăn mừng. Và khi chúng tôi ngồi ở Mallorca nói về đủ thứ, một thành viên trong đội đã nói rằng họ đã đăng nhà lên Airbnb ngay vào ngày họ rời đi tới Mallorca để kiếm thêm chút tiền. Khi chúng tôi nói chuyện qua chuyện này, tôi nhận ra rõ ràng đây là một cơ hội lớn cho tất cả người nghe của tôi. Khi bạn đi xa, khi nhà bạn để trống, bạn có tiềm năng kiếm thêm tiền chỉ bằng cách đăng nhà lên Airbnb. Và như bạn có thể biết, Airbnb là nhà tài trợ cho podcast này. Tôi thấy ngạc nhiên là nhiều người chưa nghĩ tới chuyện này. Cho thuê nhà của bạn trên Airbnb khi bạn đi vắng với tôi là điều quá hợp lý, đặc biệt nếu nhà đứng không làm gì. Và bạn biết không? Tôi nghĩ ngôi nhà của bạn khi để trống trong lúc bạn đi nghỉ có thể đáng giá hơn những gì bạn nghĩ. Và nếu bạn muốn biết chính xác nó đáng bao nhiêu, hãy vào airbnb.ca/host và bạn có thể biết mình có thể kiếm được bao nhiêu trong khi nhà bạn để trống và bạn đang đi nghỉ.
Bộ não dự đoán (the predictive brain) là ý tưởng mà tôi hầu như chỉ biết từ bạn—trước đây tôi chưa từng nghe đến. Khi chúng ta nói “bộ não dự đoán” thì nghĩa là gì và không phải là gì? Khi bạn sống cuộc sống hàng ngày. Ừ. Giống như bây giờ. Giờ này đây. Bây giờ tôi đoán là tôi đang nói chuyện với bạn và bạn đang tiếp nhận những gì tôi nói rồi phản ứng lại. Đó là cảm giác của bạn, đúng không? Ừ. Và tôi cũng có cảm giác như vậy. Chúng ta cảm nhận rồi phản ứng. Đó là cách hầu hết mọi người trải nghiệm bản thân mình trong thế giới. Nhưng thực ra điều đó không phải là điều đang diễn ra phía sau. Thực sự những gì đang diễn ra là não của bạn không phản ứng, nó đang dự đoán. Và điều đó có nghĩa là nếu chúng ta dừng thời gian ngay bây giờ, đông thời gian lại, não của bạn sẽ ở một trạng thái và nó sẽ nhớ lại những trải nghiệm quá khứ tương tự với trạng thái này như một cách để dự đoán phải làm gì tiếp theo. Thật sự là cho khoảnh khắc tiếp theo. Liệu mắt bạn có nên chuyển động? Nhịp tim bạn có nên tăng? Hơi thở bạn có nên thay đổi? Mạch máu có nên giãn ra hay co lại? Bạn có nên chuẩn bị đứng dậy không? Các chuyển động. Và những chuyển động này, sự chuẩn bị cho chuyển động đó, những bản sao cụ thể của các tín hiệu đó trở thành những dự đoán về những gì bạn sẽ thấy, nghe, ngửi, nếm, nghĩ và cảm nhận. Vậy nên phía sau, não của bạn đang dự đoán những chuyển động nên thực hiện tiếp theo và hệ quả là, những trải nghiệm mà bạn sẽ có vì những chuyển động đó. Nghĩa là bạn hành động trước rồi mới cảm nhận. Bạn không cảm nhận rồi mới phản ứng. Bạn dự đoán hành động rồi sau đó cảm nhận.
Cho tôi một ví dụ để làm rõ việc não tôi đang dự đoán rồi hành động đi. Được. Bây giờ bạn và tôi đang trò chuyện, tôi đang nói và bạn đang nghe, và điều thực sự xảy ra trong não bạn là dựa trên vô số lần bạn đã nghe ngôn ngữ trong các cuộc trò chuyện, não bạn đang dự đoán, thực sự dự đoán từng từ sẽ phát ra từ miệng tôi… Ừ, được. Và sẽ bất ngờ biết bao nếu tôi không nói “miệng”, mà tôi nói một lỗ khác trên cơ thể mà từ đó lời nói phát ra. Sẽ khá bất ngờ. Bởi vì não bạn đang dự đoán điều đó. Não bạn luôn dự đoán. Và nó sửa những dự đoán đó khi chúng sai. Tôi có một video mà tôi thường chiếu khi nói chuyện với các nhà khoa học hoặc với công chúng. Tôi tạo ra một tình huống nơi họ có thể dự đoán một điều gì đó và họ có thể cảm nhận rằng một dự đoán không chỉ là một ý nghĩ trừu tượng. Bộ não của bạn thực sự thay đổi sự phóng điện của các neuron cảm giác của chính nó để dự đoán cảm giác sắp đến. Vậy nên bạn bắt đầu cảm nhận những cảm giác đó trước khi các tín hiệu thực sự đến để bạn nhận biết. Bạn bắt đầu có trải nghiệm trước khi thế giới gửi cho bạn những tín hiệu đó.
Tôi có đọc, tôi nghĩ là trong cuốn sách của bạn, nhưng có thể là ở chỗ khác, về ví dụ khát nước. Đúng. Khi bạn uống, giả sử bạn cực kỳ khát và bạn uống một cốc nước lớn, khi nào bạn hết khát? Gần như ngay lập tức. Nhưng thực ra phải mất 20 phút để nước đó được hấp thụ vào máu và đến não, báo cho não rằng bạn không còn cần chất lỏng nữa. Bởi vì qua hàng triệu cơ hội, bạn đã học được rằng những chuyển động bây giờ và những tín hiệu cảm giác bây giờ sẽ dẫn đến trạng thái tinh thần đó. Hoặc ví dụ khác. Bây giờ, giữ mắt nhìn tôi. Bạn đang nhìn thẳng vào tôi. Và trong “mắt tâm trí” của bạn, tôi muốn bạn tưởng tượng một quả táo Macintosh, không phải máy tính mà là một quả trái cây thật. Có làm được không? Có. Bạn nhìn thấy nó chứ? Có. Nó màu gì? Xanh. Nó có đỏ không? Không. Vậy là một quả táo Granny Smith. Vị của nó như thế nào? Hãy tưởng tượng, tưởng tượng cầm nó. Cắn vào, nghe tiếng răng cắn vụn của quả táo. Vị của nó ra sao? Ngọt. Hơi chua một chút phải không? Ừ. Có mọng nước không? Rất mọng nước. Ừ. Nếu bây giờ tôi quan sát não của bạn, tôi sẽ thấy thay đổi trong tín hiệu liên quan đến hoạt động thần kinh ở vỏ thị giác, mặc dù trước mặt bạn không có quả táo. Và tôi sẽ thấy thay đổi hoạt động ở vỏ thính giác, dù bạn không thật sự nghe thấy tiếng răng cắn. Miệng bạn cũng đang chảy nước. Và thực ra, mỗi lần bạn ngồi xuống ăn, não bạn ra lệnh cho các tuyến nước bọt sản xuất nhiều nước bọt hơn để chuẩn bị cho việc ăn và tiêu hoá thức ăn. Thường điều đó xảy ra ngay cả trước khi bạn ngồi xuống ăn. Tất cả những điều đó đều là dự đoán.
Tất cả những điều đó là não bạn đang chuẩn bị cho những gì sắp đến. Bởi vì dự đoán và điều chỉnh là một cách vận hành hệ thần kinh — thực ra là bất kỳ hệ thống nào — hiệu quả hơn nhiều so với phản ứng lại thế giới. Đây là một ví dụ khác. Bạn có uống cà phê không?
Có.
Được. Bạn có uống cà phê vào cùng một thời điểm mỗi ngày không?
Thông thường thì có.
Và bạn có thuộc kiểu người nếu bỏ uống cà phê vào thời điểm đó thì sẽ bị đau đầu không?
Ý tôi là, đã từng xảy ra. Có.
Trước đây tôi từng là người uống rất nhiều cà phê. Tôi rất thích cà phê nhưng giờ thì không uống nữa. Nhưng tôi từng rất thích và luôn uống vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Và nếu tôi không uống, vào khoảng thời gian đó tôi sẽ bị đau đầu rất nặng. Lý do là — và điều này thực sự đúng với mọi loại thuốc bạn dùng, bất cứ thứ gì ảnh hưởng đến sinh lý của bạn — nếu bạn làm việc đó đều đặn, não bạn sẽ bắt đầu mong đợi nó. Và “bắt đầu mong đợi” có nghĩa là cà phê có các hóa chất khiến mạch máu co lại khắp nơi. Nhưng trong não, não cố gắng giữ lưu lượng máu tương đối ổn định và đều. Vì vậy nếu mỗi sáng lúc tám giờ bạn uống thứ gì đó làm co mạch máu, thì khoảng 7:55, tôi không biết chính xác thời điểm, nhưng một chút trước tám giờ, não bạn sẽ giãn mạch máu để chuẩn bị cho sự co lại đó để lưu lượng vẫn giữ ổn định. Và nếu bạn không uống thứ đó, thì bạn có sự giãn mạch lớn và sẽ bị đau đầu rất, rất nặng. Khi bạn nói, tôi tự nghĩ bạn sẽ nói về việc đôi khi khi tôi đặt đồng hồ báo thức, tôi dường như tỉnh dậy trước báo thức khoảng năm phút.
Ừ, đúng. Đó là một ví dụ. Đây là một ví dụ khác: tập thể dục. Nếu bạn muốn chơi tennis tốt hơn, nếu bạn muốn chạy một dặm nhanh hơn, bạn làm gì?
