AI transcript
0:00:04 I’ve just got back from a few weeks away on my speaking tour in Asia with my team and it was
0:00:08 absolutely incredible. Thank you to everybody that came. We traveled to new cities, we did live shows
0:00:12 in places I’d never been to before and during our downtime talking about what’s coming for each of
0:00:16 us. And now that we’re back, my team has started planning their time off over the holiday period.
0:00:21 Some are heading home, some are going traveling and one or two of them have decided to host their
0:00:27 places through our sponsor Airbnb while they’re away. I hadn’t really considered this until Will
0:00:31 in my team mentioned that his entire flat, all of his roommates were doing this too.
0:00:35 And it got me thinking about how smart this is for many of you that are looking for some extra money
0:00:40 because so many of you spend this time of the year traveling or visiting family away from your homes
0:00:45 and your homes just sit there empty. So why not let your house work for you while you’re off
0:00:52 somewhere else? Your home might be worth more than you think. Find out how much at airbnb.ca
0:00:56 slash host. That’s airbnb.ca slash host.
0:01:00 ADHD.
0:01:02 Yeah. Okay.
0:01:06 I don’t feel like I don’t even have to ask a question here, but just to set the stage,
0:01:13 the reason why I’m so compelled by this is just this, I have to say it, the shocking rise in
0:01:23 diagnosis and prescriptions over the last 10 years. Between 2000 and 2018, ADHD diagnoses in the UK rose
0:01:25 approximately 20-fold. Yes.
0:01:32 Among boys aged 10 to 16, diagnosis increased from 1% roughly to about 3.5% in 2018.
0:01:40 And in men aged 18 to 29, there was a nearly 50-fold increase in ADHD prescriptions during the same
0:01:45 period. And the same applies to the United States where an estimated 15.5 million adults in the US have
0:01:52 been diagnosed with ADHD. Approximately one in nine US children have been diagnosed with ADHD at some
0:01:59 point, with 10.5% having a current diagnosis. I don’t know where ADHD was, but the conversation
0:02:03 around it, the prescriptions, the diagnosis seemed to have really surged into culture in a really,
0:02:06 big way. What’s going on?
0:02:12 So ADHD was one of the factors that drove me to right being there, because I was seeing this huge
0:02:18 uptick in ADHD diagnosis and children being medicated so, so early. Do you know what the
0:02:20 fight or flight reaction is?
0:02:27 That’s when the sympathetic nervous system starts to kick into action.
0:02:34 Yes. So, well, it’s basically our evolutionary response to a predatorial threat. So if a
0:02:44 sable-toothed tiger was chasing you, you either stood and fought, fight, or you ran for your life,
0:02:56 flight. So when our children are under stress, they go into fight or flight. So one of the first
0:03:03 signs that a child is under stress that they cannot manage is when they become aggressive in school,
0:03:14 they hit, they bite, they throw chairs, they have trouble, you know, socially in daycare or preschool
0:03:22 or even in school. Or they become distracted, which is the flight part of fight or flight. So what’s
0:03:28 happening is their nervous systems, the stress-regulating part of their brain is getting
0:03:34 turned on. So we say that the stress-regulating part of their brain has to do with a little almond-shaped
0:03:38 part of the brain called the amygdala. It’s a very primitive part of the brain, very old part of the
0:03:45 brain. And it regulates stress throughout our lives. It helps us to manage it. What we know is that part of
0:03:52 the brain is supposed to remain offline for the first year to three years, which is why mothers wear
0:03:59 babies on their bodies. It’s why babies stay close to their mothers in the first three years, to keep
0:04:06 the amygdala quiet and only incrementally, incrementally expose children to stress and frustration
0:04:14 that they can manage. So imagine taking small bites of it so you can digest it, right? And your mother’s
0:04:21 there to help you digest the stress. What we’re doing now by separating mothers and babies, by putting
0:04:28 babies into daycare with strangers, is by sleep training babies, all these weird things that we’re doing to
0:04:37 babies is we’re turning the amygdala on. We’re making it active precociously too early. What happens when
0:04:45 the amygdala is activated too early is it becomes very active and very large very quickly. The problem is
0:04:55 then it shrivels up and burns out also because it cannot manage that kind of stress so early. When it ceases
0:05:03 to be functional, it ceases to be functional for a lifetime. And so it’s very important to protect,
0:05:08 you know, what’s the expression? The family jewels. It’s very, these are the family jewels in the brain
0:05:15 of a baby. This is the jewel, the amygdala. You want to keep the stress to an absolute minimum in the
0:05:21 first year, which is why sleep training is dangerous. It’s why letting babies cry it out. It’s why putting
0:05:27 babies into daycare, it’s why leaving babies for hours on end when they’re so, so very fragile
0:05:34 is so bad for their brains because it gets the cortisol flowing, which is the stress hormone,
0:05:38 but it makes this part of the brain very active. So it grows, grows, grows, and then
0:05:46 and ceases to be functional in the future, like a PTSD response. So what we know is that
0:05:52 these children are in hypervigilant states of stress. ADHD children?
0:06:00 ADHD children. Hypervigilant states of stress. If you stay in a hypervigilant state of stress long
0:06:06 enough, you go into a hypovigilant state of stress, which then causes depression.
0:06:14 So what we have now are not disorders. So there was a whole movement to take the D
0:06:22 off of ADHD because it’s not a disorder. It is a stress response. And instead of asking the right
0:06:28 questions, which are, okay, what’s causing the stress? How do we make sure that our children are
0:06:34 not exposed to this kind of stress because they’re going into fight or flight? So the nervous system,
0:06:40 as you said, the brain has an on switch and an off switch. The on switch to stress is the amygdala.
0:06:47 The hippocampus is the off switch. And you’d say the stress response is in a negative feedback loop.
0:06:52 It’s actually important. Like in other words, if a sable-toothed tiger is chasing you,
0:06:58 very important that you can activate, right? Run or fight. So the stress response is supposed to be
0:07:07 short-term. It’s supposed to be acute rather than chronic. So we can kind of manifest it. We can
0:07:13 activate it. But then it’s supposed to be turned off by the turn-off switch, the hippocampus. What
0:07:20 we’re seeing in children’s brains is that the amygdala is growing very precociously large and the
0:07:27 hippocampus, which is the off switch, is very small. So we have this problem. As we say, Houston,
0:07:34 we have a problem. We have an on switch going full speed, gas no brakes, and no off switch. And that’s
0:07:43 causing ADHD, behavioral problems that are hugely rising in children in school, a lot of aggression
0:07:49 and violence. And so that’s what’s happening. This is a stress response. And again, instead of asking the
0:07:55 right questions like, where is this coming from? What’s causing the stress? Instead, we silence the
0:08:02 children’s pain. We tell parents, we’ll medicate it and we’ll just relieve the symptoms. For me, that’s
0:08:11 malpractice. The way we treat ADHD is malpractice. A child develops, goes into fight or flight when they
0:08:17 are under stress. It could be psychosocial stressors at home, in the family. It could be at school. It could
0:08:22 be with their friends. It could be a learning disability. There’s so many things that can
0:08:28 cause kids stress. So instead of medicating them, why don’t we figure out what’s happening to that
0:08:31 child deeply that’s causing them to go into fight or flight?
0:08:37 Isn’t that point of view? I’ve got two questions here. The first is, how do you know that it’s stress?
0:08:43 And the second is, if it is stress, then the problem, or at least the inconvenient truth
0:08:47 that that then creates is that the parent is responsible.
0:08:50 Yes. There’s the inconvenient truth.
0:08:51 For their child’s ADHD.
0:09:00 Yes. Yes. That’s the inconvenient truth. It’s not so simple. Sometimes it’s the family. Usually it’s the
0:09:06 family, particularly with small children. But when children get to school, it could be social. As I said,
0:09:12 you can’t control whether your children are exposed to social issues or bullying, or there’s many things
0:09:17 that can cause stress in children. But when they’re very little, you are their environment. So the
0:09:23 inconvenient truth is that when your child gets an ADHD diagnosis, the first thing you should do
0:09:29 is go to a therapist who will do parent guidance with you. Don’t rush that child to a psychiatrist
0:09:37 medicate them. You go with your partner or spouse and talk to a parent guidance expert about what could
0:09:44 be causing this child to feel such stress. And look at the psychosocial stressors. Look at the influences
0:09:50 and the dynamics in this child’s life that would be causing them to go into a state of stress like this.
0:09:54 Give me some examples of the type of stressors, the everyday stressors that we’re now exposing
0:09:58 children to that are leading to ADHD, in your opinion.
0:10:06 Well, again, let’s start at home. At home, the stresses might be that they were handed over to
0:10:12 a daycare center at an early age, which turned that amygdala response on, which turned the stress
0:10:19 regulating part of their brain on too early. Now you have that hypervigilant reaction, and they can’t
0:10:27 turn it off, right? It could be a divorce situation, 50% of couples divorce, which means that divorce is an
0:10:32 adversity. You know, I have a book coming out in a year about how to divorce and mitigate the impact
0:10:37 of the divorce on the child. But no matter what, a divorce is an adversity on a child and a stress.
0:10:45 When parents fight dramatically in the home, if there’s tremendous sibling rivalry issues in the
0:10:51 home, if there’s the birth of another child, it’s stressful, right? If you have a sibling, believe it
0:10:56 or not, that’s a very stressful thing. If parents are sensitive about that, then it can be mitigated.
0:11:01 But if parents are insensitive about the birth of a second child, and the feelings that your first
0:11:07 child may have, that can cause stress. Moving can cause stress. Illness or mental illness in a parent
0:11:14 can cause stress. Alcoholism, any kind of addiction can cause stress. A grandparent or uncle or aunt or
0:11:19 even a parent getting sick and dying can cause stress. I mean, there are so many things that can cause
0:11:28 stress. But the point is that stress can be regulated. But it can only be regulated if parents are introspective
0:11:35 and self-aware and willing to look at their part in it. If parents hand a child over to a psychiatrist
0:11:43 And say, fix my child. Of course, psychiatrists will cooperate with you and silence your child’s pain. But is that
0:11:50 really what you want to be doing? Because in the end, you’re just putting your finger in a dike. You’re putting
0:11:53 your finger in a dam. And eventually that dam is going to burst.
0:12:00 What would you say to some of the evidence around there being a link to a hereditary component? In twin
0:12:05 studies, they found that ADHD is about 74 to 80% heritable, making it one of the most genetically
0:12:10 influenced psychiatric conditions. Let me tell you a different study that will help you to understand
0:12:18 that study, which is that we know that there is no genetic precursor to mental illness. There is no
0:12:25 genetic precursor to ADHD, there is no genetic precursor to depression, and no genetic precursor to anxiety.
0:12:27 What do you mean by precursor?
0:12:33 Meaning there’s no genetic connection. You don’t get it in your genes. If your father or your mother were depressed,
0:12:39 you get it by something called the inheritance of acquired characteristics. If you’re raised by a depressed
0:12:45 parent, you’re more likely to become depressed. It’s the nature-nurture argument. Okay, but what they did find
0:12:53 now, schizophrenia has a genetic connection, bipolar disorder, those have genetic, but the rest do not.
0:13:00 Anxiety, depression, ADHD, no genetics. What they did find is a genetic tie to something called the
0:13:11 sensitivity gene. It’s a short allele on the serotonin receptor, and serotonin, as we know, is used to regulate
0:13:18 happy emotions, to regulate emotions, right? So when you have a short allele, it means that you have a
0:13:27 harder time picking up the serotonin, but it also means that you are more sensitive to stress. Now, those
0:13:35 children who are born with this gene, this short allele on the serotonin receptor gene, they are more prone to
0:13:43 mental illness later on because of that sensitivity to stress. What the study shows is if those children
0:13:51 who are born with that gene for sensitivity are provided with emotionally and physically present
0:14:00 attachment security in the first year, it neutralizes the expression of that gene. So epigenetics means that
0:14:05 we’re born with genes, like you might have a gene for rheumatoid arthritis, or you might have a gene for cancer, but it
0:14:11 never gets expressed. Well, we all have genes for something. But they don’t necessarily get expressed. That’s what
0:14:19 epigenetics is. It means the environment has to turn on the gene to make it, let’s rock and roll, right? What it showed in
0:14:27 this study is that the children who are born with this genetic precursor, this sensitivity to stress, if they had
0:14:34 sensitive empathic nurturing and present parents in the first year, it neutralized the expression of that
0:14:42 gene so those children could be as healthy as children born without that gene. If, however, children born with
0:14:49 that sensitivity gene were neglected, you know, abandoned, not provided with sensitive empathic present
0:14:57 nurturing, it exacerbated that gene. So we know that that sensitivity gene is tied and correlated to mental
0:15:03 illness later on, unless the sensitive empathic nurturing mitigates that gene.
0:15:06 And what do you say to people that point to MRI scans?
0:15:16 FMRIs, and yeah, there’s all kinds of neurological tests now where we can see the brain in action. So
0:15:21 it’s not a static thing. We can actually see the blood flow to the brain. We can see the electrical
0:15:25 activity in the brain. It’s amazing, actually.
0:15:29 But some people say that this proves that it’s the way your brain is. And lots of my friends that have
0:15:34 ADHD, when they talk about their ADHD or the way that they are, they say, my brain works like this.
0:15:42 No, it’s not correct. Their brain is sensitive to stress. Someone with ADHD is more sensitive
0:15:49 to stress. So you could ask them questions like this. You could say, were you more, are you a more sensitive
0:15:56 sensitive person? Are you more sensitive to noise, to smells, to touch when you were a child? Did you not like itchy
0:16:01 things? Did you cry more? Were you more sensitive when your parents would go out for the night? Were you more
0:16:05 sensitive when your mom would go to work? Or were you more sensitive when you were left at nursery school?
0:16:11 And they’re probably going to say yes. But if they say no and they still have an ADHD diagnosis?
0:16:17 I would guarantee, almost guarantee, they wouldn’t say no. Because people with ADHD are people who are
0:16:26 sensitive. Sensitivity is an amazing strength if it’s met with sensitivity. If you have a sensitive
0:16:32 child, so what does a sensitive child look like? If you have multiple children, then you know,
0:16:37 because the first thing I’ll do when I give a public talk is I’ll say, okay, everybody here, who has a
0:16:43 sensitive child? And I describe, okay, sensitive child is a child who cries more, is harder to soothe,
0:16:52 is more clingy, doesn’t like you leaving them, has a harder time separating, has a harder time going to sleep
0:16:59 and being left to sleep on their own, is sensitive to things like noise and smells and touch.
0:17:05 If you grew up in an environment that was stressful, and again, you’ve identified that stress can come in many
0:17:10 forms. It could be arguing parents, it could be a neighbor or whatever, some environmental factor that caused
0:17:16 that stress. You were sensitive, you developed ADHD, you become an adult, you get diagnosed at 30 years old as
0:17:22 having ADHD. You’re offered medication, you take the medication, the medication makes you much more functional in
0:17:24 your career, in your relationships, in your life.
0:17:32 It’s a stimulant. And so what stimulants do is they cause, they can cause great anxiety, they can cause panic
0:17:41 attacks. In adolescents, they can cause growth issues. So I have patients who come to me, young men who
0:17:50 didn’t grow because they were put on stimulants when they were young. So in terms of the consequences of
0:17:54 using stimulants, the jury is still out, but we know that they cause growth issues, they cause panic
0:17:58 attacks, they cause anxiety disorders, they cause depression.
0:18:02 They’re quite life-saving. They’re quite life-saving for some people in terms of having a…
0:18:10 They can be. They can be. So what I would say is, if you have tried everything to uncover what the stress
0:18:17 is that’s causing you to react this way, and you still are feeling that way, then sometimes medication
0:18:24 can be a lifesaver. The problem is that we turn to medication in adolescents and children and young
0:18:32 adults. We turn to it as a performance drug because there’s so much stress in modern life and there’s such
0:18:38 a need for people to perform and be successful in their careers and in school and get good grades.
0:18:45 There’s so much pressure on kids. So I’m 60 and we didn’t have this kind of pressure growing up.
0:18:54 And so the generations that follow have so much pressure. That pressure makes children literally
0:19:01 go off the rails. We could talk about the academic pressure, the competitiveness, the perfectionism.
0:19:11 So ADHD is a bucket. It’s a bucket which you throw people in who have anxiety that has never been
0:19:17 treated. And so… And there’s different ways of thinking about treatment too. So we’re a society
0:19:25 that likes superficial quick fixes. We like drugs. We like CBT therapy. The truth is that this is not a
0:19:33 quick fix. Figuring out relationally, dynamically what happened to you as a child, what your losses were,
0:19:41 what your traumas were, what caused you to feel so anxious. What’s caused you to go into fight or flight
0:19:49 is hard work. It requires frustration. It requires commitment. It requires going to someone who can think
0:19:57 very deeply with you. You know, I want to define what anxiety is because I think it’s really important
0:20:06 depression. Because we rarely define depression and anxiety. Depression is preoccupation with past
0:20:16 losses. Anxiety is preoccupation with future losses that may never occur. What do they have in common?
0:20:24 It’s all about losses. It’s all about losses. All about loss. And you could say the generations now
0:20:35 are very preoccupied with loss. Loss of status, achievement. But because we’re also very preoccupied
0:20:43 with gain. Well, we’re preoccupied with what I say the… You know, I don’t want to judge,
0:20:49 but I want to say the unimportant things in life. What are the important things in life? Relationships,
0:20:58 love, connection, health, right? You would say objectively family. These are the important things
0:21:08 in life. But we’ve become very preoccupied with material success, money, career achievements, fame.
0:21:16 I think there was a study that interviewed teenagers. And it was really discouraging because
0:21:23 they said that the thing they wanted more in life than anything was to be famous. And so we’re
0:21:29 preoccupied with the wrong things. On this point of stress and the link with ADHD, looking at some
0:21:36 research from the injury.com research education group, it says that children with an ACE score,
0:21:41 which is the trauma-based score, where I think it goes up to 10 different sort of questions,
0:21:46 with an ACE score of four or more, so four experiences of trauma or more, have nearly four times,
0:21:53 which is 400% more chance of having parent-reported ADHD compared to children with no ACEs.
0:21:59 And some of the factors that have big impact is socioeconomic hardship increases your probability
0:22:06 of having ADHD by 40%. Parental divorce by 35%. Familial mental illness, so a parent having a mental
0:22:12 illness increases up to almost 60%, 55%, I believe. And neighborhood violence, almost 50%. Familial
0:22:19 incarceration. So if a parent goes to prison, then that increases your probability of ADHD by about 40%
0:22:26 as well. And that’s published by the, I think it’s the New England. Yeah. Or the National Library of
0:22:31 Medicine, National Centre of Biological Information. Yeah. So remember what I said, that you can’t control
0:22:37 everything that happens to your child. Divorces do happen and adversities happen to children. Health,
0:22:45 health issues happen to children. What you can control is you can control the first three years and be as
0:22:50 present as possible for your child. So if my kids start screaming in a supermarket,
0:22:57 one of the prevailing pieces of advice says just walk off or start screaming yourself as the parent to
0:23:02 show them. Am I supposed to just ignore my child when it’s screaming and throwing a tantrum? Am I meant
0:23:06 to drop what I’m doing and go and cater to them? What am I meant to do in these situations?
0:23:10 You can have me on speed dial, Stephen. You be careful because if you make a promise like that,
0:23:15 I will call. I promise. I’ll be on speed dial. You only want to drop your career and focus on
0:23:20 raising my children. No, but you can call me. You can have me on speed dial. That’s legally binding.