Tập. Tập. Và bạn làm cùng một việc lặp đi lặp lại hết lần này tới lần khác. Bạn trở nên tốt hơn và nhanh hơn và tiêu thụ ít calo hơn. Bạn trở nên hiệu quả hơn. Tại sao? Bởi vì não bạn dự đoán rất tốt. Đó là cái gọi là trí nhớ cơ bắp. Nó không phải là trí nhớ thực sự nằm trong cơ bắp. Nó là một dạng trí nhớ trong não. Não bạn điều khiển cơ bắp. Vì vậy nếu bạn luyện tập cùng một chuỗi động tác lặp đi lặp lại, bạn sẽ trở nên rất hiệu quả vì não bạn có thể dự đoán tốt hơn. Bây giờ, nếu bạn tập thể dục vì muốn khỏe hơn hoặc muốn giảm cân, bạn sẽ không muốn lặp đi lặp lại cùng một bài tập vì bạn sẽ tiêu hao ít calo hơn do cơ thể trở nên hiệu quả — mà mục tiêu chính là tiêu hao calo. Thay vào đó bạn làm interval training (tập cường độ biến thiên). Nếu có người gọi ra cho bạn mỗi 30 giây một chuỗi động tác khác nhau và bạn không thể dự đoán chúng, thì não bạn sẽ dự đoán, dự đoán sẽ sai, bạn phải điều chỉnh. Và vì vậy bạn đốt nhiều calo hơn và cuối cùng làm cho mình rơi khỏi trạng thái cân bằng, cái mà ta gọi là allostasis. Khi đó bạn bị mất điều hòa rồi não phải làm việc để đưa bản thân trở lại trạng thái cân bằng. Đó là một kiểu luyện tập khác. Hai kiểu luyện tập này hoàn toàn dựa trên thực tế rằng đôi khi bạn muốn dự đoán tốt hơn; đôi khi bạn muốn làm gián đoạn bản thân và sau đó trở lại trạng thái ổn định nhanh chóng. Về cơ bản, bạn đang học cách tiếp nhận sai số dự đoán — những tín hiệu bạn không dự đoán được — và điều chỉnh cho phù hợp.
Điều này nói gì về bản chất của chấn thương tâm lý và các bệnh tâm thần khác như trầm cảm, lo âu, v.v.? Có phải đây là sự nhầm lẫn trong các dự đoán của tôi không? Tôi nói vậy vì dự đoán dựa vào những gì đã xảy ra trong quá khứ và hình thành một mô thức, như một hệ thống nhận diện mẫu. Nếu tôi lớn lên mà có những mô thức giờ không còn đúng nữa. Ví dụ nếu hồi nhỏ mỗi lần có một người đàn ông bước vào phòng là người đó đánh tôi. Bây giờ khi một người đàn ông bước vào phòng và tôi đã 35 tuổi, tôi vẫn nhận được cái dự đoán tương tự trong não. Nên tôi sợ đàn ông, chẳng hạn. Điều này có phần giải thích được chấn thương thời thơ ấu và lý do tại sao nó khó gỡ bỏ và khiến người lớn đôi khi sống bất chức năng không?
Tôi nói chung là có thể xem đó là một nguyên lý chung, vâng. Có rất nhiều chi tiết — “quỷ dữ ở trong chi tiết” — nhưng vâng, đúng vậy. Chấn thương không phải là thứ xảy ra ở thế giới dành cho bạn một cách đơn thuần. Mọi trải nghiệm của bạn là sự kết hợp giữa quá khứ được nhớ lại và hiện tại cảm giác. Có thể có một sự kiện bất lợi xảy ra: bạn gặp động đất, một người thân mất, điều tồi tệ xảy ra với bạn, ai đó làm tổn thương bạn theo một cách nào đó. Có thể có một sự kiện bất lợi mà đối với bạn không gây chấn thương vì bạn không dùng những trải nghiệm quá khứ để hiểu nó như một chấn thương. Mặt khác, một điều đối với người khác là trải nghiệm hàng ngày, đối với bạn nó liên kết với một tập hợp ký ức rất đau thương — những sự kiện đó rất đau thương — và vì vậy đối với bạn, đó là một chấn thương. Vì vậy chấn thương không phải là một thứ mang tính khách quan trong thế giới. Nó cũng không hoàn toàn là “mọi thứ nằm trong đầu bạn.” Chấn thương là đặc tính của mối quan hệ giữa những gì đã xảy ra với bạn trong quá khứ và những gì đang xảy ra trong hiện tại. Đây là một ví dụ. Có một nhà nhân học làm việc tại Đại học Emory, bà ấy nghiên cứu người trong nhiều nền văn hóa khác nhau và nghiên cứu chấn thương ở nhiều nền văn hóa khác nhau. Có một cô gái mà bà ấy viết về trong một nghiên cứu trường hợp, tên là Maria, một thiếu nữ. Cô sống trong một nền văn hóa mà việc đàn ông cư xử rất thô bạo với phụ nữ và các bé gái là điều bình thường. Ở nền văn hóa của chúng ta, chúng ta sẽ gọi đó là bạo lực thể xác, nhưng trong nền văn hóa của cô ấy, đó chỉ là việc đàn ông làm.
Cô không ngờ, nên bố dượng cô sẽ, sẽ tát cô, đánh cô, và cô không thích điều đó, nhưng cô không tỏ ra có dấu hiệu bị chấn thương. Cách cô ấy hiểu chuyện đó là đàn ông thật là khốn nạn. Rất nhiều là kiểu: đây không phải về tôi, đây là về họ. Điều đó không dễ chịu, nhưng cô ngủ được. Điểm số ở trường ổn. Cô có bạn bè. Cô hoàn toàn không có dấu hiệu chấn thương. Rồi cô xem Oprah. Và cô nghe rất nhiều phụ nữ nói về việc từng là đối tượng của bạo lực thể xác, bị bạo hành thể xác bởi bạn trai hay cha đẻ hay, bạn biết đấy, chồng họ. Và cô nhận ra sự tương đồng trong hoàn cảnh vật lý mà những phụ nữ ấy mô tả và hoàn cảnh vật lý của chính cô. Và cô cũng thấy họ trải qua, bạn biết đấy, những triệu chứng của chấn thương. Và đột nhiên cô bắt đầu khó ngủ, điểm số của cô tụt, cô khó tập trung và cô trở nên thu mình về mặt xã hội. Cách cô ấy gán ý nghĩa, nếu bạn nghĩ về các chuyển động vật lý như những hành động, cô ấy gán một ý nghĩa khác cho những hành động đó. Và cô ấy trải nghiệm chấn thương trong khi trước đó thì không.
Bây giờ, nếu bạn là người tin rằng có một thế giới khách quan ngoài kia, nơi có nguyên nhân và hệ quả, thì sẽ có người nói rằng thực ra có một dạng chấn thương tiềm ẩn trong cô ấy mà trước đó cô không trải nghiệm, nhưng rồi nó bị kích hoạt. Và bạn có thể kể cả một câu chuyện hoàn chỉnh như vậy. Người ta cũng kể những câu chuyện như thế, nhưng đó không phải là điều bằng chứng khoa học tốt nhất gợi ý đang xảy ra. Điều đang xảy ra là các chuyển động vật lý giống nhau. Trải nghiệm tâm lý về những chuyển động đó khác nhau vì trải nghiệm là sự kết hợp của những cảm giác hiện tại, hiện trạng vật lý và quá khứ được nhớ lại — bạn cần cả hai để có một kiểu trải nghiệm nhất định.
Vì vậy, cách mô tả quỹ đạo của Maria là cô ấy trải nghiệm chuyện đó như một khía cạnh đáng tiếc của đời sống vật lý. Rồi nó trở thành chuyện về cô. Nó trở thành cái gì đó—không phải, không phải đơn thuần là người kia làm điều xấu, mà là người kia làm điều xấu đối với cô vì cô là chính cô. Và cô cũng được chỉ cho cách cô nên phản ứng với chuyện đó bằng cách xem chương trình của Oprah và nhìn thấy những người khác phản ứng theo một cách nhất định. Đúng vậy, nó trở thành chuyện về cô như một con người, chứ không chỉ là “bố dượng cô là một kẻ khốn.”
Và nếu bạn nghĩ về việc chúng ta làm gì trong nền văn hóa này, khi người ta đi trị liệu vì chấn thương, thì chúng ta đang cố gắng thực sự đảo ngược câu chuyện. Chúng ta cố dạy người ta rằng khi điều gì đó chấn thương xảy ra với họ—và tôi muốn nói rõ điều này—tôi không nói rằng khi người ta trải qua chấn thương là lỗi của họ. Tôi không ở vị trí nào nói họ phải chịu trách nhiệm về những gì đã xảy ra với họ. Nhưng đôi khi trong đời, bạn có trách nhiệm thay đổi điều gì đó, không phải vì bạn có lỗi, mà vì bạn là người duy nhất có thể làm được. Trách nhiệm thuộc về bạn. Và trong nền văn hóa này, chúng ta cố dạy những người đã trải qua chấn thương rằng họ có thể trải nghiệm lại những sự kiện vật lý đã xảy ra với họ trong quá khứ theo một cách khác. Và khi họ làm được như vậy, họ không còn cảm thấy bị chấn thương nữa.
Tôi thấy hơi sốc. Vì nhiều lý do khác nhau, bởi đó thực sự là một sự thay đổi mô hình khi nghĩ rằng chính chúng ta đang gán ý nghĩa cho những điều đã xảy ra trong quá khứ của mình. Và đôi khi ý nghĩa đó đến từ việc xem người khác gán ý nghĩa cho nó. Và chúng ta đang thừa hưởng ý nghĩa đó…
Ồ vâng, điều đó gọi là di truyền văn hóa. Nó giống như một thứ nhiễm trùng văn hóa.
Hóa ra có một loại lý thuyết tiến hóa cũ — cái gọi là tổng hợp hiện đại — theo đó sự di truyền thực sự là gen của bạn. Bạn thừa hưởng, bất cứ thứ gì bạn thừa hưởng, là qua gen, rồi chọn lọc tự nhiên chọn ra một số kiểu gen mà không chọn những kiểu khác. Và đó là cách di truyền diễn ra qua các thế hệ. Hầu hết các nhà sinh học tiến hóa giờ không còn giữ quan điểm đó nữa, bởi vì phần lớn có rất nhiều cách để di truyền thứ gì đó. Rất nhiều thứ mà chúng ta nghĩ là được di truyền thực chất hơn là biểu sinh (epigenetic), nghĩa là nó không liên quan nhiều đến DNA. Và tôi hay nói thế này: chúng ta có một thứ “bản năng” cần đến “dinh dưỡng” — chúng ta có loại gen mà cần trải nghiệm trước khi bất cứ thứ gì được nối dây vào não bộ. Phần lớn các đặc điểm của chúng ta hoạt động theo cách đó. Rất ít đặc điểm chỉ hoạt động chỉ nhờ gen.
Điều luôn xảy ra trong một bộ não điển hình là bạn sinh ra với não chưa hoàn chỉnh, đúng chứ? Người ta nói rằng não người lớn đã được nối dây phù hợp với thế giới của nó. Thế giới đó bao gồm cả cơ thể của chính nó, cơ thể của bạn. Nhưng não của một đứa trẻ không phải là một phiên bản thu nhỏ của não người lớn. Đó là một bộ não đang chờ chỉ dẫn nối dây từ thế giới và từ chính cơ thể nó. Vì vậy não bạn được nối dây để bạn nhìn ra bằng hai con mắt ở khoảng cách chính xác như mắt bạn đang có. Nếu bằng nào đó, bạn biết đấy, một cách thần kỳ chúng ta có thể cấy não bạn vào sọ người khác, bạn sẽ không thể nhìn được ra từ cái sọ đó. Bạn sẽ không thể nhìn bằng những con mắt đó vì chúng không ở đúng vị trí. Bạn nghe bằng tai, khả năng nghe của bạn đến từ các tín hiệu được định hình bởi hình dạng của tai bạn. Vậy nên não bạn được nối dây để nghe bằng những cái tai này, không phải bất cứ tai nào, mà là những cái tai này. Tương tự, khi bạn còn là em bé, bạn được dạy ý nghĩa của các tín hiệu vật lý. Bạn được dạy cách hiểu những thứ đó. Đó gọi là di truyền văn hóa. Nhiều thứ mà chúng ta nghĩ là được nối cứng vào não thực ra là được di truyền về mặt văn hóa qua các thế hệ. Đó là cách người ta sống sót trong một môi trường nhất định.
Bạn biết đấy, kiểu như vào thế kỷ 1800 và 1900, khi các nhà thám hiểm đi tới Nam Cực hay tới đây kia, họ rất nhanh chết. Người Inuit sống ở đó, họ sống hoàn toàn ổn. Bởi vì họ có những kiến thức được thừa kế theo văn hóa — chúng ta luôn truyền trao kiến thức cho nhau. Và kiến thức đó trở thành nguồn liệu cho các dự đoán của chính chúng ta. Vậy nên các dự đoán của bạn không chỉ đến từ trải nghiệm cá nhân. Chúng cũng đến từ việc bạn xem tivi, bạn nói chuyện với khách, bạn đọc sách, xem phim. Ngoài ra, bộ não bạn, giống như hầu hết các bộ não con người, có thể làm một điều thật kỳ diệu, đó là bạn có thể lấy những mảnh vụn của trải nghiệm quá khứ và ghép chúng lại theo một cách hoàn toàn mới để bạn có thể dùng quá khứ để trải nghiệm điều gì đó mới mà bạn chưa từng trải qua trước đây.
Bạn vừa nãy nói về việc các nhà trị liệu cố gắng khiến bạn nghĩ về quá khứ theo một cách khác. Nhưng tôi nghĩ có một niềm tin ngầm trong văn hóa và xã hội chúng ta, trên mạng xã hội, rằng nếu điều gì đó xảy ra với bạn thì, gần như theo cách tiếp cận Freudian, nếu điều đó xảy ra với bạn thì bạn sẽ trở thành người như vậy. Tôi đã đọc cuốn The Courage to Be Disliked vào dịp Giáng sinh. Và nó phần nào thay đổi quan điểm của tôi khá sâu sắc theo một cách quan trọng vì nó giúp tôi hiểu. Tôi nghĩ cơ bản là sách nói rằng những gì xảy ra với chúng ta không tạo nên con người chúng ta. Chúng ta sử dụng những gì đã xảy ra với mình và gán ý nghĩa cho nó, điều đó rồi xác định hành vi của chúng ta. Và điều thú vị là điều này có nghĩa là nhiều niềm tin tôi có về bản thân, về việc tôi tự gọi mình là ai, bản sắc của tôi, và do đó cách tôi hành xử hàng ngày, dù có hiệu quả hay không hiệu quả, thực ra chỉ là những lựa chọn tôi đã đưa ra để gán ý nghĩa cho quá khứ. Có dễ hiểu không?
Hoàn toàn dễ hiểu.
Cái này thật sâu sắc, tôi không biết người đang nghe có hiểu tôi đang nói gì không, nhưng như chúng ta đã nói lúc đầu của cuộc trò chuyện này, bạn đi suốt cuộc đời nghĩ rằng mình là một con rối và mình bị điều khiển bởi những gì đã xảy ra với mình, bởi bạn là ai, bản sắc của bạn. Nhưng thật ra bản sắc của bạn chỉ là một cấu trúc ý nghĩa mà bạn đã gán cho quá khứ để phục vụ mục đích của bạn ở hiện tại, như sách nói.
Vâng. Tôi sẽ nói hơi khác một chút thôi, nhưng thông điệp thì giống nhau. Tôi nghĩ rằng trong hiện tại cảm quan, đúng không? Có những cảnh thấy được, có những âm thanh, có mùi, có một vài thứ đang diễn ra bên trong cơ thể bạn, và những tín hiệu đó đang đi vào não bạn. Chúng không có ý nghĩa tâm lý vốn có. Chúng không có ý nghĩa cảm xúc vốn có. Chúng không có ý nghĩa tinh thần vốn có. Cái mang lại ý nghĩa cho chúng chính là những ký ức từ quá khứ của bạn. Bạn đang tạo nghĩa, bạn là một người tạo ý nghĩa.
Ý nghĩa không phải là một tập hợp tính năng như định nghĩa trong từ điển. Ví dụ, ý nghĩa của cái cốc này không phải là nó được làm bằng kim loại và những thứ như vậy — tôi chắc chắn có thể nói về những đặc tính đó — nhưng ý nghĩa của cái cốc này ở khoảnh khắc này là những gì tôi làm với nó. Nó có thể là vật để uống, có thể là vũ khí. Có thể là nơi cắm hoa. Có thể là cái cốc để đo. Ý nghĩa của vật chứa là những gì tôi làm với nó ở khoảnh khắc đó. Vậy nên ý nghĩa của vật không ở trong vật. Và ý nghĩa cũng không chỉ nằm trong đầu tôi. Ý nghĩa là sự giao dịch, là mối quan hệ giữa đặc tính của vật này và những tín hiệu trong não tôi, những tín hiệu đang tạo ra hành động của tôi. Thật ra, ngay cả việc cái này là một vật rắn, tính rắn ấy cũng không có trong vật. Là vì tôi có một cơ thể thuộc loại nhất định với những đặc tính nhất định khiến tôi trải nghiệm cái này là rắn. Tính rắn không nằm ở tôi và cũng không nằm ở vật. Nó nằm ở mối quan hệ giữa hai thứ đó. Điều đó có nghĩa là mọi thứ, mọi trải nghiệm của bạn phần nào do chính bạn tạo ra. Bạn không có cảm giác về quyền chủ động đối với nó vì nó xảy ra một cách rất tự động. Nó đang xảy ra tự động ngay bây giờ khi chúng ta đang nói. Nó xảy ra nhanh hơn cả nháy mắt. Nhưng nó vẫn đang xảy ra. Và điều đó có nghĩa là nếu bạn phần nào, ngay cả khi bạn không có cảm giác về quyền chủ động, bạn vẫn phần nào kiểm soát và do đó chịu trách nhiệm về ý nghĩa đang được tạo ra.
Và khi tôi nói ngay từ đầu cuộc trò chuyện rằng mục tiêu của tôi, với tư cách là một người truyền đạt khoa học, là cố gắng giải thích cho mọi người rằng họ có nhiều quyền kiểm soát hơn cuộc sống của mình, họ có nhiều quyền kiểm soát hơn về việc họ là ai trong bất kỳ khoảnh khắc nào so với những gì họ nghĩ để trao cho họ nhiều quyền chủ động hơn trong cuộc sống — thì chính xác đó là điều tôi muốn nói. Bạn không có một bản sắc tồn tại lâu dài. Bạn là chính bạn trong khoảnh khắc hành động của mình. Và hành động là sự kết hợp của quá khứ được nhớ lại — những thứ mà não bạn đang dùng để dự đoán, thứ mà não bạn đang lắp ráp cực kỳ tự động — và hiện tại cảm quan. Vậy nếu bạn muốn thay đổi bạn là ai, muốn thay đổi cảm xúc của mình, muốn thay đổi tác động của bạn lên người khác, bạn có vài lựa chọn. Bạn có thể cố gắng quay trở lại quá khứ và thay đổi ý nghĩa của những gì đã xảy ra trước đó để bạn sẽ nhớ khác đi, dự đoán khác đi trong tương lai. Đó là điều liệu pháp tâm lý làm. Đó là những cuộc trò chuyện từ trái tim vào hai giờ sáng với bạn bè hay gì đó. Đó thật sự là những thứ khó. Không phải lúc nào cũng hiệu quả lắm. Điều khác bạn có thể làm là nếu bạn nhận ra rằng mọi thứ bạn trải nghiệm bây giờ sẽ trở thành hạt giống cho các dự đoán sau này, thì bạn có thể đầu tư tạo ra những trải nghiệm mới một cách có chủ ý cho chính mình. Bạn có thể tiếp xúc với những ý tưởng mới. Bạn có thể tiếp xúc với những người khác biệt với bạn. Bạn có thể luyện tập vun đắp những trải nghiệm cụ thể giống như bạn luyện một kỹ năng.