0:23:25 No, you can have me on speed dial. How much? Yeah, you can as much as you want. So the deal is
0:23:32 you don’t yell at your children. An emotionally regulated parent, a healthy parent produces a healthy
0:23:37 child. So what is a healthy parent? A healthy parent is a parent who feels good about themselves, who has
0:23:42 authentically good self-esteem, not grandiosity, but really feels good about themselves,
0:23:48 knows their strengths and limitations, and overall as a whole person feels good about themselves.
0:23:55 They have the capacity to regulate their emotions, to keep their emotions from going too high and too low.
0:24:02 remember sailing in the Caribbean, meaning they can stay calm in a storm, is sensitive and empathic
0:24:07 as a nurturer. These are signs of health in a parent.
0:24:13 So if my kid says, I want that pack of sweets and I go, you can’t have that pack of sweets.
0:24:19 Well, first you have to, so before you discipline, you always want to be empathic first. So I always say
0:24:26 that if you are going to discipline a child, first you have to recognize how they feel. I mean,
0:24:33 recognizing how children feel is important anyway, meaning when you recognize a child’s feelings,
0:24:38 if they’re sad, you mirror their sadness. If they’re angry, you say, I can see you’re angry. If
0:24:46 they’re happy, you look happy with them. That kind of reflection is the way that your child knows that
0:24:52 you acknowledge them, that they’re a person to you, that they’re a separate person to you.
0:24:57 It’s how they feel valuable. So when you acknowledge their feelings, that’s the first critical,
0:25:02 you’d say, parenting 101. Acknowledge your child’s feelings.
0:25:05 So I would turn to my child and say, you want sweets? Are you hungry?
0:25:10 Yeah, you can say, I can see that you really want that packet of sweets. I can see how hard it is
0:25:14 because you really want it, but you know you can’t have it before dinner. You know that’s the rule.
0:25:16 And then they start screaming and crying.
0:25:21 And then they start screaming and you say, broken record is a communication style where you say,
0:25:27 oh, I can see it’s really hard for you, but you still can’t have the sweets. And you stay with
0:25:33 them and you keep empathizing and then setting structure, empathizing structure, empathizing
0:25:39 structure. The mistake that parents make is that they go right into the no word. They don’t use
0:25:45 empathy. They don’t bring empathy in. And the truth is that even as an adult, if somebody just
0:25:53 says no without first recognizing how you feel, you feel very unsatisfied, right? For a child,
0:25:59 it’s critical. It’s critical that even when you have to say no, and particularly if you have to say no,
0:26:02 that you first recognize how they feel.
0:26:05 I mean, that’s what all the relationship experts on the show tell me. They say if you want to be
0:26:10 successful in a romantic relationship, then you first must make your partner feel heard and
0:26:10 understood.
0:26:11 That’s right.
0:26:15 Even if you disagree in an argument, first acknowledge what they said, maybe repeat it back
0:26:19 to them and then they’ll feel heard and understood. And it kind of stops the broken record.
0:26:25 What you just listened to was a most replayed moment from a previous episode. If you want to listen
0:26:30 to that full episode, I’ve linked it down below. Check the description. Thank you.
0:26:38 I’ve just got back from a few weeks away on my speaking tour in Asia with my team. And it was
0:26:42 absolutely incredible. Thank you to everybody that came. We traveled to new cities. We did live shows
0:26:46 in places I’d never been to before. And during our downtime, talking about what’s coming for each of us.
0:26:51 And now that we’re back, my team has started planning their time off over the holiday period.
0:26:55 Some are heading home, some are going traveling, and one or two of them have decided to host
0:27:00 their places through our sponsor, Airbnb, while they’re away. I hadn’t really considered this
0:27:05 until Will in my team mentioned that his entire flat, all of his roommates were doing this too.
0:27:09 And it got me thinking about how smart this is for many of you that are looking for some extra money.
0:27:14 Because so many of you spend this time of the year traveling or visiting family away from your homes
0:27:19 and your homes just sit there empty. So why not let your house work for you while you’re off
0:27:24 somewhere else? Your home might be worth more than you think. Find out how much at Airbnb,
0:27:30 Airbnb.ca slash host. That’s Airbnb.ca slash host.
0:00:08 absolutely incredible. Thank you to everybody that came. We traveled to new cities, we did live shows
0:00:12 in places I’d never been to before and during our downtime talking about what’s coming for each of
0:00:16 us. And now that we’re back, my team has started planning their time off over the holiday period.
0:00:21 Some are heading home, some are going traveling and one or two of them have decided to host their
0:00:27 places through our sponsor Airbnb while they’re away. I hadn’t really considered this until Will
0:00:31 in my team mentioned that his entire flat, all of his roommates were doing this too.
0:00:35 And it got me thinking about how smart this is for many of you that are looking for some extra money
0:00:40 because so many of you spend this time of the year traveling or visiting family away from your homes
0:00:45 and your homes just sit there empty. So why not let your house work for you while you’re off
0:00:52 somewhere else? Your home might be worth more than you think. Find out how much at airbnb.ca
0:00:56 slash host. That’s airbnb.ca slash host.
0:01:00 ADHD.
0:01:02 Yeah. Okay.
0:01:06 I don’t feel like I don’t even have to ask a question here, but just to set the stage,
0:01:13 the reason why I’m so compelled by this is just this, I have to say it, the shocking rise in
0:01:23 diagnosis and prescriptions over the last 10 years. Between 2000 and 2018, ADHD diagnoses in the UK rose
0:01:25 approximately 20-fold. Yes.
0:01:32 Among boys aged 10 to 16, diagnosis increased from 1% roughly to about 3.5% in 2018.
0:01:40 And in men aged 18 to 29, there was a nearly 50-fold increase in ADHD prescriptions during the same
0:01:45 period. And the same applies to the United States where an estimated 15.5 million adults in the US have
0:01:52 been diagnosed with ADHD. Approximately one in nine US children have been diagnosed with ADHD at some
0:01:59 point, with 10.5% having a current diagnosis. I don’t know where ADHD was, but the conversation
0:02:03 around it, the prescriptions, the diagnosis seemed to have really surged into culture in a really,
0:02:06 big way. What’s going on?
0:02:12 So ADHD was one of the factors that drove me to right being there, because I was seeing this huge
0:02:18 uptick in ADHD diagnosis and children being medicated so, so early. Do you know what the
0:02:20 fight or flight reaction is?
0:02:27 That’s when the sympathetic nervous system starts to kick into action.
0:02:34 Yes. So, well, it’s basically our evolutionary response to a predatorial threat. So if a
0:02:44 sable-toothed tiger was chasing you, you either stood and fought, fight, or you ran for your life,
0:02:56 flight. So when our children are under stress, they go into fight or flight. So one of the first
0:03:03 signs that a child is under stress that they cannot manage is when they become aggressive in school,
0:03:14 they hit, they bite, they throw chairs, they have trouble, you know, socially in daycare or preschool
0:03:22 or even in school. Or they become distracted, which is the flight part of fight or flight. So what’s
0:03:28 happening is their nervous systems, the stress-regulating part of their brain is getting
0:03:34 turned on. So we say that the stress-regulating part of their brain has to do with a little almond-shaped
0:03:38 part of the brain called the amygdala. It’s a very primitive part of the brain, very old part of the
0:03:45 brain. And it regulates stress throughout our lives. It helps us to manage it. What we know is that part of
0:03:52 the brain is supposed to remain offline for the first year to three years, which is why mothers wear
0:03:59 babies on their bodies. It’s why babies stay close to their mothers in the first three years, to keep
0:04:06 the amygdala quiet and only incrementally, incrementally expose children to stress and frustration
0:04:14 that they can manage. So imagine taking small bites of it so you can digest it, right? And your mother’s
0:04:21 there to help you digest the stress. What we’re doing now by separating mothers and babies, by putting
0:04:28 babies into daycare with strangers, is by sleep training babies, all these weird things that we’re doing to
0:04:37 babies is we’re turning the amygdala on. We’re making it active precociously too early. What happens when
0:04:45 the amygdala is activated too early is it becomes very active and very large very quickly. The problem is
0:04:55 then it shrivels up and burns out also because it cannot manage that kind of stress so early. When it ceases
0:05:03 to be functional, it ceases to be functional for a lifetime. And so it’s very important to protect,
0:05:08 you know, what’s the expression? The family jewels. It’s very, these are the family jewels in the brain
0:05:15 of a baby. This is the jewel, the amygdala. You want to keep the stress to an absolute minimum in the
0:05:21 first year, which is why sleep training is dangerous. It’s why letting babies cry it out. It’s why putting
0:05:27 babies into daycare, it’s why leaving babies for hours on end when they’re so, so very fragile
0:05:34 is so bad for their brains because it gets the cortisol flowing, which is the stress hormone,
0:05:38 but it makes this part of the brain very active. So it grows, grows, grows, and then
0:05:46 and ceases to be functional in the future, like a PTSD response. So what we know is that
0:05:52 these children are in hypervigilant states of stress. ADHD children?
0:06:00 ADHD children. Hypervigilant states of stress. If you stay in a hypervigilant state of stress long
0:06:06 enough, you go into a hypovigilant state of stress, which then causes depression.
0:06:14 So what we have now are not disorders. So there was a whole movement to take the D
0:06:22 off of ADHD because it’s not a disorder. It is a stress response. And instead of asking the right
0:06:28 questions, which are, okay, what’s causing the stress? How do we make sure that our children are
0:06:34 not exposed to this kind of stress because they’re going into fight or flight? So the nervous system,
0:06:40 as you said, the brain has an on switch and an off switch. The on switch to stress is the amygdala.
0:06:47 The hippocampus is the off switch. And you’d say the stress response is in a negative feedback loop.
0:06:52 It’s actually important. Like in other words, if a sable-toothed tiger is chasing you,
0:06:58 very important that you can activate, right? Run or fight. So the stress response is supposed to be
0:07:07 short-term. It’s supposed to be acute rather than chronic. So we can kind of manifest it. We can
0:07:13 activate it. But then it’s supposed to be turned off by the turn-off switch, the hippocampus. What
0:07:20 we’re seeing in children’s brains is that the amygdala is growing very precociously large and the
0:07:27 hippocampus, which is the off switch, is very small. So we have this problem. As we say, Houston,
0:07:34 we have a problem. We have an on switch going full speed, gas no brakes, and no off switch. And that’s
0:07:43 causing ADHD, behavioral problems that are hugely rising in children in school, a lot of aggression
0:07:49 and violence. And so that’s what’s happening. This is a stress response. And again, instead of asking the
0:07:55 right questions like, where is this coming from? What’s causing the stress? Instead, we silence the
0:08:02 children’s pain. We tell parents, we’ll medicate it and we’ll just relieve the symptoms. For me, that’s
0:08:11 malpractice. The way we treat ADHD is malpractice. A child develops, goes into fight or flight when they
0:08:17 are under stress. It could be psychosocial stressors at home, in the family. It could be at school. It could
0:08:22 be with their friends. It could be a learning disability. There’s so many things that can
0:08:28 cause kids stress. So instead of medicating them, why don’t we figure out what’s happening to that
0:08:31 child deeply that’s causing them to go into fight or flight?
0:08:37 Isn’t that point of view? I’ve got two questions here. The first is, how do you know that it’s stress?
0:08:43 And the second is, if it is stress, then the problem, or at least the inconvenient truth
0:08:47 that that then creates is that the parent is responsible.
0:08:50 Yes. There’s the inconvenient truth.
0:08:51 For their child’s ADHD.
0:09:00 Yes. Yes. That’s the inconvenient truth. It’s not so simple. Sometimes it’s the family. Usually it’s the
0:09:06 family, particularly with small children. But when children get to school, it could be social. As I said,
0:09:12 you can’t control whether your children are exposed to social issues or bullying, or there’s many things
0:09:17 that can cause stress in children. But when they’re very little, you are their environment. So the
0:09:23 inconvenient truth is that when your child gets an ADHD diagnosis, the first thing you should do
0:09:29 is go to a therapist who will do parent guidance with you. Don’t rush that child to a psychiatrist
0:09:37 medicate them. You go with your partner or spouse and talk to a parent guidance expert about what could
0:09:44 be causing this child to feel such stress. And look at the psychosocial stressors. Look at the influences
0:09:50 and the dynamics in this child’s life that would be causing them to go into a state of stress like this.
0:09:54 Give me some examples of the type of stressors, the everyday stressors that we’re now exposing
0:09:58 children to that are leading to ADHD, in your opinion.
0:10:06 Well, again, let’s start at home. At home, the stresses might be that they were handed over to
0:10:12 a daycare center at an early age, which turned that amygdala response on, which turned the stress
0:10:19 regulating part of their brain on too early. Now you have that hypervigilant reaction, and they can’t
0:10:27 turn it off, right? It could be a divorce situation, 50% of couples divorce, which means that divorce is an
0:10:32 adversity. You know, I have a book coming out in a year about how to divorce and mitigate the impact
0:10:37 of the divorce on the child. But no matter what, a divorce is an adversity on a child and a stress.
0:10:45 When parents fight dramatically in the home, if there’s tremendous sibling rivalry issues in the
0:10:51 home, if there’s the birth of another child, it’s stressful, right? If you have a sibling, believe it
0:10:56 or not, that’s a very stressful thing. If parents are sensitive about that, then it can be mitigated.
0:11:01 But if parents are insensitive about the birth of a second child, and the feelings that your first
0:11:07 child may have, that can cause stress. Moving can cause stress. Illness or mental illness in a parent
0:11:14 can cause stress. Alcoholism, any kind of addiction can cause stress. A grandparent or uncle or aunt or
0:11:19 even a parent getting sick and dying can cause stress. I mean, there are so many things that can cause
0:11:28 stress. But the point is that stress can be regulated. But it can only be regulated if parents are introspective
0:11:35 and self-aware and willing to look at their part in it. If parents hand a child over to a psychiatrist
0:11:43 And say, fix my child. Of course, psychiatrists will cooperate with you and silence your child’s pain. But is that
0:11:50 really what you want to be doing? Because in the end, you’re just putting your finger in a dike. You’re putting
0:11:53 your finger in a dam. And eventually that dam is going to burst.
0:12:00 What would you say to some of the evidence around there being a link to a hereditary component? In twin
0:12:05 studies, they found that ADHD is about 74 to 80% heritable, making it one of the most genetically
0:12:10 influenced psychiatric conditions. Let me tell you a different study that will help you to understand
0:12:18 that study, which is that we know that there is no genetic precursor to mental illness. There is no
0:12:25 genetic precursor to ADHD, there is no genetic precursor to depression, and no genetic precursor to anxiety.
0:12:27 What do you mean by precursor?
0:12:33 Meaning there’s no genetic connection. You don’t get it in your genes. If your father or your mother were depressed,
0:12:39 you get it by something called the inheritance of acquired characteristics. If you’re raised by a depressed
0:12:45 parent, you’re more likely to become depressed. It’s the nature-nurture argument. Okay, but what they did find
0:12:53 now, schizophrenia has a genetic connection, bipolar disorder, those have genetic, but the rest do not.
0:13:00 Anxiety, depression, ADHD, no genetics. What they did find is a genetic tie to something called the
0:13:11 sensitivity gene. It’s a short allele on the serotonin receptor, and serotonin, as we know, is used to regulate
0:13:18 happy emotions, to regulate emotions, right? So when you have a short allele, it means that you have a
0:13:27 harder time picking up the serotonin, but it also means that you are more sensitive to stress. Now, those
0:13:35 children who are born with this gene, this short allele on the serotonin receptor gene, they are more prone to
0:13:43 mental illness later on because of that sensitivity to stress. What the study shows is if those children
0:13:51 who are born with that gene for sensitivity are provided with emotionally and physically present
0:14:00 attachment security in the first year, it neutralizes the expression of that gene. So epigenetics means that
0:14:05 we’re born with genes, like you might have a gene for rheumatoid arthritis, or you might have a gene for cancer, but it
0:14:11 never gets expressed. Well, we all have genes for something. But they don’t necessarily get expressed. That’s what
0:14:19 epigenetics is. It means the environment has to turn on the gene to make it, let’s rock and roll, right? What it showed in
0:14:27 this study is that the children who are born with this genetic precursor, this sensitivity to stress, if they had
0:14:34 sensitive empathic nurturing and present parents in the first year, it neutralized the expression of that
0:14:42 gene so those children could be as healthy as children born without that gene. If, however, children born with
0:14:49 that sensitivity gene were neglected, you know, abandoned, not provided with sensitive empathic present
0:14:57 nurturing, it exacerbated that gene. So we know that that sensitivity gene is tied and correlated to mental
0:15:03 illness later on, unless the sensitive empathic nurturing mitigates that gene.
0:15:06 And what do you say to people that point to MRI scans?
0:15:16 FMRIs, and yeah, there’s all kinds of neurological tests now where we can see the brain in action. So
0:15:21 it’s not a static thing. We can actually see the blood flow to the brain. We can see the electrical
0:15:25 activity in the brain. It’s amazing, actually.
0:15:29 But some people say that this proves that it’s the way your brain is. And lots of my friends that have
0:15:34 ADHD, when they talk about their ADHD or the way that they are, they say, my brain works like this.
0:15:42 No, it’s not correct. Their brain is sensitive to stress. Someone with ADHD is more sensitive
0:15:49 to stress. So you could ask them questions like this. You could say, were you more, are you a more sensitive
0:15:56 sensitive person? Are you more sensitive to noise, to smells, to touch when you were a child? Did you not like itchy
0:16:01 things? Did you cry more? Were you more sensitive when your parents would go out for the night? Were you more
0:16:05 sensitive when your mom would go to work? Or were you more sensitive when you were left at nursery school?
0:16:11 And they’re probably going to say yes. But if they say no and they still have an ADHD diagnosis?
0:16:17 I would guarantee, almost guarantee, they wouldn’t say no. Because people with ADHD are people who are
0:16:26 sensitive. Sensitivity is an amazing strength if it’s met with sensitivity. If you have a sensitive
0:16:32 child, so what does a sensitive child look like? If you have multiple children, then you know,
0:16:37 because the first thing I’ll do when I give a public talk is I’ll say, okay, everybody here, who has a
0:16:43 sensitive child? And I describe, okay, sensitive child is a child who cries more, is harder to soothe,
0:16:52 is more clingy, doesn’t like you leaving them, has a harder time separating, has a harder time going to sleep
0:16:59 and being left to sleep on their own, is sensitive to things like noise and smells and touch.
0:17:05 If you grew up in an environment that was stressful, and again, you’ve identified that stress can come in many
0:17:10 forms. It could be arguing parents, it could be a neighbor or whatever, some environmental factor that caused
0:17:16 that stress. You were sensitive, you developed ADHD, you become an adult, you get diagnosed at 30 years old as
0:17:22 having ADHD. You’re offered medication, you take the medication, the medication makes you much more functional in
0:17:24 your career, in your relationships, in your life.
0:17:32 It’s a stimulant. And so what stimulants do is they cause, they can cause great anxiety, they can cause panic
0:17:41 attacks. In adolescents, they can cause growth issues. So I have patients who come to me, young men who
0:17:50 didn’t grow because they were put on stimulants when they were young. So in terms of the consequences of
0:17:54 using stimulants, the jury is still out, but we know that they cause growth issues, they cause panic
0:17:58 attacks, they cause anxiety disorders, they cause depression.
0:18:02 They’re quite life-saving. They’re quite life-saving for some people in terms of having a…
0:18:10 They can be. They can be. So what I would say is, if you have tried everything to uncover what the stress
0:18:17 is that’s causing you to react this way, and you still are feeling that way, then sometimes medication
0:18:24 can be a lifesaver. The problem is that we turn to medication in adolescents and children and young
0:18:32 adults. We turn to it as a performance drug because there’s so much stress in modern life and there’s such
0:18:38 a need for people to perform and be successful in their careers and in school and get good grades.