Và bất cứ khái niệm mới nào bạn học được, trải nghiệm mới nào bạn có trong khoảnh khắc đó, nếu bạn thực hành chúng, chúng sẽ trở thành những dự đoán tự động trong tương lai. Vậy để tôi lấy điều đó và thử áp dụng vào ví dụ chiếc cốc bạc đang cầm trong tay này. Tâm lý trị liệu sẽ cố quay về quá khứ và giải thích cho tôi tại sao thực ra đây không phải là thứ tôi nên uống từ đó và rằng nó có thể là những thứ khác. Còn những gì bạn đang nói là một cách tiếp cận khác: nếu tôi đi lấy vài bông hoa ngay bây giờ và đặt vào đó, tôi đang tạo ra một dự đoán mới cho tương lai vì tôi đã tạo một mẫu mới ở hiện tại là cái này thực sự là một bình hoa. Và tôi có thể bắt đầu tạo ra một mẫu mới rằng những chiếc cốc bạc như thế này không chỉ để uống. Chúng còn là bình hoa nữa. Chính xác. Được rồi. Vậy tôi có thể quay về quá khứ và cố thuyết phục mình rằng cái cốc không phải là cốc, hoặc tôi có thể trong khoảnh khắc hiện tại tạo một mẫu mới, điều đó sẽ có nghĩa là trong tương lai, não tôi sẽ dự đoán — lần tới khi thấy một chiếc cốc bạc — nó sẽ không chỉ nghĩ là “Steve, uống đi”, mà nó sẽ nghĩ “cho mấy bông hoa vào đi”. Đúng vậy. Và hãy nhớ, thực ra suy nghĩ đến sau hành động, phải không? Vậy sẽ xảy ra là lần tới khi bạn đi tới một cái bàn có thể có cốc bạc, não bạn sẽ bắt đầu chuẩn bị các hành động để đi lấy hoa. Rồi bạn sẽ nghĩ, “ồ đúng rồi, mình có thể dùng cái này như một… ôi, nhìn kìa, đây là một cái bình đẹp.” Vậy trong não bạn, hành động đến trước. Não bạn đang kiểm soát, đang chuẩn bị các hành động cho các cơ quan nội tạng, cái chúng ta gọi là vận động nội tạng (visceromotor). Ví dụ nhịp tim có cần thay đổi không? Các mạch máu có cần giãn ra không? Bạn có cần thở khác đi không? Về cơ bản nó đang dự đoán nhu cầu của cơ thể và cố gắng đáp ứng những nhu cầu đó trước khi chúng phát sinh. Điều đó hỗ trợ cho các chuyển động thể chất của bạn, đúng không? Nếu bạn định đi tới chỗ nào đó để hái hoa và cắt cuống hoa và những thứ khác, thì đó đều là những chuyển động thể chất cần glucose và oxy và mấy thứ như vậy, nên tất cả những thứ đó phải được chuẩn bị trước, chỉ vài mili giây trước khi các hành động bắt đầu được chuẩn bị. Vậy không phải suy nghĩ của bạn quyết định bạn cảm thấy thế nào. Mà là những gì bạn chuẩn bị làm quyết định suy nghĩ và cảm xúc của bạn và các hình ảnh, âm thanh, mùi và cảm giác. Đó mới là cách nó thực sự hoạt động bên dưới bề mặt. Vậy ý nghĩa nằm ở những gì bạn làm. Và rồi như một hệ quả của điều đó, ý nghĩa trở thành cảm xúc và suy nghĩ của bạn, vân vân. Vậy để tôi đưa ra vài ví dụ cụ thể. Nếu tôi sợ nhện, tôi sẽ làm thế nào để vượt qua nỗi sợ nhện bằng con đường số hai mà bạn mô tả? Một trong những cách để thay đổi dự đoán là bạn không thể chỉ tự ý muốn mình thay đổi dự đoán rồi nó sẽ thay đổi. Tôi rất sợ ong. Tôi đã có một trải nghiệm chấn thương khi tôi năm tuổi, tôi sợ ong. Tôi biết nhiều về ong. Thật ra tôi là người làm vườn. Và tôi, tôi… tôi biết nhiều về sinh học tiến hóa của ong. Nhưng khi tôi ở ngoài trời, nếu một con ong bay tới, phản ứng đầu tiên của tôi là hoặc chạy hoặc đứng chết trân, đúng không? Tôi sợ ong. Tôi có thể tự nói với mình mãi cũng vô ích. Không có tác dụng. Vậy tôi phải làm là cho bản thân những “liều” lỗi dự đoán, nghĩa là tôi phải tương tác với ong theo một cách làm thay đổi hành động của mình, mà điều đó sẽ thay đổi trải nghiệm sống của tôi. Và tôi không thể làm tất cả ngay một lúc. Không phải ý tưởng hay nếu tôi đi gặp ai đó nuôi ong và mặc một bộ bảo hộ rồi vào làm việc luôn. Sẽ quá choáng ngợp. Thay vào đó, có thể tôi sẽ không chạy. Có thể tôi sẽ đứng lại và quan sát. Có thể tôi sẽ tiến gần hơn tới một con ong. Có thể tôi trồng bụi cây và hoa mà ong thích nhiều để thu hút ong đến gần tôi để tôi có thể ngồi và chỉ ở quanh chúng trong khi chúng vo ve và làm việc của mình. Có thể tôi cố tình để mình bị đốt một lần nào đó, như tôi đã từng làm. Nhưng bạn thấy đấy, bạn đang cho bản thân liều lượng — não bạn đang đặt ra một tập các dự đoán. Những dự đoán đó là nhiều kịch bản, điều đó có nghĩa não bạn không chỉ chuẩn bị một hành động. Nó đang chuẩn bị nhiều hành động. Vậy bạn cần chứng minh với não mình rằng những dự đoán đó sai. Đúng vậy. Bạn đang thiết lập hoàn cảnh để tự chứng minh cho mình rằng dự đoán của mình là sai. Những gì bạn vừa nghe là khoảnh khắc được phát lại nhiều nhất từ một tập trước. Nếu bạn muốn nghe toàn bộ tập đó, mình đã để link ở dưới. Kiểm tra phần mô tả. Cảm ơn. Vài tuần trước, chúng tôi đã đưa toàn bộ đội ngũ ở Diary of a CEO tới Mallorca. Cảm ơn tất cả các bạn. Và cảm ơn vì chúng tôi đã đạt 10 tỷ người đăng ký. Vậy chúng tôi đã tới đó để ăn mừng. Và khi chúng tôi ngồi ở Mallorca nói về đủ thứ, một thành viên trong đội đã nói rằng họ đã đăng nhà lên Airbnb ngay vào ngày họ rời đi tới Mallorca để kiếm thêm chút tiền. Khi chúng tôi nói chuyện qua chuyện này, tôi nhận ra rõ ràng đây là một cơ hội lớn cho tất cả người nghe của tôi. Khi bạn đi xa, khi nhà bạn để trống, bạn có tiềm năng kiếm thêm tiền chỉ bằng cách đăng nhà lên Airbnb. Và như bạn có thể biết, Airbnb là nhà tài trợ cho podcast này. Tôi thấy ngạc nhiên là nhiều người chưa nghĩ tới chuyện này. Cho thuê nhà của bạn trên Airbnb khi bạn đi vắng với tôi là điều quá hợp lý, đặc biệt nếu nhà đứng không làm gì. Và bạn biết không? Tôi nghĩ ngôi nhà của bạn khi để trống trong lúc bạn đi nghỉ có thể đáng giá hơn những gì bạn nghĩ. Và nếu bạn muốn biết chính xác nó đáng bao nhiêu, hãy vào airbnb.ca/host và bạn có thể biết mình có thể kiếm được bao nhiêu trong khi nhà bạn để trống và bạn đang đi nghỉ.