0:18:45 There’s so much pressure on kids. So I’m 60 and we didn’t have this kind of pressure growing up.
0:18:54 And so the generations that follow have so much pressure. That pressure makes children literally
0:19:01 go off the rails. We could talk about the academic pressure, the competitiveness, the perfectionism.
0:19:11 So ADHD is a bucket. It’s a bucket which you throw people in who have anxiety that has never been
0:19:17 treated. And so… And there’s different ways of thinking about treatment too. So we’re a society
0:19:25 that likes superficial quick fixes. We like drugs. We like CBT therapy. The truth is that this is not a
0:19:33 quick fix. Figuring out relationally, dynamically what happened to you as a child, what your losses were,
0:19:41 what your traumas were, what caused you to feel so anxious. What’s caused you to go into fight or flight
0:19:49 is hard work. It requires frustration. It requires commitment. It requires going to someone who can think
0:19:57 very deeply with you. You know, I want to define what anxiety is because I think it’s really important
0:20:06 depression. Because we rarely define depression and anxiety. Depression is preoccupation with past
0:20:16 losses. Anxiety is preoccupation with future losses that may never occur. What do they have in common?
0:20:24 It’s all about losses. It’s all about losses. All about loss. And you could say the generations now
0:20:35 are very preoccupied with loss. Loss of status, achievement. But because we’re also very preoccupied
0:20:43 with gain. Well, we’re preoccupied with what I say the… You know, I don’t want to judge,
0:20:49 but I want to say the unimportant things in life. What are the important things in life? Relationships,
0:20:58 love, connection, health, right? You would say objectively family. These are the important things
0:21:08 in life. But we’ve become very preoccupied with material success, money, career achievements, fame.
0:21:16 I think there was a study that interviewed teenagers. And it was really discouraging because
0:21:23 they said that the thing they wanted more in life than anything was to be famous. And so we’re
0:21:29 preoccupied with the wrong things. On this point of stress and the link with ADHD, looking at some
0:21:36 research from the injury.com research education group, it says that children with an ACE score,
0:21:41 which is the trauma-based score, where I think it goes up to 10 different sort of questions,
0:21:46 with an ACE score of four or more, so four experiences of trauma or more, have nearly four times,
0:21:53 which is 400% more chance of having parent-reported ADHD compared to children with no ACEs.
0:21:59 And some of the factors that have big impact is socioeconomic hardship increases your probability
0:22:06 of having ADHD by 40%. Parental divorce by 35%. Familial mental illness, so a parent having a mental
0:22:12 illness increases up to almost 60%, 55%, I believe. And neighborhood violence, almost 50%. Familial
0:22:19 incarceration. So if a parent goes to prison, then that increases your probability of ADHD by about 40%
0:22:26 as well. And that’s published by the, I think it’s the New England. Yeah. Or the National Library of
0:22:31 Medicine, National Centre of Biological Information. Yeah. So remember what I said, that you can’t control
0:22:37 everything that happens to your child. Divorces do happen and adversities happen to children. Health,
0:22:45 health issues happen to children. What you can control is you can control the first three years and be as
0:22:50 present as possible for your child. So if my kids start screaming in a supermarket,
0:22:57 one of the prevailing pieces of advice says just walk off or start screaming yourself as the parent to
0:23:02 show them. Am I supposed to just ignore my child when it’s screaming and throwing a tantrum? Am I meant
0:23:06 to drop what I’m doing and go and cater to them? What am I meant to do in these situations?
0:23:10 You can have me on speed dial, Stephen. You be careful because if you make a promise like that,
0:23:15 I will call. I promise. I’ll be on speed dial. You only want to drop your career and focus on
0:23:20 raising my children. No, but you can call me. You can have me on speed dial. That’s legally binding.
0:23:25 No, you can have me on speed dial. How much? Yeah, you can as much as you want. So the deal is
0:23:32 you don’t yell at your children. An emotionally regulated parent, a healthy parent produces a healthy
0:23:37 child. So what is a healthy parent? A healthy parent is a parent who feels good about themselves, who has
0:23:42 authentically good self-esteem, not grandiosity, but really feels good about themselves,
0:23:48 knows their strengths and limitations, and overall as a whole person feels good about themselves.
0:23:55 They have the capacity to regulate their emotions, to keep their emotions from going too high and too low.
0:24:02 remember sailing in the Caribbean, meaning they can stay calm in a storm, is sensitive and empathic
0:24:07 as a nurturer. These are signs of health in a parent.
0:24:13 So if my kid says, I want that pack of sweets and I go, you can’t have that pack of sweets.
0:24:19 Well, first you have to, so before you discipline, you always want to be empathic first. So I always say
0:24:26 that if you are going to discipline a child, first you have to recognize how they feel. I mean,
0:24:33 recognizing how children feel is important anyway, meaning when you recognize a child’s feelings,
0:24:38 if they’re sad, you mirror their sadness. If they’re angry, you say, I can see you’re angry. If
0:24:46 they’re happy, you look happy with them. That kind of reflection is the way that your child knows that
0:24:52 you acknowledge them, that they’re a person to you, that they’re a separate person to you.
0:24:57 It’s how they feel valuable. So when you acknowledge their feelings, that’s the first critical,
0:25:02 you’d say, parenting 101. Acknowledge your child’s feelings.
0:25:05 So I would turn to my child and say, you want sweets? Are you hungry?
0:25:10 Yeah, you can say, I can see that you really want that packet of sweets. I can see how hard it is
0:25:14 because you really want it, but you know you can’t have it before dinner. You know that’s the rule.
0:25:16 And then they start screaming and crying.
0:25:21 And then they start screaming and you say, broken record is a communication style where you say,
0:25:27 oh, I can see it’s really hard for you, but you still can’t have the sweets. And you stay with
0:25:33 them and you keep empathizing and then setting structure, empathizing structure, empathizing
0:25:39 structure. The mistake that parents make is that they go right into the no word. They don’t use
0:25:45 empathy. They don’t bring empathy in. And the truth is that even as an adult, if somebody just
0:25:53 says no without first recognizing how you feel, you feel very unsatisfied, right? For a child,
0:25:59 it’s critical. It’s critical that even when you have to say no, and particularly if you have to say no,
0:26:02 that you first recognize how they feel.
0:26:05 I mean, that’s what all the relationship experts on the show tell me. They say if you want to be
0:26:10 successful in a romantic relationship, then you first must make your partner feel heard and
0:26:10 understood.
0:26:11 That’s right.
0:26:15 Even if you disagree in an argument, first acknowledge what they said, maybe repeat it back
0:26:19 to them and then they’ll feel heard and understood. And it kind of stops the broken record.
0:26:25 What you just listened to was a most replayed moment from a previous episode. If you want to listen
0:26:30 to that full episode, I’ve linked it down below. Check the description. Thank you.
0:26:38 I’ve just got back from a few weeks away on my speaking tour in Asia with my team. And it was
0:26:42 absolutely incredible. Thank you to everybody that came. We traveled to new cities. We did live shows
0:26:46 in places I’d never been to before. And during our downtime, talking about what’s coming for each of us.
0:26:51 And now that we’re back, my team has started planning their time off over the holiday period.
0:26:55 Some are heading home, some are going traveling, and one or two of them have decided to host
0:27:00 their places through our sponsor, Airbnb, while they’re away. I hadn’t really considered this
0:27:05 until Will in my team mentioned that his entire flat, all of his roommates were doing this too.
0:27:09 And it got me thinking about how smart this is for many of you that are looking for some extra money.
0:27:14 Because so many of you spend this time of the year traveling or visiting family away from your homes
0:27:19 and your homes just sit there empty. So why not let your house work for you while you’re off
0:27:24 somewhere else? Your home might be worth more than you think. Find out how much at Airbnb,
0:27:30 Airbnb.ca slash host. That’s Airbnb.ca slash host.
Tôi vừa mới về sau vài tuần đi lưu diễn nói chuyện ở châu Á cùng đội của mình và thật sự đó là một trải nghiệm tuyệt vời. Cảm ơn tất cả mọi người đã đến. Chúng tôi đã đi đến những thành phố mới, làm các buổi diễn trực tiếp ở những nơi tôi chưa từng đến trước đây và trong thời gian rảnh thì nói chuyện về điều gì đang chờ đợi mỗi người trong chúng tôi. Và giờ khi đã về, đội của tôi bắt đầu lên kế hoạch nghỉ lễ. Có người về quê, có người đi du lịch và một hai người trong số họ quyết định cho thuê căn hộ của mình thông qua nhà tài trợ của chúng tôi — Airbnb — khi họ vắng nhà. Tôi trước đó chưa nghĩ đến chuyện này cho đến khi Will trong đội tôi nói rằng cả căn hộ của anh ấy và tất cả bạn cùng phòng đều làm như vậy.
Điều đó làm tôi suy nghĩ về độ thông minh của việc này đối với rất nhiều người trong các bạn đang muốn kiếm thêm tiền, bởi vì rất nhiều người trong các bạn dành thời gian này trong năm để đi du lịch hoặc về thăm gia đình và nhà các bạn cứ để trống. Vậy tại sao không để ngôi nhà làm việc cho bạn trong khi bạn ở nơi khác? Ngôi nhà của bạn có thể đáng giá hơn những gì bạn nghĩ. Tìm hiểu giá trị tại airbnb.ca/host. Đó là airbnb.ca/host.
ADHD.
Ừ. Được.
Tôi cảm thấy là tôi thậm chí không cần phải đặt câu hỏi ở đây, nhưng để thiết lập bối cảnh, lý do khiến tôi bị thôi thúc về chuyện này là điều sau đây — tôi phải nói ra — sự gia tăng đáng kinh ngạc trong chẩn đoán và kê đơn trong 10 năm qua. Từ 2000 đến 2018, số ca chẩn đoán ADHD ở Vương quốc Anh đã tăng lên khoảng 20 lần. Đúng vậy.
Ở các bé trai từ 10 đến 16 tuổi, tỉ lệ được chẩn đoán tăng từ khoảng 1% lên khoảng 3,5% vào năm 2018. Ở nam giới từ 18 đến 29 tuổi, số đơn thuốc kê cho ADHD tăng gần 50 lần trong cùng khoảng thời gian đó. Tương tự ở Hoa Kỳ, ước tính có 15,5 triệu người lớn ở Mỹ đã được chẩn đoán ADHD. Khoảng 1 trên 9 trẻ em Mỹ từng được chẩn đoán ADHD vào một thời điểm nào đó, với 10,5% có chẩn đoán hiện tại. Tôi không biết ADHD trước đây ở đâu, nhưng cuộc trò chuyện về nó, việc kê đơn, việc chẩn đoán dường như bùng nổ vào văn hoá theo một cách rất mạnh mẽ. Chuyện gì đang xảy ra?
Vì vậy ADHD là một trong những yếu tố đã đẩy tôi phải suy nghĩ — khiến tôi viết (hoặc hành động) về việc “ở đó” — bởi vì tôi thấy sự gia tăng lớn trong chẩn đoán ADHD và việc cho trẻ dùng thuốc quá sớm. Bạn biết phản ứng chiến đấu hay bỏ chạy (fight-or-flight) là gì chứ?
Đó là khi hệ thần kinh giao cảm bắt đầu hoạt động. Vâng. Về cơ bản đó là phản ứng tiến hoá của chúng ta trước một mối đe doạ từ kẻ săn mồi. Nếu một con hổ răng kiếm đang truy đuổi bạn, bạn hoặc là đứng lại chiến đấu (fight), hoặc chạy thoát mạng (flight). Khi con trẻ của chúng ta chịu stress, chúng rơi vào phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy. Một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy trẻ đang chịu stress mà không quản lý được là khi chúng trở nên hung hãn ở trường, chúng đánh, cắn, ném ghế, gặp khó khăn về mặt xã hội ở nhà trẻ, mẫu giáo hay thậm chí ở trường. Hoặc chúng trở nên xao nhãng, đó là phần “bỏ chạy” trong phản ứng chiến đấu hay bỏ chạy. Điều đang xảy ra là hệ thần kinh của chúng, phần điều chỉnh stress của não, đang bị kích hoạt.
Chúng ta nói phần điều chỉnh stress của não liên quan đến một vùng nhỏ hình quả hạnh nhân gọi là hạch hạnh nhân (amygdala). Đó là một phần rất nguyên thuỷ, rất cổ của não. Nó điều tiết stress suốt đời chúng ta, giúp chúng ta quản lý nó. Điều ta biết là phần não này nên ở trạng thái “tắt” trong năm đầu đến ba năm đầu đời, đó là lý do các bà mẹ ôm ấp trẻ trên người. Đó là lý do trẻ ở gần mẹ trong ba năm đầu để giữ cho hạch hạnh nhân yên lặng và chỉ dần dần cho trẻ tiếp xúc với stress và thất vọng ở mức mà trẻ có thể chịu đựng được. Hãy tưởng tượng ăn từng miếng nhỏ để có thể tiêu hóa được, và mẹ ở đó giúp bạn tiêu hoá cái stress đó.
Những gì chúng ta đang làm hiện nay — tách mẹ và con, gửi bé vào nhà trẻ với người lạ, áp dụng phương pháp “train ngủ” cho bé — tất cả những việc kỳ lạ chúng ta làm với trẻ em đang làm hạch hạnh nhân hoạt động. Chúng ta khiến nó kích hoạt sớm, quá sớm. Khi hạch hạnh nhân bị kích hoạt quá sớm, nó trở nên rất hoạt động và phát triển nhanh chóng. Vấn đề là sau đó nó co lại và bị hao mòn vì không thể quản lý mức stress như vậy quá sớm. Khi nó mất chức năng, nó mất chức năng suốt đời. Vì vậy rất quan trọng phải bảo vệ — bạn biết câu ấy chứ? “the family jewels” (những báu vật của gia đình). Đây là những “báu vật” trong não của một đứa trẻ. Hạch hạnh nhân chính là viên ngọc đó. Bạn muốn giữ mức stress ở mức tối thiểu tuyệt đối trong năm đầu đời, đó là lý do tại sao việc train ngủ (để cho bé khóc cho tới khi ngủ) nguy hiểm. Đó là lý do tại sao để trẻ khóc cho tới khi kiệt sức, gửi trẻ vào nhà trẻ, để trẻ một mình hàng giờ liền khi chúng rất mong manh — tất cả những điều đó rất có hại cho não của chúng vì nó làm cortisol — hormone stress — tăng lên, đồng thời làm phần não này hoạt động quá mức. Nó lớn dần, lớn dần, rồi sau đó mất chức năng trong tương lai, giống như phản ứng PTSD.
Những gì chúng ta biết là những đứa trẻ này ở trong trạng thái cảnh giác quá mức (hypervigilant) do stress. Trẻ ADHD? Trẻ ADHD. Trạng thái cảnh giác quá mức do stress. Nếu bạn ở trong trạng thái cảnh giác quá mức đủ lâu, bạn sẽ chuyển sang trạng thái cảnh giác kém (hypovigilant), điều này rồi dẫn tới trầm cảm.
Vì vậy hiện nay những gì ta có không phải là những “rối loạn” theo cách hiểu truyền thống. Đã có cả một phong trào đề xuất bỏ chữ D (disorder) khỏi ADHD bởi vì nó không phải là một rối loạn — đó là một phản ứng với stress. Và thay vì đặt ra những câu hỏi đúng, như là: nguyên nhân gây ra stress là gì? Làm thế nào để chúng ta đảm bảo rằng con cái mình không bị tiếp xúc với loại stress này vì chúng đang rơi vào phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy? Hệ thần kinh, như bạn đã nói, não có một công tắc bật và một công tắc tắt. Công tắc bật cho stress là hạch hạnh nhân. Công tắc tắt là hải mã (hippocampus). Và bạn có thể nói phản ứng stress vận hành theo một vòng phản hồi âm — điều đó trên thực tế là quan trọng.
Nói cách khác, nếu một con hổ răng kiếm đang đuổi theo bạn, thì rất quan trọng là bạn có thể “kích hoạt”, đúng không? Chạy hay chiến đấu. Vậy phản ứng căng thẳng đáng lẽ chỉ là ngắn hạn. Nó phải là cấp tính chứ không phải mạn tính. Chúng ta có thể khơi dậy nó. Chúng ta có thể kích hoạt nó. Nhưng sau đó nó phải được tắt bởi công tắc tắt, tức là hồi hải mã. Những gì chúng ta thấy trong não trẻ em là hạch hạnh nhân phát triển quá sớm và quá lớn trong khi hồi hải mã, thứ làm nhiệm vụ tắt, lại rất nhỏ. Vì vậy ta có vấn đề. Như người ta nói, Houston, chúng ta có vấn đề. Chúng ta có một công tắc bật chạy hết tốc, đạp ga không phanh, mà lại không có công tắc tắt. Và điều đó đang gây ra ADHD, các vấn đề hành vi đang tăng mạnh ở trẻ em trong trường học, rất nhiều sự hung hăng và bạo lực. Và đó là những gì đang xảy ra. Đây là một phản ứng căng thẳng. Và một lần nữa, thay vì đặt những câu hỏi đúng như: chuyện này đến từ đâu? Điều gì gây ra căng thẳng? — thì chúng ta lại bịt đi nỗi đau của trẻ. Chúng ta nói với phụ huynh: chúng tôi sẽ cho thuốc và chỉ giảm triệu chứng. Với tôi, đó là hành nghề tắc trách. Cách chúng ta điều trị ADHD là hành nghề tắc trách. Trẻ phát triển và rơi vào trạng thái chiến đấu hoặc bỏ chạy khi bị căng thẳng. Đó có thể là những yếu tố căng thẳng tâm — xã hội ở nhà, trong gia đình. Có thể ở trường. Có thể liên quan đến bạn bè. Có thể là do rối loạn học tập. Có rất nhiều thứ có thể gây căng thẳng cho trẻ. Vậy thay vì cho thuốc, tại sao chúng ta không tìm hiểu sâu xem chuyện gì đang xảy ra với đứa trẻ đó khiến chúng rơi vào trạng thái chiến đấu hoặc bỏ chạy?
Đấy có phải quan điểm đó không? Tôi có hai câu hỏi ở đây. Thứ nhất là, làm sao ông biết đó là do căng thẳng? Và thứ hai là, nếu đúng là do căng thẳng, thì vấn đề, hoặc chí ít là sự thật khó chịu mà điều đó tạo ra, là cha mẹ phải chịu trách nhiệm.
Vâng. Đó là sự thật khó chịu.
Với ADHD của con họ.
Vâng. Vâng. Đó là sự thật khó chịu. Chuyện không đơn giản như vậy. Đôi khi là do gia đình. Thường thì là do gia đình, đặc biệt với trẻ nhỏ. Nhưng khi trẻ đến trường, nó có thể là vấn đề xã hội. Như tôi đã nói, bạn không thể kiểm soát con bạn có bị phơi nhiễm trước các vấn đề xã hội hay bị bắt nạt hay không, có rất nhiều thứ có thể gây căng thẳng cho trẻ. Nhưng khi chúng còn rất nhỏ, bạn chính là môi trường của chúng. Vì vậy sự thật khó chịu là khi con bạn nhận chẩn đoán ADHD, điều đầu tiên bạn nên làm là đi gặp một nhà trị liệu sẽ hướng dẫn cha mẹ cho bạn. Đừng vội đưa đứa trẻ đó đến bác sĩ tâm thần để cho thuốc. Hãy cùng bạn đời hoặc vợ/chồng của bạn nói chuyện với một chuyên gia hướng dẫn phụ huynh về những gì có thể khiến đứa trẻ này cảm thấy căng thẳng như vậy. Và nhìn vào các yếu tố căng thẳng tâm — xã hội. Nhìn vào những ảnh hưởng và các mối động lực trong đời sống của đứa trẻ có thể khiến chúng rơi vào trạng thái căng thẳng như vậy.
Cho tôi vài ví dụ về loại yếu tố gây căng thẳng hằng ngày mà hiện nay chúng ta đang phơi bày trẻ em và theo ông dẫn đến ADHD?
Chà, một lần nữa, hãy bắt đầu từ nhà. Ở nhà, những áp lực có thể là trẻ bị gửi vào nhà trẻ từ sớm, điều đó đã kích hoạt phản ứng của hạch hạnh nhân, khiến phần não điều tiết căng thẳng bị bật lên quá sớm. Bây giờ bạn có phản ứng cảnh giác quá mức, và chúng không thể tắt lại, đúng không? Có thể là tình huống ly hôn — khoảng 50% các cặp vợ chồng ly hôn, điều đó đồng nghĩa ly hôn là một nghịch cảnh. Tôi có một cuốn sách sẽ xuất bản trong một năm về cách ly hôn và giảm thiểu tác động của ly hôn lên đứa trẻ. Nhưng dù sao đi nữa, ly hôn là một nghịch cảnh, một yếu tố gây căng thẳng với trẻ. Khi cha mẹ cãi nhau dữ dội trong nhà, khi có vấn đề cạnh tranh giữa anh chị em rất lớn, khi có thêm em bé chào đời, đó cũng gây căng thẳng, đúng không? Việc có thêm anh/chị/em, tin hay không thì đó là điều rất gây căng thẳng. Nếu cha mẹ nhạy cảm thì có thể giảm nhẹ được. Nhưng nếu cha mẹ vô cảm trước việc sinh thêm con và những cảm xúc mà đứa con đầu có thể có, điều đó có thể gây stress. Chuyển nhà có thể gây stress. Bệnh tật hoặc bệnh tâm thần ở một phụ huynh có thể gây stress. Nghiện rượu, bất kỳ loại nghiện nào cũng có thể gây stress. Ông bà hoặc chú bác, hay thậm chí cha mẹ bị ốm và chết cũng có thể gây stress. Ý tôi là, có rất nhiều thứ có thể gây stress. Nhưng điểm mấu chốt là stress có thể được điều tiết. Nhưng chỉ có thể điều tiết được nếu cha mẹ tự xét mình, có ý thức về bản thân và sẵn sàng nhìn vào phần trách nhiệm của họ trong đó. Nếu cha mẹ giao con cho bác sĩ tâm thần và nói, “chữa con tôi đi”, thì dĩ nhiên bác sĩ tâm thần sẽ hợp tác với bạn và dập tắt nỗi đau của con bạn. Nhưng đó có thực sự là điều bạn muốn làm không? Bởi cuối cùng, bạn chỉ đang dùng ngón tay bịt một vết nứt trên con đê. Bạn đang dùng ngón tay bịt một con đập. Và cuối cùng con đập đó sẽ vỡ.
Ông nói sao về một số bằng chứng cho thấy có liên hệ di truyền? Trong các nghiên cứu trên cặp song sinh, họ thấy ADHD khoảng 74–80% là do di truyền, khiến nó trở thành một trong những rối loạn tâm thần bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi di truyền.
Để tôi kể bạn nghe một nghiên cứu khác sẽ giúp bạn hiểu nghiên cứu đó, đó là chúng ta biết rằng không có tiền thân di truyền cho bệnh tâm thần. Không có tiền thân di truyền cho ADHD, không có tiền thân di truyền cho trầm cảm, và không có tiền thân di truyền cho lo âu.
Ý ông nói gì khi nói “tiền thân”?
Ý tôi là không có mối liên hệ di truyền. Bạn không có được nó trong gen. Nếu cha hay mẹ bạn bị trầm cảm, bạn có được nó bằng một thứ gọi là “di truyền các đặc tính thu được”. Nếu bạn được nuôi dạy bởi một người cha/mẹ trầm cảm, bạn có nhiều khả năng trở nên trầm cảm. Đó là tranh luận về tự nhiên và nuôi dưỡng. Được rồi, nhưng những gì họ tìm thấy là bây giờ, tâm thần phân liệt có liên hệ di truyền, rối loạn lưỡng cực cũng có di truyền, nhưng những thứ kia thì không. Lo âu, trầm cảm, ADHD — không có di truyền. Những gì họ tìm thấy là có một mối liên hệ di truyền với một thứ gọi là gen nhạy cảm.
Đó là một biến thể ngắn trên gen thụ thể serotonin, và serotonin, như ta biết, được dùng để điều hòa cảm xúc vui vẻ, điều hòa cảm xúc nói chung, đúng không? Vậy khi bạn có biến thể ngắn, điều đó có nghĩa là bạn khó tiếp nhận/điều tiết serotonin hơn, đồng thời bạn cũng nhạy cảm hơn với stress. Những đứa trẻ sinh ra mang gen này — biến thể ngắn trên gen thụ thể serotonin — sẽ dễ bị bệnh tâm thần hơn về sau vì sự nhạy cảm với stress đó. Nghiên cứu cho thấy nếu những đứa trẻ sinh ra với gen nhạy cảm ấy được cung cấp một sự gắn bó an toàn — hiện diện cả về mặt cảm xúc lẫn thể chất — trong năm đầu đời, thì điều đó làm trung hòa (vô hiệu hóa) việc biểu hiện của gen đó.
Di truyền biểu sinh (epigenetics) có nghĩa là chúng ta sinh ra mang gen, ví dụ bạn có thể mang gen viêm khớp dạng thấp, hoặc gen ung thư, nhưng nó không nhất thiết được biểu hiện. Tất cả chúng ta đều mang gen cho một vài thứ, nhưng chúng không phải lúc nào cũng biểu hiện. Đó chính là di truyền biểu sinh: môi trường phải “bật” gen lên để nó hoạt động. Những gì nghiên cứu này chỉ ra là trẻ sinh ra với tiền tố di truyền nhạy cảm với stress, nếu được cha mẹ chăm sóc nhạy cảm, đồng cảm và hiện diện trong năm đầu, thì sẽ làm trung hòa biểu hiện của gen đó, khiến những trẻ này có thể khỏe mạnh như những trẻ sinh ra không mang gen đó. Nếu ngược lại, những trẻ mang gen nhạy cảm bị bỏ bê, bị bỏ rơi, không được chăm sóc nhạy cảm, đồng cảm và hiện diện, thì điều đó làm trầm trọng hơn biểu hiện của gen. Vì thế chúng ta biết gen nhạy cảm đó có liên quan đến bệnh tâm thần về sau, trừ khi sự chăm sóc nhạy cảm, đồng cảm can thiệp làm giảm tác động của gen.
Còn những người trích dẫn ảnh chụp MRI thì sao? fMRI, vâng, bây giờ có rất nhiều xét nghiệm thần kinh cho phép chúng ta quan sát não bộ khi hoạt động. Nó không phải là một thứ tĩnh; chúng ta thực sự có thể nhìn thấy lưu lượng máu tới não, thấy hoạt động điện trong não. Thật tuyệt vời.
Nhưng một số người nói điều đó chứng tỏ bộ não bạn vốn đã như vậy. Nhiều bạn bè tôi bị ADHD, khi họ nói về ADHD hay về bản thân họ, họ nói “bộ não tôi hoạt động như thế này”. Không, điều đó không hoàn toàn chính xác. Bộ não của họ nhạy cảm với stress. Người bị ADHD nhạy cảm hơn với stress. Bạn có thể hỏi họ những câu như sau: bạn có phải là người nhạy cảm hơn không? Khi còn bé bạn có nhạy cảm hơn với tiếng ồn, mùi, xúc giác không? Bạn có không thích những thứ gây ngứa? Bạn có khóc nhiều hơn không? Bạn có nhạy cảm hơn khi cha mẹ bạn đi chơi tối? Bạn có nhạy cảm hơn khi mẹ bạn đi làm? Hay bạn có nhạy cảm hơn khi bị để lại ở nhà trẻ? Và họ thường sẽ trả lời “có”. Nếu họ nói “không” mà vẫn được chẩn đoán ADHD? Tôi dám chắc, gần như chắc chắn, họ sẽ không nói “không”. Bởi vì những người có ADHD là những người nhạy cảm.
Sự nhạy cảm là một sức mạnh tuyệt vời nếu được đáp lại bằng sự nhạy cảm. Nếu bạn có một đứa trẻ nhạy cảm, trông nó như thế nào? Nếu bạn có nhiều con thì bạn biết ngay, bởi vì điều đầu tiên tôi làm khi nói trước công chúng là hỏi: “ai ở đây có con nhạy cảm?” Và tôi mô tả rằng con nhạy cảm là đứa trẻ khóc nhiều hơn, khó dỗ hơn, bám lấy người lớn hơn, không thích bị bạn bỏ lại, khó tách rời hơn, khó tự ngủ và bị bỏ lại để tự ngủ hơn, nhạy cảm với tiếng ồn, mùi và xúc giác.
Nếu bạn lớn lên trong một môi trường căng thẳng — và bạn đã nhận diện rằng stress có thể đến dưới nhiều hình thức khác nhau, có thể là cha mẹ hay cãi nhau, có thể là hàng xóm hay gì đó, một yếu tố môi trường gây ra stress — và bạn quá nhạy cảm, bạn phát triển ADHD, bạn trưởng thành và ở tuổi 30 được chẩn đoán là ADHD. Người ta đưa cho bạn thuốc, bạn uống, thuốc giúp bạn chức năng hơn nhiều trong công việc, các mối quan hệ và cuộc sống.
Đó là thuốc kích thích. Thuốc kích thích có thể gây ra lo âu rất lớn, có thể gây cơn hoảng sợ. Ở thanh thiếu niên, chúng có thể gây vấn đề về tăng trưởng. Tôi có những bệnh nhân là thanh niên nam không phát triển chiều cao vì họ được cho dùng thuốc kích thích khi còn nhỏ. Về hậu quả của việc dùng thuốc kích thích, vẫn chưa có phán quyết cuối cùng, nhưng chúng ta biết chúng có thể gây rối loạn tăng trưởng, gây cơn hoảng sợ, gây rối loạn lo âu, gây trầm cảm.
Chúng thực sự cứu sống được một số người trong một số trường hợp. Có thể là như vậy. Vì vậy tôi muốn nói rằng nếu bạn đã thử mọi cách để tìm ra stress đang khiến bạn phản ứng như vậy và bạn vẫn còn cảm thấy thế, thì đôi khi thuốc có thể cứu trợ rất lớn. Vấn đề là chúng ta dùng thuốc ở thanh thiếu niên, trẻ em và người trẻ như một loại thuốc “tăng hiệu suất” bởi vì cuộc sống hiện đại có quá nhiều áp lực và con người cần phải hoạt động tốt, thành công trong công việc, ở trường và đạt điểm cao. Trẻ em chịu quá nhiều áp lực. Tôi ngoài 60 và thời chúng tôi lớn lên không có loại áp lực này. Các thế hệ sau phải chịu nhiều áp lực đến mức khiến trẻ thực sự mất phương hướng. Chúng ta có thể nói về áp lực học thuật, tính cạnh tranh, chủ nghĩa hoàn hảo.
Vì thế ADHD là một “ô” để gom. Người ta xếp vào đó những người có lo âu từ trước chưa được điều trị. Và cũng có những cách nghĩ khác nhau về điều trị. Chúng ta là một xã hội thích các giải pháp bề mặt, nhanh chóng. Chúng ta thích thuốc. Chúng ta thích liệu pháp CBT (liệu pháp hành vi nhận thức). Sự thật là đây không phải giải pháp nhanh. Việc tìm hiểu một cách quan hệ, một cách động lực học những gì đã xảy ra với bạn khi còn là một đứa trẻ, những mất mát của bạn, những chấn thương của bạn, điều gì đã khiến bạn cảm thấy lo lắng như vậy — mới là điều cần làm.
Điều khiến bạn rơi vào trạng thái “chiến đấu hay bỏ chạy” chính là làm việc vất vả. Nó đòi hỏi sự thất vọng. Nó đòi hỏi cam kết. Nó đòi hỏi tìm đến ai đó có thể suy nghĩ thật sâu cùng bạn. Bạn biết đấy, tôi muốn định nghĩa lo âu vì tôi nghĩ điều đó rất quan trọng — và cả trầm cảm nữa. Bởi vì chúng ta hiếm khi định nghĩa trầm cảm và lo âu. Trầm cảm là sự bận tâm vào những mất mát trong quá khứ. Lo âu là sự bận tâm vào những mất mát trong tương lai có thể không bao giờ xảy ra. Điểm chung của chúng là gì? Tất cả đều liên quan đến mất mát. Tất cả đều về mất mát. Và bạn có thể nói thế hệ bây giờ rất bận tâm về mất mát — mất địa vị, mất thành tựu. Nhưng vì chúng ta cũng rất bận tâm về việc đạt được. À, ta bận tâm đến những thứ mà tôi gọi là… Bạn biết đấy, tôi không muốn phán xét, nhưng tôi muốn nói đến những thứ không quan trọng trong đời. Điều gì là quan trọng trong cuộc sống? Các mối quan hệ, tình yêu, sự kết nối, sức khỏe, đúng không? Bạn có thể nói một cách khách quan là gia đình. Đó là những thứ quan trọng trong đời. Nhưng chúng ta đã trở nên rất bận tâm với thành công vật chất, tiền bạc, thành tựu sự nghiệp, danh tiếng. Tôi nghĩ có một nghiên cứu phỏng vấn thanh thiếu niên. Và điều đó thật chán nản vì họ nói rằng điều họ muốn hơn bất cứ thứ gì trong đời là được nổi tiếng. Vậy nên chúng ta đang bận tâm vào những thứ sai lệch.
Về điểm căng thẳng và mối liên hệ với ADHD, nhìn vào một số nghiên cứu từ nhóm nghiên cứu giáo dục injury.com, họ nói rằng trẻ em có điểm ACE — đó là điểm dựa trên trải nghiệm chấn thương (ACE: Adverse Childhood Experiences) — với điểm ACE bằng bốn hoặc hơn, tức là trải qua bốn trải nghiệm chấn thương trở lên, có khả năng gần gấp bốn lần, tức tăng 400%, bị cha mẹ báo cáo là mắc ADHD so với trẻ không có ACE. Và một số yếu tố có ảnh hưởng lớn là: khó khăn về kinh tế-xã hội làm tăng khả năng mắc ADHD lên 40%. Cha mẹ ly hôn làm tăng 35%. Bệnh tâm thần trong gia đình — tức một phụ huynh mắc bệnh tâm thần — làm tăng lên đến gần 60% (khoảng 55%, tôi tin vậy). Bạo lực ở khu phố, gần 50%. Cha mẹ bị bỏ tù (gia đình có người bị giam) cũng làm tăng khả năng ADHD khoảng 40%. Và điều đó được công bố bởi, tôi nghĩ là tạp chí New England. Ừ. Hoặc Thư viện Y khoa Quốc gia, Trung tâm Thông tin Sinh học Quốc gia.
Vì vậy hãy nhớ điều tôi nói: bạn không thể kiểm soát mọi chuyện xảy ra với con bạn. Ly hôn xảy ra và nghịch cảnh xảy ra với trẻ em. Vấn đề sức khỏe xảy ra với trẻ em. Điều bạn có thể kiểm soát là ba năm đầu tiên và hiện diện càng nhiều càng tốt cho con bạn. Vậy nên nếu con tôi bắt đầu la hét trong siêu thị, một trong những lời khuyên phổ biến là cứ bỏ đi ngay hoặc là bắt đầu la hét lại để dằn mặt chúng. Tôi có nên cứ phớt lờ đứa trẻ đang la hét, quậy phá không? Tôi có nên bỏ mọi thứ đang làm và chạy đến phục vụ chúng không? Tôi nên làm gì trong những tình huống đó?
Bạn có thể lưu số tôi ở chế độ quay số nhanh, Stephen. Cẩn thận đấy vì nếu bạn hứa thế, tôi sẽ gọi thật. Tôi hứa. Tôi sẽ ở chế độ quay số nhanh. Bạn muốn tôi bỏ nghề nghiệp và chỉ tập trung nuôi con bạn à? Không, nhưng bạn có thể gọi cho tôi. Bạn có thể lưu tôi ở quay số nhanh. Đó là một lời hứa đấy. Không, bạn cứ lưu tôi ở quay số nhanh. Bao nhiêu cũng được. Vậy thỏa thuận là bạn không la mắng con. Một phụ huynh biết điều chỉnh cảm xúc, một phụ huynh khỏe mạnh sẽ tạo ra một đứa trẻ khỏe mạnh. Vậy phụ huynh khỏe mạnh là gì? Phụ huynh khỏe mạnh là người cảm thấy tốt về bản thân, có lòng tự trọng thật sự, không phải tự đại, mà thực sự cảm thấy ổn về bản thân, biết điểm mạnh và giới hạn của mình, và nhìn chung như một con người toàn vẹn thì cảm thấy tốt về bản thân. Họ có khả năng điều tiết cảm xúc, giữ cho cảm xúc không lên quá cao và không xuống quá thấp — nhớ đến việc đi thuyền ở Caribbean, nghĩa là họ có thể giữ bình tĩnh trong cơn bão — họ nhạy cảm và biết đồng cảm như một người nuôi dưỡng. Đó là những dấu hiệu của một bậc cha mẹ khỏe mạnh.
Vậy nếu con tôi nói: “Con muốn gói kẹo đó” và tôi đáp: “Con không được lấy gói kẹo đó.” Trước hết, trước khi bạn kỷ luật, bạn luôn phải thể hiện sự đồng cảm trước. Tôi luôn nói rằng nếu bạn định kỷ luật một đứa trẻ, trước hết bạn phải nhận ra cảm xúc của chúng. Ý tôi là, việc nhận ra cảm xúc của trẻ quan trọng ngay từ đầu: khi bạn nhận ra cảm xúc của một đứa trẻ, nếu chúng buồn, bạn phản chiếu nỗi buồn của chúng. Nếu chúng tức giận, bạn nói: “Mẹ thấy con đang giận.” Nếu chúng vui, bạn cùng vui với chúng. Việc phản chiếu đó là cách để con bạn biết rằng bạn công nhận chúng, rằng chúng là một con người riêng biệt đối với bạn. Đó là cách để chúng cảm thấy có giá trị. Vậy khi bạn thừa nhận cảm xúc của chúng, đó là điều then chốt, bạn có thể nói là nguyên tắc cơ bản trong nuôi dạy con: hãy thừa nhận cảm xúc của con.
Vì vậy tôi sẽ quay sang con và nói: “Con muốn kẹo à? Con đói hả?” Ừ, bạn có thể nói: “Mẹ thấy con rất muốn gói kẹo đó. Mẹ hiểu điều đó khó thế nào vì con thực sự thích, nhưng con không thể ăn trước bữa tối. Con biết đó là quy tắc rồi.” Rồi chúng bắt đầu la hét và khóc. Rồi khi chúng bắt đầu la hét, bạn dùng kiểu “broken record” — tức là cách giao tiếp nói đi nói lại cùng một điều — bạn nói: “Mẹ thấy việc đó khó với con, nhưng con vẫn không được ăn kẹo.” Và bạn ở lại với chúng, tiếp tục đồng cảm rồi thiết lập cấu trúc, đồng cảm rồi thiết lập cấu trúc. Sai lầm của các bậc cha mẹ là họ lao ngay vào từ “không”. Họ không dùng sự đồng cảm. Sự thật là ngay cả là người lớn, nếu ai đó nói “không” mà không trước tiên thừa nhận cảm xúc của bạn, bạn sẽ thấy rất không thoả mãn, đúng không? Đối với một đứa trẻ, điều đó còn quan trọng hơn. Rất quan trọng rằng ngay cả khi bạn phải nói “không”, đặc biệt là khi bạn phải nói “không”, bạn phải trước tiên nhận ra cảm xúc của chúng.