幾個星期前，我們把 Diary of Aseo 的整個團隊帶到馬略卡（Mallorca），這多虧了你們大家，也多虧我們達到了一百億訂閱者的里程碑，所以我們去那裡慶祝。當我們坐在馬略卡聊各種事情時，我團隊裡有個成員提到，他們在離開去馬略卡的那天把房子放到 Airbnb 上出租，想多賺點錢。越聊越清楚，這對我的聽眾來說是一個很大的機會。當你外出、房子空著時，只要把房子放在 Airbnb 上，就有機會賺點額外收入。而且你可能也知道，Airbnb 是這個 podcast 的贊助商，我很驚訝還沒更多人考慮到這點。對我來說，當你不在家、房子閒置時，把房子放到 Airbnb 上接待根本就是顯而易見的事。你知道嗎？我認為你的家在你外出時可能比你想像的還值錢。如果你想確切知道它值多少，可以到 airbnb.ca/host，查查看在你不在家的期間你可能賺多少錢。
「預測大腦」這個概念我幾乎是從你那裡才知道的，之前我從沒聽過。當我們說到「預測大腦」時，這是什麼意思，又不代表什麼？所以當你在過日子時——就像現在這樣，現在我猜想我在對你說話，你在感知我說的話，然後你對此做出反應。對你來說就是這種感覺，對我來說也是。大家大多是這樣體驗自己的：先感知，然後反應。但實際上幕後的運作並非如此。真正發生的是，你的大腦不是在被動反應，而是在預測。這表示如果我們此刻把時間凍結，你的大腦會處在一個狀態，並會回想過去與此狀態相似的經驗，以此預測下一步該做什麼。就像在下一個瞬間：你的眼睛該不該移動？心跳會不會加速？呼吸會不會改變？血管應該擴張還是收縮？你應不應準備站起來？動作。這些動作——為動作做準備的那些信號——會變成對你將會看到、聽到、聞到、嘗到、思考和感覺到的東西的預測。換句話說，在幕後，你的大腦先預測下一步要執行的動作，進而預測你會因那個動作而經驗到什麼。所以你是先行動，然後感知；不是先感知再反應。你預測行動，然後去感知。
舉個例子來說，說明你的大腦是如何先預測再採取行動。好，現在你我在對話，我講話你在聽，實際上在你腦中，基於無數次重複的語言聆聽經驗，你的大腦會預測、真的會預測我接下來每一個字會是什麼。要是我沒說「嘴巴」而是說我身上其他某個開口是字詞出來的地方，那會多麼讓人驚訝啊。因為你的大腦在預測，且當預測錯誤時會修正。我有一段常在對科學家或一般聽眾演講時播放的影片，它會創造一個情境，讓人能夠預測某件事，並感受到「預測」並非抽象的想法——你的大腦實際上會改變感覺神經元的放電模式來預期即將到來的感覺。於是你在那些信號真正抵達並讓你感知之前，就開始感受到這些感覺。你會先經驗到一些東西，然後世界才把那些信號給你。
我記得在你書裡（或者在別處）看的那個口渴的例子。是的。比方說你非常口渴，喝下一大杯水，你什麼時候停止口渴？幾乎是立刻。但事實上，要讓那杯水被吸收到血液並送到大腦，告訴大腦你不再缺水，大約需要二十分鐘。因為在無數次的經驗中，你學會了某些當下的動作和當下的感覺會導致那種心理狀態。再舉一個例子：現在把目光放在我身上，你正盯著我。在你心中，我要你想像一顆麥金塔蘋果——不是那台電腦，而是真正的水果。可以嗎？你能做到嗎？你看得到嗎？它是什麼顏色？綠色。會有紅色嗎？沒有。喔，那是一顆格蘭尼史密斯（青蘋果）。它嘗起來如何？想像抓起它、咬下一口、聽到蘋果綿脆的聲音，味道如何？有點甜，有點帶酸，還很多汁。如果我現在在對你的大腦做影像觀察，我會看到與視覺皮質神經活動相關的信號變化，儘管你面前根本沒有蘋果；我也會看到聽覺皮質的活動變化，雖然你其實並沒有真的聽到那一聲脆響。你的嘴也在流口水。事實上，每次你坐下準備吃飯時，你的大腦就會指揮唾液腺分泌更多唾液，好讓你準備吃東西與消化——這通常甚至在你坐下吃飯之前就發生了。這一切都是預測。
那一切都是你的大腦在為即將到來的事做準備。因為預測並修正，比起對世界做反應，真的對神經系統——其實任何系統——來說都是更有效率的運作方式。再舉個例子。你喝咖啡嗎？
有。
好。你每天同一時間喝咖啡嗎？
通常會。
好。如果你在那個時間沒喝咖啡，你會頭痛嗎？
我是說，以前有發生過。會。
嗯，我以前是個喝很多咖啡的人。我很愛咖啡，但我現在不喝了。不過我以前很愛，且每天都在固定時間喝。如果那時候沒喝，我在那個時間就會頭痛到不行。原因是，這其實對你吃的任何藥、任何會影響你生理機能的東西都成立：只要你定期做一件事，你的大腦就會開始預期它。所謂「預期」，意思是咖啡裡的化學物會讓你全身的血管收縮。但在大腦裡，大腦試著維持血流相對恆定和平穩。因此如果你每天早上八點喝一樣會讓血管收縮的東西，那大約在七點五十五分──我不知道精確時點，但就在八點前一點──你的大腦會把血管擴張，以準備接下來的收縮，從而讓血流維持不變。如果你沒喝那個東西，就會出現很大的擴張，然後你會頭痛得很厲害。我剛剛在想你講的時候，有件事我想你會提到：有時我設定鬧鐘，似乎會在鬧鐘響前五分鐘醒來。
對，那也是一個例子。再舉一個例子：運動。好。如果你想打網球更好，或是想跑一英里更快，你會做什麼？
訓練。訓練。你一次又一次重複做同樣的動作。你會變得更好、更快、燃燒更少的熱量。你變得更有效率。為什麼？因為你大腦的預測變得非常準確。這就是所謂的「肌肉記憶」。它不是字面上肌肉裡的記憶，而是在大腦裡的記憶──大腦在控制你的肌肉。所以如果你反覆練習同一組動作，你只是變得非常效率，因為大腦能更好地預測。現在，如果你是為了變健康、或想減重而運動，你就不會想一直做同樣的運動，因為那樣你會燃燒更少的熱量──那正是目標，不是嗎？所以你會做間歇訓練。假如有人每三十秒叫你一套不同的動作，你無法預測下一個動作是什麼，於是大腦會做出預測、但會錯，你必須調整。這樣你最後會燃燒更多熱量，也會把自己弄得失衡，我們把這種情況稱為 allostasis（異態穩定）。所以你會變得失調，大腦必須努力把自己重新拉回來。這是另一種鍛鍊方式。這兩種不同的鍛鍊方式完全建立在一個事實之上：有時你想要能更好地預測；有時你想打亂自己，然後又快快回到狀態。基本上，你是在學習如何接受預測誤差──那些你沒預見到的訊號──並對它們做出調整。
這對創傷以及像憂鬱、焦慮等其他精神健康疾病的本質說明了什麼？是不是我的預測出錯了？我這麼說是因為預測依賴於過去發生的事並形成模式，就像一個模式識別系統。如果我在成長過程中形成了某些現在已不再成立的模式。比方說我長大時每次有男人走進房間他就打我。現在我已經三十五歲，當有男人走進房間時，我的大腦會產生那種相同的預測。所以我會害怕男人。這能不能在某種程度上解釋童年創傷為何如此難以擺脫，為何我們成年後有時會過著功能失調的生活？
我會說作為一個一般原則，是的。很多細節上會有差異──魔鬼藏在細節中──但基本上是這樣。創傷不是世界在你身上發生的一件單純事情。你所經歷的一切都是記憶的過去與感官的當下的組合。所以可能會發生一件不良事件：你遇到地震、你身邊的某人過世、某些不好的事發生在你身上、有人以某種方式傷害你。也可能發生一件不良事件，但對你來說並不構成創傷，因為你沒有用過去的經驗去把它理解為創傷。另一方面，對別人而言可能是日常經驗的事，對你來說卻會連結到一組非常創傷性的記憶──那些事件曾經非常創傷──因此對你而言它就是創傷。所以創傷不是客觀存在於世界的東西，也不是完全存在於你腦中的事。創傷是過去發生在你身上的事與當下正在發生之事之間的一種關係屬性。舉個例子：有一位在艾默里大學工作的文化人類學家，她研究很多不同文化裡的人和創傷。在她寫的一個個案研究中，有一個名叫瑪麗亞的年輕少女。她生活在一種文化裡，男性對女性和女孩展現很強的身體接觸是比較被視為常態的。在我們的文化裡，我們會說那是身體虐待，但在她的文化裡，這就是男人會做的事。
她沒想到，她的繼父會、會打她，她很不喜歡，但她沒有表現出任何創傷的跡象。她對此的理解方式是，男人就是混蛋。非常像是一種「這不是關於我的事，是關於他們的事」的想法。這不愉快，但她睡得還可以。她在學校的成績也還可以。她有朋友。她一點創傷跡象都沒有。然後她看了歐普拉的節目。她聽到這些女人談論曾經遭受男友、父親或丈夫的肢體虐待。她認出這些女人描述的身體情況和她自己的身體情況很相似。她也看到那些人出現類似創傷的症狀。忽然間，她開始難以入睡，成績下降，注意力不集中，社交退縮。她對那些身體動作所賦予的意義改變了——如果你把身體動作當作行為來看——她開始用不同的方式去理解那些行為。結果她出現了創傷反應，而之前並沒有。
如果你是那種相信外面有一個客觀世界存在、相信因果的人，你可能會說，嗯，她其實原本就有某種潛在的創傷，只是之前沒表現出來，後來被引發了。你可以把整個故事這樣說下去，人們也確實會這樣說，但最好的科學證據並不支持這樣的說法。實際上發生的是，身體上的動作是相同的，但人對那些動作的心理經驗不同，因為經驗是當下感覺、身體的當下與記憶中的過去的組合。你需要兩者才能獲得某種特定類型的經驗。
所以要描述瑪麗亞的軌跡，就是她先把那件事當作生活中不幸的一面來看。然後變成了關於她個人的事——不是「這個人做了壞事」，而是「這個人因為她是她而對她做了壞事」。而且她也從看歐普拉的節目、看那些人如何反應學到了她應該怎麼回應。對，就是這樣。所以它變成關於她作為一個人的事，而不只是說「你知道的，她的繼父是個混蛋」。
想想我們在這個文化中當人們因創傷去看治療師時會做什麼：我們試圖實際上把敘事逆轉過來。我們試著教導那些經歷創傷的人，當一些創傷性的事發生在他們身上時——我想把我講的話說清楚：我不是說經歷創傷是他們的錯，我絕對不是在說他們應對所發生的事負有罪責。但有時候在生活中，改變某些事的責任會落到你身上，不是因為你有錯，而是因為你是唯一能做的人，責任落在你身上。因此在這個文化裡，我們試著教導那些有創傷經驗的人，他們可以用另一種方式去經驗過去那些發生在他們身上的身體事件。當他們這麼做時，他們就不再感到被創傷束縛了。