Đó là điều tất cả các chuyên gia về mối quan hệ trên chương trình đều nói với tôi.
Người ta nói nếu bạn muốn thành công trong một mối quan hệ lãng mạn, thì trước hết bạn phải khiến đối phương cảm thấy được lắng nghe và thấu hiểu. Đúng vậy. Ngay cả khi bạn không đồng ý trong một cuộc tranh luận, trước tiên hãy thừa nhận những gì họ nói, có thể nhắc lại cho họ nghe, và rồi họ sẽ cảm thấy được lắng nghe và thấu hiểu. Và điều đó phần nào chặn đứng việc cứ lặp đi lặp lại như cái đĩa bị xước.
Những gì bạn vừa nghe là một khoảnh khắc được phát lại nhiều nhất từ một tập trước. Nếu bạn muốn nghe toàn bộ tập đó, tôi đã để liên kết bên dưới. Xem phần mô tả. Cảm ơn.
Tôi vừa mới trở về sau vài tuần đi lưu diễn nói chuyện ở châu Á cùng đội của mình. Và đó thật sự là một trải nghiệm tuyệt vời. Cảm ơn tất cả mọi người đã tới. Chúng tôi đã đến những thành phố mới. Chúng tôi thực hiện các buổi biểu diễn trực tiếp ở những nơi mà tôi chưa từng đến trước đây. Và trong thời gian nghỉ ngơi, chúng tôi bàn về những dự định sắp tới của từng người.
Giờ chúng tôi đã trở về, đội của tôi bắt đầu lên kế hoạch nghỉ ngơi trong dịp lễ. Có người về nhà, có người đi du lịch, và một hai người đã quyết định cho thuê lại chỗ ở của họ qua nhà tài trợ của chúng tôi, Airbnb, trong thời gian vắng nhà. Tôi trước đó chưa nghĩ tới điều này cho đến khi Will trong nhóm tôi nói rằng toàn bộ những người cùng phòng với anh ấy cũng đang làm vậy. Điều đó khiến tôi suy nghĩ về mức độ thông minh của phương án này đối với nhiều bạn đang muốn kiếm thêm tiền. Bởi rất nhiều người trong các bạn thường dành thời gian này trong năm để đi du lịch hoặc về thăm gia đình, để nhà trống không. Vậy tại sao không để ngôi nhà làm việc cho bạn trong khi bạn đang đi chỗ khác?
Ngôi nhà của bạn có thể đáng giá hơn bạn nghĩ. Tìm hiểu xem nó đáng giá bao nhiêu tại Airbnb, Airbnb.ca/host. Đó là Airbnb.ca/host.
Điều đó làm tôi suy nghĩ về độ thông minh của việc này đối với rất nhiều người trong các bạn đang muốn kiếm thêm tiền, bởi vì rất nhiều người trong các bạn dành thời gian này trong năm để đi du lịch hoặc về thăm gia đình và nhà các bạn cứ để trống. Vậy tại sao không để ngôi nhà làm việc cho bạn trong khi bạn ở nơi khác? Ngôi nhà của bạn có thể đáng giá hơn những gì bạn nghĩ. Tìm hiểu giá trị tại airbnb.ca/host. Đó là airbnb.ca/host.
ADHD.
Ừ. Được.
Tôi cảm thấy là tôi thậm chí không cần phải đặt câu hỏi ở đây, nhưng để thiết lập bối cảnh, lý do khiến tôi bị thôi thúc về chuyện này là điều sau đây — tôi phải nói ra — sự gia tăng đáng kinh ngạc trong chẩn đoán và kê đơn trong 10 năm qua. Từ 2000 đến 2018, số ca chẩn đoán ADHD ở Vương quốc Anh đã tăng lên khoảng 20 lần. Đúng vậy.
Ở các bé trai từ 10 đến 16 tuổi, tỉ lệ được chẩn đoán tăng từ khoảng 1% lên khoảng 3,5% vào năm 2018. Ở nam giới từ 18 đến 29 tuổi, số đơn thuốc kê cho ADHD tăng gần 50 lần trong cùng khoảng thời gian đó. Tương tự ở Hoa Kỳ, ước tính có 15,5 triệu người lớn ở Mỹ đã được chẩn đoán ADHD. Khoảng 1 trên 9 trẻ em Mỹ từng được chẩn đoán ADHD vào một thời điểm nào đó, với 10,5% có chẩn đoán hiện tại. Tôi không biết ADHD trước đây ở đâu, nhưng cuộc trò chuyện về nó, việc kê đơn, việc chẩn đoán dường như bùng nổ vào văn hoá theo một cách rất mạnh mẽ. Chuyện gì đang xảy ra?
Vì vậy ADHD là một trong những yếu tố đã đẩy tôi phải suy nghĩ — khiến tôi viết (hoặc hành động) về việc “ở đó” — bởi vì tôi thấy sự gia tăng lớn trong chẩn đoán ADHD và việc cho trẻ dùng thuốc quá sớm. Bạn biết phản ứng chiến đấu hay bỏ chạy (fight-or-flight) là gì chứ?
Đó là khi hệ thần kinh giao cảm bắt đầu hoạt động. Vâng. Về cơ bản đó là phản ứng tiến hoá của chúng ta trước một mối đe doạ từ kẻ săn mồi. Nếu một con hổ răng kiếm đang truy đuổi bạn, bạn hoặc là đứng lại chiến đấu (fight), hoặc chạy thoát mạng (flight). Khi con trẻ của chúng ta chịu stress, chúng rơi vào phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy. Một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy trẻ đang chịu stress mà không quản lý được là khi chúng trở nên hung hãn ở trường, chúng đánh, cắn, ném ghế, gặp khó khăn về mặt xã hội ở nhà trẻ, mẫu giáo hay thậm chí ở trường. Hoặc chúng trở nên xao nhãng, đó là phần “bỏ chạy” trong phản ứng chiến đấu hay bỏ chạy. Điều đang xảy ra là hệ thần kinh của chúng, phần điều chỉnh stress của não, đang bị kích hoạt.
Chúng ta nói phần điều chỉnh stress của não liên quan đến một vùng nhỏ hình quả hạnh nhân gọi là hạch hạnh nhân (amygdala). Đó là một phần rất nguyên thuỷ, rất cổ của não. Nó điều tiết stress suốt đời chúng ta, giúp chúng ta quản lý nó. Điều ta biết là phần não này nên ở trạng thái “tắt” trong năm đầu đến ba năm đầu đời, đó là lý do các bà mẹ ôm ấp trẻ trên người. Đó là lý do trẻ ở gần mẹ trong ba năm đầu để giữ cho hạch hạnh nhân yên lặng và chỉ dần dần cho trẻ tiếp xúc với stress và thất vọng ở mức mà trẻ có thể chịu đựng được. Hãy tưởng tượng ăn từng miếng nhỏ để có thể tiêu hóa được, và mẹ ở đó giúp bạn tiêu hoá cái stress đó.
Những gì chúng ta đang làm hiện nay — tách mẹ và con, gửi bé vào nhà trẻ với người lạ, áp dụng phương pháp “train ngủ” cho bé — tất cả những việc kỳ lạ chúng ta làm với trẻ em đang làm hạch hạnh nhân hoạt động. Chúng ta khiến nó kích hoạt sớm, quá sớm. Khi hạch hạnh nhân bị kích hoạt quá sớm, nó trở nên rất hoạt động và phát triển nhanh chóng. Vấn đề là sau đó nó co lại và bị hao mòn vì không thể quản lý mức stress như vậy quá sớm. Khi nó mất chức năng, nó mất chức năng suốt đời. Vì vậy rất quan trọng phải bảo vệ — bạn biết câu ấy chứ? “the family jewels” (những báu vật của gia đình). Đây là những “báu vật” trong não của một đứa trẻ. Hạch hạnh nhân chính là viên ngọc đó. Bạn muốn giữ mức stress ở mức tối thiểu tuyệt đối trong năm đầu đời, đó là lý do tại sao việc train ngủ (để cho bé khóc cho tới khi ngủ) nguy hiểm. Đó là lý do tại sao để trẻ khóc cho tới khi kiệt sức, gửi trẻ vào nhà trẻ, để trẻ một mình hàng giờ liền khi chúng rất mong manh — tất cả những điều đó rất có hại cho não của chúng vì nó làm cortisol — hormone stress — tăng lên, đồng thời làm phần não này hoạt động quá mức. Nó lớn dần, lớn dần, rồi sau đó mất chức năng trong tương lai, giống như phản ứng PTSD.
Những gì chúng ta biết là những đứa trẻ này ở trong trạng thái cảnh giác quá mức (hypervigilant) do stress. Trẻ ADHD? Trẻ ADHD. Trạng thái cảnh giác quá mức do stress. Nếu bạn ở trong trạng thái cảnh giác quá mức đủ lâu, bạn sẽ chuyển sang trạng thái cảnh giác kém (hypovigilant), điều này rồi dẫn tới trầm cảm.
Vì vậy hiện nay những gì ta có không phải là những “rối loạn” theo cách hiểu truyền thống. Đã có cả một phong trào đề xuất bỏ chữ D (disorder) khỏi ADHD bởi vì nó không phải là một rối loạn — đó là một phản ứng với stress. Và thay vì đặt ra những câu hỏi đúng, như là: nguyên nhân gây ra stress là gì? Làm thế nào để chúng ta đảm bảo rằng con cái mình không bị tiếp xúc với loại stress này vì chúng đang rơi vào phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy? Hệ thần kinh, như bạn đã nói, não có một công tắc bật và một công tắc tắt. Công tắc bật cho stress là hạch hạnh nhân. Công tắc tắt là hải mã (hippocampus). Và bạn có thể nói phản ứng stress vận hành theo một vòng phản hồi âm — điều đó trên thực tế là quan trọng.
Nói cách khác, nếu một con hổ răng kiếm đang đuổi theo bạn, thì rất quan trọng là bạn có thể “kích hoạt”, đúng không? Chạy hay chiến đấu. Vậy phản ứng căng thẳng đáng lẽ chỉ là ngắn hạn. Nó phải là cấp tính chứ không phải mạn tính. Chúng ta có thể khơi dậy nó. Chúng ta có thể kích hoạt nó. Nhưng sau đó nó phải được tắt bởi công tắc tắt, tức là hồi hải mã. Những gì chúng ta thấy trong não trẻ em là hạch hạnh nhân phát triển quá sớm và quá lớn trong khi hồi hải mã, thứ làm nhiệm vụ tắt, lại rất nhỏ. Vì vậy ta có vấn đề. Như người ta nói, Houston, chúng ta có vấn đề. Chúng ta có một công tắc bật chạy hết tốc, đạp ga không phanh, mà lại không có công tắc tắt. Và điều đó đang gây ra ADHD, các vấn đề hành vi đang tăng mạnh ở trẻ em trong trường học, rất nhiều sự hung hăng và bạo lực. Và đó là những gì đang xảy ra. Đây là một phản ứng căng thẳng. Và một lần nữa, thay vì đặt những câu hỏi đúng như: chuyện này đến từ đâu? Điều gì gây ra căng thẳng? — thì chúng ta lại bịt đi nỗi đau của trẻ. Chúng ta nói với phụ huynh: chúng tôi sẽ cho thuốc và chỉ giảm triệu chứng. Với tôi, đó là hành nghề tắc trách. Cách chúng ta điều trị ADHD là hành nghề tắc trách. Trẻ phát triển và rơi vào trạng thái chiến đấu hoặc bỏ chạy khi bị căng thẳng. Đó có thể là những yếu tố căng thẳng tâm — xã hội ở nhà, trong gia đình. Có thể ở trường. Có thể liên quan đến bạn bè. Có thể là do rối loạn học tập. Có rất nhiều thứ có thể gây căng thẳng cho trẻ. Vậy thay vì cho thuốc, tại sao chúng ta không tìm hiểu sâu xem chuyện gì đang xảy ra với đứa trẻ đó khiến chúng rơi vào trạng thái chiến đấu hoặc bỏ chạy?
Đấy có phải quan điểm đó không? Tôi có hai câu hỏi ở đây. Thứ nhất là, làm sao ông biết đó là do căng thẳng? Và thứ hai là, nếu đúng là do căng thẳng, thì vấn đề, hoặc chí ít là sự thật khó chịu mà điều đó tạo ra, là cha mẹ phải chịu trách nhiệm.
Vâng. Đó là sự thật khó chịu.
Với ADHD của con họ.
Vâng. Vâng. Đó là sự thật khó chịu. Chuyện không đơn giản như vậy. Đôi khi là do gia đình. Thường thì là do gia đình, đặc biệt với trẻ nhỏ. Nhưng khi trẻ đến trường, nó có thể là vấn đề xã hội. Như tôi đã nói, bạn không thể kiểm soát con bạn có bị phơi nhiễm trước các vấn đề xã hội hay bị bắt nạt hay không, có rất nhiều thứ có thể gây căng thẳng cho trẻ. Nhưng khi chúng còn rất nhỏ, bạn chính là môi trường của chúng. Vì vậy sự thật khó chịu là khi con bạn nhận chẩn đoán ADHD, điều đầu tiên bạn nên làm là đi gặp một nhà trị liệu sẽ hướng dẫn cha mẹ cho bạn. Đừng vội đưa đứa trẻ đó đến bác sĩ tâm thần để cho thuốc. Hãy cùng bạn đời hoặc vợ/chồng của bạn nói chuyện với một chuyên gia hướng dẫn phụ huynh về những gì có thể khiến đứa trẻ này cảm thấy căng thẳng như vậy. Và nhìn vào các yếu tố căng thẳng tâm — xã hội. Nhìn vào những ảnh hưởng và các mối động lực trong đời sống của đứa trẻ có thể khiến chúng rơi vào trạng thái căng thẳng như vậy.
Cho tôi vài ví dụ về loại yếu tố gây căng thẳng hằng ngày mà hiện nay chúng ta đang phơi bày trẻ em và theo ông dẫn đến ADHD?
Chà, một lần nữa, hãy bắt đầu từ nhà. Ở nhà, những áp lực có thể là trẻ bị gửi vào nhà trẻ từ sớm, điều đó đã kích hoạt phản ứng của hạch hạnh nhân, khiến phần não điều tiết căng thẳng bị bật lên quá sớm. Bây giờ bạn có phản ứng cảnh giác quá mức, và chúng không thể tắt lại, đúng không? Có thể là tình huống ly hôn — khoảng 50% các cặp vợ chồng ly hôn, điều đó đồng nghĩa ly hôn là một nghịch cảnh. Tôi có một cuốn sách sẽ xuất bản trong một năm về cách ly hôn và giảm thiểu tác động của ly hôn lên đứa trẻ. Nhưng dù sao đi nữa, ly hôn là một nghịch cảnh, một yếu tố gây căng thẳng với trẻ. Khi cha mẹ cãi nhau dữ dội trong nhà, khi có vấn đề cạnh tranh giữa anh chị em rất lớn, khi có thêm em bé chào đời, đó cũng gây căng thẳng, đúng không? Việc có thêm anh/chị/em, tin hay không thì đó là điều rất gây căng thẳng. Nếu cha mẹ nhạy cảm thì có thể giảm nhẹ được. Nhưng nếu cha mẹ vô cảm trước việc sinh thêm con và những cảm xúc mà đứa con đầu có thể có, điều đó có thể gây stress. Chuyển nhà có thể gây stress. Bệnh tật hoặc bệnh tâm thần ở một phụ huynh có thể gây stress. Nghiện rượu, bất kỳ loại nghiện nào cũng có thể gây stress. Ông bà hoặc chú bác, hay thậm chí cha mẹ bị ốm và chết cũng có thể gây stress. Ý tôi là, có rất nhiều thứ có thể gây stress. Nhưng điểm mấu chốt là stress có thể được điều tiết. Nhưng chỉ có thể điều tiết được nếu cha mẹ tự xét mình, có ý thức về bản thân và sẵn sàng nhìn vào phần trách nhiệm của họ trong đó. Nếu cha mẹ giao con cho bác sĩ tâm thần và nói, “chữa con tôi đi”, thì dĩ nhiên bác sĩ tâm thần sẽ hợp tác với bạn và dập tắt nỗi đau của con bạn. Nhưng đó có thực sự là điều bạn muốn làm không? Bởi cuối cùng, bạn chỉ đang dùng ngón tay bịt một vết nứt trên con đê. Bạn đang dùng ngón tay bịt một con đập. Và cuối cùng con đập đó sẽ vỡ.
Ông nói sao về một số bằng chứng cho thấy có liên hệ di truyền? Trong các nghiên cứu trên cặp song sinh, họ thấy ADHD khoảng 74–80% là do di truyền, khiến nó trở thành một trong những rối loạn tâm thần bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi di truyền.
Để tôi kể bạn nghe một nghiên cứu khác sẽ giúp bạn hiểu nghiên cứu đó, đó là chúng ta biết rằng không có tiền thân di truyền cho bệnh tâm thần. Không có tiền thân di truyền cho ADHD, không có tiền thân di truyền cho trầm cảm, và không có tiền thân di truyền cho lo âu.
Ý ông nói gì khi nói “tiền thân”?
Ý tôi là không có mối liên hệ di truyền. Bạn không có được nó trong gen. Nếu cha hay mẹ bạn bị trầm cảm, bạn có được nó bằng một thứ gọi là “di truyền các đặc tính thu được”. Nếu bạn được nuôi dạy bởi một người cha/mẹ trầm cảm, bạn có nhiều khả năng trở nên trầm cảm. Đó là tranh luận về tự nhiên và nuôi dưỡng. Được rồi, nhưng những gì họ tìm thấy là bây giờ, tâm thần phân liệt có liên hệ di truyền, rối loạn lưỡng cực cũng có di truyền, nhưng những thứ kia thì không. Lo âu, trầm cảm, ADHD — không có di truyền. Những gì họ tìm thấy là có một mối liên hệ di truyền với một thứ gọi là gen nhạy cảm.
Đó là một biến thể ngắn trên gen thụ thể serotonin, và serotonin, như ta biết, được dùng để điều hòa cảm xúc vui vẻ, điều hòa cảm xúc nói chung, đúng không? Vậy khi bạn có biến thể ngắn, điều đó có nghĩa là bạn khó tiếp nhận/điều tiết serotonin hơn, đồng thời bạn cũng nhạy cảm hơn với stress. Những đứa trẻ sinh ra mang gen này — biến thể ngắn trên gen thụ thể serotonin — sẽ dễ bị bệnh tâm thần hơn về sau vì sự nhạy cảm với stress đó. Nghiên cứu cho thấy nếu những đứa trẻ sinh ra với gen nhạy cảm ấy được cung cấp một sự gắn bó an toàn — hiện diện cả về mặt cảm xúc lẫn thể chất — trong năm đầu đời, thì điều đó làm trung hòa (vô hiệu hóa) việc biểu hiện của gen đó.
Di truyền biểu sinh (epigenetics) có nghĩa là chúng ta sinh ra mang gen, ví dụ bạn có thể mang gen viêm khớp dạng thấp, hoặc gen ung thư, nhưng nó không nhất thiết được biểu hiện. Tất cả chúng ta đều mang gen cho một vài thứ, nhưng chúng không phải lúc nào cũng biểu hiện. Đó chính là di truyền biểu sinh: môi trường phải “bật” gen lên để nó hoạt động. Những gì nghiên cứu này chỉ ra là trẻ sinh ra với tiền tố di truyền nhạy cảm với stress, nếu được cha mẹ chăm sóc nhạy cảm, đồng cảm và hiện diện trong năm đầu, thì sẽ làm trung hòa biểu hiện của gen đó, khiến những trẻ này có thể khỏe mạnh như những trẻ sinh ra không mang gen đó. Nếu ngược lại, những trẻ mang gen nhạy cảm bị bỏ bê, bị bỏ rơi, không được chăm sóc nhạy cảm, đồng cảm và hiện diện, thì điều đó làm trầm trọng hơn biểu hiện của gen. Vì thế chúng ta biết gen nhạy cảm đó có liên quan đến bệnh tâm thần về sau, trừ khi sự chăm sóc nhạy cảm, đồng cảm can thiệp làm giảm tác động của gen.
Còn những người trích dẫn ảnh chụp MRI thì sao? fMRI, vâng, bây giờ có rất nhiều xét nghiệm thần kinh cho phép chúng ta quan sát não bộ khi hoạt động. Nó không phải là một thứ tĩnh; chúng ta thực sự có thể nhìn thấy lưu lượng máu tới não, thấy hoạt động điện trong não. Thật tuyệt vời.
Nhưng một số người nói điều đó chứng tỏ bộ não bạn vốn đã như vậy. Nhiều bạn bè tôi bị ADHD, khi họ nói về ADHD hay về bản thân họ, họ nói “bộ não tôi hoạt động như thế này”. Không, điều đó không hoàn toàn chính xác. Bộ não của họ nhạy cảm với stress. Người bị ADHD nhạy cảm hơn với stress. Bạn có thể hỏi họ những câu như sau: bạn có phải là người nhạy cảm hơn không? Khi còn bé bạn có nhạy cảm hơn với tiếng ồn, mùi, xúc giác không? Bạn có không thích những thứ gây ngứa? Bạn có khóc nhiều hơn không? Bạn có nhạy cảm hơn khi cha mẹ bạn đi chơi tối? Bạn có nhạy cảm hơn khi mẹ bạn đi làm? Hay bạn có nhạy cảm hơn khi bị để lại ở nhà trẻ? Và họ thường sẽ trả lời “có”. Nếu họ nói “không” mà vẫn được chẩn đoán ADHD? Tôi dám chắc, gần như chắc chắn, họ sẽ không nói “không”. Bởi vì những người có ADHD là những người nhạy cảm.
Sự nhạy cảm là một sức mạnh tuyệt vời nếu được đáp lại bằng sự nhạy cảm. Nếu bạn có một đứa trẻ nhạy cảm, trông nó như thế nào? Nếu bạn có nhiều con thì bạn biết ngay, bởi vì điều đầu tiên tôi làm khi nói trước công chúng là hỏi: “ai ở đây có con nhạy cảm?” Và tôi mô tả rằng con nhạy cảm là đứa trẻ khóc nhiều hơn, khó dỗ hơn, bám lấy người lớn hơn, không thích bị bạn bỏ lại, khó tách rời hơn, khó tự ngủ và bị bỏ lại để tự ngủ hơn, nhạy cảm với tiếng ồn, mùi và xúc giác.
Nếu bạn lớn lên trong một môi trường căng thẳng — và bạn đã nhận diện rằng stress có thể đến dưới nhiều hình thức khác nhau, có thể là cha mẹ hay cãi nhau, có thể là hàng xóm hay gì đó, một yếu tố môi trường gây ra stress — và bạn quá nhạy cảm, bạn phát triển ADHD, bạn trưởng thành và ở tuổi 30 được chẩn đoán là ADHD. Người ta đưa cho bạn thuốc, bạn uống, thuốc giúp bạn chức năng hơn nhiều trong công việc, các mối quan hệ và cuộc sống.
Đó là thuốc kích thích. Thuốc kích thích có thể gây ra lo âu rất lớn, có thể gây cơn hoảng sợ. Ở thanh thiếu niên, chúng có thể gây vấn đề về tăng trưởng. Tôi có những bệnh nhân là thanh niên nam không phát triển chiều cao vì họ được cho dùng thuốc kích thích khi còn nhỏ. Về hậu quả của việc dùng thuốc kích thích, vẫn chưa có phán quyết cuối cùng, nhưng chúng ta biết chúng có thể gây rối loạn tăng trưởng, gây cơn hoảng sợ, gây rối loạn lo âu, gây trầm cảm.
Chúng thực sự cứu sống được một số người trong một số trường hợp. Có thể là như vậy. Vì vậy tôi muốn nói rằng nếu bạn đã thử mọi cách để tìm ra stress đang khiến bạn phản ứng như vậy và bạn vẫn còn cảm thấy thế, thì đôi khi thuốc có thể cứu trợ rất lớn. Vấn đề là chúng ta dùng thuốc ở thanh thiếu niên, trẻ em và người trẻ như một loại thuốc “tăng hiệu suất” bởi vì cuộc sống hiện đại có quá nhiều áp lực và con người cần phải hoạt động tốt, thành công trong công việc, ở trường và đạt điểm cao. Trẻ em chịu quá nhiều áp lực. Tôi ngoài 60 và thời chúng tôi lớn lên không có loại áp lực này. Các thế hệ sau phải chịu nhiều áp lực đến mức khiến trẻ thực sự mất phương hướng. Chúng ta có thể nói về áp lực học thuật, tính cạnh tranh, chủ nghĩa hoàn hảo.
Vì thế ADHD là một “ô” để gom. Người ta xếp vào đó những người có lo âu từ trước chưa được điều trị. Và cũng có những cách nghĩ khác nhau về điều trị. Chúng ta là một xã hội thích các giải pháp bề mặt, nhanh chóng. Chúng ta thích thuốc. Chúng ta thích liệu pháp CBT (liệu pháp hành vi nhận thức). Sự thật là đây không phải giải pháp nhanh. Việc tìm hiểu một cách quan hệ, một cách động lực học những gì đã xảy ra với bạn khi còn là một đứa trẻ, những mất mát của bạn, những chấn thương của bạn, điều gì đã khiến bạn cảm thấy lo lắng như vậy — mới là điều cần làm.
Điều khiến bạn rơi vào trạng thái “chiến đấu hay bỏ chạy” chính là làm việc vất vả. Nó đòi hỏi sự thất vọng. Nó đòi hỏi cam kết. Nó đòi hỏi tìm đến ai đó có thể suy nghĩ thật sâu cùng bạn. Bạn biết đấy, tôi muốn định nghĩa lo âu vì tôi nghĩ điều đó rất quan trọng — và cả trầm cảm nữa. Bởi vì chúng ta hiếm khi định nghĩa trầm cảm và lo âu. Trầm cảm là sự bận tâm vào những mất mát trong quá khứ. Lo âu là sự bận tâm vào những mất mát trong tương lai có thể không bao giờ xảy ra. Điểm chung của chúng là gì? Tất cả đều liên quan đến mất mát. Tất cả đều về mất mát. Và bạn có thể nói thế hệ bây giờ rất bận tâm về mất mát — mất địa vị, mất thành tựu. Nhưng vì chúng ta cũng rất bận tâm về việc đạt được. À, ta bận tâm đến những thứ mà tôi gọi là… Bạn biết đấy, tôi không muốn phán xét, nhưng tôi muốn nói đến những thứ không quan trọng trong đời. Điều gì là quan trọng trong cuộc sống? Các mối quan hệ, tình yêu, sự kết nối, sức khỏe, đúng không? Bạn có thể nói một cách khách quan là gia đình. Đó là những thứ quan trọng trong đời. Nhưng chúng ta đã trở nên rất bận tâm với thành công vật chất, tiền bạc, thành tựu sự nghiệp, danh tiếng. Tôi nghĩ có một nghiên cứu phỏng vấn thanh thiếu niên. Và điều đó thật chán nản vì họ nói rằng điều họ muốn hơn bất cứ thứ gì trong đời là được nổi tiếng. Vậy nên chúng ta đang bận tâm vào những thứ sai lệch.
Về điểm căng thẳng và mối liên hệ với ADHD, nhìn vào một số nghiên cứu từ nhóm nghiên cứu giáo dục injury.com, họ nói rằng trẻ em có điểm ACE — đó là điểm dựa trên trải nghiệm chấn thương (ACE: Adverse Childhood Experiences) — với điểm ACE bằng bốn hoặc hơn, tức là trải qua bốn trải nghiệm chấn thương trở lên, có khả năng gần gấp bốn lần, tức tăng 400%, bị cha mẹ báo cáo là mắc ADHD so với trẻ không có ACE. Và một số yếu tố có ảnh hưởng lớn là: khó khăn về kinh tế-xã hội làm tăng khả năng mắc ADHD lên 40%. Cha mẹ ly hôn làm tăng 35%. Bệnh tâm thần trong gia đình — tức một phụ huynh mắc bệnh tâm thần — làm tăng lên đến gần 60% (khoảng 55%, tôi tin vậy). Bạo lực ở khu phố, gần 50%. Cha mẹ bị bỏ tù (gia đình có người bị giam) cũng làm tăng khả năng ADHD khoảng 40%. Và điều đó được công bố bởi, tôi nghĩ là tạp chí New England. Ừ. Hoặc Thư viện Y khoa Quốc gia, Trung tâm Thông tin Sinh học Quốc gia.
Vì vậy hãy nhớ điều tôi nói: bạn không thể kiểm soát mọi chuyện xảy ra với con bạn. Ly hôn xảy ra và nghịch cảnh xảy ra với trẻ em. Vấn đề sức khỏe xảy ra với trẻ em. Điều bạn có thể kiểm soát là ba năm đầu tiên và hiện diện càng nhiều càng tốt cho con bạn. Vậy nên nếu con tôi bắt đầu la hét trong siêu thị, một trong những lời khuyên phổ biến là cứ bỏ đi ngay hoặc là bắt đầu la hét lại để dằn mặt chúng. Tôi có nên cứ phớt lờ đứa trẻ đang la hét, quậy phá không? Tôi có nên bỏ mọi thứ đang làm và chạy đến phục vụ chúng không? Tôi nên làm gì trong những tình huống đó?
Bạn có thể lưu số tôi ở chế độ quay số nhanh, Stephen. Cẩn thận đấy vì nếu bạn hứa thế, tôi sẽ gọi thật. Tôi hứa. Tôi sẽ ở chế độ quay số nhanh. Bạn muốn tôi bỏ nghề nghiệp và chỉ tập trung nuôi con bạn à? Không, nhưng bạn có thể gọi cho tôi. Bạn có thể lưu tôi ở quay số nhanh. Đó là một lời hứa đấy. Không, bạn cứ lưu tôi ở quay số nhanh. Bao nhiêu cũng được. Vậy thỏa thuận là bạn không la mắng con. Một phụ huynh biết điều chỉnh cảm xúc, một phụ huynh khỏe mạnh sẽ tạo ra một đứa trẻ khỏe mạnh. Vậy phụ huynh khỏe mạnh là gì? Phụ huynh khỏe mạnh là người cảm thấy tốt về bản thân, có lòng tự trọng thật sự, không phải tự đại, mà thực sự cảm thấy ổn về bản thân, biết điểm mạnh và giới hạn của mình, và nhìn chung như một con người toàn vẹn thì cảm thấy tốt về bản thân. Họ có khả năng điều tiết cảm xúc, giữ cho cảm xúc không lên quá cao và không xuống quá thấp — nhớ đến việc đi thuyền ở Caribbean, nghĩa là họ có thể giữ bình tĩnh trong cơn bão — họ nhạy cảm và biết đồng cảm như một người nuôi dưỡng. Đó là những dấu hiệu của một bậc cha mẹ khỏe mạnh.
Vậy nếu con tôi nói: “Con muốn gói kẹo đó” và tôi đáp: “Con không được lấy gói kẹo đó.” Trước hết, trước khi bạn kỷ luật, bạn luôn phải thể hiện sự đồng cảm trước. Tôi luôn nói rằng nếu bạn định kỷ luật một đứa trẻ, trước hết bạn phải nhận ra cảm xúc của chúng. Ý tôi là, việc nhận ra cảm xúc của trẻ quan trọng ngay từ đầu: khi bạn nhận ra cảm xúc của một đứa trẻ, nếu chúng buồn, bạn phản chiếu nỗi buồn của chúng. Nếu chúng tức giận, bạn nói: “Mẹ thấy con đang giận.” Nếu chúng vui, bạn cùng vui với chúng. Việc phản chiếu đó là cách để con bạn biết rằng bạn công nhận chúng, rằng chúng là một con người riêng biệt đối với bạn. Đó là cách để chúng cảm thấy có giá trị. Vậy khi bạn thừa nhận cảm xúc của chúng, đó là điều then chốt, bạn có thể nói là nguyên tắc cơ bản trong nuôi dạy con: hãy thừa nhận cảm xúc của con.
Vì vậy tôi sẽ quay sang con và nói: “Con muốn kẹo à? Con đói hả?” Ừ, bạn có thể nói: “Mẹ thấy con rất muốn gói kẹo đó. Mẹ hiểu điều đó khó thế nào vì con thực sự thích, nhưng con không thể ăn trước bữa tối. Con biết đó là quy tắc rồi.” Rồi chúng bắt đầu la hét và khóc. Rồi khi chúng bắt đầu la hét, bạn dùng kiểu “broken record” — tức là cách giao tiếp nói đi nói lại cùng một điều — bạn nói: “Mẹ thấy việc đó khó với con, nhưng con vẫn không được ăn kẹo.” Và bạn ở lại với chúng, tiếp tục đồng cảm rồi thiết lập cấu trúc, đồng cảm rồi thiết lập cấu trúc. Sai lầm của các bậc cha mẹ là họ lao ngay vào từ “không”. Họ không dùng sự đồng cảm. Sự thật là ngay cả là người lớn, nếu ai đó nói “không” mà không trước tiên thừa nhận cảm xúc của bạn, bạn sẽ thấy rất không thoả mãn, đúng không? Đối với một đứa trẻ, điều đó còn quan trọng hơn. Rất quan trọng rằng ngay cả khi bạn phải nói “không”, đặc biệt là khi bạn phải nói “không”, bạn phải trước tiên nhận ra cảm xúc của chúng.
Đó là điều tất cả các chuyên gia về mối quan hệ trên chương trình đều nói với tôi.
Người ta nói nếu bạn muốn thành công trong một mối quan hệ lãng mạn, thì trước hết bạn phải khiến đối phương cảm thấy được lắng nghe và thấu hiểu. Đúng vậy. Ngay cả khi bạn không đồng ý trong một cuộc tranh luận, trước tiên hãy thừa nhận những gì họ nói, có thể nhắc lại cho họ nghe, và rồi họ sẽ cảm thấy được lắng nghe và thấu hiểu. Và điều đó phần nào chặn đứng việc cứ lặp đi lặp lại như cái đĩa bị xước.
Những gì bạn vừa nghe là một khoảnh khắc được phát lại nhiều nhất từ một tập trước. Nếu bạn muốn nghe toàn bộ tập đó, tôi đã để liên kết bên dưới. Xem phần mô tả. Cảm ơn.
Tôi vừa mới trở về sau vài tuần đi lưu diễn nói chuyện ở châu Á cùng đội của mình. Và đó thật sự là một trải nghiệm tuyệt vời. Cảm ơn tất cả mọi người đã tới. Chúng tôi đã đến những thành phố mới. Chúng tôi thực hiện các buổi biểu diễn trực tiếp ở những nơi mà tôi chưa từng đến trước đây. Và trong thời gian nghỉ ngơi, chúng tôi bàn về những dự định sắp tới của từng người.
Giờ chúng tôi đã trở về, đội của tôi bắt đầu lên kế hoạch nghỉ ngơi trong dịp lễ. Có người về nhà, có người đi du lịch, và một hai người đã quyết định cho thuê lại chỗ ở của họ qua nhà tài trợ của chúng tôi, Airbnb, trong thời gian vắng nhà. Tôi trước đó chưa nghĩ tới điều này cho đến khi Will trong nhóm tôi nói rằng toàn bộ những người cùng phòng với anh ấy cũng đang làm vậy. Điều đó khiến tôi suy nghĩ về mức độ thông minh của phương án này đối với nhiều bạn đang muốn kiếm thêm tiền. Bởi rất nhiều người trong các bạn thường dành thời gian này trong năm để đi du lịch hoặc về thăm gia đình, để nhà trống không. Vậy tại sao không để ngôi nhà làm việc cho bạn trong khi bạn đang đi chỗ khác?
Ngôi nhà của bạn có thể đáng giá hơn bạn nghĩ. Tìm hiểu xem nó đáng giá bao nhiêu tại Airbnb, Airbnb.ca/host. Đó là Airbnb.ca/host.