這讓我有點震驚。出於多種原因，因為要接受我們是在為過去發生的事賦予意義，這是一種真正的範式轉變。有時那個意義是從看別人給予的意義而來的，我們繼承了那個意義——哦，是的，那叫做文化繼承。它就像一種文化上的傳染。
事實上，有一種舊的進化理論，叫做現代綜合說，認為繼承主要是靠基因。你繼承的東西由你的基因決定，自然選擇會選擇某些基因模式而非其他的，世代間的繼承就是這樣運作的。但大多數進化生物學家不再堅持那種看法，因為多數情況下，繼承有很多種方式。我們把很多認為是遺傳的東西，其實更多是所謂的表觀遺傳（epigenetic），也就是不太涉及 DNA 的那些機制。我喜歡這樣說：我們有那種需要養育(nurture)來表現的天性(nature)。我們的基因需要經驗，才能把東西接到我們的大腦上。大多數特質都是這樣，很少有特質只是靠基因就能完全決定。
在一個神經發展典型的大腦裡，你生來的大腦是不完整的。成人的大腦可以說是根據它所處的世界被接線的。那個世界包括你自己的身體。但嬰兒的大腦不是縮小版的成人大腦，而是一個等待從世界和自己身體那裡獲得接線指令的大腦。所以你的大腦是為了從與你雙眼之間確切距離的那雙眼睛去看東西而被接線的。如果不知怎地、奇蹟般地把你的大腦移植到別人的頭骨裡，你是沒辦法從那個頭骨看見東西的；你也無法用那些眼睛看見，因為它們不在正確的位置。你用你的耳朵聽，聽覺來自由耳朵形狀所塑造的訊號，所以你的大腦是為了從這些耳朵（不是任何耳朵）去聽而被接線的。類似地，作為一個嬰兒，你會被教導如何理解這些身體訊號，如何給這些東西賦予意義。這稱為文化繼承。我們以為很多是腦中硬接線的東西，其實是跨世代文化繼承而來的。這就是人們在特定環境中生存下去的方式。
你知道，像在19世紀和20世紀，
探險家出發去南極或其他地方，很快就會死掉。因紐特人住在那裡，他們過得很好。為什麼呢？因為他們有文化上傳承的知識，我們一直在互相傳遞知識。那些知識就成為我們做預測的素材。所以你的預測不只是來自個人的經驗，也來自你看電視、跟客人聊天、讀書、看電影。此外，你的大腦，像大多數人的大腦一樣，能做一件很了不起的事：你可以把過去經驗的片段拼湊在一起，以全新的方式組合，讓你用過去去體驗你從未親身經歷過的事物。
你剛剛談到治療師試著讓你以不同方式看待過去。但我確實覺得，在我們的文化、社會和社群媒體上有種根深蒂固的信念：如果某件事發生在你身上，幾乎像佛洛伊德式的觀點——這件事發生了，你就成了那樣的人。聖誕節我在讀那本書《被討厭的勇氣》，它某種程度上深刻地改變了我的看法，讓我更能理解。書裡基本上說，發生在我們身上的事並不直接創造我們是誰。我們會利用發生過的事，並賦予它意義，而那個意義決定了我們的行為。有趣的是，這意味著我對自己的很多信念──我如何稱呼自己、我的身份、以及因此每天的行為模式，無論是有幫助還是無益──其實只是我選擇性地給過去賦予的意義。你懂我的意思嗎？
完全懂。
這真的很深奧，我不知道現在在聽的人是否明白我的意思，但我們一開始說過，你人生中會覺得自己像個被過去操縱的傀儡，你被發生過的事情、你的身份所控制。但事實上，你的身份只是你給過去賦予的一種意義構造，目的是為了服務你現在的需求，就像書中說的那樣。
我會稍微換個說法，但意思一樣。我認為在感官的當下，對吧？有視覺、有聲音、有氣味，身體裡也有一些事情正在發生，這些訊號正傳到你大腦。它們本身沒有固有的心理意義、情緒意義或心智意義。賦予它們意義的是你的過去記憶。你在創造意義，你是個賦意者。意義不是一組像字典定義那樣的特性。比方說這個杯子的意義，不是單純它由金屬做成這類特性——當然我們可以討論那些特性——但這個杯子在此刻的意義，是我拿它做什麼。它可以是杯飲用的容器、可以是武器、可以是插花的器皿、可以是量杯。容器的意義是我在當下對它的使用，這就是它的意義。因此，意義不在於物件本身，也不僅僅存在於我的頭腦裡。意義是交易，是這個物件的特性與我腦中那些正在產生行為的訊號之間的關係。事實上，即使“固體性”這個特性也不在物件裡。之所以會經驗到它是堅固的，是因為我有某種特定型態的身體和某些特徵，讓我把它感受為堅固。固體性既不在物體，也不單在我，存在於兩者之間的關係。那表示你所經驗的一切，某種程度上都是你自己參與創造的。你之所以沒有覺得自己有能動性，是因為這些過程發生得非常自動，快到你還沒眨眼就已經完成。但它仍在發生。這也表示，即便你沒有能動性的感受，你仍部分掌控並因此對所被賦予的意義負有責任。
我在一開始說我的目標，作為一個科學傳播者，是想向人們解釋：他們對自己的人生、對任何時刻的自我，比想像中擁有更多掌控，讓他們在生活中擁有更多能動性。這正是我的意思。你沒有一個持久不變的身份；你是在你採取行動的那一刻成為誰。行動是記憶的過去──也就是大腦用來做預測的東西──自動組合感官的當下所形成的結果。所以，如果你想改變你是誰、想改變你的感受、想改變你對別人的影響，你有幾個選擇。你可以試著回到過去，改變你對過去發生之事的意義，讓你記得不同、將來做不同的預測。那就是心理治療、或是在凌晨兩點和朋友的那種掏心交談。那真的很難，也不一定總是有效。另一個方法是，如果你意識到現在的體驗會成為未來預測的種子，那麼你可以有意識地為自己創造新的體驗。你可以接觸新觀念、接觸與你不同的人、像練習任何技能一樣練習去培養特定的體驗。
任何你在當下學到的新觀念、新經驗，如果你去練習它們，未來就會變成自動化的預測。舉我手上這個銀杯為例。心理治療會試著回到過去，去解釋為什麼這其實不是應該用來喝東西的東西，它或許可以有其他用途。而你所說的另一種做法是：如果我現在去買些花放進去，我就在當下創造了一個新的未來預測，因為我建立了一個新的模式——這東西其實是個花瓶。我可以開始建立一個新模式：像這種銀杯不只是用來喝，還可以當花瓶。沒錯。好，所以我可以回到過去試著說服自己「杯子不是杯子」，或者我可以在當下建立一個新模式，這樣未來每次我的大腦看到銀杯時，預測就不會只是「喝掉它，Steve」，而會想到「把花插進去」。而且要記得，思考其實是跟在行動之後的。所以下次你走近一張桌子，看到可能有銀杯時，你的大腦會開始準備去拿花的動作，然後你會想：「喔，對，我可以用這個，喔，看，這是個很棒的花瓶。」在你大腦裡面，動作在前；大腦在控制、準備那些內臟相關的動作——我們稱之為visceromotor（內臟運動調節）。你的心跳需要改變嗎？血管需要舒張嗎？呼吸需要改變嗎？大腦基本上在預期身體的需求，並嘗試在這些需求出現之前就去滿足它們。這會支援你的肢體動作。比如說你要走過去採些花、剪花莖，這些動作都需要葡萄糖、氧氣等等，所以所有這些需要在動作開始前幾毫秒就被準備好。所以不是你先想什麼決定你感覺什麼，而是你準備去做什麼決定了你的想法、感受，以及所見、所聞、氣味和觸感。真正的運作就是這樣。意思（意義）是關於你做了什麼；作為結果，意義變成你感受與想法的來源。
讓我舉些具體例子。如果我害怕蜘蛛，按照你剛剛說的第二條路徑，我該如何克服對蜘蛛的恐懼？改變預測的一種方法是，你不能只是靠意志去改變預測。「我真的很怕蜜蜂。我五歲時有過創傷經驗，我怕蜜蜂。我知道很多關於蜜蜂的事，我其實也是個園藝愛好者，我知道很多蜜蜂的演化生物學。但當我在外面，一隻蜜蜂飛過來時，我的第一反應不是跑就是僵住，我很怕蜜蜂。」你可以自我說教到天荒地老也沒用。你不能只靠說服自己。所以你必須用「預測誤差」來給自己劑量，也就是你要以會改變你行為的方式去跟蜜蜂互動，而那會改變你的親身經驗。你不能一次做完全部。像是直接去找養蜂人、穿上防護衣去工作，那會太過壓倒性。所以比較可行的是：也許我不跑，我站著觀察；也許我靠蜜蜂近一點；也許我種一些蜜蜂喜歡的灌木和花，吸引蜜蜂到我附近，這樣我就能坐著讓自己在牠們嗡嗡叫、做牠們的事時就待著；也許我在某個時候故意讓自己被叮一下（我也做過）。你是在給自己「劑量」，你的大腦在做一套預測，而這些預測是一組可能的行動，不只是單一行動。所以你需要向你的大腦證明那些預測是錯的。沒錯，你是在設計情境，好讓你能證明你的預測是錯的。
剛剛你聽到的是我們前一集的一個最常被重播的片段。如果你想聽那整集，我在下面放了連結，請看說明欄。謝謝。
幾週前，我們把《Diary of a CEO》整個團隊帶到馬略卡去。謝謝你們大家，也謝謝我們已經達到100億位訂閱者（註：原文如此表述）。我們去那裡慶祝。當我們坐在馬略卡討論各種事情時，我的一位團隊成員提到，他們在離開去馬略卡的那天把房子放到Airbnb上出租，賺點外快。我們聊過之後我就覺得，對所有聽眾來說這是個巨大機會。當你外出、房子空著時，把房屋放在Airbnb上出租，你有可能賺到一些額外收入。你大概也知道，Airbnb是這個播客的贊助商。我很驚訝還沒有人多考慮這件事。當你外出而房子閒置時，將你的物業放到Airbnb上對我來說是顯而易見的選擇。你知道嗎？我覺得你外出時家裡空著，可能比你想像的還值錢。如果你想確切知道能賺多少，請到 airbnb.ca/host 查查看你在外出度假期間房子能帶來多少收入。