我剛和我的團隊結束了在亞洲為期幾週的巡迴演講回來，真是太不可思議了。感謝所有到場的人。我們去了許多新城市，在我從未去過的地方做了現場演出，休息時間也在聊各自接下來的安排。現在回來了，我的團隊已經開始規劃他們假期期間的休假時間。有些人要回家、有些人要去旅行，還有一兩個人決定在外出的時候透過我們的贊助商 Airbnb 把自己的住處出租。我之前沒太多想到這點，直到團隊裡的威爾提到，他整個公寓，所有室友也都這麼做。
這讓我想到，對於很多想賺點外快的人來說，這其實非常聰明，因為你們中很多人在這一段時間會出門旅行或探親，家裡就空著。乾脆讓你的房子在你不在的時候為你工作，不是更好嗎？你的家可能比你想像的還值錢。想知道價值多少，可以上 airbnb.ca/host 查詢。那是 airbnb.ca/host。
ADHD。
嗯。好。
我甚至覺得我根本不用提問，但為了鋪陳一下，讓我說明為什麼我對這件事特別有感：過去十年來診斷和處方的驚人增加。我必須說出來。2000 到 2018 年間，英國的 ADHD 診斷大約增加了 20 倍。是的。
在 10 到 16 歲的男孩中，診斷率從大約 1% 上升到 2018 年的約 3.5%。而在 18 到 29 歲的男性中，ADHD 藥物處方在同一時期幾乎增加了 50 倍。美國也是類似情況，估計有 1,550 萬美國成年人被診斷出有 ADHD。大約每九個美國兒童中就有一人曾被診斷為 ADHD，目前有 10.5% 仍然有診斷。我不知道 ADHD 以前在哪裡，但關於它的討論、處方與診斷似乎已經以非常大的幅度衝進了文化裡。到底發生了什麼事？
所以，ADHD 是促使我去關注這個議題的因素之一，因為我看到 ADHD 診斷大幅上升，以及兒童被過早用藥的情況急遽增加。你知道什麼是「戰鬥或逃跑反應」嗎？
那就是交感神經系統開始啟動的時候。基本上是我們對掠食性威脅的演化反應。如果劍齒虎在追你，你要麼站著跟它拼（戰鬥），要麼逃命（逃跑）。當我們的孩子承受壓力時，他們會進入戰鬥或逃跑狀態。孩子在無法處理的壓力下，最早出現的徵兆之一就是在學校變得具有攻擊性──打人、咬人、丟椅子，或在托兒所、幼兒園、甚至學校出現社交問題。另一種表現則是分心，這就是戰鬥或逃跑裡的「逃跑」那一面。
發生的情形是，他們的神經系統──也就是調節壓力的大腦部分──被啟動了。我們說這個調節壓力的大腦區域跟一個小小、杏仁形狀的腦結構有關，叫做杏仁核。它是大腦裡非常原始、很古老的部分，並在我們一生中調節壓力，幫助我們處理壓力。我們知道這個腦區在生命的第一到三年應該保持休眠，這也是為什麼母親會把嬰兒抱在身上，嬰兒在前三年會靠近母親，以使杏仁核保持安靜，並且讓孩子逐步、一小步一小步地接觸他們能承受的壓力與挫折。想像像是一口一口吃，這樣才能消化，而母親就在旁邊幫你消化那些壓力。
但我們現在所做的──把母親和嬰兒分開、把嬰兒送到陌生人的托兒所、對嬰兒做睡眠訓練，所有這些對嬰兒而言奇怪的做法──其實都在提早啟動杏仁核。我們讓它過早、過度活躍。當杏仁核過早被啟動時，它會很快地變得非常活躍並增大，問題是它隨後會萎縮、耗竭，因為在如此年幼時就承受那種壓力是無法應付的。一旦它失去功能，通常會影響一生。
所以非常重要的是要保護──你懂那個說法嗎？「家中的寶物」。這些就是嬰兒大腦裡的寶物。這顆寶石就是杏仁核。你要在第一年把壓力保持在絕對最低的程度，這也是為什麼睡眠訓練有危險、為什麼讓嬰兒哭到自己睡著（cry it out）、為什麼把嬰兒放托兒所、或者長時間把非常脆弱的嬰兒獨自留下，對他們的大腦是如此有害──因為這會讓皮質醇（壓力荷爾蒙）分泌，進而使大腦這一部分非常活躍。
結果它一直增長，然後在未來喪失功能，就像創傷後壓力症候群（PTSD）那樣的反應。所以我們知道這些孩子處於過度警覺的壓力狀態──ADHD 的孩子，就是處於過度警覺的壓力狀態。如果你長期處於過度警覺的壓力狀態，時間一長會轉為低警覺狀態，進而導致憂鬱。
因此我們現在面對的並不是所謂的「疾病」。其實有一整個運動主張把 ADHD 裡面的 D（代表 disorder，疾病）拿掉，因為這不是一種疾病，而是一種壓力反應。與其問錯問題，不如問對的問題：究竟是什麼在造成這些壓力？我們要如何確保孩子不會暴露在會讓他們進入戰鬥或逃跑狀態的壓力之下？正如你所說，神經系統／大腦有一個開關和一個關閉開關。壓力的「開」開關是杏仁核，而海馬迴則是「關」開關。可以說壓力反應是在一個負回饋迴路裡，這其實是很重要的。
換句話說，如果一隻劍齒虎在追你，能啟動（反應）就很重要，對吧？跑或是打。所以應激反應本該是短暫的，是急性的，而不是慢性的。我們可以啟動它，但它應該會被關掉，關掉的開關就是海馬迴。我們在兒童的大腦裡看到的是，杏仁核過早地長得很大，而作為關閉開關的海馬迴卻很小。所以我們有這個問題。正如我們說的，休士頓，我們有問題。我們有一個開關全速運轉，油門到底沒有煞車，卻沒有關掉的開關。這就造成了注意力不足過動症（ADHD）、學校裡兒童行為問題大幅上升，還有大量的攻擊與暴力。這就是正在發生的事。這是一種壓力反應。再說一次，與其問對的問題──這壓力從哪裡來？是什麼在造成壓力？──我們卻讓兒童的痛苦沈默。我們告訴父母，我們會用藥物治療，只消除症狀。對我來說，那是醫療失當。我們對待 ADHD 的方式就是醫療失當。孩子在壓力下會進入戰或逃反應。壓力可能來自家庭的心理社會壓力，可能來自學校，可能來自朋友，也可能是學習障礙。很多事情都會讓孩子有壓力。因此與其給他們吃藥，為什麼不深入找出到底發生了什麼，導致那個孩子進入戰或逃反應？
這不是一種觀點嗎？我這裡有兩個問題。第一，你怎麼知道那是壓力？第二，如果確實是壓力，那麼問題，或至少令人不舒服的真相，就是父母要負責。
是的。這就是令人不舒服的真相。
為他們孩子的 ADHD。
是的。是的。那就是令人不舒服的真相。事情沒那麼簡單。有時候是家庭的問題。通常是家庭的問題，尤其是小小孩。但是當孩子上學之後，情況可能變成社會性的。正如我說的，你無法控制孩子是否會接觸到社會問題或霸凌，或是有許多會讓孩子有壓力的事情。但當他們還很小時，你就是他們的環境。所以令人不舒服的真相是，當你的孩子被診斷出 ADHD，第一件事你應該做的是去看一位會做親職指導的治療師。不要急著把孩子送去看精神科醫師、給藥。你應該和你的伴侶或配偶一起去跟親職指導專家談，看看是什麼可能在讓這個孩子感到如此大的壓力。檢視那些心理社會壓力源，看看這個孩子生活中的影響因素和互動動態，哪些會讓他進入這種壓力狀態。
請給我一些例子，哪些日常壓力，你認為現在正在使孩子暴露於導致 ADHD 的那些壓力之下？
好，再從家裡開始說。在家裡，壓力可能是孩子很小就被交給托兒所，這提早啟動了他們的杏仁核反應，也讓他們調節壓力的大腦部分過早啟動。現在他們有那種超警覺的反應，卻無法關掉，對吧？也可能是離婚情形，約有一半的夫妻會離婚，所以離婚對孩子來說是一種逆境。我有一本書會在一年後出版，談如何離婚並減輕離婚對孩子的衝擊。但不論如何，離婚對孩子來說就是一種逆境、一種壓力。父母在家劇烈爭吵、嚴重的兄弟姊妹爭鬥、另一個孩子出生，這些都會造成壓力。相信或不信，有個兄弟姊妹其實是很有壓力的事。如果父母能對此敏感，可以減輕影響；但如果父母對二胎出生對長子／長女可能產生的感受漠不關心，就會造成壓力。搬家會造成壓力。父母生病或心理疾病會造成壓力。酗酒、任何形式的成癮都會造成壓力。祖父母、叔伯或甚至父母生病死亡都會造成壓力。能造成壓力的事情太多了。但重點是壓力是可以被調節的。但只有在父母能自省、有自覺並願意檢視自己在其中的角色時，這種調節才可能發生。如果父母把孩子交給精神科醫師，然後說：「把我孩子弄好。」當然，精神科醫師會配合你，讓孩子的痛苦沈默下來。但這真的是你們想做的事嗎？因為到頭來，你只是把手指堵在堤壩上。你把手指塞在壩上，最終那座壩會爆裂。
那對於有證據指出 ADHD 有遺傳成分的說法你怎麼看？在雙生子研究裡，他們發現 ADHD 約 74% 到 80% 具有遺傳性，使它成為受基因影響最多的精神病症之一。
讓我告訴你另一個研究，能幫你理解那個研究：我們知道沒有精神疾病的基因先兆。沒有 ADHD 的基因先兆，沒有憂鬱症的基因先兆，也沒有焦慮症的基因先兆。你說「先兆」是什麼意思？
意思是沒有基因上的連結。你不會從基因那裡得到它。如果你的父親或母親有憂鬱症，你得到的是一種稱為「獲得性特徵遺傳」的東西。如果你在一個憂鬱的父母養育下，你比較可能會變得憂鬱。這就是天性──教養的爭論。好吧，但他們現在確實發現，有精神分裂症有基因連結，雙相情緒障礙也有基因因素，但其他的並沒有。焦慮、憂鬱、ADHD，沒有基因。 他們發現的是一個與所謂「敏感基因」有關的遺傳聯繫。
那是在血清素受體基因上的短型等位基因，而血清素，如我們所知，是用來調節快樂情緒、調節情緒的。所以當你有短型等位基因，代表你較難有效地利用血清素，但同時也代表你對壓力更為敏感。那些天生帶有這個基因、在血清素受體上有短型等位基因的孩子，正因為這種對壓力的敏感性，日後較容易罹患精神疾病。研究顯示，如果那些天生有敏感基因的孩子在第一年獲得情感上與身體上都在場的依附安全（emotionally and physically present attachment security），那會中和該基因的表現。
所謂表觀遺傳（epigenetics）就是，我們生來帶著某些基因，例如你可能帶有類風濕性關節炎或癌症的基因，但它不一定會被表現出來。大家都有某些基因，但它們不一定會被啟動。表觀遺傳的意思是，環境必須去啟動那個基因，讓它開始運作。這項研究顯示，那些天生有這種對壓力敏感的基因前驅的孩子，如果在第一年有敏感、有同理心且在場的父母照護，就會抑制該基因的表現，讓這些孩子可以和沒有帶那個基因的孩子一樣健康。相反地，如果帶有敏感基因的孩子被忽視、被遺棄，沒有得到敏感、有同理心且在場的照護，那會使該基因的表現被放大、加劇。因此我們知道這個敏感基因與日後的精神疾病有關聯，除非敏感且有同理心的照護去緩解它。
那有些人拿腦部掃描怎麼說？功能性磁振造影（fMRI）之類的，對，現在有各種神經學檢查可以看到大腦在運作時的情形。這不是靜態的，我們可以看到流向大腦的血流，可以看到大腦的電活動，真的很神奇。但有些人說這證明了「就是你的大腦長這樣」。我有很多朋友有注意力缺陷過動症（ADHD），他們講到自己的ADHD或自己的狀態時會說：「我的大腦就是這樣運作。」不，這樣的說法並不正確。他們的大腦是對壓力敏感的。有人有ADHD比較容易對壓力敏感。你可以問他們這類問題：你是不是一個比較敏感的人？小時候你對噪音、氣味、觸覺比較敏感嗎？你不喜歡癢癢的東西嗎？你哭得比較多嗎？當你父母晚上出門時你會比較敏感嗎？你媽媽去上班時你會比較敏感嗎？或是被留在托兒所時你會比較敏感嗎？他們大概會回答「會」。如果他們說「不」，但仍被診斷為ADHD？我幾乎可以保證，他們不會真的說「不」。因為有ADHD的人本質上就是敏感的人。敏感如果被以同理和敏感來回應，會是一種了不起的優勢。
那麼敏感的孩子長什麼樣？如果你有多個孩子你就知道。每次我公開演講時，我第一件事常會問：「在場有誰是敏感孩子的家長？」然後我會描述，敏感的孩子通常哭得比較多、不容易安撫、比較黏人、不喜歡被你離開、比較難分離、比較難入睡並被單獨留下睡覺，對噪音、氣味、觸覺等比較敏感。
如果你在一個充滿壓力的環境長大——而你也已經辨認出壓力可以有很多形式，可能是父母吵架、可能是鄰居或其他任何導致壓力的環境因素——你本來就敏感，然後你發展出ADHD。你長大成為成年人，三十歲時被診斷為ADHD。醫生給你藥，你吃了藥，藥讓你在職場、在人際關係、在生活上變得功能更好。
但那是興奮劑。興奮劑可能會引起極大的焦慮、恐慌發作。在青少年身上，可能會造成生長問題。我有病人是年輕男性，因為小時候被給予興奮劑，長不高。所以就使用興奮劑的後果而言，尚未有定論，但我們知道它們會造成生長問題、引發恐慌發作、引起焦慮症、引起憂鬱。
對某些人來說，這些藥物確實能救命，也確實能在某些情況下很有幫助。所以我會說，如果你已經試過各種方法去找出造成你這種反應的壓力來源，還是持續有這些感受，那有時候藥物可以是救命稻草。問題在於，我們把藥物當成青少年、兒童和年輕成人的首要選項。我們把它當作一種讓人成為高效表現者的藥，因為現代生活壓力太大，人們必須在職場、學校表現良好、取得好成績的需求太強烈，孩子們承受的壓力非常多。我現在六十歲，我們那個年代並沒有這種壓力。隨後的世代承受更多壓力，這種壓力會讓孩子真的偏離正軌。我們可以談學業壓力、競爭性、完美主義。
所以ADHD是一個大桶（bucket），我們把那些從未被治療的焦慮症患者都丟進去。對於治療也有不同的思考方式。我們是一個喜歡膚淺、速效解方的社會。我們喜歡藥物、喜歡認知行為治療（CBT）。但事實是，這不是一個速效解方。要去探究在你孩童時期的人際關係動態到底發生了什麼、你的失落是什麼、你的創傷是什麼、是什麼讓你感到如此焦慮，這需要時間和深入的工作。
讓你進入「戰或逃」反應的，通常是努力工作的結果。這需要挫折，需要承諾，需要去找一個能和你一起做深度思考的人。你知道，我想要界定什麼是焦慮，因為我覺得這很重要——還有憂鬱。因為我們很少去定義憂鬱和焦慮。憂鬱是對過去損失的沉迷。焦慮是對未來可能永遠不會發生的損失的沉迷。它們有什麼共同點？都是關於失落、關於損失。你可以說現在的世代很在意各種失落：地位、成就的喪失。但同時我們也很在意獲得。嗯，我說的是──我不想評斷，但我想說的是那些生活中不重要的東西。人生重要的事情是什麼？人際關係、愛、連結、健康，對吧？你可以客觀地說是家庭。這些才是人生重要的事。但我們變得非常執著於物質上的成功、金錢、職業成就、名聲。我記得有項訪談青少年的研究，結果令人沮喪：他們說比起其他任何東西，他們最想要的是成名。所以我們執著的方向錯了。
談到壓力與 ADHD 的關聯，看一份來自 injury.com 研究教育小組的資料，他們說有 ACE 分數（即童年逆境經驗分數，問卷大概有十個題項），ACE 分數達到四分或以上──也就是有四種或以上的創傷經驗──與沒有 ACE 的孩子相比，家長回報的 ADHD 風險幾乎高出四倍，也就是高出約 400%。而一些影響很大的因素包括：社經困難會把罹患 ADHD 的機率提高約 40%；父母離異約提高 35%；家庭成員有精神疾病會把機率提高到接近 60%，我記得大概是 55%；社區暴力約提高 50%；家庭中有人入獄也會把機率提高約 40%。這些資料是發表在……我想是《新英格蘭》那邊，嗯，或者是在國家醫學圖書館／國家生物資訊中心的資料庫上。
所以記得我說過的，你無法控制孩子會遇到的一切。離婚會發生，逆境會發生，孩子會遇到健康問題。你能控制的是，你可以控制頭三年，盡可能地當下陪伴孩子。所以如果我的孩子在超市開始尖叫，有一個普遍的建議是叫你就走開，或是你自己作為父母開始尖叫以示範。我是不是應該在孩子大叫時就忽視他？我是不是該放下手邊事去遷就他？在這種情況下我該怎麼做？
你可以把我的號碼設為快速撥號，史蒂芬。你要小心，如果你答應那樣，我一定會打電話過去。我保證會在快速撥號裡。我會要求你為了我的孩子放棄事業專心帶他們嗎？不是，但你可以打給我。你可以把我放在快速撥號，這有法律效力嗎？不是啦，你可以放在快速撥號。想放多少就放多少。好，重點是你不要對孩子大吼。情緒能夠被調節的父母、健康的父母會養出健康的孩子。
那什麼是健康的父母？健康的父母是對自己感覺良好的人，擁有真實的良好自尊—not 自大的自尊—是真正對自己有正面感受，知道自己的長處與侷限，整體上作為一個完整的人對自己感到良好。他們有能力調節自己的情緒，不讓情緒起伏過高或過低。我記得在加勒比海航行的情景，意思是他們能在風暴中保持冷靜，作為養育者要有敏感度與同理心。這些都是父母健康的徵兆。
所以如果我的小孩說「我想要那包糖果」，我說「你不能吃那包糖果」，首先你要——在你管教之前——先表示同理。所以我常說，如果你要管教孩子，先要承認他們的感受。承認孩子的感受本來就很重要：如果他們難過，你要回應他們的悲傷；如果他們生氣，你說「我知道你很生氣」；如果他們開心，你跟著開心。那種情緒反映讓孩子知道你承認他們，知道他們對你來說是一個獨立的人，這會讓他們感到有價值。所以當你承認他們的感受，那是第一個關鍵——可以說是教養的 101：承認孩子的感受。
我會轉向孩子說：「你想吃糖嗎？你是不是餓了？」你可以說：「我看得出來你很想要那包糖，我知道你很難過，因為你真的很想要它，但你知道晚餐前不能吃，這是規矩。」然後他們開始尖叫、哭鬧。當他們開始尖叫時，你可以用所謂的「破唱片」式溝通：你重複說「我知道這對你很難，但你還是不能吃那包糖。」你要留在他們身邊，持續表達同理，然後再設定規矩——同理、設定規矩、同理、設定規矩。父母常犯的錯誤是直接說「不」，沒有先表達同理。事實上，即使是成年人，如果有人直接說「不」卻不先承認你的感受，你也會覺得很不滿足，對吧？對小孩來說，這一點更是關鍵。
這就是節目上那些關係專家跟我說的。
他們說，如果你想在戀愛關係裡取得成功，首先必須讓你的伴侶感到被聽見和被理解。
沒錯。
即使在爭執中你不同意，也要先承認他們所說的，或許把話重述一遍，這樣他們就會覺得被聽見和理解。這也能阻止那種像破唱片一樣一直重複的情況。
剛剛你聽到的是之前一集最常被重播的片段。如果你想聽完整那一集，我已把連結放在下方。查看說明欄。謝謝。
我剛和團隊從亞洲的幾週演講巡迴回來，真是太棒了。謝謝所有前來的朋友。我們去了新的城市，在我以前從未去過的地方做了現場演出。空檔時間大家也在聊各自接下來的安排。
現在回來後，我的團隊已經開始規劃假期期間的休假。有些人要回家，有些要去旅行，還有一兩個人決定在不在的時候透過我們的贊助商 Airbnb 把房子出租。我原本沒太注意這件事，直到團隊裡的威爾提到，他整間公寓的室友們也都這麼做。
這讓我想到，對於想賺外快的你們來說，這是一個很聰明的做法。因為很多人在這個時候會出門旅行或回家探親，房子就這樣空著放著。既然如此，為什麼不讓你的房子在你不在時替你賺錢呢？你的家可能比你想像的還值錢。想知道價值多少，就到 Airbnb 看看：Airbnb.ca/host。那是 Airbnb.ca/host。
這讓我想到，對於很多想賺點外快的人來說，這其實非常聰明，因為你們中很多人在這一段時間會出門旅行或探親，家裡就空著。乾脆讓你的房子在你不在的時候為你工作，不是更好嗎？你的家可能比你想像的還值錢。想知道價值多少，可以上 airbnb.ca/host 查詢。那是 airbnb.ca/host。
ADHD。
嗯。好。
我甚至覺得我根本不用提問，但為了鋪陳一下，讓我說明為什麼我對這件事特別有感：過去十年來診斷和處方的驚人增加。我必須說出來。2000 到 2018 年間，英國的 ADHD 診斷大約增加了 20 倍。是的。