「預測大腦」這個概念我幾乎是從你那裡才知道的，之前我從沒聽過。當我們說到「預測大腦」時，這是什麼意思，又不代表什麼？所以當你在過日子時——就像現在這樣，現在我猜想我在對你說話，你在感知我說的話，然後你對此做出反應。對你來說就是這種感覺，對我來說也是。大家大多是這樣體驗自己的：先感知，然後反應。但實際上幕後的運作並非如此。真正發生的是，你的大腦不是在被動反應，而是在預測。這表示如果我們此刻把時間凍結，你的大腦會處在一個狀態，並會回想過去與此狀態相似的經驗，以此預測下一步該做什麼。就像在下一個瞬間：你的眼睛該不該移動？心跳會不會加速？呼吸會不會改變？血管應該擴張還是收縮？你應不應準備站起來？動作。這些動作——為動作做準備的那些信號——會變成對你將會看到、聽到、聞到、嘗到、思考和感覺到的東西的預測。換句話說，在幕後，你的大腦先預測下一步要執行的動作，進而預測你會因那個動作而經驗到什麼。所以你是先行動，然後感知；不是先感知再反應。你預測行動，然後去感知。
舉個例子來說，說明你的大腦是如何先預測再採取行動。好，現在你我在對話，我講話你在聽，實際上在你腦中，基於無數次重複的語言聆聽經驗，你的大腦會預測、真的會預測我接下來每一個字會是什麼。要是我沒說「嘴巴」而是說我身上其他某個開口是字詞出來的地方，那會多麼讓人驚訝啊。因為你的大腦在預測，且當預測錯誤時會修正。我有一段常在對科學家或一般聽眾演講時播放的影片，它會創造一個情境，讓人能夠預測某件事，並感受到「預測」並非抽象的想法——你的大腦實際上會改變感覺神經元的放電模式來預期即將到來的感覺。於是你在那些信號真正抵達並讓你感知之前，就開始感受到這些感覺。你會先經驗到一些東西，然後世界才把那些信號給你。
我記得在你書裡（或者在別處）看的那個口渴的例子。是的。比方說你非常口渴，喝下一大杯水，你什麼時候停止口渴？幾乎是立刻。但事實上，要讓那杯水被吸收到血液並送到大腦，告訴大腦你不再缺水，大約需要二十分鐘。因為在無數次的經驗中，你學會了某些當下的動作和當下的感覺會導致那種心理狀態。再舉一個例子：現在把目光放在我身上，你正盯著我。在你心中，我要你想像一顆麥金塔蘋果——不是那台電腦，而是真正的水果。可以嗎？你能做到嗎？你看得到嗎？它是什麼顏色？綠色。會有紅色嗎？沒有。喔，那是一顆格蘭尼史密斯（青蘋果）。它嘗起來如何？想像抓起它、咬下一口、聽到蘋果綿脆的聲音，味道如何？有點甜，有點帶酸，還很多汁。如果我現在在對你的大腦做影像觀察，我會看到與視覺皮質神經活動相關的信號變化，儘管你面前根本沒有蘋果；我也會看到聽覺皮質的活動變化，雖然你其實並沒有真的聽到那一聲脆響。你的嘴也在流口水。事實上，每次你坐下準備吃飯時，你的大腦就會指揮唾液腺分泌更多唾液，好讓你準備吃東西與消化——這通常甚至在你坐下吃飯之前就發生了。這一切都是預測。
那一切都是你的大腦在為即將到來的事做準備。因為預測並修正，比起對世界做反應，真的對神經系統——其實任何系統——來說都是更有效率的運作方式。再舉個例子。你喝咖啡嗎？
有。
好。你每天同一時間喝咖啡嗎？
通常會。
好。如果你在那個時間沒喝咖啡，你會頭痛嗎？
我是說，以前有發生過。會。
嗯，我以前是個喝很多咖啡的人。我很愛咖啡，但我現在不喝了。不過我以前很愛，且每天都在固定時間喝。如果那時候沒喝，我在那個時間就會頭痛到不行。原因是，這其實對你吃的任何藥、任何會影響你生理機能的東西都成立：只要你定期做一件事，你的大腦就會開始預期它。所謂「預期」，意思是咖啡裡的化學物會讓你全身的血管收縮。但在大腦裡，大腦試著維持血流相對恆定和平穩。因此如果你每天早上八點喝一樣會讓血管收縮的東西，那大約在七點五十五分──我不知道精確時點，但就在八點前一點──你的大腦會把血管擴張，以準備接下來的收縮，從而讓血流維持不變。如果你沒喝那個東西，就會出現很大的擴張，然後你會頭痛得很厲害。我剛剛在想你講的時候，有件事我想你會提到：有時我設定鬧鐘，似乎會在鬧鐘響前五分鐘醒來。
對，那也是一個例子。再舉一個例子：運動。好。如果你想打網球更好，或是想跑一英里更快，你會做什麼？
訓練。訓練。你一次又一次重複做同樣的動作。你會變得更好、更快、燃燒更少的熱量。你變得更有效率。為什麼？因為你大腦的預測變得非常準確。這就是所謂的「肌肉記憶」。它不是字面上肌肉裡的記憶，而是在大腦裡的記憶──大腦在控制你的肌肉。所以如果你反覆練習同一組動作，你只是變得非常效率，因為大腦能更好地預測。現在，如果你是為了變健康、或想減重而運動，你就不會想一直做同樣的運動，因為那樣你會燃燒更少的熱量──那正是目標，不是嗎？所以你會做間歇訓練。假如有人每三十秒叫你一套不同的動作，你無法預測下一個動作是什麼，於是大腦會做出預測、但會錯，你必須調整。這樣你最後會燃燒更多熱量，也會把自己弄得失衡，我們把這種情況稱為 allostasis（異態穩定）。所以你會變得失調，大腦必須努力把自己重新拉回來。這是另一種鍛鍊方式。這兩種不同的鍛鍊方式完全建立在一個事實之上：有時你想要能更好地預測；有時你想打亂自己，然後又快快回到狀態。基本上，你是在學習如何接受預測誤差──那些你沒預見到的訊號──並對它們做出調整。
這對創傷以及像憂鬱、焦慮等其他精神健康疾病的本質說明了什麼？是不是我的預測出錯了？我這麼說是因為預測依賴於過去發生的事並形成模式，就像一個模式識別系統。如果我在成長過程中形成了某些現在已不再成立的模式。比方說我長大時每次有男人走進房間他就打我。現在我已經三十五歲，當有男人走進房間時，我的大腦會產生那種相同的預測。所以我會害怕男人。這能不能在某種程度上解釋童年創傷為何如此難以擺脫，為何我們成年後有時會過著功能失調的生活？
我會說作為一個一般原則，是的。很多細節上會有差異──魔鬼藏在細節中──但基本上是這樣。創傷不是世界在你身上發生的一件單純事情。你所經歷的一切都是記憶的過去與感官的當下的組合。所以可能會發生一件不良事件：你遇到地震、你身邊的某人過世、某些不好的事發生在你身上、有人以某種方式傷害你。也可能發生一件不良事件，但對你來說並不構成創傷，因為你沒有用過去的經驗去把它理解為創傷。另一方面，對別人而言可能是日常經驗的事，對你來說卻會連結到一組非常創傷性的記憶──那些事件曾經非常創傷──因此對你而言它就是創傷。所以創傷不是客觀存在於世界的東西，也不是完全存在於你腦中的事。創傷是過去發生在你身上的事與當下正在發生之事之間的一種關係屬性。舉個例子：有一位在艾默里大學工作的文化人類學家，她研究很多不同文化裡的人和創傷。在她寫的一個個案研究中，有一個名叫瑪麗亞的年輕少女。她生活在一種文化裡，男性對女性和女孩展現很強的身體接觸是比較被視為常態的。在我們的文化裡，我們會說那是身體虐待，但在她的文化裡，這就是男人會做的事。
她沒想到，她的繼父會、會打她，她很不喜歡，但她沒有表現出任何創傷的跡象。她對此的理解方式是，男人就是混蛋。非常像是一種「這不是關於我的事，是關於他們的事」的想法。這不愉快，但她睡得還可以。她在學校的成績也還可以。她有朋友。她一點創傷跡象都沒有。然後她看了歐普拉的節目。她聽到這些女人談論曾經遭受男友、父親或丈夫的肢體虐待。她認出這些女人描述的身體情況和她自己的身體情況很相似。她也看到那些人出現類似創傷的症狀。忽然間，她開始難以入睡，成績下降，注意力不集中，社交退縮。她對那些身體動作所賦予的意義改變了——如果你把身體動作當作行為來看——她開始用不同的方式去理解那些行為。結果她出現了創傷反應，而之前並沒有。
如果你是那種相信外面有一個客觀世界存在、相信因果的人，你可能會說，嗯，她其實原本就有某種潛在的創傷，只是之前沒表現出來，後來被引發了。你可以把整個故事這樣說下去，人們也確實會這樣說，但最好的科學證據並不支持這樣的說法。實際上發生的是，身體上的動作是相同的，但人對那些動作的心理經驗不同，因為經驗是當下感覺、身體的當下與記憶中的過去的組合。你需要兩者才能獲得某種特定類型的經驗。
所以要描述瑪麗亞的軌跡，就是她先把那件事當作生活中不幸的一面來看。然後變成了關於她個人的事——不是「這個人做了壞事」，而是「這個人因為她是她而對她做了壞事」。而且她也從看歐普拉的節目、看那些人如何反應學到了她應該怎麼回應。對，就是這樣。所以它變成關於她作為一個人的事，而不只是說「你知道的，她的繼父是個混蛋」。
想想我們在這個文化中當人們因創傷去看治療師時會做什麼：我們試圖實際上把敘事逆轉過來。我們試著教導那些經歷創傷的人，當一些創傷性的事發生在他們身上時——我想把我講的話說清楚：我不是說經歷創傷是他們的錯，我絕對不是在說他們應對所發生的事負有罪責。但有時候在生活中，改變某些事的責任會落到你身上，不是因為你有錯，而是因為你是唯一能做的人，責任落在你身上。因此在這個文化裡，我們試著教導那些有創傷經驗的人，他們可以用另一種方式去經驗過去那些發生在他們身上的身體事件。當他們這麼做時，他們就不再感到被創傷束縛了。
這讓我有點震驚。出於多種原因，因為要接受我們是在為過去發生的事賦予意義，這是一種真正的範式轉變。有時那個意義是從看別人給予的意義而來的，我們繼承了那個意義——哦，是的，那叫做文化繼承。它就像一種文化上的傳染。
事實上，有一種舊的進化理論，叫做現代綜合說，認為繼承主要是靠基因。你繼承的東西由你的基因決定，自然選擇會選擇某些基因模式而非其他的，世代間的繼承就是這樣運作的。但大多數進化生物學家不再堅持那種看法，因為多數情況下，繼承有很多種方式。我們把很多認為是遺傳的東西，其實更多是所謂的表觀遺傳（epigenetic），也就是不太涉及 DNA 的那些機制。我喜歡這樣說：我們有那種需要養育(nurture)來表現的天性(nature)。我們的基因需要經驗，才能把東西接到我們的大腦上。大多數特質都是這樣，很少有特質只是靠基因就能完全決定。