在 10 到 16 歲的男孩中，診斷率從大約 1% 上升到 2018 年的約 3.5%。而在 18 到 29 歲的男性中，ADHD 藥物處方在同一時期幾乎增加了 50 倍。美國也是類似情況，估計有 1,550 萬美國成年人被診斷出有 ADHD。大約每九個美國兒童中就有一人曾被診斷為 ADHD，目前有 10.5% 仍然有診斷。我不知道 ADHD 以前在哪裡，但關於它的討論、處方與診斷似乎已經以非常大的幅度衝進了文化裡。到底發生了什麼事？
所以，ADHD 是促使我去關注這個議題的因素之一，因為我看到 ADHD 診斷大幅上升，以及兒童被過早用藥的情況急遽增加。你知道什麼是「戰鬥或逃跑反應」嗎？
那就是交感神經系統開始啟動的時候。基本上是我們對掠食性威脅的演化反應。如果劍齒虎在追你，你要麼站著跟它拼（戰鬥），要麼逃命（逃跑）。當我們的孩子承受壓力時，他們會進入戰鬥或逃跑狀態。孩子在無法處理的壓力下，最早出現的徵兆之一就是在學校變得具有攻擊性──打人、咬人、丟椅子，或在托兒所、幼兒園、甚至學校出現社交問題。另一種表現則是分心，這就是戰鬥或逃跑裡的「逃跑」那一面。
發生的情形是，他們的神經系統──也就是調節壓力的大腦部分──被啟動了。我們說這個調節壓力的大腦區域跟一個小小、杏仁形狀的腦結構有關，叫做杏仁核。它是大腦裡非常原始、很古老的部分，並在我們一生中調節壓力，幫助我們處理壓力。我們知道這個腦區在生命的第一到三年應該保持休眠，這也是為什麼母親會把嬰兒抱在身上，嬰兒在前三年會靠近母親，以使杏仁核保持安靜，並且讓孩子逐步、一小步一小步地接觸他們能承受的壓力與挫折。想像像是一口一口吃，這樣才能消化，而母親就在旁邊幫你消化那些壓力。
但我們現在所做的──把母親和嬰兒分開、把嬰兒送到陌生人的托兒所、對嬰兒做睡眠訓練，所有這些對嬰兒而言奇怪的做法──其實都在提早啟動杏仁核。我們讓它過早、過度活躍。當杏仁核過早被啟動時，它會很快地變得非常活躍並增大，問題是它隨後會萎縮、耗竭，因為在如此年幼時就承受那種壓力是無法應付的。一旦它失去功能，通常會影響一生。
所以非常重要的是要保護──你懂那個說法嗎？「家中的寶物」。這些就是嬰兒大腦裡的寶物。這顆寶石就是杏仁核。你要在第一年把壓力保持在絕對最低的程度，這也是為什麼睡眠訓練有危險、為什麼讓嬰兒哭到自己睡著（cry it out）、為什麼把嬰兒放托兒所、或者長時間把非常脆弱的嬰兒獨自留下，對他們的大腦是如此有害──因為這會讓皮質醇（壓力荷爾蒙）分泌，進而使大腦這一部分非常活躍。
結果它一直增長，然後在未來喪失功能，就像創傷後壓力症候群（PTSD）那樣的反應。所以我們知道這些孩子處於過度警覺的壓力狀態──ADHD 的孩子，就是處於過度警覺的壓力狀態。如果你長期處於過度警覺的壓力狀態，時間一長會轉為低警覺狀態，進而導致憂鬱。
因此我們現在面對的並不是所謂的「疾病」。其實有一整個運動主張把 ADHD 裡面的 D（代表 disorder，疾病）拿掉，因為這不是一種疾病，而是一種壓力反應。與其問錯問題，不如問對的問題：究竟是什麼在造成這些壓力？我們要如何確保孩子不會暴露在會讓他們進入戰鬥或逃跑狀態的壓力之下？正如你所說，神經系統／大腦有一個開關和一個關閉開關。壓力的「開」開關是杏仁核，而海馬迴則是「關」開關。可以說壓力反應是在一個負回饋迴路裡，這其實是很重要的。
換句話說，如果一隻劍齒虎在追你，能啟動（反應）就很重要，對吧？跑或是打。所以應激反應本該是短暫的，是急性的，而不是慢性的。我們可以啟動它，但它應該會被關掉，關掉的開關就是海馬迴。我們在兒童的大腦裡看到的是，杏仁核過早地長得很大，而作為關閉開關的海馬迴卻很小。所以我們有這個問題。正如我們說的，休士頓，我們有問題。我們有一個開關全速運轉，油門到底沒有煞車，卻沒有關掉的開關。這就造成了注意力不足過動症（ADHD）、學校裡兒童行為問題大幅上升，還有大量的攻擊與暴力。這就是正在發生的事。這是一種壓力反應。再說一次，與其問對的問題──這壓力從哪裡來？是什麼在造成壓力？──我們卻讓兒童的痛苦沈默。我們告訴父母，我們會用藥物治療，只消除症狀。對我來說，那是醫療失當。我們對待 ADHD 的方式就是醫療失當。孩子在壓力下會進入戰或逃反應。壓力可能來自家庭的心理社會壓力，可能來自學校，可能來自朋友，也可能是學習障礙。很多事情都會讓孩子有壓力。因此與其給他們吃藥，為什麼不深入找出到底發生了什麼，導致那個孩子進入戰或逃反應？
這不是一種觀點嗎？我這裡有兩個問題。第一，你怎麼知道那是壓力？第二，如果確實是壓力，那麼問題，或至少令人不舒服的真相，就是父母要負責。
是的。這就是令人不舒服的真相。
為他們孩子的 ADHD。
是的。是的。那就是令人不舒服的真相。事情沒那麼簡單。有時候是家庭的問題。通常是家庭的問題，尤其是小小孩。但是當孩子上學之後，情況可能變成社會性的。正如我說的，你無法控制孩子是否會接觸到社會問題或霸凌，或是有許多會讓孩子有壓力的事情。但當他們還很小時，你就是他們的環境。所以令人不舒服的真相是，當你的孩子被診斷出 ADHD，第一件事你應該做的是去看一位會做親職指導的治療師。不要急著把孩子送去看精神科醫師、給藥。你應該和你的伴侶或配偶一起去跟親職指導專家談，看看是什麼可能在讓這個孩子感到如此大的壓力。檢視那些心理社會壓力源，看看這個孩子生活中的影響因素和互動動態，哪些會讓他進入這種壓力狀態。
請給我一些例子，哪些日常壓力，你認為現在正在使孩子暴露於導致 ADHD 的那些壓力之下？
好，再從家裡開始說。在家裡，壓力可能是孩子很小就被交給托兒所，這提早啟動了他們的杏仁核反應，也讓他們調節壓力的大腦部分過早啟動。現在他們有那種超警覺的反應，卻無法關掉，對吧？也可能是離婚情形，約有一半的夫妻會離婚，所以離婚對孩子來說是一種逆境。我有一本書會在一年後出版，談如何離婚並減輕離婚對孩子的衝擊。但不論如何，離婚對孩子來說就是一種逆境、一種壓力。父母在家劇烈爭吵、嚴重的兄弟姊妹爭鬥、另一個孩子出生，這些都會造成壓力。相信或不信，有個兄弟姊妹其實是很有壓力的事。如果父母能對此敏感，可以減輕影響；但如果父母對二胎出生對長子／長女可能產生的感受漠不關心，就會造成壓力。搬家會造成壓力。父母生病或心理疾病會造成壓力。酗酒、任何形式的成癮都會造成壓力。祖父母、叔伯或甚至父母生病死亡都會造成壓力。能造成壓力的事情太多了。但重點是壓力是可以被調節的。但只有在父母能自省、有自覺並願意檢視自己在其中的角色時，這種調節才可能發生。如果父母把孩子交給精神科醫師，然後說：「把我孩子弄好。」當然，精神科醫師會配合你，讓孩子的痛苦沈默下來。但這真的是你們想做的事嗎？因為到頭來，你只是把手指堵在堤壩上。你把手指塞在壩上，最終那座壩會爆裂。
那對於有證據指出 ADHD 有遺傳成分的說法你怎麼看？在雙生子研究裡，他們發現 ADHD 約 74% 到 80% 具有遺傳性，使它成為受基因影響最多的精神病症之一。
讓我告訴你另一個研究，能幫你理解那個研究：我們知道沒有精神疾病的基因先兆。沒有 ADHD 的基因先兆，沒有憂鬱症的基因先兆，也沒有焦慮症的基因先兆。你說「先兆」是什麼意思？
意思是沒有基因上的連結。你不會從基因那裡得到它。如果你的父親或母親有憂鬱症，你得到的是一種稱為「獲得性特徵遺傳」的東西。如果你在一個憂鬱的父母養育下，你比較可能會變得憂鬱。這就是天性──教養的爭論。好吧，但他們現在確實發現，有精神分裂症有基因連結，雙相情緒障礙也有基因因素，但其他的並沒有。焦慮、憂鬱、ADHD，沒有基因。 他們發現的是一個與所謂「敏感基因」有關的遺傳聯繫。
那是在血清素受體基因上的短型等位基因，而血清素，如我們所知，是用來調節快樂情緒、調節情緒的。所以當你有短型等位基因，代表你較難有效地利用血清素，但同時也代表你對壓力更為敏感。那些天生帶有這個基因、在血清素受體上有短型等位基因的孩子，正因為這種對壓力的敏感性，日後較容易罹患精神疾病。研究顯示，如果那些天生有敏感基因的孩子在第一年獲得情感上與身體上都在場的依附安全（emotionally and physically present attachment security），那會中和該基因的表現。
所謂表觀遺傳（epigenetics）就是，我們生來帶著某些基因，例如你可能帶有類風濕性關節炎或癌症的基因，但它不一定會被表現出來。大家都有某些基因，但它們不一定會被啟動。表觀遺傳的意思是，環境必須去啟動那個基因，讓它開始運作。這項研究顯示，那些天生有這種對壓力敏感的基因前驅的孩子，如果在第一年有敏感、有同理心且在場的父母照護，就會抑制該基因的表現，讓這些孩子可以和沒有帶那個基因的孩子一樣健康。相反地，如果帶有敏感基因的孩子被忽視、被遺棄，沒有得到敏感、有同理心且在場的照護，那會使該基因的表現被放大、加劇。因此我們知道這個敏感基因與日後的精神疾病有關聯，除非敏感且有同理心的照護去緩解它。
那有些人拿腦部掃描怎麼說？功能性磁振造影（fMRI）之類的，對，現在有各種神經學檢查可以看到大腦在運作時的情形。這不是靜態的，我們可以看到流向大腦的血流，可以看到大腦的電活動，真的很神奇。但有些人說這證明了「就是你的大腦長這樣」。我有很多朋友有注意力缺陷過動症（ADHD），他們講到自己的ADHD或自己的狀態時會說：「我的大腦就是這樣運作。」不，這樣的說法並不正確。他們的大腦是對壓力敏感的。有人有ADHD比較容易對壓力敏感。你可以問他們這類問題：你是不是一個比較敏感的人？小時候你對噪音、氣味、觸覺比較敏感嗎？你不喜歡癢癢的東西嗎？你哭得比較多嗎？當你父母晚上出門時你會比較敏感嗎？你媽媽去上班時你會比較敏感嗎？或是被留在托兒所時你會比較敏感嗎？他們大概會回答「會」。如果他們說「不」，但仍被診斷為ADHD？我幾乎可以保證，他們不會真的說「不」。因為有ADHD的人本質上就是敏感的人。敏感如果被以同理和敏感來回應，會是一種了不起的優勢。
那麼敏感的孩子長什麼樣？如果你有多個孩子你就知道。每次我公開演講時，我第一件事常會問：「在場有誰是敏感孩子的家長？」然後我會描述，敏感的孩子通常哭得比較多、不容易安撫、比較黏人、不喜歡被你離開、比較難分離、比較難入睡並被單獨留下睡覺，對噪音、氣味、觸覺等比較敏感。
如果你在一個充滿壓力的環境長大——而你也已經辨認出壓力可以有很多形式，可能是父母吵架、可能是鄰居或其他任何導致壓力的環境因素——你本來就敏感，然後你發展出ADHD。你長大成為成年人，三十歲時被診斷為ADHD。醫生給你藥，你吃了藥，藥讓你在職場、在人際關係、在生活上變得功能更好。
但那是興奮劑。興奮劑可能會引起極大的焦慮、恐慌發作。在青少年身上，可能會造成生長問題。我有病人是年輕男性，因為小時候被給予興奮劑，長不高。所以就使用興奮劑的後果而言，尚未有定論，但我們知道它們會造成生長問題、引發恐慌發作、引起焦慮症、引起憂鬱。
對某些人來說，這些藥物確實能救命，也確實能在某些情況下很有幫助。所以我會說，如果你已經試過各種方法去找出造成你這種反應的壓力來源，還是持續有這些感受，那有時候藥物可以是救命稻草。問題在於，我們把藥物當成青少年、兒童和年輕成人的首要選項。我們把它當作一種讓人成為高效表現者的藥，因為現代生活壓力太大，人們必須在職場、學校表現良好、取得好成績的需求太強烈，孩子們承受的壓力非常多。我現在六十歲，我們那個年代並沒有這種壓力。隨後的世代承受更多壓力，這種壓力會讓孩子真的偏離正軌。我們可以談學業壓力、競爭性、完美主義。
所以ADHD是一個大桶（bucket），我們把那些從未被治療的焦慮症患者都丟進去。對於治療也有不同的思考方式。我們是一個喜歡膚淺、速效解方的社會。我們喜歡藥物、喜歡認知行為治療（CBT）。但事實是，這不是一個速效解方。要去探究在你孩童時期的人際關係動態到底發生了什麼、你的失落是什麼、你的創傷是什麼、是什麼讓你感到如此焦慮，這需要時間和深入的工作。
讓你進入「戰或逃」反應的，通常是努力工作的結果。這需要挫折，需要承諾，需要去找一個能和你一起做深度思考的人。你知道，我想要界定什麼是焦慮，因為我覺得這很重要——還有憂鬱。因為我們很少去定義憂鬱和焦慮。憂鬱是對過去損失的沉迷。焦慮是對未來可能永遠不會發生的損失的沉迷。它們有什麼共同點？都是關於失落、關於損失。你可以說現在的世代很在意各種失落：地位、成就的喪失。但同時我們也很在意獲得。嗯，我說的是──我不想評斷，但我想說的是那些生活中不重要的東西。人生重要的事情是什麼？人際關係、愛、連結、健康，對吧？你可以客觀地說是家庭。這些才是人生重要的事。但我們變得非常執著於物質上的成功、金錢、職業成就、名聲。我記得有項訪談青少年的研究，結果令人沮喪：他們說比起其他任何東西，他們最想要的是成名。所以我們執著的方向錯了。
談到壓力與 ADHD 的關聯，看一份來自 injury.com 研究教育小組的資料，他們說有 ACE 分數（即童年逆境經驗分數，問卷大概有十個題項），ACE 分數達到四分或以上──也就是有四種或以上的創傷經驗──與沒有 ACE 的孩子相比，家長回報的 ADHD 風險幾乎高出四倍，也就是高出約 400%。而一些影響很大的因素包括：社經困難會把罹患 ADHD 的機率提高約 40%；父母離異約提高 35%；家庭成員有精神疾病會把機率提高到接近 60%，我記得大概是 55%；社區暴力約提高 50%；家庭中有人入獄也會把機率提高約 40%。這些資料是發表在……我想是《新英格蘭》那邊，嗯，或者是在國家醫學圖書館／國家生物資訊中心的資料庫上。
所以記得我說過的，你無法控制孩子會遇到的一切。離婚會發生，逆境會發生，孩子會遇到健康問題。你能控制的是，你可以控制頭三年，盡可能地當下陪伴孩子。所以如果我的孩子在超市開始尖叫，有一個普遍的建議是叫你就走開，或是你自己作為父母開始尖叫以示範。我是不是應該在孩子大叫時就忽視他？我是不是該放下手邊事去遷就他？在這種情況下我該怎麼做？
你可以把我的號碼設為快速撥號，史蒂芬。你要小心，如果你答應那樣，我一定會打電話過去。我保證會在快速撥號裡。我會要求你為了我的孩子放棄事業專心帶他們嗎？不是，但你可以打給我。你可以把我放在快速撥號，這有法律效力嗎？不是啦，你可以放在快速撥號。想放多少就放多少。好，重點是你不要對孩子大吼。情緒能夠被調節的父母、健康的父母會養出健康的孩子。
那什麼是健康的父母？健康的父母是對自己感覺良好的人，擁有真實的良好自尊—not 自大的自尊—是真正對自己有正面感受，知道自己的長處與侷限，整體上作為一個完整的人對自己感到良好。他們有能力調節自己的情緒，不讓情緒起伏過高或過低。我記得在加勒比海航行的情景，意思是他們能在風暴中保持冷靜，作為養育者要有敏感度與同理心。這些都是父母健康的徵兆。
所以如果我的小孩說「我想要那包糖果」，我說「你不能吃那包糖果」，首先你要——在你管教之前——先表示同理。所以我常說，如果你要管教孩子，先要承認他們的感受。承認孩子的感受本來就很重要：如果他們難過，你要回應他們的悲傷；如果他們生氣，你說「我知道你很生氣」；如果他們開心，你跟著開心。那種情緒反映讓孩子知道你承認他們，知道他們對你來說是一個獨立的人，這會讓他們感到有價值。所以當你承認他們的感受，那是第一個關鍵——可以說是教養的 101：承認孩子的感受。
我會轉向孩子說：「你想吃糖嗎？你是不是餓了？」你可以說：「我看得出來你很想要那包糖，我知道你很難過，因為你真的很想要它，但你知道晚餐前不能吃，這是規矩。」然後他們開始尖叫、哭鬧。當他們開始尖叫時，你可以用所謂的「破唱片」式溝通：你重複說「我知道這對你很難，但你還是不能吃那包糖。」你要留在他們身邊，持續表達同理，然後再設定規矩——同理、設定規矩、同理、設定規矩。父母常犯的錯誤是直接說「不」，沒有先表達同理。事實上，即使是成年人，如果有人直接說「不」卻不先承認你的感受，你也會覺得很不滿足，對吧？對小孩來說，這一點更是關鍵。
這就是節目上那些關係專家跟我說的。
他們說，如果你想在戀愛關係裡取得成功，首先必須讓你的伴侶感到被聽見和被理解。
沒錯。
即使在爭執中你不同意，也要先承認他們所說的，或許把話重述一遍，這樣他們就會覺得被聽見和理解。這也能阻止那種像破唱片一樣一直重複的情況。
剛剛你聽到的是之前一集最常被重播的片段。如果你想聽完整那一集，我已把連結放在下方。查看說明欄。謝謝。
我剛和團隊從亞洲的幾週演講巡迴回來，真是太棒了。謝謝所有前來的朋友。我們去了新的城市，在我以前從未去過的地方做了現場演出。空檔時間大家也在聊各自接下來的安排。
現在回來後，我的團隊已經開始規劃假期期間的休假。有些人要回家，有些要去旅行，還有一兩個人決定在不在的時候透過我們的贊助商 Airbnb 把房子出租。我原本沒太注意這件事，直到團隊裡的威爾提到，他整間公寓的室友們也都這麼做。
這讓我想到，對於想賺外快的你們來說，這是一個很聰明的做法。因為很多人在這個時候會出門旅行或回家探親，房子就這樣空著放著。既然如此，為什麼不讓你的房子在你不在時替你賺錢呢？你的家可能比你想像的還值錢。想知道價值多少，就到 Airbnb 看看：Airbnb.ca/host。那是 Airbnb.ca/host。
Erica Komisar is a psychoanalyst renowned for her work on parenting, early childhood development, and the root causes of behavioural issues. In today’s moment, Erica discusses the rise in ADHD diagnoses and reveals which modern parenting practices may be significantly contributing to this trend, and to stress in early childhood.
Listen to the full episode here!
Spotify: https://g2ul0.app.link/e/OoL7GFnplZb
Apple: https://g2ul0.app.link/TBgRlfrplZb
Watch the Episodes On YouTube: https://www.youtube.com/c/%20TheDiaryOfACEO/videos
Erica Komisar: https://www.ericakomisar.com/
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.