在一個神經發展典型的大腦裡，你生來的大腦是不完整的。成人的大腦可以說是根據它所處的世界被接線的。那個世界包括你自己的身體。但嬰兒的大腦不是縮小版的成人大腦，而是一個等待從世界和自己身體那裡獲得接線指令的大腦。所以你的大腦是為了從與你雙眼之間確切距離的那雙眼睛去看東西而被接線的。如果不知怎地、奇蹟般地把你的大腦移植到別人的頭骨裡，你是沒辦法從那個頭骨看見東西的；你也無法用那些眼睛看見，因為它們不在正確的位置。你用你的耳朵聽，聽覺來自由耳朵形狀所塑造的訊號，所以你的大腦是為了從這些耳朵（不是任何耳朵）去聽而被接線的。類似地，作為一個嬰兒，你會被教導如何理解這些身體訊號，如何給這些東西賦予意義。這稱為文化繼承。我們以為很多是腦中硬接線的東西，其實是跨世代文化繼承而來的。這就是人們在特定環境中生存下去的方式。
你知道，像在19世紀和20世紀，
探險家出發去南極或其他地方，很快就會死掉。因紐特人住在那裡，他們過得很好。為什麼呢？因為他們有文化上傳承的知識，我們一直在互相傳遞知識。那些知識就成為我們做預測的素材。所以你的預測不只是來自個人的經驗，也來自你看電視、跟客人聊天、讀書、看電影。此外，你的大腦，像大多數人的大腦一樣，能做一件很了不起的事：你可以把過去經驗的片段拼湊在一起，以全新的方式組合，讓你用過去去體驗你從未親身經歷過的事物。
你剛剛談到治療師試著讓你以不同方式看待過去。但我確實覺得，在我們的文化、社會和社群媒體上有種根深蒂固的信念：如果某件事發生在你身上，幾乎像佛洛伊德式的觀點——這件事發生了，你就成了那樣的人。聖誕節我在讀那本書《被討厭的勇氣》，它某種程度上深刻地改變了我的看法，讓我更能理解。書裡基本上說，發生在我們身上的事並不直接創造我們是誰。我們會利用發生過的事，並賦予它意義，而那個意義決定了我們的行為。有趣的是，這意味著我對自己的很多信念──我如何稱呼自己、我的身份、以及因此每天的行為模式，無論是有幫助還是無益──其實只是我選擇性地給過去賦予的意義。你懂我的意思嗎？
完全懂。
這真的很深奧，我不知道現在在聽的人是否明白我的意思，但我們一開始說過，你人生中會覺得自己像個被過去操縱的傀儡，你被發生過的事情、你的身份所控制。但事實上，你的身份只是你給過去賦予的一種意義構造，目的是為了服務你現在的需求，就像書中說的那樣。
我會稍微換個說法，但意思一樣。我認為在感官的當下，對吧？有視覺、有聲音、有氣味，身體裡也有一些事情正在發生，這些訊號正傳到你大腦。它們本身沒有固有的心理意義、情緒意義或心智意義。賦予它們意義的是你的過去記憶。你在創造意義，你是個賦意者。意義不是一組像字典定義那樣的特性。比方說這個杯子的意義，不是單純它由金屬做成這類特性——當然我們可以討論那些特性——但這個杯子在此刻的意義，是我拿它做什麼。它可以是杯飲用的容器、可以是武器、可以是插花的器皿、可以是量杯。容器的意義是我在當下對它的使用，這就是它的意義。因此，意義不在於物件本身，也不僅僅存在於我的頭腦裡。意義是交易，是這個物件的特性與我腦中那些正在產生行為的訊號之間的關係。事實上，即使“固體性”這個特性也不在物件裡。之所以會經驗到它是堅固的，是因為我有某種特定型態的身體和某些特徵，讓我把它感受為堅固。固體性既不在物體，也不單在我，存在於兩者之間的關係。那表示你所經驗的一切，某種程度上都是你自己參與創造的。你之所以沒有覺得自己有能動性，是因為這些過程發生得非常自動，快到你還沒眨眼就已經完成。但它仍在發生。這也表示，即便你沒有能動性的感受，你仍部分掌控並因此對所被賦予的意義負有責任。
我在一開始說我的目標，作為一個科學傳播者，是想向人們解釋：他們對自己的人生、對任何時刻的自我，比想像中擁有更多掌控，讓他們在生活中擁有更多能動性。這正是我的意思。你沒有一個持久不變的身份；你是在你採取行動的那一刻成為誰。行動是記憶的過去──也就是大腦用來做預測的東西──自動組合感官的當下所形成的結果。所以，如果你想改變你是誰、想改變你的感受、想改變你對別人的影響，你有幾個選擇。你可以試著回到過去，改變你對過去發生之事的意義，讓你記得不同、將來做不同的預測。那就是心理治療、或是在凌晨兩點和朋友的那種掏心交談。那真的很難，也不一定總是有效。另一個方法是，如果你意識到現在的體驗會成為未來預測的種子，那麼你可以有意識地為自己創造新的體驗。你可以接觸新觀念、接觸與你不同的人、像練習任何技能一樣練習去培養特定的體驗。
任何你在當下學到的新觀念、新經驗，如果你去練習它們，未來就會變成自動化的預測。舉我手上這個銀杯為例。心理治療會試著回到過去，去解釋為什麼這其實不是應該用來喝東西的東西，它或許可以有其他用途。而你所說的另一種做法是：如果我現在去買些花放進去，我就在當下創造了一個新的未來預測，因為我建立了一個新的模式——這東西其實是個花瓶。我可以開始建立一個新模式：像這種銀杯不只是用來喝，還可以當花瓶。沒錯。好，所以我可以回到過去試著說服自己「杯子不是杯子」，或者我可以在當下建立一個新模式，這樣未來每次我的大腦看到銀杯時，預測就不會只是「喝掉它，Steve」，而會想到「把花插進去」。而且要記得，思考其實是跟在行動之後的。所以下次你走近一張桌子，看到可能有銀杯時，你的大腦會開始準備去拿花的動作，然後你會想：「喔，對，我可以用這個，喔，看，這是個很棒的花瓶。」在你大腦裡面，動作在前；大腦在控制、準備那些內臟相關的動作——我們稱之為visceromotor（內臟運動調節）。你的心跳需要改變嗎？血管需要舒張嗎？呼吸需要改變嗎？大腦基本上在預期身體的需求，並嘗試在這些需求出現之前就去滿足它們。這會支援你的肢體動作。比如說你要走過去採些花、剪花莖，這些動作都需要葡萄糖、氧氣等等，所以所有這些需要在動作開始前幾毫秒就被準備好。所以不是你先想什麼決定你感覺什麼，而是你準備去做什麼決定了你的想法、感受，以及所見、所聞、氣味和觸感。真正的運作就是這樣。意思（意義）是關於你做了什麼；作為結果，意義變成你感受與想法的來源。
讓我舉些具體例子。如果我害怕蜘蛛，按照你剛剛說的第二條路徑，我該如何克服對蜘蛛的恐懼？改變預測的一種方法是，你不能只是靠意志去改變預測。「我真的很怕蜜蜂。我五歲時有過創傷經驗，我怕蜜蜂。我知道很多關於蜜蜂的事，我其實也是個園藝愛好者，我知道很多蜜蜂的演化生物學。但當我在外面，一隻蜜蜂飛過來時，我的第一反應不是跑就是僵住，我很怕蜜蜂。」你可以自我說教到天荒地老也沒用。你不能只靠說服自己。所以你必須用「預測誤差」來給自己劑量，也就是你要以會改變你行為的方式去跟蜜蜂互動，而那會改變你的親身經驗。你不能一次做完全部。像是直接去找養蜂人、穿上防護衣去工作，那會太過壓倒性。所以比較可行的是：也許我不跑，我站著觀察；也許我靠蜜蜂近一點；也許我種一些蜜蜂喜歡的灌木和花，吸引蜜蜂到我附近，這樣我就能坐著讓自己在牠們嗡嗡叫、做牠們的事時就待著；也許我在某個時候故意讓自己被叮一下（我也做過）。你是在給自己「劑量」，你的大腦在做一套預測，而這些預測是一組可能的行動，不只是單一行動。所以你需要向你的大腦證明那些預測是錯的。沒錯，你是在設計情境，好讓你能證明你的預測是錯的。
剛剛你聽到的是我們前一集的一個最常被重播的片段。如果你想聽那整集，我在下面放了連結，請看說明欄。謝謝。
幾週前，我們把《Diary of a CEO》整個團隊帶到馬略卡去。謝謝你們大家，也謝謝我們已經達到100億位訂閱者（註：原文如此表述）。我們去那裡慶祝。當我們坐在馬略卡討論各種事情時，我的一位團隊成員提到，他們在離開去馬略卡的那天把房子放到Airbnb上出租，賺點外快。我們聊過之後我就覺得，對所有聽眾來說這是個巨大機會。當你外出、房子空著時，把房屋放在Airbnb上出租，你有可能賺到一些額外收入。你大概也知道，Airbnb是這個播客的贊助商。我很驚訝還沒有人多考慮這件事。當你外出而房子閒置時，將你的物業放到Airbnb上對我來說是顯而易見的選擇。你知道嗎？我覺得你外出時家裡空著，可能比你想像的還值錢。如果你想確切知道能賺多少，請到 airbnb.ca/host 查查看你在外出度假期間房子能帶來多少收入。
Lisa Feldman Barrett is a Canadian-American neuroscientist renowned for her pioneering work on how the brain constructs emotion through prediction. In this Moments episode, she explains how the brain doesn’t simply react to the world but continually anticipates it, drawing on past experience to shape what we feel, perceive and fear. She reveals why anxiety is often a replay of old predictions – and how to rewire meaning and ease the learned patterns that keep us stuck.
Listen to the full episode here:
Spotify: https://g2ul0.app.link/nCVkRtwSrYb
Apple: https://g2ul0.app.link/Ozv6oJzSrYb
Watch the Episodes On YouTube:
https://www.youtube.com/c/%20TheDiaryOfACEO/videos
Lisa Feldman Barrett: https://lisafeldmanbarrett.com/
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.